Sygn. akt IC 428/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2013 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Tadeusz Dereń Protokolant Anna Winiarska-Kania po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013 roku w Kłodzku sprawy z powództwa H. M.i M. M. przeciwko (...) K. o zapłatę kwoty 8.536,30 zł I. zasądza od strony pozwanej (...) K.na rzecz powodów solidarnych H. M.i M. M. kwotę 8.485,50 zł (osiem tysięcy czterysta osiemdziesiąt pięć złotych 50/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 20 marca 2013 roku do dnia zapłaty; II. w części ograniczonej postępowanie umarza; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów solidarnych kwotę 1.646 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt IC 428/13 UZASADNIENIE Powodowie H.i M. M.wnieśli pozew w postępowaniu upominawczym o orzeczenie nakazem zapłaty, by pozwany (...) K.zapłaciła solidarnie powodom kwotę 8.536,30 zł, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego w/g norm przepisanych w terminie 14 dni od dnia otrzymania nakazu zapłaty, zaś w razie złożenia sprzeciwu wnieśli o zasądzenie na ich rzecz powyższej kwoty wraz z kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu podali, iż w wyniku ustanowienia na ich rzecz przez (...) K.użytkowania wieczystego działek nr (...)wraz z udziałem w prawie użytkowania niezabudowanej działki gruntu nr (...)o pow. 1,24,08 ha położonej w K.ponieśli opłatę z tytułu użytkowania wieczystego udziału w działce w kwocie 12.825 zł i 8.937,50 zł oraz byli zobowiązani do ponoszenia dalszych opłat rocznych odpowiednio w wysokości 1539 zł i 1.072,50 zł. W dniu 12.12. 1097 r. powodowie nabyli od R.i M. S.prawo użytkowania wieczystego działki nr (...)oraz udział wynoszący (...)części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr (...)i z tego powodu zobowiązali się uiszczać opłaty roczne na rzecz pozwanego. Decyzją z dnia 25.05.1996 r. (...)dokonano podziału nieruchomości i wyodrębniono działki o nr od(...)do (...), przy czym działki (...)przeznaczone zostały pod centrum handlowo-usługowe, zaś działka nr (...)została przeznaczona jako dojście i dojazd do nowo wydzielonych działek. Decyzja stała się ostateczna z dniem 29.05.1996 r. Decyzją z dnia 28.11.1996 r. (...)dokonano podziału działki nr (...)na działki nr (...)przeznaczona pod budowę garażowca i działkę nr (...)przeznaczona pod budowę centrum mieszkalno - usługowego z tym, że działka ta miała nadal służyć obsłudze komunikacyjnej pozostałych działek nr (...). Poza kwotami 12.825 zł i 8.937,50 zł uiszczonymi tytułem pierwszych opłat za użytkowanie wieczyste udziału w działce (...) powodowie uiścili tytułem opłat za udział w użytkowaniu wieczystym tej działki w latach 1997 - 1999 kwotę 1283,98 zł w 1997 r., 2743 zł w 1998 r. i 2743 zł w 1999 r. czyli łącznie 28.582,48 zł. Zaległości powodów z lat 2004 - 2006 z tytułu użytkowania wieczystego zostały umorzone przez Gminę. Pismem z dnia 11.02.2005 r. powodowie zwrócili się do pozwanego z propozycją polubownego rozwiązania kwestii działki nr (...) i uiszczonych opłat z tytułu użytkowania wieczystego i było to konsekwencją uzyskania przez nich wiedzy, że czynność prawna ustanowienia współużytkowania wieczystego działki nr (...) w K. może być dotknięta nieważnością. Pismem z dnia 16.08.2007 r. powodowie, po powzięciu wiedzy o tym fakcie, wezwali pozwanego do zwrotu opłat uiszczonych tytułem użytkowania wieczystego, zaś pismem z dnia 29.03.2012 r. wezwali pozwanego do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Wyrokiem z dnia 21.02.2013 r. sygn. (...)Sąd Rejonowy w Kłodzku uwzględnił powództwo, zasądzając od Gminy na rzecz powodów kwotę dłużną (uiszczone opłaty za użytkowanie wieczyste udziału w działce nr (...)) wraz z odsetkami od dnia wniesienia pozwu tj. 3.07.2012 r. do dnia zapłaty. Roszczenie z tytułu nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy, tzn. staje się wymagalne z chwilą wezwania dłużnika do zapłaty zgodnie z art. 455 k.c. Skoro powodowie wezwali pozwanego do spełnienia świadczenia w dniu 20.08.2007 r. to w tym dniu roszczenie stało się wymagalne. Powodowie dochodzą skapitalizowanych zaległych odsetek liczonych od kwoty należności głównej 28.532,48 zł od dnia 15.03.2010 r. (trzy lata wstecz) do dnia 2.07.2012 r. co daje kwotę 8.536,30 zł. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 27.03.2013 r. wydanym przez referendarza sądowego SR w Kłodzku nakazano stronie pozwanej zapłacić na rzecz powodów solidarnych kwotę 8.536,30 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20.03.2013 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1.323,75 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W sprzeciwie od nakazu zapłaty strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powodów kosztów procesu przyznając, że w dniu 1.03.2013 r. dokonała na konto powodów przelewu środków w kwocie 44.053,71 zł - tytułem zwrotu opłat (pierwszych i rocznych) za użytkowanie wieczyste działki nr (...)obręb (...)w K., odsetek ustawowych i kosztów postępowania zakończonego wyrokiem w sprawie sygn.(...). Podniosła, że pismo powodów z dnia 16.08.2007 r. nie może zostać uznane jako wezwanie do zapłaty, gdyż pismem tym powodowie próbowali jedynie nakłonić pozwanego do zawarcia ugody. W wezwaniu do zapłaty należy określić konkretne świadczenie, które winno być spełnione szczególnie w kwestii dotyczącej wysokości kwoty, jak to uczynili powodowie w wezwaniu z dnia 29.03.2012 r. Uiszczona na rzecz powodów kwota w wysokości 44.053,71 zł pokryła zwrot nienależnie pobranych świadczeń wraz z należnymi odsetkami liczonymi od dnia 3.07.2013 r. co zaspokoiło wierzyciela w całości. Natomiast w piśmie procesowym z dnia 19.06.2013 r. strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia z uwagi, iż 10-letni termin przedawnienia już upłynął, przyjmując jako najbardziej wiarygodną i pewną datę rozpoczęcia biegu przedawnienia na dzień wydania prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w Kłodzku z dnia 30.04.2001 r., stwierdzającego nieważność umowy notarialnej w części dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste udziału w działce nr (...)w sprawie sygn.(...). W konsekwencji 10-letni termin przedawnienia skończył się w maju 2011 r. i w związku z tym Gmina uchyla się od wypłacenia kolejnych odsetek w sytuacji, gdy roszczenie główne wygasło ze względu na przedawnienie. Pismem procesowym z dnia 9.07.2013 r. (k.58 akt) powodowie sprecyzowali żądanie pozwu, wnosząc o zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwoty 8.485,50 zł, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty podając, że dochodzą skapitalizowanych zaległych odsetek liczonych od kwoty należności głównej 28532,48 zł od dnia 20.03.2010 r. (trzy lata wstecz od daty wniesienia pozwu tj. 20.03.2013 r.) do dnia 2.07.2012 r., co daje kwotę 8.485,50 zł. W wyniku postępowania dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 grudnia 1996 r. pozwana Gmina M. K.ustanowiła na rzecz powodów prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr (...)o pow. 189 m2 obręb (...)w K.przy ul. (...), wraz z udziałem wynoszącym (...)części w prawie użytkowania wieczystego niezabudowanej działki gruntu nr (...)o pow. 1,24,08 ha, obręb (...)w K.oraz prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr (...)o pow. 189 m2 obręb (...)w K.przy ul. (...), wraz z udziałem wynoszącym (...)części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr (...). Do zawarcia umowy użytkowania wieczystego w/w działek doszło w wyniku przetargu odbytego w Urzędzie Miasta w K. w dniu 20.12.1996 r. Powodowie nabyli w/w prawo w ramach małżeńskiej wspólności ustawowej. Aktem notarialnym z dnia 12.12.1997 r. powodowie nabyli od R. i M. S. prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr (...) o pow. 67 m2 obręb (...) w K. przy ul. (...), wraz z udziałem wynoszącym (...) części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu nr (...). Powodowie zobowiązali się uiszczać opłaty roczne z tytułu współużytkowania wieczystego działki nr (...) w kwocie ustalonej przez Urząd Miasta w K.. /dowód: -akta tut. Sądu sygn.(...), w tym akt notarialny z 31.12.1996 r. - k. 17, 9, - protokół z przetargu, k. 13, - akt notarialny z 12.12.1997 r., k. 20/ Decyzją Urzędu Rejonowego w K.z dnia 23.05.1996 r. nr(...)zatwierdzono projekt podziału działki nr (...)na działki oznaczone od nr(...)do nr (...), przy czym działki od nr (...)do nr(...)przeznaczone zostały pod centrum handlowo- usługowe, zaś działka nr (...)została przeznaczona jako dojście i dojazd do nowo wydzielonych działek. Następnie Urząd Rejonowy w K.decyzją z dnia 25.11.1996, nr (...)zatwierdził projekt podziału działki nr (...)obręb (...)na działki nr (...)z tym, że działka nr (...)miała nadal służyć obsłudze komunikacyjnej pozostałych działek nr (...). Aktem notarialnym z dnia 23.04.2009 r. powodowie darowali stronie pozwanej udziały wynoszące (...) części w prawie współużytkowania wieczystego działki nr (...). /dowód: - akta tut. Sądu sygn.(...), w tym decyzja z dnia 23.05.1996 r. wraz z projektem podziału i mapą, k. 64-67, - decyzja z dnia 25.11.1996 r., k. 68-69, - Uchwała nr(...)Zarządu Miasta K.wraz z koncepcją zagospodarowania osiedla im. (...) w K., - akt notarialny z 23.04.2009 r., k.36, - przesłuchanie powoda M. M., k. 78/ Zgodnie z umową użytkowania wieczystego z dnia 31.12.1996 r. powodowie ponieśli pierwszą opłatę z tytułu użytkowania wieczystego udziału w działce gruntu nr (...) w kwocie 12.825 zł i w kwocie 8.937,50 zł oraz byli zobowiązani do ponoszenia dalszych opłat rocznych w tym zakresie odpowiednio w kwocie 1539 zł i w kwocie 1.072,50 zł. W okresie 1997-1999 powodowie uiścili tytułem opłat za udział w użytkowaniu wieczystym działki nr (...) kwotę 1283,98 zł w 1997 r., kwotę 2743 zł w 1998 r. i kwotę 2743 zł w 1999 r. Łącznie powodowie uiścili z tego tytułu kwotę 28.532,48 zł. /dowód: - akta tut. Sądu sygn. (...), w tym akt notarialny z 31.12.1996 r., k. 9 i 17, - akt notarialny z 12.12.1997 r., k. 20, - potwierdzenie wpłat, k. 24, 43, - pismo Urzędu Miasta w K. z 21.02.1997 r., k. 25 i z dnia 11.01.2013 r. k. 110, - pismo UM w K. z 11.01.2010 r., k. 21-22 akt/ Pismem z dnia 16.08.2007 r. powodowie zwrócili się do strony pozwanej o ugodowe załatwienie sporu na tle wadliwego ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu nr(...) obręb (...)w K.przy ul. (...)w tym uznania, że ustanowienie użytkowania wieczystego tej działki jest bezwzględnie nieważne, oraz jednocześnie wezwali pozwanego do zwrotu opłat uiszczonych tytułem użytkowania wieczystego działki nr (...). /dowód: -przesłuchanie powoda M. M., k. 78, -akta tut. Sądu sygn.(...), w tym pismo powodów z 16.08.2007 r., k. 28/ Pismem z dnia 29.03.2012 r. powodowie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 37.060,80 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 21.01.2013 r. zasądzono od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 36.699,31 zł obejmującą uiszczone opłaty za użytkowanie wieczyste udziału w działce gruntu nr (...) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3.07.2012 r. do dnia zapłaty. /dowód: -wezwanie do zapłaty z 29.03.2012 r., k. 23, akta tut. Sądu sygn.(...) wyrok z 21.01.2013 r., k. 114/ Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 30.04.2001 r. z powództwa J. K. stwierdzono nieważność umów notarialnych zawartych dnia 26.01.1997 r. w części dotyczących oddania w użytkowanie wieczyste przez Gminę Miejską K. udziału w działce niezabudowanej nr (...) położonej w K. przy ul. (...) oraz zasądzono na rzecz powoda kwotę 26.011,63 zł. /dowód: akta tut. Sądu sygn.(...)/ Powodowie o fakcie wadliwości umowy w zakresie dotyczącym użytkowania wieczystego działki nr (...) oraz o sprawach sądowych przeciwko stronie pozwanej dowiedzieli się na przełomie lat 2004-2005, zaś wcześniej nie kwestionowali umowy ani też nie podejmowali żadnych czynności w kierunku wezwania pozwanego do zwrotu nienależnych świadczeń, gdyż nie mieli świadomości nieważności umowy. Pismem z dnia 11 lutego 2005 r. powodowie wystąpili do pozwanego z propozycją zawarcia ugody obejmującej uchylenie skutków prawnych umowy z 1997 r. w części dot. działki nr (...) oraz do zwrotu wyłudzonych opłat (pierwszej i rocznej) z tytułu użytkowania wieczystego udziału w działce nr (...). Strona pozwana nie informowała współużytkowników wieczystych działki nr (...)o orzeczeniach, jakie zapadły w sprawie działki nr (...), m. in. w sprawie sygn. (...), domagając się uiszczenia dalszych opłat za użytkowanie wieczyste udziału w działce nr (...)aż do 2009 roku, "strasząc" Komornikiem Sądowym i blokadą konta użytkowników a nawet wyrażając zgodę i zawierając z powodami akt notarialny darowizny na rzecz Gminy udziałów powodów w prawie współużytkowania wieczystego działki gruntu nr (...). /dowód: -pismo pozwanego z 10.08.2009 r., k. 67, -akt notarialny z 23.04.2009 r., k. 68, -akta tut. Sądu sygn. (...), w tym pismo powodów z 11.02.2005 r., k. 26, - przesłuchanie powoda M. M., k. 78/ W dniu 1 marca 2013 r. strona pozwana dokonała przelewu na konto powodów kwoty 44.053,71 zł tytułem zwrotu opłat za użytkowanie wieczyste działki nr (...), odsetek ustawowych oraz kosztów postępowania sądowego w sprawie sygn. (...). /dowód: - potwierdzenie wykonania przelewu z 1.03.2013 r., k. 38/ Sąd zważył, co następuje: Bezspornym jest w sprawie, iż z tytułu pierwszych opłat za użytkowanie wieczyste udziału w działce gruntu nr (...)oraz z tytułu dalszych opłat rocznych za użytkowanie wieczyste udziału w w/w działce w okresie 1997 - 1999, powodowie uiścili łącznie kwotę 28,532,48 zł jak również to, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 21 stycznia 2013 r. ((...)) zasadzono od strony pozwanej na rzecz powodów kwotę 36.699,31 zł jako zwrot opłat uiszczonych przez powodów z tytułu współużytkowania wieczystego działki nr (...)stanowiących nienależne świadczenie. Niesporne jest także, iż w dniu 1 marca 2013 r. strona pozwana dokonała przelewu na konto powodów kwoty 44.053,71 zł tytułem wykonania wyroku z dnia 21.01.2013 r., obejmującą zasądzone świadczenie wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 3 lipca 2012 r. i kosztami procesu. Strona pozwana nie kwestionowała wysokości dochodzonego roszczenia w przedmiotowej sprawie, sprecyzowanego w piśmie procesowym powoda z dnia 9.07.2013 r., w kwocie 8.485,50 zł stanowiącego skapitalizowane zaległe odsetki liczone od kwoty należności głównej 28.532,48 zł od dnia 20.03.2010 r. do dnia 2.07.2012 r. (oświadczenie pełnomocnika strony pozwanej, k. 78 akt). Sąd nie podzielił zarzutu strony pozwanej o przedawnieniu roszczenia dochodzonego w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 118 k.c. - jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej - termin przedawnienia wynosi lat 10 a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - 3 lata. Orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjęło , że ustanowiony w art. 118 k.c. termin przedawnienia roszczeń o świadczenie okresowe stosuje się do roszczeń o odsetki za opóźnienie (vide: Uchwała SN
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.