Sygn. akt IV Ka 93/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2015 roku. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSA w SO Stanisław Tomasik Sędziowie SO Tadeusz Węglarek SO Agnieszka Szulc-Wroniszewska (spr.) Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Olczyk przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Piotrkowie Trybunalskim Izabeli Stachowiak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 roku sprawy R. R. oskarżonego z art.157§1 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 8 stycznia 2015 roku sygn. akt VII K 700/14 na podstawie art. 437 § 1 kpk, art. 438 pkt 1 kpk, art. 624 § 1 kpk zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że uzupełnia rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku poprzez określenie terminu do częściowego naprawienia szkody na 6 (sześć) miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku; w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; zwalnia oskarżonego od zwrotu wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym. Sygn. akt IV Ka 93/15 UZASADNIENIE R. R. został oskarżony o to, że w dniu 31 sierpnia 2014 roku w miejscowości (...) gmina W. w trakcie szarpaniny nieoczekiwanie uderzył pięścią w twarz H. D., co spowodowało u niego obrażenia ciała w postaci: złamania kości nosa z deformacją nosa i przemieszczeniem w prawą stronę, stłuczenie okolicy oczodołu lewego z zasinieniem powiek i obrzękiem przy czym obrażenia te spowodowały naruszenie czynności narządów jego ciała trwające dłużej niż siedem dni w rozumieniu Kodeksu karnego, jednocześnie obrażenia te są inne niż określone w art. 156 k.k. tj. o przestępstwo z art. 157 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 8 stycznia 2015 roku w sprawie sygn. akt VII K 700/14:
- na podstawie art. 66 § 1 i 3 k.k. i art.67 § 1 kk postępowanie karne wobec oskarżonego R. R. warunkowo umorzył na okres próby 1 roku;
- na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego R. R. świadczenie pieniężne w kwocie 200 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
- na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego R. R. do częściowego naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego H. Z. poprzez zapłatę kwoty 120 złotych,
- zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 190 złotych tytułem poniesionych wydatków oraz kwotę 60 złotych tytułem opłaty. Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator. Apelacja Prokuratora wywiedziona została z treści art. 438 pkt 1 k.p.k. i zaskarżyła wyrok w części dotyczącej orzeczonego środka probacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła obrazę prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 67 § 3 k.k., poprzez jego błędne zastosowanie i nie określenie terminu, w jakim oskarżony ma dokonać częściowego naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem. W konkluzji skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez określenie w punkcie 3 wyroku terminu naprawienia szkody przez R. R. na rzecz pokrzywdzonego, a w pozostałym zakresie o utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy. Na rozprawie apelacyjnej prokurator popierał apelację Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim i wnioski w niej zawarte, z tym, iż wnosił o wskazanie terminu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku na częściowe naprawienie szkody przez R. R.. Oskarżony przyłączył się do skargi apelacyjnej Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Skarga apelacyjna oskarżyciela publicznego jest zasadna. Sąd Okręgowy zważył, iż rację ma skarżący wskazując w treści środka odwoławczego na brak normatywnej podstawy dla niezakreślania terminu do częściowego naprawienia szkody przez oskarżonego. Prokurator słusznie podniósł, iż naprawienie szkody orzeczone w oparciu o przepis art. 67 § 3 k.k., jako środek probacyjny musi wskazywać termin, w jakim sprawca ma ów obowiązek wykonać, co wynika z treści art. 342 § 2 k.p.k. Sąd Okręgowy zważył, iż faktycznie obowiązek naprawienia szkody (punkt 3 wyroku), odmiennie aniżeli świadczenie pieniężne (punkt 2 wyroku) nie jest jednym ze środków karnych wymienionych w art. 39 pkt 5-7 k.k., które sprawca winien spełnić z chwila uprawomocnienia się wyroku, lecz obowiązkiem probacyjnym, odnośnie którego należy stosować reguły wynikające z treści art. 74 § 1 k.k. – sąd musi wskazać czas i sposobu wykonania środka probacyjnego. W tej sytuacji sąd rejonowy winien dodatkowo określić, w jakim okresie czasu oskarżony R. R. ma spełnić obowiązek częściowego naprawienia szkody i zapłacić na rzecz H. Z. kwotę 120 złotych. O rozróżnieniu zasad dotyczących wykonywania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, w zakresie świadczenia pieniężnego oraz obowiązku naprawienia szkody, wypowiadały się przykładowo: - Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 30 września 2008 r. sygn. II AKa 282/08, zgodnie z którym: „ Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 67 § 3 k.k., jest środkiem probacyjnym (zgodnie z tytułem rozdziału VIII Kodeksu karnego) w postaci orzekanego przy warunkowym umorzeniu postępowania środka karnego, natomiast nie może być ujmowane jako obowiązek probacyjny, a tylko w odniesieniu do takich obowiązków przepisy Kodeksu karnego stawiają wymóg określenia czasu i sposobu ich wykonania. Potwierdza to również treść przepisu art. 68 § 2 k.k., który przewiduje możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania w przypadku uchylania się od wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego. (Prok.i Pr.-wkł. 2009/7-8/34, KZS 2009/7-8/64); - Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2003, sygn. akt WA 55/03, zgodnie z którym: „W wypadku orzeczenia na podstawie art. 67 § 3 k.k. świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k., sąd nie wyznacza w żadnej formie terminu jego spełnienia, albowiem wykonanie wyroku w tej części następuje po jego uprawomocnieniu się, w sposób określony w art. 196 § 1 k.k.w. Tak więc, partykuła "ponadto" w art. 67 § 3 k.k. rozgranicza środki probacyjne od środków karnych. Rozgraniczenie to ma szalenie istotne znaczenie, bowiem w sytuacji nałożenia obowiązków probacyjnych sąd zobowiązany jest do określenia czasu i sposobu ich wykonania - art. 74 § 1 k.k., natomiast przy orzeczeniu środków karnych tak postąpić nie może, bowiem żaden przepis materialnoprawny nie daje mu ku temu podstaw ” (opubl. LEX nr 477637, Prok.i Pr.-wkł. 2009/6/43, KZS 2009/6/79). Należy także pamiętać, że termin do naprawienia szkody nie może pokrywać się z terminem uprawomocnienia się wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. Potwierdzeniem tego stanowiska jest uchwała Sądu Najwyższego w z dnia 24 maja 2005 roku w sprawie IKZP 17/05 (opubl. OSNKW 2005, nr 7-8, poz. 59). Wskazane powyżej uchybienie Sądu Rejonowego stanowi niewątpliwie obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 67 § 3 k.k., skutkującą zmianą zaskarżonego wyroku w tym przedmiocie. Zważywszy na dochody oskarżonego i wysokość orzeczonego częściowego obowiązku naprawienia szkody, za uzasadnione uznano wskazanie terminu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku, na jego wykonanie przez R. R. W związku z powyższym Sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uzupełnił rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku poprzez określenie terminu do częściowego naprawienia szkody przez oskarżonego. W pozostałej części Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, jako słuszny i odpowiadający prawu. W oparciu o przepisy powołane w sentencji wyroku Sąd Okręgowy zwolnił oskarżonego R. R. z wydatków poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym.