Zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Stosownie do treści art. 442 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niewolonym ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Mając na względzie treść powołanego przepisu, zdaniem Sądu przyjąć należy, że podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych pozwem, jest w pełni zasadny. Zauważyć bowiem należy, że powód, który wywodzi swoje roszczenia z wydania prawomocnego orzeczenia (...)we W.w sprawie (...), już w dacie zapadnięcia tego wyroku, tj. w dniu 12.03.2009 r. powziął wiadomość o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Tymczasem pozew w niniejszej sprawie wpłynął do Sądu w dniu 8 maja 2012 r., a więc już po upływie trzyletniego terminu wyznaczonego treścią art. 442 1 k.c. W świetle powyższego należało uznać, iż dochodzone pozwem roszczenia są przedawnione, a zatem już z tego względu podlegały one oddaleniu. Niezależnie od kwestii przedawnienia roszczeń powoda, należy podnieść, iż z brzmienia przepisu art.
jednoznacznie wynika, że konieczną przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego jest stwierdzenie tej niezgodności we właściwym postępowaniu. Sąd rozpoznający roszczenie odszkodowawcze nie jest właściwy do indywidualnej oceny legalności lub konkretnego wyroku lub postanowienia stanowiącego źródło szkody. Jeżeli ustawa wiąże oznaczone skutki prawne z obowiązywaniem prawomocnego orzeczenia, a jednocześnie reguluje zasady i tryb jego wzruszania z powodu niezgodności z prawem, to prawna skuteczność takich orzeczeń nie może być podważana bezpośrednio w każdym procesie odszkodowawczym z pominięciem zasad i trybu postępowania zastrzeżonego do kontroli prawomocnych orzeczeń . W procedurze cywilnej istnieje możliwość wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu, w efekcie wznowienia postępowania (art. 399 k.p.c.), gdy dojdzie do uchylenia lub zmiany wyroku. Wówczas to bowiem sąd, na wniosek skarżącego, w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie orzeka o zwrocie spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub o przywróceniu stanu faktycznego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu w odrębnym procesie przeciwko Skarbowi Państwa naprawienia szkody poniesionej wskutek wykonania wyroku, na podstawie art.
(zob. J. Kremis (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. E. Gniewek, wyd. 3, Warszawa 2008, s.722-723). Wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądowego w trybie wznowienia postępowania możliwe jest jednak tylko w przypadku istnienia ściśle określonych podstaw, opisanych w treści art. 399 i nast. k.p.c. W odniesieniu do innych funkcjonujących w obrocie prawomocnych orzeczeń sądowych, których zmiana lub uchylenie nie jest możliwe w wyniku wznowienia postępowania, czy też skargi kasacyjnej, strona poszkodowana takim orzeczeniem może wnieść skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Stosownie bowiem do art. 424 1§1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wedle art. 424 4 k.p.c. skargę taką można oprzeć na podstawie naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność wyroku z prawem, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda (…). Dodać należy, że skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie dwóch lat od dnia jego uprawomocnienia się (424 6 §1 k.p.c.). Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, powód T. G., po otrzymaniu wyroku (...)we W.z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie (...), nie wniósł skutecznie skargi o wznowienia postępowania, ani też skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem tego orzeczenia. Powód, jak sam przyznał na rozprawie, składał jedynie szereg pism do Prokuratury Rejonowej w Ś., powołując się na bezprawne działanie sędziego, który dokonał błędnego (w ocenie powoda) przeliczenia należnej mu emerytury. T. G.podkreślał, że żadna z instytucji, do której kierował zawiadomienia oraz skargi, nie zajęła się merytorycznie jego żądaniem, tj. nie podjęła się oceny, według jakiej stopy procentowej należało wyliczyć jego składkę na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzenia z tytułu umowy agencyjnej. W ocenie Sądu sam fakt, iż powód nie dysponuje orzeczeniem stwierdzającym niezgodność z prawem prawomocnego wyroku (...)we W. z dnia 12.03.2009 r., wyłącza możliwość skutecznego dochodzenia przez niego roszczenia odszkodowawczego na podstawie art.
Bezprawność prawomocnego orzeczenia nie powinna być przedmiotem samodzielnych ustaleń w procesie o naprawienie szkody, lecz polega badaniu w odrębnym postępowaniu, zaś zapadłe w nim rozstrzygnięcie stanowi prejudykat dla Sądu rozpoznającego roszczenie o naprawienie szkody z tytułu niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Kwestia ewentualnego naruszenia przez Sądy rozpoznające sprawę powoda przepisów dotyczących ustalania składek na ubezpieczenie społeczne oraz przeliczania świadczeń emerytalnych podlega rozpoznaniu w ramach szczególnego środka odwoławczego, jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Fakt, iż powód nie wniósł takiego środka, zamyka mu drogę do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego z art.
Podkreślić w tym miejscu wypada, że sama aktywność powoda w kierowaniu do różnego rodzaju instytucji pism i skarg, zarzucających bezprawność działania Sądów przy wydaniu przedmiotowych orzeczeń, nie zmienia oceny, iż nie zostały wyczerpane przesłanki do dochodzenia z tego tytułu roszczeń odszkodowawczych przeciwko Skarbowi Państwa. Powód T. G.podejmował bowiem środki nieadekwatne do zamierzonych celów, które nie mogły doprowadzić do wzruszenia prawomocnych orzeczeń, dotyczących przeliczenia należnej mu emerytury. Niewykazanie przez powoda podstawowej przesłanki, warunkującej odpowiedzialność strony pozwanej na podstawie art.
k.c., przesądzało zatem o bezzasadności powództwa, skutkującej jego oddaleniem w całości. Brak bowiem wspomnianego prejudykatu wyłączał dalsze badanie przesłanek odpowiedzialności strony pozwanej, tj. winy i związku przyczynowego, których – co na marginesie wypada zauważyć – powód i tak w niniejszym procesie nie udowodnił. Podkreślić w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu zawsze spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powód zatem, zgłaszając roszczenia odszkodowawcze przeciwko Skarbowi Państwa winien był udowodnić je – tak co do zasady, jak i wysokości. Powód tymczasem, pomimo stosownego pouczenia, w niniejszym procesie nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych na poparcie swoich żądań, w szczególności nie wykazał, by poniósł on szkodę w wysokości określonej jego żądaniami. Mając na względzie całokształt poczynionych rozważań, powództwo T. G.przeciwko Skarbowi Państwa – (...)we W.w całości polegało oddaleniu (pkt I wyroku). Orzeczenie o kosztach w punkcie II sentencji wyroku znajduje podstawę w art. 98 § 1 k.p.c., stosownie do którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na to, iż powód w całości przegrał sprawę, Sąd zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość tych kosztów ustalono na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego udzielonego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Zwolnienie od opłaty od pozwu przyznane powodowi postanowieniem z dnia 09.07.2012 r. nie zwalnia powoda od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi (art. 108 u.k.s.) Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Zarządzenie: 1. odnotować; 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć powodowi; 3. kal. 14 dni. Wrocław, dnia 06.03.2013 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.