Sygn. akt I ACa 63/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Jarosław Marek Kamiński Sędziowie

§ 5k.c.

Wyrok ten zaskarżony został apelacjami przez pozwanego i przez pozwaną w zakresie ich dotyczącym. Apelacja pozwanego Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w O. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.

§ 5k.c.

poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do zaistniałego stanu faktycznego i zasądzenie solidarnie od pozwanych kwoty 174.522,28 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 8 lutego 2011 r. do dnia zapłaty podczas gdy jest to sprzeczne z treścią umów wiążących strony tj. umową z dnia 12 lutego 2010 r. zawartą pomiędzy pozwaną Gminą O., a Konsorcjum firm oraz umową z dnia 20 kwietnia 2010 r. zawartą pomiędzy pozwanym A.. 1 a powodem, na podstawie których: - podstawą płatności dokonywanych przez pozwanego ad. 1 na rzecz powoda są faktury VAT wystawione przez powoda na podstawie tzw. Certyfikatu Płatności Faktury (§ 5 umowy z dnia 20 kwietnia 2010 r.); - Certyfikat Płatności Faktury jest wystawiany przez pozwanego ad. 1 w ciągu 7 dni od zatwierdzenia przez Zamawiającego – pozwaną Gminę O. otrzymanych od powoda obmiarów (zestawień) wykonanych robót w danym okresie rozliczeniowym i odzwierciedla wartość robót powoda zaakceptowanych pod względem ilościowym przez pozwaną Gminę O. jako Zamawiającego (§ 5 umowy z dnia 20 kwietnia 2010 r.) - pozwane Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w O. było zobowiązane do zapłaty zatwierdzonych kwot powodowi nie wcześniej niż po pięciu dniach od otrzymania zapłaty od Zamawiającego - pozwanej Gminy O. za dany okres rozliczeniowy (§ 5 umowy z dnia 20 kwietnia 2010 r.); - Zamawiający - pozwana Gmina O. była zobowiązana do zapłaty w określonym terminie kwot poświadczonych w każdym Przejściowym Świadectwie Płatności (zgodnie z klauzulą nr 147 umowy z dnia 12 lutego 2010 r.) W związku z tym, że niniejsza procedura nie została wdrożona w odniesieniu do roszczenia powoda, a pozwana Gmina O. odmówił wydania stosownego zatwierdzenia, pozwany A.. 1 nie mógł wystawić Certyfikatu Płatności Faktury, a także nie uzyskał żadnej zapłaty za czynności dochodzone pozwem na swoją rzecz, i w konsekwencji nie miał możliwości zapłacenia powodowi. Wskazując na powyższe pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w stosunku do niego ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Apelacja pozwanej Gminy O. zarzuciła: 1) naruszenie przepisu art.

k.c. poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na:

1. a)uznaniu, że pozwana Gmina O. w sposób bierny wyraziła zgodę na wykonanie robót przez powoda poprzez niezgłoszenie w terminie 14 dni od dnia przedłożenia umowy o podwykonawstwo zastrzeżeń ani sprzeciwu;
2. b)uznaniu, że pozwana Gmina O. w sposób dorozumiały wyraziła zgodę na wykonywanie robót przez powoda,
3. c)przyjęciu odpowiedzialności solidarnej pozwanej Gminy O. i pozwanego Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. za wynagrodzenie należne powodowi;
4. d)przyjęcie, że zasady ustanawiania podwykonawców regulują tylko i wyłącznie przepisy art.

k.c. 2) naruszenie przepisu art. 647 k.c. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że powód wykonał roboty zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej; 3) naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie w podstawie faktycznej uzasadnienia zaskarżonego wyroku dowodów z umowy z dnia 12 lutego 2010 r. zawartej pomiędzy pozwaną Gminą O. a pozwany ad 1 i (...) Sp. z o.o. w P., dowodu z pisma Inżyniera Kontraktu z dnia 23 kwietnia 2010 r., dowodu z wystąpienia Wykonawcy nr (...) z dnia 19 kwietnia 2010 r., wystąpienia Inżyniera Kontraktu z 21 kwietnia 2010 r., dowodu z pisma pozwanej z dnia 29 kwietnia 2010 r., dowodu z pisma pozwanej (...) (...)z dnia 18 maja 2010 r., dowodu z oświadczenia G. S. z dnia 20 kwietnia 2010 r., dowodu z ogłoszenia o zamówieniu publicznym PL-O.: Roboty budowlane (...) 148- (...) przedłożonych przez pozwaną Gminę O. na okoliczność ustalonych między nią, a wykonawcą generalnym zasad zatwierdzenia podwykonawców i zatwierdzenia G. S. jako członka Zespołu (...) z ramienia wykonawcy generalnego, a także przyczyn dla których nie uznał tych dowodów; 4) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że:

1. a)pozwana Gmina O. wyraziła zgodę na wykonywanie robót przez powoda jako podwykonawcę albowiem nie zgłosiła w terminie 14 dnia sprzeciwu ani zastrzeżeń do pisma z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Wystąpienie Wykonawcy nr (...),
2. b)pismo z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Wystąpienie Wykonawcy nr (...) stanowiło ponowne wystąpienie wykonawcy o zatwierdzenie powoda jako podwykonawcy,
3. c)bezspornym w sprawie było, że pozwana Gmina O. nie zgłosiła sprzeciwu ani zastrzeżeń do pisma powoda z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Wystąpienie Wykonawcy nr (...);
4. d)wyrażenie przez pozwaną zgody na zawarcie z powodem umowy z dnia 20 kwietnia 2010 r., jako podwykonawcą mogło nastąpić także po zawarciu umowy pomiędzy podwykonawcą a wykonawcą generalnym,
5. e)bezspornym w sprawie był fakt uznania G. S. za kierownika robót wykonywanych przez powoda jako podwykonawcę,
6. f)G. S. był przedstawicielem powoda jako podwykonawcy,
7. g)Pozwana Gmina O. w sposób dorozumiany wyraziła zgodę na wykonywanie robót przez powoda jako podwykonawcę; 5) naruszenie przepisu at. 233 k.p.c. poprzez:
8. a)pominięcie przy rozstrzyganiu istoty sprawy dowodów przedłożonych przez pozwaną Gminę O. przy odpowiedzi na pozew;
9. b)uznanie dowodu z notatki służbowej (k. 75), notatki z zebrania (k. 80), korespondencji e-mailowej (k. 86, 90) za dowody potwierdzające posiadanie przez pozwaną wiedzy o wykonywaniu robót przez powoda i o ich zakresie; Wskazując na powyższe pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Obie apelacje nie są zasadne. Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji są prawidłowe i Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Wbrew wysuniętym w apelacji pozwanej zarzutom zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do ustalenia i wyrażenia zgody przez powódkę z dniem 14 maja 2010 r. na zawartą umowę między wykonawcą przebudowy ulicy (...) (tj. pozwanego Nr 1 i (...) Sp. z o.o. w P.) a powodem jako podwykonawcą w zakresie budowy kanału instalacji ciepłowniczej. Wobec braku zgody pozwanej na wniosek wykonawcy w przedmiocie wykonywania robót przez powoda z dnia 21 kwietnia 2010 r. (k. 24), wykonawca złożył kolejny wniosek w tym przedmiocie w dniu 30 kwietnia 2010 r. (wystąpienie wykonawcy Nr 168 k. 383). Ten drugi wniosek uzupełniony był o świadczenia OP i (...) niezbędne do zatwierdzenia go jako podwykonawcy (na którego brak wskazał inżynier kontraktu w negatywnej odpowiedzi z dnia 23 kwietnia 2010 r. na wniosek z dnia 21 kwietnia 2010 r.). Brak sprzeciwu inżyniera kontraktu (działającego w imieniu pozwanej) w ciągu 14 dni na w/w drugi wniosek zrozumiany był przez wykonawcę i podwykonawcę jako zgoda na zatwierdzenie powoda jako podwykonawcy przedmiotowych robót. Okoliczność tą oprócz wyżej omówionych dokumentów potwierdzają zeznania świadka K. O. (k. 388) oraz zeznania J. Ł.

k.c. Wykładnia tego przepisu oparta została na orzecznictwie Sądu Najwyższego, w tym treści uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2008 r. III CZP 6/08 (OSNC 2008 nr 11, poz. 121). W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego zastosowanie art.

§ 2zd.

2 k.c. nie budzi żadnych wątpliwości (spełnione zostały przez powoda przesłanki wymienione w tym przepisie). Zgodnie z art. 647 § 6 k.c. odmienne postanowienia umów (od unormowania zawartego w 5 pisemnych paragrafach tegoż artykułu) są nieważne. Termin 14 dni na zgłoszenie sprzeciwu przez inwestora biegł od przedstawienia pozwanej umowy zawartej przez wykonawcę z podwykonawcą (zgodnie z dyspozycją art. 647 § 2 kc). Ograniczenie w/w terminie tylko do przypadku gdy przedstawiony zostałby projekt takiej umowy pozostaje w sprzeczności z cytowaną dyspozycją art. 647 § 2 kc (z konsekwencją przewidzianą w art. 647 § 6 k.c.). Nie doszło zatem do pominięcia treści umowy wykonawcy z inwestorem z dnia 12 lutego 2010 r. (k. 197 – 348), a jedynie treść jej klauzuli 4.4 (...) (w brzmieniu określonym na k. 207 odwrót) przyjęta została ze skutkami wynikającymi z art. 647 § 2 i 6 k.c. W świetle powyższego zarzuty apelacji pozwanej nie mogą być uznane za zasadne. Zarzut apelacji pozwanego Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w O. sprowadza się do naruszenia art.

§ 5k.c.

i oparty jest na treści umowy zawartej między nim a pozwaną z dnia 12 lutego 2010 r. (oraz umowy z 20 kwietnia 2010 r. łączącej go z powodem). Powołane w apelacji zapisy tych umów regulują obieg dokumentów stanowiących podstawę płatności wynagrodzenia za wykonane prace przez powoda. Do zapłaty tego wynagrodzenia nie doszło z uwagi na brak wystawienia przez pozwaną dokumentu zatwierdzającego obmiar robót wykonanych przez powoda jako podwykonawcę odcinka sieci ciepłowniczej. Skoro z powyżej poczynionych ustaleń wynika, iż powód wykonał prace zgodnie z łączącą go z pozwany umową z dnia 20 kwietnia 2010 r., to bezzasadne zachowanie się inwestora (pozwanej Gminy O.) polegające na nie wystawieniu w/w dokumentu nie stanowi podstawy do odmowy wypłaty należnego powodowi wynagrodzenia za te prace. Odpowiedzialność za wynagrodzenie należne podwykonawcy obojga pozwanych jest natomiast solidarne z mocy art.

§ 5k.c.

Oznacza to, iż pozwany ma obowiązek uiszczenia tego wynagrodzenia na rzecz powoda nawet wówczas, gdy pozwana Gmina O. nie dokonała zapłaty za podmiotowe prace do rąk pozwanego. Oddalenie apelacji obojga pozwanych przez Sąd Apelacyjny nastąpiło w myśl art. 385 k.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na zasadzie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika reprezentującego powoda w stawce minimalnej przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349).