I ACa 894/12

Sygn. akt I ACa 894/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 marca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Janusz Leszek Dubij Sędziowie : SA Jarosław Marek Kamiński (spr.) SA Marek Szymanowski Protokolant : Sylwia Radek - Łuksza po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa W. D. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 9 listopada 2012 r. sygn. akt I C 10/12 oddala apelację. UZASADNIENIE W. D. wniósł o zasądzenie od Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K. kwoty 103.439 zł z ustawowymi odsetkami. Wskazał m.in., że pozwana nieprawidłowo rozliczyła jego należność ze swoimi, gdyż – jego zdaniem – wypłacone mu należności powinny być uzupełnione o kwotę dochodzoną w niniejszym procesie. Na rozprawie w dniu 3 lutego 2012 r. powód ograniczył żądanie do kwoty 61.796 zł wraz z odsetkami od dnia 29 listopada 2010 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w K. wniosła o oddalenie powództwa. W pierwszej kolejności pozwana Spółdzielnia podniosła, iż z pozwu nie wynika z jakiego tytułu powód domaga się rozliczenia, a jedynie z załączników do pozwu domniemywać można, iż dotyczy ono rozliczenia wkładu mieszkaniowego. Dodała, że sprawę tę wielokrotnie wyjaśniała w licznej korespondencji kierowanej do powoda. Podkreśliła, że rozliczyła się z powodem zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z rozliczenia wynikłą kwotę przekazała po połowie powodowi i jego żonie. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie umorzył postępowanie powyżej kwoty 61.796 zł, zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 12.666,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 29 listopada 2010 r., w pozostałej części powództwo oddalił i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.334,49 zł tytułem zwrotu części kosztów procesu, a w pozostałej części koszty procesu między stronami wzajemnie zniósł. Orzeczenie to zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. W. D. przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nr (...), położonego w K., przy ul. (...), o powierzchni użytkowej 71,9 m 2. Uchwałą Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w K. nr (...) z dnia 27 maja 2002 r., powód został wykluczony z członkostwa w Spółdzielni, z powodu nie uiszczania należnych opłat i powstania znacznych zaległości z tego tytułu. Od uchwały tej powód wniósł odwołanie, ale na zebraniu Przedstawicieli Spółdzielni z dnia 11 czerwca 2003 r. zaskarżoną uchwałę utrzymano w mocy. Pomimo szeregu wezwań do opuszczenia lokalu, powód wraz z rodziną nadal zajmował mieszkanie. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 r. orzeczono eksmisję powoda, jednak lokal został przez niego dobrowolnie opróżniony dopiero w dniu 14 listopada 2009 r. Po sprzedaży tego lokalu i rozliczeniu wzajemnych należności, Spółdzielnia wypłaciła powodowi i jego żonie po 41.943,06 zł. Powód z żoną posiadają ustawową małżeńską wspólność majątkową. W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo zasługiwało jedynie na częściowe uwzględnienie. Wskazał, że skoro w dniu 11 czerwca 2003 r. Zebranie Przedstawicieli Spółdzielni utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Nadzorczej o wykluczeniu powoda z członkostwa w Spółdzielni, to stosownie do art. 24 § 3 ustawy prawo spółdzielcze, wykluczenie lub wykreślenie stałoby się skuteczne z chwilą doręczenia członkowi zawiadomienia o wykluczeniu lub wykreśleniu wraz z uzasadnieniem. W okolicznościach niniejszej sprawy, powód jednak nie odebrał przesyłki wysłanej na jego adres, a zatem zastosowanie ma art. 61 k.c., zgodnie z którym za datę doręczenia przyjmuje się tą, w której powód miał możliwość zapoznania się z treścią pisma i uchwały w przedmiocie jego wykluczenia z członkostwa, tj. najpóźniej w dniu 17 czerwca 2003 r. Zdaniem Sądu, na tę datę należało także dokonać rozliczenia wkładu mieszkaniowego, przysługującego powodowi z mocy art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Dodał przy tym, że powód wydał lokal Spółdzielni w dniu 14 listopada 2009 r., w związku z czym dopiero od tej daty jego roszczenie stało się wymagalne, choć powstało w czerwcu 2003 r. Celem ustalenia wartości należnego powodowi wkładu mieszkaniowego, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłej z zakresu rachunkowości. Biegła przyjęła, że wartość rynkowa mieszkania wraz z udziałem członkowskim wyniosła 154.800,05 zł. Od kwoty tej należało odjąć zobowiązania powoda wobec pozwanej, które łącznie wynosiły 57.800,43 zł oraz kwoty wypłacone już powodowi i jego żonie. Zatem do wypłaty dla powoda pozostała kwota 13.113,50zł, którą Sąd pomniejszył dodatkowo o 447 zł tytułem kosztów sądowych i egzekucyjnych i ostatecznie zasądził na rzecz powoda 12.666,50 zł. W pozostałej części zaś roszczenie powoda oddalił. Zaznaczył jednocześnie, że przy wyliczeniach biegła uwzględniła, że należności pozwanej w kwocie 12.666,50 zł, to jest z okresu sprzed października 2000 r., uległy przedawnieniu. Podał, że wprawdzie pozwana twierdziła, iż wierzytelności sprzed 2000 r. znajdują odzwierciedlenie w stosownych orzeczeniach sądowych, tym niemniej orzeczeń tych nie przedłożyła. Sąd nie uwzględnił też twierdzeń pozwanej dotyczących wad oświadczenia woli o umorzeniu powodowi ½ wyliczonych odsetek. Wskazał, że Spółdzielnia nie działała pod wypływem błędu, gdyż brak jest podstaw, aby uznać, że mylne było jej wyobrażenie co do podejmowanej czynności, jaką było zwolnienie z części długu powoda. Pozwana – w chwili składania oświadczenia – swą wolą i świadomością obejmowała wszystkie postanowienia i konsekwencje czynności prawnej, jaką było zwolnienie z długu. Sąd umorzył postępowanie w zakresie kwoty, co do której powód ograniczył powództwo, na podstawie art. 355 k.p.c. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., uwzględniając wynik procesu (powód wygrał proces w 12%, zaś przegrał w 88%). Apelację od tego wyroku wniosła pozwana, która zarzuciła Sądowi I instancji: -naruszenie art. 29 k.r.o. przez błędne przyjęcie, że powód w procesie reprezentował także żonę A. D. i zasądzenie na jego rzecz należności przypadającej także jego żonie; - naruszenie art. 328 k.p.c. przez odesłanie do opinii biegłego, pomimo że czynienie ustaleń należy do sądu a nie do biegłego; -poczynienie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczeń powoda oraz oświadczenia Spółdzielni o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli w zakresie odstąpienia od naliczenia powodowi ½ odsetek za nieterminowe uregulowanie należności za zajmowany lokal. Wnosiła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa albo jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. i biorąc za punkt wyjścia określoną chronologię zdarzeń, przewidzianą w kodeksie postępowania cywilnego, wskazać należy, że ciąg procesu myślowego i decyzyjnego sądu orzekającego – niezależnie od szczebla instancji – kończy się z chwilą sporządzenia sentencji orzeczenia. Natomiast pisemne uzasadnienie stanowi jedynie odwzorowanie w/w procesu. Ma zatem charakter czynności następczej (wtórnej) w stosunku do samego podjęcia decyzji. Nie rozważając bardziej szczegółowo jakie braki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku można by potraktować jako mające istotny wpływ na wynik sprawy – w orzecznictwie przyjmuje się, iż zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia może okazać się zasadny wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w art. 328 § 2 k.p.c. zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli instancyjnej. To, czy w istocie sprawa została wadliwie, czy prawidłowo rozstrzygnięta, nie zależy zatem od tego jak zostało napisane uzasadnienie. Podstawą zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. nie może być zatem argumentacja, że Sąd orzekający w pierwszej instancji – w swoich ustaleniach – odwołał się wyłącznie do treści opinii biegłego sądowego, której treść podważała stanowisko strony pozwanej. W ocenie Sądu Apelacyjnego, konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pomija żadnego z elementów wymaganych przepisem art. 328 § 2 k.p.c. Odzwierciedla ono i ujawnia w dostatecznym stopniu tok procesu myślowego i decyzyjnego Sądu, którego wynikiem jest treść zaskarżonego wyroku i pozwala na kontrolę tego procesu przez Sąd Apelacyjny. Wbrew stanowisku pozwanej, także ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Okręgowy nie cechuje się dowolnością. Sąd orzekał opierając się o zaoferowane przez strony dowody, które poddał analizie. Sformułowane przez pozwaną zarzuty mają wyłącznie charakter polemiki z oceną Sądu I instancji, przedstawiona zaś argumentacja jej nie podważa. Sąd ten omawiając dostępne dowody wskazał, które z nich i w jakiej części legły u podstaw poczynionych przez niego ustaleń. Oceny i wnioski w ten sposób powzięte nie budzą zastrzeżeń od strony poprawności oraz logiki rozumowania, nie sposób zatem uznać, aby były one dowolne i skutkiem tego wadliwe. W tym kontekście za w zasadzie bezsporną między stronami, należy uznać okoliczność, iż kwota 12.666,50 zł stanowiła sumę wierzytelności pozwanej wobec powoda z tytułu opłat za korzystanie z lokalu, za okres sprzed października 2000 r. W świetle powyższego, a także wobec treści zarzutów sformułowanych w apelacji, na obecnym etapie postępowania, w zasadzie bezsporne wydają się ustalenia faktyczne, jakie legły u podstaw zaskarżonego wyroku, a zatem rozważenia wymagało jedynie zastosowanie do dochodzonego roszczenia odpowiednich przepisów prawa materialnego. W związku z tym wskazać trzeba, że w sytuacji, gdy poza sporem jest, że do wykluczenia powoda ze spółdzielni doszło na mocy uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni Nr (...) z dnia 27 maja 2002 r., utrzymanej w mocy na Zebraniu Przedstawicieli Spółdzielni z dnia 11 czerwca 2003 r., zaś wydanie lokalu miało miejsce w dniu 14 listopada 2009 r. to do roszczenia powoda, który domagał się zwrotu należnego mu wkładu mieszkaniowego, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, po nowelizacji dokonanej przez ustawę z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 873 ze zm.), tj. art. 11 ust. 2