w zw. z art. 49 § 1 k.c. przez przyjęcie, że nie istnieją przesłanki ustanowienia służebności przesyłu na rzecz uczestnika, gdyż nie ma on potrzeby korzystania z działki wnioskodawczyni w celu związanym z lokalizacją na jej działce urządzeń elektroenergetycznych, gdy prawidłowa analiza w/w przepisu prowadzi do wniosków przeciwnych’ 2. obrazę przepisów prawa materialnego art.
w zw. z art. 49 § 1 k.c. przez przyjęcie, że służebnością nie jest objęty pas ochronny przebiegający po obu stronach linii energetycznej, podczas gdy prawidłowa analiza w/w przepisu prowadzi do wniosków przeciwnych;
nie przysługuje. Zgodnie z art. 143 k.c. w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. W związku z tym zainstalowanie trwałych urządzeń, mających fizyczne oparcie na sąsiednich nieruchomościach, ale których elementy znalazły się na trwałe w granicach przestrzennych nieruchomości – linie wysokiego napięcia, jest niewątpliwie ingerencją w prawo własności, które ogranicza korzystanie z niej i zmniejszają jej wartość, chociaż urządzenia te nie mają fizycznej styczności z gruntem (por. wyrok SN z dnia 16 lipca 2004 r., sygn. akt I CK 26/04, OSP 2005/3/40). W takiej sytuacji roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 305 1 i nast. k.c. co do zasady przysługuje. Istota służebności przesyłu sprowadza się do prawa korzystania w oznaczonym zakresie przez przedsiębiorcę będącego właścicielem instalacji przesyłowych, z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Biorąc zatem pod uwagę, że przez nieruchomość wnioskodawczyni działkę (...) przebiegają linie energetyczne należące do uczestnika postępowania, oddalenie wniosku o ustanowienie służebności przesyłu przez Sąd I instancji na tej podstawie, że na nieruchomości wnioskodawczyni nie są posadowione trwałe urządzenia w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. nie było słuszne. W toku postępowania przed Sądem Rejonowym uczestnik postępowania podniósł dwa istotne z punktu widzenia treści rozstrzygnięcia zarzuty, do których Sąd I instancji z racji przyjętej podstawy rozstrzygnięcia się nie odniósł. W odniesieniu do działki nr (...)przez którą przebiega linia wysokiego napięcia 110 ŁV (...)uczestnik zarzucił, iż posiada tytuł prawy do władania nieruchomością w ramach służebności. Uprawnienie to wynika z decyzji z dnia 3 czerwca 1975 r. wydanej przez Naczelnika Miasta P., opartej na przepisie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974, Nr 10, poz. 64). Przedmiotowa decyzja uprawniała poprzedników prawnych uczestnika, a obecnie także uczestnika do przeprowadzenia przez nieruchomości, należącą obecnie do wnioskodawczyni, linii napowietrznej, przy czym zgodnie z art. 36 wskazanej ustawy za straty wynikłe z przeprowadzonych działań zainteresowanej osobie należało się odszkodowanie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego decyzja wydana na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jest tytułem prawnym dla przedsiębiorcy przesyłowego do stałego korzystania z wymienionej w tej decyzji nieruchomości (patrz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt III CZP 116/09, OSP 2010/11/110, por. także postan. SN z dnia 17 grudnia 2008 r., I CSK 171/08, OSNC 2010/1/15; wyrok SN z dnia 29 stycznia 2008 r., IV CSK 410/07; LEX nr 445289). W orzecznictwie i popierającej go doktrynie podnosi się, że ograniczenie własności na podstawie art. 35 u.z.t.w.n. mieści się w granicach szeroko rozumianego wywłaszczenia, co wiąże się z trwałością stanu, jaki decyzja stwarza, obejmując sobą każdoczesnego właściciela nieruchomości, której dotyczy oraz każdoczesnego przedsiębiorcę przesyłowego wstępującego w miejsce pierwotnego adresata decyzji. W tej sytuacji, gdy uczestnik posiada tytuł prawny do władania nieruchomością, żądanie ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem nie ma podstaw. Drugi z zarzutów podniesionych przez uczestnika postępowania dotyczył linii średniego napięcia (...), przebiegającej przez działkę (...)i w tym zakresie zasiedzenia służebności przesyłu (art. 172 k.c. w zw. z art. 292 k.c.). Wskazać należy, iż niewątpliwie przed ustawowym uregulowaniem służebności przesyłu w kodeksie cywilnym (art. 305 1 – 305 4) dopuszczalne było nabycie w drodze zasiedzenia służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa (tak SN w uchwale z 7 października 2008 roku III CZP 89/08). Istota służebności przesyłu sprowadza się do prawa korzystania w oznaczonym zakresie przez przedsiębiorcę będącego właścicielem instalacji przesyłowych, z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Stosownie do art. 292 k.c. służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Korzystanie z napowietrznych linii energetycznych jest zatem klasycznym przykładem prowadzącym do zasiedzenia służebności przesyłu. Przy ocenie posiadania prowadzącego do zasiedzenia służebności gruntowej chodzi o faktyczne korzystanie z gruntu w takim zakresie i w taki sposób, w jaki czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność. Władanie w zakresie służebności gruntowej kwalifikuje się, zgodnie z art. 336 k.c., jako posiadanie zależne i jest ono wystarczające do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie (tak SN w postanowieniach z dnia 11.02.2010 r. I CSK 181/09 oraz z dnia 5.06.2009 roku I CSK 392/08). Należy przy tym podzielić stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2012 r. (IV CSK 183/11), że posiadanie służebności przesyłowej przez przedsiębiorstwo państwowe przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny z 1989 r. było posiadaniem w rozumieniu art. 352 § 1 k.c. prowadzącym do zasiedzenia. Należy również zwrócić uwagę, że w odniesieniu do służebności przesyłu, wykładnia przepisu art. 285 § 2 k.c. musi uwzględniać charakter tej służebności i jej przeznaczenie społeczno - gospodarcze oraz społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości wchodzącej w skład przedsiębiorstwa energetycznego, któremu służebność ta ma służyć. Przesłanka art. 285 § 2 k.c. jest spełniona gdy służebność przesyłu ułatwia funkcjonowanie przedsiębiorstwa przesyłowego, zwiększając jednocześnie użyteczność należącej do niego nieruchomości, a same urządzenia nie muszą wszak się znajdować na nieruchomości, która ma być zostać obciążona. Uczestnik postępowania wykazał za pomocą dokumentów – karty obiektu inwentarzowego (k.44), że linia średniego napięcia została wybudowana przed 1945 r. Objęcie w posiadanie przez przedsiębiorstwa energetyczne linii przesyłowych w 1945 r. nastąpiło w dobrej wierze, skoro była to linia poniemiecka, użytkowana następnie przez zakłady energetyczne, położona na ziemiach odzyskanych, na których stosunki własnościowe były kształtowane dopiero w późniejszym okresie. Istnienie i funkcjonowanie trwałego i widocznego urządzenia, a takim niewątpliwie są napowietrzne linie elektroenergetyczne i słupy transformatorowe, jak podkreśla się w orzecznictwie, ma stanowić ostrzeżenie dla właściciela nieruchomości, iż jeżeli będzie dalej tolerował taki sposób korzystania z jego nieruchomości, to może dojść do obciążenia nieruchomości służebnością. Fakt, że właściciel nie korzysta z przysługującej mu ochrony negatoryjnej pozwala przyjąć, że aprobuje istniejący stan rzeczy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że art. 340 k.c. wprowadza domniemanie ciągłości posiadania i stanowi, że niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa go, zaś przepis art. 7 k.c. statuuje domniemanie dobrej wiary. Linie średniego napięcia stanowią środki trwałe przedsiębiorstwa energetycznego, którego następcą prawnym jest obecny uczestnik postępowania. Swoje następstwo prawne i ciągłość posiadania (art. 176 § 1 k.c. w zw. z art. 292 k.c.) i tym samym prawo do doliczenia do czasu, prze który sam posiada, czasu posiadania swojego poprzednika, wykazał za pomocą dowodów z dokumentów, w postaci odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego numer (...), zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 roku numer 27/(...)/89 oraz zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z 9 lipca 1993 roku numer 198/O./93 (74-76) do 1989 r. zakład energetyczny będący poprzednikiem prawnym obecnego uczestnika postępowania wchodził w skład przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą (...) w P.- Zakład (...). Na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu z dnia 16 stycznia 1989 r. utworzono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą Zakład (...)w J.wpisane do rejestru przedsiębiorstw państwowych postanowieniem z 6.02.1989 r., sygn. akt Nr Rej. (...)/89, a które w 1993 r. na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 9 lipca 1993 r. zostało skomercjalizowane i w wyniku tego powstała spółka pod nazwą Zakład (...) Spółka Akcyjna. W 2004 r. przejęła ona majątek spółek energetycznych z L., O., W.i W.i w trybie art. 492 § l pkt 1 ksh przekształciła się w spółkę wielooddziałową pod nazwą (...) Spółka Akcyjnawe W., która następnie zmieniła nazwę na (...) Spółka Akcyjnawe W., a po kolejnym połączeniu spółek od dnia 1 września 2011 r. prowadzi działalność pod nazwą (...) Spółka Akcyjnaw K.Oddział w J.. Uwzględniając, iż uczestnik posiadał nieprzerwanie służebność przesyłu w dobrej wierze i przez czas potrzebny do jej zasiedzenia wynoszący 20 – lat jak też okoliczność, że w okresie do 1989 r. nie istniała możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowych, co uległo zmianie wraz ze zmianą treści art. 128 k.c. z dniem 01 lutego 1989 r., kiedy stało się możliwe posiadanie we własnym imieniu i nabycie służebności w drodze zasiedzenia na swoją rzecz przez przedsiębiorstwo państwowe, stwierdzić należało, że nabył on ją przez zasiedzenie jeszcze przed wniesieniem wniosku o ustanowienie służebności przesyłu. Nabycie to nastąpiło z mocy prawa, a treść tej służebności odpowiada dotychczasowemu sposobowi i zakresowi korzystania z nieruchomości obciążonej przez przedsiębiorstwo przesyłowe. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy z mocy art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. apelację oddalił.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.