Sygn. akt II AKa 245/12Sygn. akt II AKa 245/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2012r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Anna

§ 3kk wymierzył oskarżonemu G.

D. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, D. A. Y. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, M. G. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, P. P. S. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; oskarżonych G. M. D., D. A. Y., M. G., P. P. S. uznał za winnych popełnienia czynu opisanego pod pkt. VIII tj. o czyn z art. 310 § 4 kk w zw. z art. 65 kk skazał ich i wymierzył oskarżonemu G. D. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, D. A. Y. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, M. G. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, P. P. S. karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności; oskarżonych G. M. D., D. A. G., P. P. S. uznał za winnych popełnienia czynu opisanego pod pkt. IX i za to z mocy art. 258 § 1 kk i skazał oskarżonego G. M. D. na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, oskarżonego D. A. Y. na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, oskarżonego M. G. na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, oskarżonego P. P. S. na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności; oskarżonych G. M. D., D. A. G., P. P. S. uniewinnił od popełnienia czynu z pkt. IV, koszty postępowania w tym zakresie przejął na rachunek Skarbu Państwa; na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk połączył orzeczone wobec oskarżonych kary pozbawienia wolności i wymierzył każdemu z nich łączną karę pozbawienia wolności oskarżonemu G. D. 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, oskarżonemuD. A. Y. 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, oskarżonemu M. G. 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, oskarżonemu P. P. S. 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy lat pozbawienia wolności; na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonych kar pozbawienia wolności zaliczył oskarżonym G. D., D. A. Y., M. G., P. P. S. okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 07 listopada 2009 roku do dnia 27 lutego 2012 roku; zasądził od oskarżonych G. M. D., D. A. Y., M. G., P. P. S. kwoty po 400 (czterysta) złotych tytułem opłaty i obciążył ich kosztami postępowania w sprawie: G. M. D. do kwoty 1.000 (jednego tysiąca) złotych,D. A. Y. do kwoty 1.000 (jednego tysiąca) złotych, M. T. G. do kwoty 1.500 (jednego tysiąca i pięciuset) złotych w pozostałej części przejmując je na rachunek Skarbu Państwa. Apelację od wyroku złożył obrońca oskarżonego M. G., w części dotyczącej tego oskarżonego, w zakresie w jakim został on uznany za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów. Na podstawie przepisu art. 438 pkt 1 i 2 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: mającą wpływ na treść orzeczenia - obrazę przepisów postępowania, a w szczególności:

przepisów art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., polegającą na przekroczeniu zasady swobodnej kontrolowanej oceny dowodów i popadnięcie przez Sąd w dowolność ocen, w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego M. G. oraz wyjaśnień pozostałych oskarżonych tj. G. D., D. A. Y. i P. P. S., poprzez nie uwzględnienie, przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, szeregu okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, a w konsekwencji przyjęcie przez sąd pierwszej instancji, iż oskarżony M. G. działał w ramach zorganizowanej grupy przestępczej i odpowiedzialny był za odbieranie drogą internetową danych, a następnie dostarczanie ich innym osobom w celu wytworzenia podrobionych kart bankomatowych, przekazywanie ich następnie innym członkom grupy oraz wypłacanie i odbieranie wypłaconych pieniędzy, jak również kontrolowanie poczynań pozostałych członków grupy. Sąd Okręgowy przekroczył zasadę swobodnej kontrolowanej oceny dowodów i popadł w dowolność ocen zwłaszcza poprzez: - uznanie za wiarygodne dowodów z pierwszych wyjaśnień (...) D. oraz D. A. Y., składanych w postępowaniu przygotowawczym, w zakresie w jakim obciążają one oskarżonego M. G., a nie uznanie za wiarygodnych ich kolejnych wyjaśnień w zakresie w jakim wskazują oni rolę M. G. w przestępczym procederze; - uznanie za niewiarygodne dowodów z wyjaśnień G. M. D. oraz D. A. Y. w zakresie w jakim wskazują oni, iż pierwsze wyjaśnienia złożone w postępowaniu przygotowawczym, a obciążające M. G. oraz P. P. S., złożone zostały pod wpływem i naciskiem policjantów oraz w zakresie w jakim wskazują oni, iż konsultowali się ze sobą w postępowaniu przygotowawczym, za przyzwoleniem organu prowadzącego postępowanie; - uznanie za niewiarygodne dowodów z wyjaśnień M. T. (...) i P. P. S. w sytuacji, gdy konsekwentnie zaprzeczają oni jakiejkolwiek działalności w zorganizowanej grupie przestępczej, a nadto wyjaśnienia te pozostawały niezmienne i spójne w toku całego postępowania; - uznania za niewiarygodne dowodów z wyjaśnień M. T. G.-rgiev, P. P. S., G. D. oraz D. A. Y. w zakresie w jakim wskazują na dług jaki miał G. D. względem M. G.; - bezpodstawne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie oskarżony Manol T. G., działał w zorganizowanej grupie przestępczej - w ramach uzgodnionego podziału ról oraz uprzednio ustalonego planu przestępczego działania podczas, gdy oskarżony ten nie brał udziału w żadnej grupie przestępczej, a tym bardziej nie uzgadniał ani z pozostałymi oskarżonymi, ani z innymi osobami planu przestępczego procederu; - bezpodstawne przyjęcie, iż w wyjaśnieniach oskarżonych nie zgadzają się szczegóły dotyczące pożyczki udzielonej, przez oskarżonych M. G. i P. S. na rzecz G.gia M. D.; - bezpodstawne przyjęcie, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, iż wniosek dowodowy zgłoszony przez oskarżonego M. G. ma na celu przedłużenie postępowania;
przepisu art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k., poprzez niezasadne oddalanie w toku prowadzonego postępowania - w dniu 8 lutego 2012 r., wniosku dowodowego w postaci przeprowadzenia przesłuchania w drodze pomocy prawnej, żony i matki oskarżonego, a który to dowód miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej, iż Sąd miał wątpliwości co do kwestii związanych z pożyczką udzieloną, przez oskarżonych M. G. i P. P. S. na rzecz G. M. D.. Biorąc powyższe zarzuty pod uwagę, na zasadzie art. 427 § 1 k.p.k. i art. 437 § 1 i 2 k.p.k., skarżący wniósł o:
zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez uniewinnienie oskarżonego M. G. od zarzucanych mu czynów; względnie zaś
uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Apelację od wyroku złożył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Banku (...) S.A. na zasadzie art.425 §1, 2 i 3 oraz art.444, 445 §1 i art.447 §2 k.p.k. zaskarżył powyższy wyrok w części dotyczącej braku zobowiązania wszystkich oskarżonych do naprawienia wyrządzonej Bankowi (...) S.A. szkody w całości. W oparciu o art.427 §1 i 2 oraz art. 438 pkt. l i 2 k.p.k. wskazanej części wyroku zarzucił:
obrazę przepisów prawa materialnego, a konkretnie art.46 § 1 k.k. poprzez całkowicie bezzasadne pominięcie wniosku strony - Banku (...) S.A. oraz oskarżyciela publicznego o zobowiązanie osk. G. M. D., D. A. Y., M. G. i P. S. do naprawienia w całości wyrządzonej temu pokrzywdzonemu szkody,
obrazę przepisów prawa formalnego, która miała wpływ na treść orzeczenia, a konkretnie art.424 § 2 k.p.k. przez brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania jakichkolwiek motywów całkowitego pominięcia wniosku strony pokrzywdzonej i prokuratora o zobowiązanie wskazanych wyżej oskarżonych do naprawienia wyrządzonej Bankowi szkody w całości. Mając powyższe zarzuty apelacyjne na uwadze, na podstawie art.427 §1 i 437 k.p.k. wniósł o
zmianę zaskarżonej części wyroku przez zobowiązanie oskarżonych G. M. D., D. A. Y., M. G. i P. S. do solidarnego naprawienia w całości wyrządzonej popełnionym przestępstwem szkody i zapłaty na rzecz Banku (...) S.A. w W. kwoty 68.175,44 zł; ewentualnie o:
uchylenie przedmiotowego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Apelację od wyroku złożył prokurator zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych G. D., D. A. Y., M. G., P. P. S. na podstawie art. 427 §1 i 2 kpk oraz 438 pkt 3 kpk wyrokowi temu zarzucając: - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż skoro oskarżeni sami nie fałszowali kart, to ich działaniom nie można przypisać współsprawstwa w tym zakresie, a w konsekwencji skutkujący wyeliminowaniem z zarzutów kwalifikacji z art. 310§ 1 kk; - rażącą niewspółmierność kar orzeczonych wobec oskarżonych w zakresie kar łącznych. Wobec powyższego zarzutu, stosownie do art. 437 kpk wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W trakcie postępowania międzyinstancyjnego oskarżony M. G. i jego obrońca złożyli oświadczenia o cofnięciu apelacji sporządzonej przez obrońcę oskarżonego. W toku rozprawy apelacyjnej oskarżony M. G. i jego obrońca podtrzymali swoje stanowisko wobec czego Sąd Apelacyjny na mocy art. 432 kpk orzekł o pozostawieniu apelacji obrońcy oskarżonego M. G. bez rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja prokuratora w zakresie w jakim kwestionowała wyeliminowanie z zarzutów kwalifikacji art. 310 §1 kk oraz apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Banku (...) S. A. w zakresie braku rozstrzygnięcia Sądu meriti co do wniosku z art. 46 kk okazały się zasadne. Niezasadny okazał się zarzut obrazy art. 424 §2 kpk podniesiony przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. oraz zarzut wymierzenia przez Sąd Okręgowy oskarżonym niewspółmiernie łagodnych kar łącznych zawarty w apelacji prokuratora. Na wstępie stwierdzić należy, iż stawiając zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na zaniechaniu przypisania oskarżonym współsprawstwa w zakresie fałszowania kart bankomatowych i wyeliminowania z kwalifikacji prawnej czynów zarzucanych oskarżonym w pkt. I, II i III aktu oskarżenia art. 310§ 1kk, skarżący prawidłowo wskazał na następstwo błędu w ustaleniach faktycznych w postaci niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, co stanowi uzasadnienie relewantności tego zarzutu. Niewątpliwie, co wynika z ustaleń poczynionych przez Sąd meriti, oskarżeni G. D., D. A. Y., M. G., P. P. S. działali w ramach zorganizowanej grupy. Oskarżeni dokonywali szeregu czynności z których każda miała określony cel. M. G. i P. P. S. dostarczali G. D. i D. A. Y. nakładki skanujące, które następnie ci ostatni zakładali na wybranych wcześniej bankomatach, aby z odzyskanych po jakimś czasie nakładek kopiować zeskanowane uprzednio dane na otrzymane od M. G. i P. P. S. nośniki. Dane te przesyłali następnie do M. G. i P. P. S., którzy dostarczali je innym nieustalonym osobom , od których wreszcie otrzymywali sfałszowane karty bankomatowe, za pomocą których wszyscy oskarżeni dokonywali nieuprawnionych wypłat z bankomatów ( vide strona 1 pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia). Rację ma skarżący, podnosząc sprzeczność w rozumowaniu Sądu I instancji polegającą na wyeliminowaniu z kwalifikacji prawnej czynów z pkt I, II i III aktu oskarżenia w zakresie przypisanym przez Sąd I instancji, art. 310 §1 kk, wobec jednoczesnego ustalenia kolejnych etapów przestępczej działalności całej grupy. Niewątpliwie bowiem ustalenia faktyczne wskazują na działanie oskarżonych w ramach współsprawstwa. Skoro więc Sąd Okręgowy ustalił, iż współsprawstwo to dotyczy wszystkich opisanych powyżej czynności podejmowanych przez oskarżonych, to uznać należy, iż z tak poczynionych ustaleń wyciągnął błędne wnioski eliminując z owego porozumienia pozostałe czynności dokonywane fizycznie przez osoby nieustalone, działające jednak w ramach tej samej grupy, co do których działalności oskarżeni mieli świadomość . Oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami (oczywiście nieustalonymi), a czyn jednego sprawcy dopełniał czyn drugiego. Uprawnione jest wobec tego twierdzenie, że bez udziału oskarżonych niemożliwe było by sfałszowanie kart bankomatowych. Dlatego właśnie zachowanie oskarżonych, co ustalił także Sąd meriti, stanowi klasyczny przykład współsprawstwa w rozumieniu art. 18 §1 kk (vide strona 17 pisemnych motywów orzeczenia). Podkreślić należy, iż oskarżeni, co wynika z ich wyjaśnień, którym przecież Sąd Okręgowy dał wiarę, mieli świadomość tego w jakim celu skanują dane z kart i przekazują je innym osobom, od których otrzymywali już gotowe sfałszowane karty za pomocą których sami dokonywali wypłat z bankomatów. Czyniąc to niewątpliwie współdziałali , przekazywali bowiem innym nieustalonym osobom wszelkie niezbędne i konieczne do sfałszowania kart dane. Z jednej więc strony Sąd Okręgowy ustala, iż oskarżeni działali wspólnie i w porozumieniu ze sobą nawzajem i innymi nieustalonymi osobami, realizując kolejne powyżej wskazane czynności, z drugiej zaś strony, zupełnie nielogicznie przyjmuje, iż „brak jest konkretnego i bezpośredniego dowodu, wskazującego, że oskarżeni karty bankomatowe podrobili” (vide strona 20 pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia). Tego rodzaju uchybienia musiały skutkować uchyleniem orzeczenia w zaskarżonym zakresie. Sąd Apelacyjny nie podzielił natomiast zarzutu prokuratora jakoby wymierzone oskarżonym kary łączne pozbawienia wolności raziły swoją łagodnością. Sąd Okręgowy uwzględnił przy ich wymiarze wszystkie okoliczności zarówno łagodzące, jak i obciążające, i nadał im odpowiednią rangę. Podniesione przez skarżącego w uzasadnieniu środka zaskarżenia okoliczności dotyczące sposobu życia oskarżonych „przynajmniej na kilka miesięcy przed zatrzymaniem i osadzeniem w areszcie śledczym”, w szczególności fakt nie podjęcia pracy przez oskarżonych M. G. i P. P. S. nie dają, zdaniem Sądu odwoławczego, podstaw do surowszego potraktowania oskarżonych, niż uczynił to Sąd I instancji. Przechodząc do apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego (...) S.A. wskazać należy, iż zarzut obrazy prawa materialnego tj art. 46 kk okazał się trafny, nietrafny zaś jest zarzut obrazy prawa procesowego tj. art. 424 §2 kpk. Nie można zapomnieć, że uzasadnienie orzeczenia jest czynnością następczą w stosunku do rozstrzygnięć zawartych w wyroku i jako takie nie wywiera wpływu na treść tych rozstrzygnięć, nadto art. 424 §2 kpk dotyczy de facto rozstrzygnięć zawartych w wyroku, a nie ich braku, jak w niniejszym orzeczeniu. Nie ulega wątpliwości, iż na pierwszej rozprawie przed Sądem Okręgowym pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Banku (...) S.A. złożył wniosek o nałożenie na oskarżonych obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46kk, wniosek został więc złożony przez podmiot uprawniony, nadto w ustawowym prekluzyjnym terminie. Pamiętać także należy, że w takich wypadkach art. 46 kk nakłada na Sąd orzekający obowiązek wydania orzeczenia w trybie przewidzianym w tym przepisie , co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło, pomimo faktu, iż Sąd Okręgowy w przypisanych oskarżonym przestępstwach w ramach skazania za czyny z pkt. I i II aktu oskarżenia ustalił, iż oskarżeni działali na szkodę ww. banku, nadto wysokość tej szkody także ustalił. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny, po uprzednim uchyleniu kar łącznych, uchylił wyrok w stosunku do oskarżonych G. D., D. A. Y., M. G., P. P. S. w zaskarżonej części co do czynów z pkt. I, II i III aktu oskarżenia przypisanych oskarżonym w wyroku i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Okręgowemu w. W. do ponownego rozpoznania. Dokonane przez Sąd Apelacyjny zmiany wyroku spowodowały konieczność wymierzenia oskarżonym nowych kar łącznych. Bliski związek przedmiotowo-podmiotowy i bliska odległość czasowa czynów spowodowały, że Sąd Apelacyjny wymierzył oskarżonym G. D., D. A. Y. kary po 2 (dwa) lata i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, a oskarżonym M. G., P. P. S. kary po 3 (trzy) lata i 6 (sześć) miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na poczet tych kar ustalone okresy rzeczywistego ich pozbawienia wolności w niniejszej sprawie. W tym miejscu podnieść należy iż art. 86 §1 k.k. nie nakazuje przy orzekaniu kary łącznej stosowania zasady pełnej absorpcji czy też kumulacji. Przepis ten określa granice w jakich kara łączna może być orzeczona i Sąd odwoławczy, stosując zasadę częściowej absorpcji, orzekł ją wobec oskarżonych w tych granicach, podzielając przy tym wywody Sądu Okręgowego zawarte na stronie 32 pisemnych motywów zaskarżonego orzeczenia, a dotyczące podstaw wymiaru kar łącznych. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd I instancji winien przede wszystkim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie wynikającym z treści art. 442§2 k.p.k., ponownie rozważyć kwestie zawinienia oskarżonych w zakresie odpowiedzialności z art. 310 § 1kk,w prawidłowy sposób dokonać wnikliwej oceny materiału dowodowego z pełnym poszanowaniem zasad określonych w art. 7 kpk, ze szczególnym uwzględnieniem zasady prawidłowego rozumowania. Wyjaśnienia oskarżonych winny być ocenione w kontekście całokształtu materiału dowodowego ujawnionego w sprawie, w szczególności dowodów dotyczących działania oskarżonych w zorganizowanej grupie. Sąd winien także orzec w zakresie wniosku o naprawienie szkody sformułowanego przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Banku (...) S.A. Pamiętać należy, iż art. 46 §1 k.k. pozwala na orzekanie o obowiązku naprawienia szkody „w całości albo w części” co, rzecz jasna, zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Realizacja przez Sąd tego obowiązku powinna w jak najpełniejszy sposób zabezpieczyć w postępowaniu karnym interesy pokrzywdzonego, uwzględniając przy tym zasady odpowiedzialności indywidualnej każdego ze współsprawców. Mając powyższe względy na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.