Tak sformułowany zarzut uznać należy za oczywiście bezzasadny. Całkowicie dowolne i nieznajdujące oparcia w treści części motywacyjnej zaskarżonego wyroku jest bowiem twierdzenie zawarte w apelacji, że Sąd Rejonowy ustalił, iż oskarżona J. A. przyjęła część kwoty stanowiącej obiecaną korzyść majątkową za zawarcie małżeństwa dla pozoru. Z ustaleń stanu faktycznego w żadnym zakresie nie wynika, by oskarżona pobrała pierwszą transzę obiecanej zapłaty za uzgodnienie daty ślubu. Przeciwnie, Sąd Rejonowy ustalił jedynie, że po kilku spotkaniach J. C. (aktualnie A.) oraz O. A. porzucili pomysł fikcyjnego zawarcia związku małżeńskiego i rozpoczęli prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. Oskarżona poinformowała przy tym organizatorów procederu, że nie chce żadnych pieniędzy za zawarcie związku małżeńskiego, także O. A. nie zamierzał płacić za ułatwienie związku małżeńskiego (k. 389). Oceniając wyjaśnienia oskarżonej, Sąd Rejonowy wskazał, że J. A. mogła przyjąć pieniądze za wyznaczenie daty ślub” (k. 393), zaś w części dotyczącej rozważań prawnych Sąd Rejonowy ustalił: „W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy brak było podstaw do przyjęcia, iż J. A. po zawarciu związku małżeńskiego z O. A. uzyskała jakąkolwiek korzyść majątkową , co nie wyklucza, że korzyść taką uzyskała przed zawarciem małżeństwa.” (k. 402). Z powyższego nie sposób jednak, wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji, wysunąć wniosku, iż oskarżona przed zawarciem małżeństwa przyjęła jakąkolwiek korzyść majątkową. Skoro zaś z treści apelacji, wbrew literalnemu zarzutowi, nie wynika, by prokurator kwestionował ustalenia faktyczne, brak jest podstaw, by w tym zakresie czynić jakiekolwiek ustalenia faktyczne niekorzystne dla oskarżonej. Co prawda nie mogło ujść uwadze sądu odwoławczego, że Sąd Rejonowy uznał w całości za wiarygodne depozycje świadka J. G. (k. 399) oraz w znacznej części za wiarygodne depozycje M. M. (k. 400), które wskazały, że J. C. otrzymała pieniądze za ślub, niemniej jednak równocześnie Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonej, która konsekwentnie zaprzeczała, że otrzymała jakąkolwiek zapłatę za fikcyjne małżeństwo. W związku z tym, nie sposób na tej podstawie wyinterpretować, jak wskazał prokurator, że bezspornie Sąd ustalił, iż oskarżona wyraziła zgodę na zawarcie małżeństwa z obywatelem Nigerii w zamian za co otrzymała korzyść majątkową w wysokości 500 Euro (s. 8 apelacji). Podkreślić zaś należy, że skarżący nie zarzucił orzeczeniu naruszenia przepisów postępowania poprzez błędną ocenę dowodów, a zatem – wobec uniewinnienia oskarżonej – brak jest możliwości analizowania tego zarzutu z urzędu, co mogłoby prowadzić do rozstrzygnięcia niekorzystnego dla oskarżonej. Co prawda w uzasadnieniu apelacji prokurator wskazał, że Sąd dokonał niewłaściwej oceny dowodów zgromadzonych w toku postępowania (s. 5 apelacji), jednakże w żadnym zakresie nie sprecyzował, na czym ta niewłaściwa ocena miałaby polegać i które z przeprowadzonych dowodów zostały błędnie ocenione przez sąd I instancji. Zwrócić należy uwagę, że niewątpliwie w przestępczym procederze prowadzonym w celu umożliwienia cudzoziemcom zalegalizowania ich pobytu, w którym początkowo zamierzała uczestniczyć oskarżona, praktyką było, że kobieta decydująca się na fikcyjny ślub z cudzoziemcem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej otrzymywała pierwszą ratę zapłat – 500 Euro po uzgodnieniu daty ślubu w Urzędzie Stanu Cywilnego, kolejną ratę – 500 Euro – po zawarciu małżeństwa oraz ostatnią – 1000 Euro po pozytywnym wywiadzie przeprowadzonym przez Urząd Wojewódzki. Sąd Rejonowy nie ustalił jednak, kiedy oskarżona oraz jej przyszły małżonek udali się do Urzędu Stanu Cywilnego celem uzgodnienia daty ślubu i w związku z tym z poczynionych przez sąd I instancji ustaleń faktycznych nie sposób wywnioskować, czy doszło do zapłaty dla oskarżonej pierwszej raty. Prokurator w apelacji nie wniósł natomiast o uzupełnienie postępowania dowodowego, nie podniósł zarzutu braku wyjaśnienia przez Sąd Rejonowy wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, a bezzasadnie, w sposób całkowicie dowolny przyjął, że oskarżonej została wypłacona pierwsza rata za ustalenie daty ślubu. Reasumując, zdaniem oskarżyciela publicznego, jeśli oskarżona wyraziła zgodę na zawarcie małżeństwa z obywatelem Nigerii, w zamian za co otrzymała 500 Euro i czym umożliwiła obywatelowi Nigerii O. A. pobyt na terenie Polski, to sąd I instancji winien uznać, że wypełniła ona znamiona występku z art.
Skoro jednak oskarżona nie osiągnęła korzyści majątkowej, bo fakt jej osiągnięcia nie został ustalony przez sąd I instancji, to brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że działała ona celem osiągnięcia korzyści majątkowej, co jest znamieniem koniecznym dla przypisania odpowiedzialności karnej za popełnienie występku z art.
Błędny jest zatem tok rozumowania przedstawiony w apelacji. Podkreślić również należy, czego nie kwestionuje prokurator, że bezspornie małżeństwo pomiędzy oskarżoną a O. A. nie było fikcyjne – małżonkowie prowadzili wspólne gospodarstwo domowe i rozpoczęli wspólne pożycie, mają wspólne dziecko. W tych okolicznościach zachowanie oskarżonej polegające na wyrażeniu zgody na zawarcie fikcyjnego ślubu z Nigeryjczykiem celem umożliwienia mu nielegalnego pobytu w Polsce można co najwyżej interpretować w kategoriach przygotowania do przestępstwa z art.
W sytuacji bowiem, gdyby oskarżona – po uzgodnieniu warunków zawarcia fikcyjnego małżeństwa – wycofała się z tego rodzaju „transakcji” bez pobierania z tego tytułu jakiejkolwiek kwoty pieniężnej i bez zawarcia małżeństwa – nie ulega wątpliwości, że jej zachowanie byłoby irrelewantne prawnie, nie wkroczyłoby bowiem nawet w fazę bezpośredniego zmierzania do dokonania występku z art.
Zdaniem Sądu Okręgowego, w tych samych kategoriach należy ocenić zachowanie oskarżonej polegające na zawarciu małżeństwa z O. A. z miłości, w celu stworzenia autentycznej, nie zaś fikcyjnej rodziny. Takie zachowanie z pewnością nie miało na celu umożliwienia mężowi nielegalnego pobytu na terenie Polski. Tym samym, wobec treści środka odwoławczego oraz braku przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. i art. 440 k.p.k., zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. kosztami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.