III AUa 265/13

Sygn. akt III AUa 265/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE Dnia 18 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Roman Skrzypek Sędziowie: SSA Barbara Gonera SSA Alicja Podczaska (spr.) Protokolant st.sekr.sądowy M. Piekiełek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na rozprawie sprawy z wniosku (...) Szpitala (...) w K. z udziałem zainteresowanych: B. C. i (...) w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w J. o ustalenie podstawy wymiaru składek na skutek apelacji (...) Szpitala (...) w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt IV U 729/12 I u c h y l a zaskarżony wyrok i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. z 12 marca 2012r. i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania bezpośrednio temu organowi rentowemu, II nie obciąża organu rentowego obowiązkiem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej w postępowaniu apelacyjnym. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 12.03.2012 r. ZUS Oddział w J. na podstawie art. 83 ust 1 pkt 3 , art. 4 pkt 2a , art. 8 ust 2a , art. 17 ust 1 , art. 18 ust 1 , 1a , 2 oraz 3 , art. 19 ust 1 , art. 20 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2009 r. Nr 205 poz. 1585 ) oraz art. 81 ust 1 , 5 i 6 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. z 2008 r. , nr 164 , poz. 1027 ) stwierdził, że podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia : emerytalne i rentowe , chorobowe , wypadkowe oraz zdrowotne za okres od stycznia 2009 r. do maja 2009 r. od lipca 2009 r. , do sierpnia 2009 r. oraz od października 2010 r. do listopada 2010 r. dla B. C. podlegającej ubezpieczeniom jako pracownik u płatnika składek (...) Szpitala (...) w K. , stanowią kwoty wskazane w decyzji . W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał, że B. C. w okresie objętym decyzją była zatrudniona na podstawie umowy o pracę u płatnika składek (...) Szpitalu (...) w K. i z tego tytułu została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego . Ponadto na podstawie umowy zlecenia , jaką zawarła z(...) w K. świadczyła pracę na rzecz własnego pracodawcy tj.(...) Szpitala (...) w K. . Jak ustalił organ rentowy od przychodów osiągniętych z tytułu wykonywania tej umowy , w okresach podanych w decyzji, płatnik składek tj. Szpital (...) w K. nie deklarował składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne , deklarował jedynie składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od przychodów osiągniętych przez B. C. z tytułu stosunku pracy . W odwołaniu od w/w decyzji(...) Szpital (...) w K. wniósł o jej zmianę i stwierdzenie , że nie jest on płatnikiem składek na ubezpieczenia: emerytalne , rentowe , chorobowe i wypadkowe dla B. C. z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z (...) w K. , a przychodu z w/w umowy nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składek z tytułu stosunku pracy w Szpitalu (...) w K. . Ponadto wniósł o zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przypisanych . Odwołujący się wskazał , że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie powinien w przedmiotowej sprawie stosować wykładni art. 8 ust 2 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zawartej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 września 2009 r. sygn. akt II UPZ 6/09, bowiem została ona dokonana w innym stanie faktycznym . Odwołujący się zarzucił , że zgodnie z umowami jakie zawarł (...) Szpital (...) w K. z (...). w K. , do obowiązków tego podmiotu jako przyjmującego zamówienie należy zgłoszenie swojej działalności do ZUS celem rozliczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia zdrowotnego . Zdaniem Szpitala przerzucił on obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenia zdrowotne na swoich podwykonawców . ZUS Oddział w J. w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Sąd Okręgowy w Krośnie po rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z dnia 8 listopada 2012 r. oddalił odwołanie . W pisemnym uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd ten wskazał , na poczynione w toku postępowania niesporne ustalenia faktyczne; (...) Szpital (...) w K. zawierał umowy o udzielenie zamówienia na świadczenia medyczne i pielęgniarskie m.in. z(...) (...)w K. . Zgodnie z warunkami tych umów miejscem udzielenia świadczeń były poszczególne oddziały szpitala . (...) w K. realizowała umowy w lokalach wskazanych przez szpital przy wykorzystaniu sprzętu , i całej infrastruktury szpitala . Zainteresowana B. C. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w (...) Szpitalu (...) w K. i z tego tytułu została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego. Jako pracownik tego szpitala zawarła umowy zlecenia z (...) w K. , których przedmiotem było świadczenie pracy na rzecz Szpitala(...) w K. , który ze spółką (...) łączyła umowa o świadczenia zdrowotne . Ustalono , że praca B. C. w ramach umowy zlecenia była rzeczywiście świadczona na rzecz Szpitala (...) w K. . ZUS w toku czynności kontrolnych ustalił ,że osoby zatrudnione na podstawie umów zlecenia z (...) w K. świadczą usługi na rzecz szpitala , w którym są równocześnie zatrudnione na podstawie umów o pracę i w wyniku tego ustalenia uznał , że osoby te podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom pracowniczym z tytułu wykonywania tych umów a obowiązki płatnika składek obciążają Szpital w K. jako podmiot , na rzecz którego praca ta jest faktycznie świadczona . Dlatego też ZUS uznał , że (...) Szpital(...) w K. winien uwzględnić przychód otrzymany m.in. przez B. C. z tytułu wykonywania umowy zlecenia na rzecz szpitala. Ponieważ pomimo ustaleń pokontrolnych płatnik nie wywiązał się z obowiązku złożenia stosownych korygujących dokumentów rozliczeniowych, ZUS wszczął postępowanie w sprawie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zatrudnienia w tym szpitalu B. C.w związku z wykonywaniem przez nią pracy również na podstawie umów zlecenia z(...). w K. , na podstawie których praca była wykonywana na rzecz Szpitala (...) w K.. Zaskarżoną decyzją z dnia 12 marca 2012 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. ustalił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne dla B. C. w okresach wskazanych w decyzji. W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżona decyzja odpowiada prawu . Podobną bowiem problematyką zajmował się już Sąd Najwyższy , który w uchwale z dnia 2 września 2009 roku w sprawie sygn. akt II UPZ 6/09, w podobnym stanie faktycznym ( dotyczącym umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią ) przyjął , że to pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło, zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne , rentowe , chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy . Również na gruncie analogicznego stanu faktycznego wypowiedział się już Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2011 r. o sygn. akt III UK 22/11 , rozpoznając skargę kasacyjną wniesioną przez Szpital (...) w J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 20.10.2010 r. , sygn. akt III AUa 669/10 wskazując , że istotną rolę odgrywa wyjaśnienie znaczenia pojęcia „pracownika” , jako podmiotu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych . Zamieszczona w art. 8 ust 1 ustawy systemowej regulacja , zgodnie z którą pracownikiem jest osoba pozostająca w stosunku pracy , w zasadzie nie definiuje samodzielnie tego pojęcia, lecz odsyła do przepisów kodeksu pracy , skoro odwołuje się do właściwego tej gałęzi prawa terminu „stosunek pracy” . W myśl art. 2 k. p. pracownikiem jest zatem osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę , powołania , wyboru , mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę , które to akty kreują stosunek prawny o cechach określonych w art. 22 § 1 k. p. Powyższy zakres pojęcia „pracownik” uległ jednak rozszerzeniu w przepisie art. 8 ust 2a u.s.u.s. W myśl bowiem , powołanej regulacji za pracownika , w rozumieniu ustawy , uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej , umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług , do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia , albo umowy o dzieło , jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą , z którym pozostaje w stosunku pracy , lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy , z którym pozostaje w stosunku pracy . Zastosowana przez ustawodawcę konstrukcja „pracownika” odnosi się do całej regulacji u.s.u.s. , a więc także do tych przepisów , które dotyczą funkcjonowania stosunku ubezpieczeń społecznych , a określają m.in. podstawę wymiaru i wysokość składek na te ubezpieczenia oraz obowiązki płatnika w zakresie obliczania i opłacania tychże składek i przekazywania Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych imiennych raportów . W art. 8 ust 2a ustawy systemowej posłużono się więc konstrukcją szeroko rozumianego pojęcia pracownika na gruncie unormowań tego aktu . Norma art. 8 ust 2a wykreowała nie tylko szerokie pojęcie „pracownika” ale także szeroką definicję pracowniczego tytułu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych . Tytułem tym jest łączący pracodawcę z pracownikiem stosunek pracy ( który w tym układzie warunkującym powstanie obowiązku ubezpieczeń społecznych ma podstawowe znaczenie ) oraz dodatkowo umowa cywilnoprawna zawarta przez pracownika z pracodawcą lub zawarta z osobą trzecią , ale wykonywana na rzecz pracodawcy . W praktyce oznacza to , że w przypadku pracowników , o jakich mowa w art. 8 ust 2 a u.s.u.s. , podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi łączny przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych ( art. 4 pkt 10 w związku z art. 18 ust 1 u.s.u.s. ) , uzyskany z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianych umów cywilnoprawnych . W myśl art. 17 ust 1 u.s.u.s. na płatniku ( w tym przypadku – na pracodawcy ) spoczywa zaś obowiązek obliczania, rozliczania i przekazywania składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych . Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Sąd Okręgowy stwierdził , że zaskarżona decyzja ZUS z dnia 12 marca 2012 r. jest prawidłowa . Płatnikiem składek dla B. C. pozostającej w stosunku pracy z (...) Szpitalem (...) i jednocześnie wykonującej na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z(...) w K., jest Szpital (...)w K. . Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne zainteresowanej, stanowi więc łączny przychód uzyskany przez nią z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy i wspomnianej umowy zlecenia . Tak więc Szpital (...)w K. ustalając podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia B. C. , powinien zsumować jej wynagrodzenie z umowy zlecenia z wynagrodzeniem ze stosunku pracy , co ZUS uczynił w zaskarżonej decyzji . W podstawie prawnej orzeczenia Sąd Okręgowy dodatkowo powołał art. 477