.......I.Sygn. akt II Ca 118/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Nowicka Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska SO Piotr Rajczakowski Protokolant: Alicja Marciniak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. o zapłatę 13.528,13zł oraz z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. o zapłatę 1.821,28zł na skutek apelacji stron pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 30 września 2011r., sygn. akt VIII C 29/11 I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądzoną od strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. na rzecz strony powodowej kwotę 13.528,13zł obniża do 1.805,06zł (tysiąc osiemset pięć i 6/100)zł, a dalej idące powództwo oddala (pkt I), zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. 1.630,84zł tytułem kosztów procesu (pkt II), oddala powództwo wobec strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. (pkt III) oraz zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. 600zł tytułem kosztów procesu (pkt IV); II oddala dalej idącą apelację strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W.; III zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. 1.446,11zł kosztów postępowania apelacyjnego; IV zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. 392zł kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 118/12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 września 2011 r. Sąd Rejonowy w pkt. I zasądził od strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. na rzecz strony powodowej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. kwotę 13.528,13 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 12 października 2010 r. do dnia zapłaty, w pkt. III zasądził od strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w W. na rzecz strony powodowej kwotę 1.821,28 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 listopada 2010r. do dnia zapłaty, a w pkt. II i IV orzekł o kosztach procesu. Sąd Rejonowy oparł swój rozstrzygnięcie na następujących ustaleniach faktycznych: W dniu 27 kwietnia 2001 r. zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości położonej w W. przy ulicy (...) podpisał ze Spółdzielnią Mieszkaniową (...) w W. umowę zlecenia zarządzania nieruchomością wspólną położoną w W. przy ulicy (...). W dniu 2 lipca 2001 r. pomiędzy Przedsiębiorstwem (...) S.A. w W. (obecnie Przedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjną w W.) zwanym „dostawcą" a Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. (...) w W. zwanym „odbiorcą" zawarta została umowa sprzedaży ciepła Nr (...) SA (...), której przedmiotem było dostarczenie ciepła w wodzie gorącej do obiektu położonego w W. przy ul. (...) w W.. Dostawa ciepła określona umową dotyczyła Wspólnot Mieszkaniowych nieruchomości położonych w W. przy ulicy (...) z uwagi na istnienie węzła cieplnego, którego urządzenia zlokalizowano w nieruchomości położonej przy ulicy (...) („odbiorcy"), a zasilającego wszystkie Wspólnoty Mieszkaniowe nieruchomości, położonych w W. przy ulicy (...). Zgodnie z § 2 umowy „dostawca" zobowiązuje się dostarczać ciepło do obiektów odbiorcy w ilości określonej przez odbiorcę natomiast „odbiorca" zobowiązuje się do m. in. użytkowania ciepła zgodnie z obowiązującymi przepisami i warunkami umowy oraz regulowania opłat i należności zgodnie z umową (,..).Zgodnie z § 8 należność za energię cieplną regulowana będzie przez "odbiorcę" na podstawie wystawionych przez „dostawcę" miesięcznych faktur w terminie 14 dni od ich otrzymania (pkt 2). Do rozliczenia budynku wspólnego stosuje się wewnętrzne ustalenia pomiędzy „odbiorcą" a SM (...) w W. (pkt 5). W 2002 roku przedstawiciele wspólnot podpisali Porozumienie z dostawcą ciepła i wyrazili zgodę na demontaż i likwidację urządzeń istniejącego węzła oraz wykonanie nowego węzła, a także ustalenie, że wykonawca tj. (...) będzie prowadził kompleksową obsługę i czynności dozorowe. Jednocześnie w § 7 pkt 2 Porozumienia strony uzgodniły, że szczególne warunki sprzedaży ciepła określa odrębna umowa (umowa z 2.07.2001 r.). W okresie od 2002 r. do 2009 r. zasady rozliczania kosztów energii cieplnej zużywanej przez Wspólnoty Mieszkaniowe nieruchomości przy ulicy (...), w tym Wspólnoty pozwane, uregulowane były w porozumieniach podpisanych przez przedstawicieli ww. Wspólnot, które to unormowanie stanowiło podstawę dokonywanych rozliczeń. Pismem z dnia 28 września 2009 r. powodowa Wspólnota rozwiązała za wypowiedzeniem ze skutkiem na dzień 31 grudnia 2009 r. „Porozumienie z dnia 15.02.2002 r. w sprawie zasad rozliczeń kosztów eksploatacji węzła cieplnego oraz energii cieplnej dostarczanej do nieruchomości położonych przy ulicy (...) w W." zawarte ze Wspólnotą Mieszkaniową przy ulicy (...) w W. oraz „Porozumienie z dnia 22.01.2002 r. w sprawie zasad rozliczeń kosztów eksploatacji węzła cieplnego oraz energii cieplnej dostarczanej do nieruchomości położonych przy ulicy (...) w W." zawarte ze Wspólnotą Mieszkaniową przy ulicy (...) w W.. W uzasadnieniu rozwiązania Porozumienia powodowa Wspólnota wskazała, że istnieje konieczność umownego uregulowania zasad rozliczania, podziału i ustalenia kosztów dostarczanych mediów oraz odpłatności za ww. czynności, przedkładając jednocześnie dwa egzemplarze umowy nr (...) celem jej podpisania. Powodowa Wspólnota wraz z ww. pismem przedstawiła stronom pozwanym projekt umowy nr (...) w przedmiocie odsprzedaży energii cieplnej zakupionej od (...) SA w W., ustalenia zasad wyliczania kosztu zużytej energii cieplnej przez odbiorcę na potrzeby centralnego ogrzewania i podgrzewania wody, ustalenia rozliczenia kosztów eksploatacji pomieszczenia węzła cieplnego, ustalenia odpłatności za obsługę odbiorcy w zakresie rozliczenia, podziału i ustalenia kosztów. Do dnia wniesienia pozwu pozwane Wspólnoty uchylały się od podpisania zaproponowanej przez powodową Wspólnotę umowy, dążąc bezskutecznie do zawarcia z Przedsiębiorstwem (...) indywidualnych umów o dostawę energii cieplnej do swoich nieruchomości. Węzeł cieplny, stanowiący własność Przedsiębiorstwa (...), znajduje się w pomieszczeniu usytuowanym w nieruchomości powodowej Wspólnoty. Pozostałe Wspólnoty nie posiadają własnego węzła cieplnego, co stanowi przeszkodę w zawarciu indywidualnych umów o dostawę energii cieplnej. Powodowa Wspólnota dokonuje zapłaty za dostarczone przez Przedsiębiorstwo (...) Spółkę Akcyjną w W. ciepło do węzła cieplnego na podstawie faktur wystawionych przez dostawcę na potrzeby wszystkich odbiorców tam zamieszkujących, wywiązując się tym samym z umowy zawartej z Przedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjną w W., a następnie dokonuje rozliczenia kosztów ciepła na rzecz poszczególnych Wspólnot. Rozliczenie kosztów ciepła następuje w oparciu o udział procentowy obliczony jako stosunek powierzchni grzewczej do sumy powierzchni lokali mieszkalnych i pomieszczeń gospodarczych z grzejnikami danej nieruchomości. Udział procentowy przypadający pozwanym Wspólnotom wyliczony na 1 stycznia 2008 r. wynosi 11.0706% ((...), 11.0820% (...)). Pismem z dnia 24 stycznia 2008 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) jako administrator poinformowała poszczególne Wspólnoty o wysokości procentowej udziału poszczególnych Wspólnot, w tym pozwanych Wspólnot, który to udział nie uległ zmianie. Rozliczenia kosztów energii cieplnej dokonuje powód i z tego tytułu ponosi określone koszty, które zostały określone w porozumieniu z 2001 r. na kwotę 150 zł netto w skali roku od każdej Wspólnoty. Od 2010 r. koszty rozliczenia podziału i ustalania kosztów zostały ustalone na kwotę 12,50 zł netto miesięcznie (150 zł :12 miesięcy). Moc zamówiona na potrzeby centralnego ogrzewania ogółem na budynek (...) wynosi 0,844 MW, w tym na potrzeby ciepłej wody użytkowej 0,170 MW. Tytułem odszkodowania za bezumowny pobór energii cieplnej w okresie objętym żądaniem (...) wystawił Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ulicy (...) faktury nr (...) na łączną kwotę 156.621,56 zł, z czego do zapłaty przez Wspólnotę przy ulicy (...) pozostała kwota należności głównej 13.172,90 zł wraz z kosztami rozliczeń, upomnień i odsetek ustawowych. Tytułem odszkodowania za bezumowny pobór energii cieplnej w okresie objętym żądaniem (...) wystawił Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ulicy (...) faktury nr (...) na łączną kwotę 15.736,80 zł, z czego do zapłaty przez Wspólnotę przy ulicy (...) pozostała kwota należności głównej 1.742,95 zł wraz z kosztami rozliczeń, upomnień i odsetek ustawowych. Strona powodowa kilkakrotnie bezskutecznie wzywała strony pozwane do uregulowania należnej kwoty z tytułu bezumownego poboru energii cieplnej. Rozważając tak ustalony stan faktyczny, Sąd Rejonowy stanął na stanowisku, że powództwo zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał, że pozwem w niniejszej sprawie strona powodowa Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w W. dochodzi od stron pozwanych Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) oraz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) zapłaty za energię cieplną zużytą przez strony pozwane w okresie wskazanym w pozwie. Na dochodzoną kwotę składają się również koszty rozliczeń, koszty skapitalizowanych odsetek, koszty wezwań i upomnień. Zgodnie z polskim prawem, a w szczególności przepisami kodeksu cywilnego, występują różne podstawy prawne domagania się zapłaty należności. Są to w szczególności zobowiązania, jaki i również bezpodstawne wzbogacenie, czy też czyn niedozwolony. W związku z powyższym nie tylko zawarcie umowy między stronami może rodzić po stronie pozwanej obowiązek zapłaty na rzecz strony powodowej. Sąd zauważył przy tym, że strona powodowa wskazała, iż dochodzi zapłaty za bezumowne korzystanie z energii cieplnej, a zatem nie wywodzi swego roszczenia z jakiejkolwiek umowy łączącej ją ze stroną pozwaną. Bezzasadne są więc twierdzenia strony pozwanej, że skoro nie ma podpisanej ze stroną powodową jakiejkolwiek umowy dotyczącej rozliczenia energii cieplnej, bowiem obowiązujące dotychczas porozumienie, ustalające zasady rozliczeń dostaw i eksploatacji ciepła, zostało wypowiedziane, to nie ma obowiązku uiszczania stronie powodowej należności z tytułu korzystania z energii cieplnej. Sąd podniósł, że strona pozwana w toku procesu nie kwestionowała, że zużyła energię cieplną w okresie objętym żądaniem. W analizowanym stanie faktycznym nie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie argument, że należności z tytułu energii cieplnej strona pozwana winna uiszczać bezpośrednio do jego dostawcy, tj. Przedsiębiorstwa (...) S.A. w W.. Sąd wskazał mianowicie, że to strona powodowa, jako bezpośredni odbiorca ciepła, w dniu 2 lipca 2001 r. podpisała z Przedsiębiorstwem (...) S.A. w W. (aktualnie Przedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjną w W.) umowę o dostawę ciepła, stąd jako strona ww. umowy jest płatnikiem z tytułu kosztów za całe ciepło dostarczane do węzła cieplnego na potrzeby poszczególnych Wspólnot, w tym pozwanej Wspólnoty. Co więcej, podpisanie umowy ze wspólnotą powodową uwarunkowane było istnieniem węzła cieplnego zainstalowanego w jednym z jej pomieszczeń, którego to nie posiadają pozostałe wspólnoty. Jedynie zmiana instalacji cieplnej, która na chwilę obecną nie nastąpiła, umożliwiłaby podpisanie indywidualnych umów. W aktualnym stanie faktycznym i prawnym to stronie powodowej dostawca ciepła wystawia faktury VAT za całe ciepło dostarczane do węzła cieplnego na potrzeby poszczególnych Wspólnot. Strona powodowa zaś dokonuje zapłaty za ciepło dostarczone do węzła cieplnego na potrzeby wszystkich odbiorców tam zamieszkujących, wywiązując się tym samym z umowy zawartej z Przedsiębiorstwem (...) Spółką Akcyjną w W.. Stronie powodowej należy się zatem od strony pozwanej zapłata za zużytą przez nią energię cieplną. Uwagę Sądu wzbudził fakt, że sposób rozliczania energii cieplnej zaproponowany stronom pozwanym w projekcie z 2010 r. nie różni się znacznie od sposobu będącego podstawą takich rozliczeń między stronami przez wiele lat, a zawartego w porozumieniach z 2002 r. W projekcie z 2010 r., który to został podpisany przez wszystkie wspólnoty nieruchomości położonych w W. przy ulicy (...) z wyjątkiem wspólnot pozwanych, został on jedynie doprecyzowany. Niezrozumiałym jest zatem dlaczego strony pozwane obecnie nie zaakceptowały ww. projektu umowy i pomimo technicznych przeszkód usilnie dążą do podpisania indywidualnych umów, a co więcej, nie uznają roszczeń strony powodowej, mimo że same przyznają, iż zużyły energię cieplną, za którą zapłaciła strona powodowa. Sąd wskazał nadto, że - wbrew twierdzeniom stron pozwanych - wspólnota powodowa jest przedsiębiorstwem obrotu ciepłem, które z uwagi na moc zamawianą na potrzeby centralnego ogrzewania jest wyłączona spod obowiązku uzyskania koncesji (art. 32 ust. 4a ustawy prawo energetyczne oraz wyrok SN z 09.10.2003 r. ICK 144/02). Wprawdzie w projekcie umowy widnieje zapis „odsprzedaż", jednakże ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wspólnota powodowa jedynie uczestniczy w obrocie ciepłem. Niezależnie od powyższego, zdaniem Sądu, w niniejszym stanie faktycznym i prawnym stronie powodowej należy się od stron pozwanych zapłata za zużytą przez nie energię cieplną z tytułu bezumownego poboru energii. Wierzycielem z tego tytułu jest strona powodowa, a nie (...), gdyz to powodowa Wspólnota dostarcza ciepło do pozwanych na mocy umowy zawartej z (...). Dla oceny zobowiązania pozwanych nie ma zaznaczenia okoliczność podnoszona przez pozwane, czy strona powodowa dysponuje środkami finansowymi koniecznymi dla zapłaty za całą pobraną energię cieplną, bowiem z zeznań głównej księgowej (...) I. Ż. wynika jednoznacznie, że strona powodowa nie ma żadnych zaległości za okres dochodzony pozwem i sama uregulowała należność za całe pobrane ciepło. Powodowej wspólnocie należy się, w ocenie Sądu, nie tylko zapłata za pobraną przez daną wspólnotę energię cieplną, ale też wynagrodzenie za rozliczanie i refakturowanie dokonywane przez Zarządcę powodowej wspólnoty. Mając na względzie powyższe, w oparciu o przepis art. 405 kc, Sąd orzekł jak w sentencji. W dalszej kolejności Sąd pominął rozważania na temat kwot dochodzonych niniejszymi pozwami, albowiem nie były on kwestionowane w toku postępowania. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc, mając na uwadze wysokość uiszczonych przez stronę powodową opłat sądowych oraz koszty zastępstwa prawnego przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Apelacje od powyższego wyroku wniosły obie strony pozwane. Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...), wnosząc o zmianę wyroku przez oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, zarzuciła: 1.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj,: - art. 405 kc poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że strona pozwana uzyskała korzyść majątkową, kosztem strony powodowej, - art. 470 kc poprzez jego niezastosowanie, w związku ze złożeniem przez stronę pozwaną przedmiotu świadczenia do depozytu, zgodnie z postanowieniami Sądu Rejonowego w Wałbrzychu oraz wygaśnięcie zobowiązania w związku z dobrowolnym odebraniem przez wierzyciela przedmiotu świadczenia z depozytu,
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.