k.c., albowiem wszelkie należności wynikające z umowy zawartej pomiędzy powodem a generalnym wykonawcą (...) S.A. z siedzibą w T. zostały w całości przekazane generalnemu wykonawcy. W należnościach tych wliczone było dochodzone pozwem wynagrodzenie powoda w kwocie 209.051,48 zł. Strona pozwana w dalszej kolejności podnosiła, że w przypadku upadłości generalnego wykonawcy odpowiedzialność na podstawie art.
k.c. kształtuje się w odmienny sposób, albowiem Gmina w zasadzie jest pozbawiona w takim przypadku możliwości zgłoszenia roszczenia regresowego wobec generalnego wykonawcy. W ocenie pozwanej winien być zatem w takim przypadku uwzględniony interes inwestora, tak, aby nie ponosił on obowiązku podwójnej zapłaty za to samo zadanie. Ponadto pozwana wskazywała, że podwójna zapłata za to samo zadanie w sytuacji, gdy wiadomym jest, że nie uzyska się regresu od upadłego generalnego wykonawcy narusza zasady współżycia społecznego w świetle art. 5 k.c. Strona pozwana zakwestionowała również wysokość dochodzonego pozwem roszczenia wskazując, iż nieuprawnionym jest dochodzenie przez powoda należności w kwocie 40.922,66 zł tytułem zwrotu kaucji gwarancyjnej, która nie należy do elementów przedmiotowo istotnych umowy o roboty budowlane, a zatem nie ma podstaw do żądania zwrotu kaucji od inwestora. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Spółka (...) S.A.z siedzibą w T.została wyłoniona w drodze przetargu publicznego do wykonania na rzecz Gminy MiastaO.zadania inwestycyjnego pod nazwą „(...)”. Warunki realizacji tej inwestycji określone zostały w umowie z dnia 20 maja 2010 r. nr (...), zawartej między stroną pozwaną, jako zamawiającym a (...) S.A.jako generalnym wykonawcą nr (...). /bezsporne/ W dniu 9 lipca 2007 roku pomiędzy spółką (...) S.A.z siedzibą w T.a powodem M. G.
5 k.c. W następstwie kierowanych wezwań strona pozwana częściowo uregulowała należności objęte fakturami VAT nr (...)w łącznej kwocie 708.927,68 zł. /dowód: zaświadczenie z dnia 12.06.2012 r. k. 58, wezwanie do zapłaty z dnia 01.06.2012 r. k. 63-64, wezwanie do zapłaty z dnia 02.07.2012 r. k. 70-71, wezwanie do zapłaty z dnia 20.07.2012 r. k. 77-78, potwierdzenia przelewu k. 46, 49, 52, 57, 69, 76/ Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r., w sprawie V GU 17/12 Sąd Rejonowy w Tarnowie ogłosił upadłość spółki (...) S.A. z możliwością zawarcia układu. Następnie, na mocy postanowienia tegoż Sądu z dnia 10 sierpnia 2012 r. zmieniony został sposób prowadzenia postępowania upadłościowego – z układowego na postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego. /dowód: odpis z KRS spółki (...) S.A. z/s w T. k. 79-86/ Strona pozwana w dniu 20 lipca 2012 r. odstąpiła od umowy z dnia 10 maja 2010 r., zawartej z generalnym wykonawcą – (...) S.A. z siedzibą w T.. /dowód: wydruk ze strony internetowej k. 87/ W związku z odstąpieniem przez inwestora od umowy zawartej z generalnym wykonawcą, strona pozwana w dniu 20 lipca 2012 r. przystąpiła do inwentaryzacji robót elektrycznych wykonanych przez powoda. W dniu 16 sierpnia 2012 r. sporządzono końcowy protokół z inwentaryzacji robót wykonanych w ramach zadania „(...)”. /dowód: protokoły inwentaryzacji robót z dnia 30.07.2012 r. k.88- 102, protokół końcowy z inwentaryzacji k. 103-108/ Pismem z dnia 7.09.2012 r. powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty pozostałej kwoty wynikającej z faktur VAT nr (...) tj. kwoty 346 110,04 zł w terminie 7 dni. /dowód: pismo powoda z dnia 7.09.2012 r. wraz z potwierdzeniem nadania k. 109-110/ W odpowiedzi na powyższe pismo strona pozwana wskazała, iż nie ma możliwości bezpośredniego uregulowania na rzecz powoda żądanej przez niego kwoty, albowiem pozostałe do zapłaty należności zostały przekazane na rachunek generalnego wykonawcy i to od niego powód winien dochodzić zapłaty. /dowód: pismo strony pozwanej z dnia 14.09.2012 k.125, pismo inżyniera kontraktu z dnia 21.08.2012 r. k. 126-128/ Strona pozwana przelała całość wynagrodzenia za wykonanie zadania pod nazwą „(...)” na rzecz generalnego wykonawcy – Syndyka Masy Upadłości (...) S.A.w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w T.. /dowód: potwierdzenia przelewu k. 122-124/ Pismem z dnia 12 września 2012 r. powód M. G.
do zapłaty należnego powodowi wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane. Strona pozwana podnosiła, że przekazała wszelkie należności syndykowi masy upadłości (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej. Jednocześnie pozwana zakwestionowała zasadność żądania przez powoda zwrotu kaucji gwarancyjnej, wskazując, iż obowiązek ten nie mieści się w zakresie umowy o roboty budowlane, a zatem nie wchodzi w zakres solidarnej odpowiedzialności inwestora z generalnym wykonawcą za wynagrodzenie należne podwykonawcy. /dowód: pismo strony pozwanej z dnia 15.11.2012 r. k. 129/ Sąd zważył, co następuje: Powództwo w całości zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie powód M. G.
wprowadza, jako zasadę, solidarną odpowiedzialność inwestora i generalnego wykonawcy, względnie wykonawców częściowych, za umowy zawierane z podwykonawcami oraz dalszymi podwykonawcami. Został on wprowadzony do kodeksu cywilnego ustawą z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 49, poz. 408), która weszła w życie w dniu 24 kwietnia 2013 r. Celem ustanowienia powyższej regulacji, wskazanym w uzasadnieniu projektu ustawy (druk nr 888 Sejmu IV Sejmu), było przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom w gospodarce, w szczególności niepłaceniu wynagrodzenia za prace wykonane przez podwykonawców – małych i średnich przedsiębiorców. Z solidarnego charakteru zobowiązania inwestora wynika, że podwykonawca – wierzyciel może żądać zapłaty całości albo części należności od wszystkich zobowiązanych solidarnie łącznie, od niektórych z nich lub od każdego z osobna. Oznacza to zatem możliwość skierowania przez podwykonawcę w całości żądania zapłaty należnego wynagrodzenia bezpośrednio do inwestora. Podkreślić dodatkowo należy, że podwykonawca nie ma obowiązku wcześniejszego podejmowania jakichkolwiek działań zmierzających do zaspokojenia jego wierzytelności w stosunku do bezpośredniego kontrahenta, czyli wykonawcy. Odpowiedzialność inwestora nie ma bowiem charakteru posiłkowego i nie ma potrzeby wykazywania, że dochodzenie roszczenia od wykonawcy okazało się bezskuteczne, czy też w jakikolwiek sposób utrudnione. W uchwale z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie III CZP 36/06, Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że zapłata wykonawcy wynagrodzenia nie wyłącza odpowiedzialności inwestora wobec podwykonawcy na podstawie art.
Sąd Najwyższy podkreślał, że przewidziana w tym przepisie odpowiedzialność inwestora wobec wykonawcy i podwykonawców wynika z różnych stosunków zobowiązaniowych. Odpowiedzialność inwestora wobec wykonawcy wynika bowiem z zawartej umowy o roboty budowlane, która określa jej zakres, natomiast odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawców wynika z ustawy, ma charakter gwarancyjny, a jej ramy określa umowa wykonawcy z podwykonawcą, a nie zakres odpowiedzialności inwestora wobec wykonawcy. Inwestor zatem nie może zwolnić się od przewidzianej w art. 674 1 § 5 k.c. odpowiedzialności wobec podwykonawcy, powołując się na wykonanie swojego zobowiązania wobec wykonawcy, wynikającego z innego stosunku zobowiązaniowego. W świetle takiej regulacji inwestor jest zobowiązany zapłacić podwykonawcom należne im wynagrodzenie także wtedy, gdy już zapłacił całe wynagrodzenie należne wykonawcy. Zamawiający ma jednak wówczas roszczenie wobec wykonawcy o zwrot kwoty wynagrodzenia wypłaconej podwykonawcom na podstawie art. 376 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 179/07, Biul. SN 2008/5/6) Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy uznać, że strona pozwana jako inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność wobec powoda na podstawie art.
za zapłatę należnego mu wynagrodzenia z tytułu realizacji umowy zawartej z generalnym wykonawcą. Jednocześnie wypada stwierdzić, że strona pozwana nie mogła skutecznie uchylić się od swego zobowiązania względem podwykonawcy, poprzez zapłatę wynagrodzenia na rzecz generalnego wykonawcy – spółki (...) S.A. z siedzibą w T.. Fakt ogłoszenia upadłości likwidacyjnej generalnego wykonawcy, niewątpliwie komplikuje sytuację prawną i faktyczną w stosunkach między stronami procesu budowlanego; tj. zarówno na linii inwestor-generalny wykonawca, jak i generalny wykonawca - podwykonawca. Jaku już wspominano jednak na wstępie, celem wprowadzenia art.
było zapewnienie ochrony interesów podwykonawców w przypadku nierzetelności finansowej podmiotu, z którym bezpośrednio zawarli oni umowę na wykonanie części robót, oraz jednoczesne zmobilizowanie inwestorów do starannego wyboru wykonawcy oraz do kontrolowania wywiązywania się wykonawców z obowiązków finansowych względem podwykonawców. Ogłoszenie upadłości generalnego wykonawcy nie może być zatem poczytywane – jak to sugeruje strona pozwana – jako podstawa do wygaśnięcia ciążącej na niej odpowiedzialności solidarnej wobec podwykonawcy. Nie można nadto znaleźć wytłumaczenia dla zastosowania w tym przypadku art. 5 k.c. i na tej podstawie oddalenia powództwa względem inwestora. Należy zauważyć wszakże, że wskutek ogłoszenia upadłości spółki (...) S.A. również sytuacja powoda uległa pogorszeniu, albowiem utrudnione (albo wręcz uniemożliwione) zostało uzyskanie przez niego zapłaty wynagrodzenia od generalnego wykonawcy. Strona pozwana w takiej sytuacji jest gwarantem zaspokojenia roszczeń powoda, dlatego nie może ona skutecznie formułować względem powoda zarzutu nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Zrozumiałym jest bowiem, że powód, w sytuacji ogłoszenia upadłości jednego z dłużników solidarnych, wskazuje inwestora, a nie upadłego wykonawcę jako adresata swoich żądań. Na marginesie wypada nadmienić, że strona pozwana, regulując całość należnego wykonawcy wynagrodzenia oraz płacąc zarazem wynagrodzenie na rzecz podwykonawcy ma możliwość zgłoszenia swoich roszczeń do masy upadłości i zaspokojenie ich w tym postępowaniu. Reasumując powyższe Sąd stanął na stanowisku, że na stronie pozwanej ciąży wynikający z art.
obowiązek względem powoda jako podwykonawcy do zapłaty należnego mu wynagrodzenia. W toku niniejszego procesu strona pozwana w zasadzie nie kwestionowała wysokości dochodzonego przez powoda żądania, potwierdzając, iż powodowi należy się wynagrodzenie w żądanej kwocie, jednakże winien je zapłacić generalny wykonawca. Pozwana kwestionowała natomiast zakres obciążającej jej ewentualnie odpowiedzialności wobec powoda, podnosząc, iż nie obejmuje ono roszczenia o zwrot wynagrodzenia w kwocie 40.922,66 zł, które zostało zatrzymane w ramach zabezpieczenia prawidłowego wykonania przedmiotu umowy nr (...). W ocenie Sądu ze stanowiskiem strony pozwanej nie można się zgodzić. Zauważyć wypada, że na mocy §15 umowy nr (...) powód jako podwykonawca robót budowlanych wniósł zabezpieczenie należytego wykonania umowy w wysokości 5% wynagrodzenia brutto ustalonego w umowie. Uzgodniona kwota zabezpieczenia, była potrącana przez generalnego wykonawcę z wynagrodzenia należnego powodowi. Zgodnie z brzmieniem umowy, kwota stanowiąca 70% tego zabezpieczenia miała być zwrócona w ciągu 30 dni po odbiorze końcowym przedmiotu umowy, a pozostała część miała stanowić zabezpieczenie roszczeń z tytułu gwarancji jakości i rękojmi i miała być zwrócona do 30 dni po upływie okresu gwarancji jakości i rękojmi. Roszczenie powoda o zwrot wynagrodzenia zatrzymanego w ramach prawidłowego wykonania umowy stało się wymagalne z chwilą ogłoszenia upadłości spółki (...) S.A. Stosownie bowiem do treści art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze , zobowiązania pieniężne upadłego, których termin płatności świadczenia jeszcze nie nastąpił, stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości. Podkreślenia wymaga okoliczność, że strona pozwana w dniu 20.07.2012 r., odstąpiła od umowy zawartej z generalnym wykonawcą, której odzwierciedleniem była umowa spółki (...) S.A. zawartej z powodem. W ocenie Sądu zatem, odpowiedzialność pozwanej obejmować winna również zatrzymane przez generalnego wykonawcę kwoty wynagrodzenia należnego powodowi, które zostało zatrzymane jako gwarancja należytego wykonania umowy. Mając na uwadze całokształt poczynionych rozważań Sąd w całości uwzględnił powództwo, zasądzając od strony pozwanej - Gminy MiastaO.na rzecz powoda M. G.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.