k.c. domagała się unieważnienia umowy sprzedaży nieruchomości rolnej niezabudowanej, oznaczonej jako działka nr (...), o powierzchni 40,2400 ha, położonej w obrębie geodezyjnym O., gmina W., powiat (...), województwo (...), dla której Sąd Rejonowy w Strzelinie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...). W uzasadnieniu powódka podała, że umowa została zawarta przez stroną pozwaną oraz małżonków A. S.i S. S.
k.c. nie przysługiwało jej roszczenie o jego unieważnienie. Pozwana (...) zarzuciła ponadto, że powódka nie prowadziła gospodarstwa rodzinnego. Głównym założeniem ustawodawcy było bowiem, by prowadzenie gospodarstwa i praca w nim miały charakter osobisty i oparte były na własnym warsztacie produkcyjnym i własnej pracy. W przypadku powódki wydzierżawienie przeważającej większości nieruchomości wchodzących w skład jej gospodarstwa rolnego osobom trzecim pozostawało w sprzeczności z osobistym prowadzeniem gospodarstwa, jak również postrzegane było jako prowadzenie działalności gospodarczej, niż działalności rolniczej. W tych okolicznościach nie można było traktować powódki jako rolnika indywidualnego prowadzącego osobiście działalność rolniczą na wszystkich nieruchomościach rolnych będących jej własnością lub przez nią dzierżawionych. Pozwana podniosła nadto zarzut przedawnienia roszczenia, skoro pozew został złożony po upływie miesiąca od dnia zawarcia umowy sprzedaży, a najpóźniej w sierpniu 2012 r. powódka powzięła wiedzę o istnieniu przyczyny unieważnienia przetargu (pisma Z.Biura Prezesa). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W styczniu 2012 r. w związku z wygaśnieciem umowy dzierżawy łączącej (...)w W.Oddzial Terenowy we W.z Zakładami Rolnymi (...) sp. z o.o.w S.strona pozwana przeznaczyła do sprzedaży kilkaset ha gruntów rolnych położonych na terenie gmin W., D.i O.. Po konsultacjach z rolnikami oraz organizacjami zrzeszającymi rolników oraz uwzględniając stanoiwsko (...) Izby Rolniczej we W. strona pozwana podjęła decyzję o sprzedaży w/w gruntów rolnych po przeprowadzeniu przetargów ograniczonych dla rolników indywidualnych prowadzących osobiście rodzinne gospodarstwa rolne, którzy mieli zamiar je powiększyć. ( Dowód: pisma z 25 stycznia 2012r i 26 stycznia 2012r., k. 154-158, W dniu 12 czerwca 2012 r. (...) Oddział Terenowy we W.ogłosiła m.in. przetarg ustny ograniczony na sprzedaż nieruchomości rolnej niezabudowanej – działki nr (...), położonej w O., gm. W., o pow. 40,24 ha, dla której Sąd Rejonowy w Strzelinie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...). Cena wywoławcza nieruchomości wynosiła 2 217 000 zł. Przetarg został wyznaczony na dzień 12 lipca 2012 r. (...) zastrzegła m.in. w ogłoszeniu, że w przetargu mogli brać udział wyłącznie rolnicy indywidualni w rozumieniu przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, tj. osoby fizyczne będące właścicielami, użytkownikami wieczystymi, samoistnymi posiadaczami lub dzierżawcami nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekraczała 300 ha, posiadający kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałe w gminie, na obszarze której położona była jedna z nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzące osobiście to gospodarstwo, zamierzające powiększyć gospodarstwo rodzinne, tj gospodarstwo rolne prowadzone przez rolnika indywidualnego, w którym łączna powierzchnia użytków rolnych nie była większa niż 300 ha, jeżeli miały one miejsce zamieszkania w gminie W.lub w gminie z nią graniczącej. Zarządzeniem nr (...) z 25 czerwca 2012 r. Dyrektor Oddziału Terenowego (...) powołał komisję przetargową do przeprowadzenia przetargu ograniczonego na sprzedaż w/w działki nr (...), obręb O.. ( Dowód: ogłoszenie nr (...).(...) (...), k. 14-21; wykaz wraz z potwierdzeniem jego wywieszenia, k. 92-94; pisma z 8 maja 2012r., 4 czerwca 2012r., 8 maja 2012r., k. 95-98; ogłoszenia, pisma, k. 99-101; ogłoszenie o przetargu wraz z potwierdzeniem wywieszenia, k. 102-111; zarządzenia Dyrektora Oddziału Terenowego (...) we W. z dnia 25 czerwca 2012r., k. 112) W dniu 25 maja 2012 r. powódka M. H.
84 k.c., art. 87 k.c., art. 249, 422 k.s.h., art. 42 prawa spółdzielczego, art. 25 ustawy o własności lokali). W rozpoznawanej sprawie żądanie pozwu powódka opierała na – jej zdaniem – niezasadnym niedopuszczeniu jej do przetargu ograniczonego na skutek uznania przez stronę pozwaną, że powódka nie spełniała wymogów okreśłonych w warunkach przetargu, a w szczególności nie była rolnikiem indywidualnym prowadzącym osobiście gospodarstwo rolne. Domagając się unieważnie4nia umowy zawartej w wyniku kwestionowanego przez powódkę przetargu, powódka wywodziła swoje swoje żądanie z art.
k.c., zgodnie z treścią którego organizator oraz uczestnik aukcji albo przetargu może żądać unieważnienia zawartej umowy, jeżeli strona tej umowy, inny uczestnik lub osoba działająca w porozumieniu z nimi wpłynęła na wynik aukcji albo przetargu w sposób sprzeczny z prawem lub dobrymi obyczajami. Jeżeli umowa została zawarta na cudzy rachunek, jej unieważnienia może żądać także ten, na czyj rachunek umowa została zawarta, lub dający zlecenie. W ocenie Sądu, z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że powódce nie przysługiwało roszczenie o unieważnienie umowy sprzedaży na podstawie art.
Szczegółowy tryb sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa administrowanej przez stronę pozwaną, a także sposób przeprowadzania publicznych przetargów ustnych (licytacji) i przetargów ofert, zostały określone w rozporządzeniu ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 30 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i ich części składowych, warunków obniżenia ceny sprzedaży nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz stawek szacunkowych gruntów (Dz. U. z dnia 18 maja 2012 r., poz. 540). W rozpoznawanej sprawie strona pozwana przeprowadziła przetarg ustny ograniczony, którego podstawą był § 17 powołanego rozporządzenia . W myśl tego przepisu przetarg ustny ograniczony przeprowadza się, jeżeli w ogłoszeniu o przetargu zostanie zastrzeżone, że mogą w nim uczestniczyć wszystkie albo niektóre podmioty, o których mowa w art. 29 ust. 3b ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1187), a zatem: 1) rolnicy indywidualni, w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego, zamierzający powiększyć gospodarstwo rodzinne, jeżeli mają oni miejsce zamieszkania w gminie, w której położona jest nieruchomość wystawiana do przetargu lub w gminie graniczącej z tą gminą lub 2) osoby posiadające kwalifikacje rolnicze określone w przepisach o kształtowaniu ustroju rolnego, zamierzające utworzyć gospodarstwo rodzinne w rozumieniu tych przepisów, lub 3) pracownicy zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej zamierzający utworzyć gospodarstwo rodzinne, lub 4) rolnicy, którzy po dniu 31 grudnia 1991 r. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomości niezbędne na cele publiczne, lub 5) członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych postawionych w stan likwidacji lub upadłości, zamierzający utworzyć gospodarstwo rodzinne, lub 6) repatrianci w rozumieniu przepisów o repatriacji, przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej nie wcześniej niż 6 lat przed dniem przetargu, lub 7) spółki prawa handlowego, w których 100% akcji albo udziałów należy do pracowników zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Do przetargu ustnego ograniczonego stosuje się odpowiednio przepisy § 7-16 rozporządzenia, z tym że: 1) w ogłoszeniu o przetargu podaje się warunki zakwalifikowania do uczestnictwa w przetargu; 2) podmioty zamierzające uczestniczyć w przetargu powinny złożyć w miejscu wskazanym przez organizatora przetargu dokumenty potwierdzające spełnienie warunków podanych w ogłoszeniu o przetargu, nie później niż na 14 dni przed wyznaczonym terminem przetargu; 3) komisja sprawdza dokumenty, o których mowa w pkt 2, kwalifikuje do uczestnictwa w przetargu podmioty spełniające warunki podane w ogłoszeniu o przetargu, a następnie, nie później niż na 12 dni przed wyznaczonym terminem przetargu, wywiesza, w miejscu podanym w ogłoszeniu o przetargu, listę podmiotów zakwalifikowanych do uczestnictwa w przetargu lub listę podmiotów, które nie złożyły w terminie wszystkich wymaganych dokumentów, podając odrębnie dla każdego podmiotu wykaz brakujących dokumentów oraz wyznaczając termin do ich złożenia przypadający nie później niż na 7 dni przed wyznaczonym terminem przetargu; 4) komisja po upływie wyznaczonego terminu do złożenia brakujących dokumentów, o których mowa w pkt 3, ponownie je sprawdza i dodatkowo kwalifikuje do uczestnictwa w przetargu podmioty spełniające warunki podane w ogłoszeniu o przetargu, a następnie, nie później niż na 2 dni robocze przed wyznaczonym terminem przetargu, wywiesza, w miejscu podanym w ogłoszeniu o przetargu, listę podmiotów ostatecznie zakwalifikowanych do uczestnictwa w przetargu; 5) przetarg może się odbyć, w przypadku gdy zakwalifikowano do przetargu przynajmniej jeden podmiot spełniający warunki podane w ogłoszeniu o przetargu. Z powyższego wynikało, że powyższa procedura poprzedzająca sprzedaż nieruchomości przewidywała dwa etapy, tj. postępowanie kwalifikacyjne do uczestnictwa w przetargu i przetarg osób, które w wyniku postępowania kwalifikacyjnego do przetargu zostały dopuszczone. W oparciu o w/w przepisy strona pozwana ogłosiła przetarg ustny ograniczony na sprzedaż spornej nieruchomości rolnej niezabudowanej – działki nr (...), położonej w O., gm. W., o pow. 40,24 ha, dla której Sąd Rejonowy w Strzelinie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...). Pozwana (...) zastrzegła w ogłoszeniu warunki i wymogi odnośnie osób, które w przetargu mogły wziąć udział. W rozpoznawanej sprawie, okolicznością niesporną było, że powódka w wyniku postępowania kwalifikacyjnego nie została dopuszczona do przetargu ograniczonego dotyczącego sprzedaży spornej działki. Z uwagi na powyższe już tylko z tej przyczyny Sąd uznał, że powódka nie była uczestnikiem przetargu, a zatem nie mogła skorzystać z roszczenia o unieważnienie zawartej umowy sprzedaży spornych gruntów wynikającego art.
Powyższe roszczenie zostało bowiem przewidziane tylko dla osób, którym przysługiwał status organizatora lub uczestnika. Podkreślić przy tym należało, że w tej sytucji przyczyny, z powodu których powódka nie została dopuszczona do przetargu w rozpoznawanej sprawie nie podlegały badaniu przez Sąd, skoro po stronie powódki nie powstało uprawnienie do wystąpienia z roszczeniem o unieważnienie umowy sprzedaży. Powódka nie mogłaby skutecznie domagać się unieważnienia umowy zawartej w wyniku zakwestionowanego przez nią przetargu z uwagi na upływ terminu zawitego do wytoczenia takiego powództwa, o którym mowa w art.
Zgodnie z tym przepisem uprawnienie żądania unieważnienia zawartej umowy sprzedaży wygasa z upływem miesiąca od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o istnieniu przyczyny unieważnienia, nie później jednak niż z upływem roku od dnia zawarcia umowy. Powódka już na początku lipca 2012 r. złożyła odwołanie od negatywnej dla niej decyzji komisji przetargowej, jak również w piśmie z 9 lipca 2012 r. powódka skierowała do Prezesa (...) w W. skargę na bezprawne działania Dyrektora (...) we W. A. J. zarzucając utrudnianie i udaremnianie procedury przetargowej dotyczącej sprzedaży nieruchomości rolnej. Sąd stwierdził ponadto, że w piśmie z 8 sierpnia 2012 r. Dyrektor Zespołu (...) poinformował powódkę, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego działania komisji przetargowej uznał za prawidłowe, zaś zarzuty powódki nie znalazły potwierdzenia w dokumentacji. Z uwagi na powyższe należo uznać, że najpóźniej w sierpniu 2012 r. powódka dowiedziała się o przyczynie odmowy zakwalifikowania jej do przetargu. Powództwo zostało wniesione dopiero w dniu 27 października 2012 r. (k. 66), tj. ponad dwa miesiące później a zatem już po upływie miesięcznego terminu zawitego, o którym mowa w art.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalił w całości powództwo, o czym orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c., mając na uwadze wynik procesu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.