poprzez dokonanie wykładni tekstu załączonych do wniosku dokumentów bez badania, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, a w konsekwencji przyjęcie jakoby sam brak w umowie literalnego zwrotu o ustanowieniu służebności gruntowej czy też sformułowania, iż prawo to jest ustanawiane na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości uprawnionej przesądzał o niemożności uznania, iż doszło faktycznie do ustanowienia w/w ograniczonego prawa rzeczowego, pomimo że sąd wieczystoksięgowy obowiązany jest dokonać wykładni załączonych do wniosku dokumentów nie tylko pod kątem wykładni literalnej, lecz również z uwzględnieniem oceny zgodnego zamiaru stron i celu umowy ; - art.
i art. 626 9 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku o dokonanie wpisu w księdze wieczystej w sytuacji, gdy dołączone do wniosku dokumenty stanowiły wystarczającą podstawę do dokonania wpisu zgodnie z żądaniem wnioskodawcy i nie istniały żadne przeszkody do dokonania wpisu. W oparciu o powyższe skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i dokonanie wpisu w księdze wieczystej nr (...) służebności gruntowej zgodnie ze złożonym wnioskiem oraz o zasądzenie od uczestnika postępowania D. B. na rzecz uczestników postępowania W. i K. G. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżący z ostrożności wnieśli ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z pozostawieniem temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na apelację uczestniczka postępowania D. B. wskazała, że w celu ustanowienia służebności gruntowej konieczne jest złożenie oświadczenia woli przez właściciela nieruchomości, która ma być obciążona prawem. Podniosła, że właściciel nieruchomości obciążonej winien złożyć oświadczenie woli w takiej treści, aby była ona jednoznaczna i niebudząca wątpliwości. Podkreśliła, iż w umowie z dnia 26 czerwca 1985 roku brak jest takiego oświadczenia. Zdaniem uczestniczki wspomnianego oświadczenia nie może zastąpić decyzja administracyjna Naczelnika Miasta i Gminy P., na którą powołują się skarżący w swojej apelacji. Według uczestniczki treść § 2 wymienionej umowy może wskazywać co najwyżej na ustanowienie służebności osobistej na rzecz I. U.. Uczestniczka D. B. wniosła więc o oddalenie apelacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestników postępowania jest niezasadna i podlega oddaleniu. Kognicja Sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym jest ograniczona, ponieważ Sąd zgodnie z treścią art.
bada jedynie treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.(por. wyrok SN z dnia 16 kwietnia 1948 r., C III 205/48, PN 1948, nr 9-10, s.302; uzasadnienie postanowienia SN z dnia 17 listopada 2005r., IV CSK 5/05, Lex nr 186707). Czynność materialna stanowiąca podstawę wpisu powinna być badana przez Sąd pod względem formalnoprawnym i pod względem skuteczności materialnej. Oznacza to, że Sąd musi badać, czy czynność ta uzasadnia powstanie, zmianę lub wygaśnięcie prawa, które ma być do księgi wpisane, czy wykreślone. Zakres kognicji Sądu wieczystoksięgowego wyklucza zatem przeprowadzenie jakichkolwiek własnych dowodów i dokonywania na ich podstawie własnych ustaleń. Stosownie do powyższego ograniczona została także kognicja sądu apelacyjnego. Sąd drugiej instancji rozpoznając apelację rozstrzyga jedynie, czy wpis lub jego odmowa przez Sąd Rejonowy pozostaje w zgodzie z prawem w świetle treści wniosku, treści i formy dokumentów stanowiących podstawę wpisu oraz treści księgo wieczystej (z uzasadnienia postanowienia SN z dnia 5 października 2005 r., II CK 781/04, Lex 187020). Niezależnie od powyższego Sąd drugiej instancji nie ogranicza się tylko do kontroli zaskarżonego orzeczenia, lecz rozpoznaje sprawę merytorycznie tzn. rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego ustalonego nie tylko przed sądem pierwszej instancji, ale także w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 k.p.c. art. 361 § 2 k.p.c. i 391 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). W świetle powyższych uwag jako niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art.
oraz art. 626 9 k.p.c. Rację ma skarżący twierdząc, że sąd wieczystoksięgowy obowiązany jest dokonać wykładni załączonych do wniosku dokumentów. Granice wykładni wyznacza jednakże treść tych dokumentów. Zdaniem Sądu Okręgowego Sąd I instancji dokonał prawidłowej interpretacji aktu notarialnego z dnia 26 czerwca 1985 r., zgodnej z ograniczoną kognicją organu orzekającego w postępowaniu wieczystoksięgowym. Lektura treści przedmiotowego aktu notarialnego zdaniem Sądu Okręgowego nie pozwala na przyjęcie, że strony chciały ustanowić służebność gruntową. § 2 umowy stanowi, że I. U. otrzymuje na własność działkę nr (...) (…) z prawem do korzystania ze wspólnego wjazdu na działce (...). Interpretacja tego zwrotu prowadzić może jedynie do wniosku, że na rzecz I. U. została ustanowiona służebność osobista, która zgodnie z art. 299 k.c. wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego. Nie można zaakceptować poglądu, że doszło wówczas do ustanowienia służebności gruntowej, gdyż w przedmiotowej umowie nie zawarto precyzyjnego sformułowania dotyczącego takiej służebności. W ocenie Sądu Okręgowego skutki prawne służebności gruntowej są zbyt doniosłe, jako że zgodnie z art. 285 § 1 k.c. dotykają każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej. Nie można więc ogólnikowych sformułowań umowy rozumieć w sposób, który pociąga za sobą dalej idące konsekwencje dla następców prawnych stron umowy. W niniejszej sprawie brakuje do tego wystarczających powodów. Z tych względów Sąd Okręgowy w pełni podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że interpretacja umowy zniesienia współwłasności nie pozwala na przyjęcie, iż jej strony chciały ustanowić służebność gruntową. Biorąc pod uwagę, że Sąd Rejonowy prawidłowo zastosował przepisy postępowania cywilnego, Sąd Okręgowy przyjął za własne jego ustalenia faktyczne. Przechodząc do analizy zarzutu naruszenia art. 65 § 2 k.c., zgodnie z którym w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu, należy stwierdzić, że stanowi on powielenie wyżej omówionych zarzutów. Sąd wieczystoksięgowy nie może przeprowadzać dowodów innych aniżeli dowody z dokumentów, a ich interpretacja w niniejszej sprawie doprowadziła do wniosku, że wolą stron było ustanowienie służebności osobistej na rzecz I. U.. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 285 § 2 k.c., częściowo powielającego wyżej omówione zarzuty, trzeba stwierdzić, że nie polegają na prawdzie twierdzenia skarżących, iż treść decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia 27 lutego 1984 r. w przedmiocie podziału nieruchomości na działki objęte wnioskiem, świadczy o woli stron umowy ustanowienia służebności gruntowej. Treści zawarte w powołanej decyzji administracyjnej zdaniem skarżących wskazują na wolę ustanowienia przez strony służebności gruntowej, gdyż mowa jest w nich o tym, że działki korzystać będą ze wspólnego wjazdu od ul. 18 stycznia nr 2. Zdaniem Sądu Okręgowego ta okoliczność nie rozwiewa wątpliwości co do znaczenia sformułowania z § 2 przedmiotowej umowy. Organ administracyjny nie mógł władnie, niejako zastępując strony umowy, orzec o charakterze ustanowionej przez nich służebności. Art. 65 § 2 k.c. nakazuje badać wolę stron czynności prawnej, które zdaniem Sądu nie chciały ustanowić służebności gruntowej. Notariusz jako profesjonalista z pewnością umieściłby w przedmiotowym akcie notarialnym wyraźną informację o służebności gruntowej, gdyby wolą stron było ustanowienie takiego ograniczonego prawa rzeczowego. Tymczasem w wymienionej umowie zniesienia współwłasności nie ma stosownej wzmianki o służebności gruntowej, co nakazuje stwierdzić, że intencją stron umowy było ustanowienie jedynie służebności osobistej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. apelację uczestników jako bezzasadną oddalił. (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.