Sygn. akt I C 491/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Kłodzku, I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Ewa Karp Protokolant: Ewelina Świrta po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. w Kłodzku sprawy z powództwa M. R. i S. C.-R. przeciwko R. I. o zapłatę 10.000,00 zł zasądza od pozwanego R. I. solidarnie na rzecz powodów M. R. i S. C.-R. kwotę 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych 00/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 9 października 2013 r. oraz odsetki ustawowe od kwoty 27.805,37 zł od dnia 9 października 2013 r. do dnia 12 listopada 2013 r. oraz tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 4.386,29 zł (cztery tysiące trzysta osiemdziesiąt sześć złotych 29/100). Sygn. akt I C 491/13 UZASADNIENIE Powodowie M. R. i S. C. - R. wnieśli o nakazanie R. I., D. K. i Z. S. złożenia oświadczenia woli, że R. I., D. K. i Z. S. jako współwłaściciele nieruchomości rolnej składającej się z działek gruntu o nr: (...), (...), (...), (...), (...)o łącznym obszarze 89.300 m2, położonej we wsi N. (...), gmina M., dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą nr (...), sprzedają M. R. i S. C. - R. prawo własności działki nr (...) o obszarze 19.500 m2 oraz działki nr (...) o obszarze 14.100 m2 za cenę 26.880,00 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że w dniu 15 czerwca 2011 r. zawarli w Kancelarii Notarialnej w K. przed notariuszem U. M. umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej we wsi (...), gmina M. dotyczącą części działki nr (...) o obszarze około 19.500 m2 i części działki nr (...) o obszarze około 14.100 m2 tj. łącznie około 33.600 m2, które mają powstać w wyniku podziału działek nr (...), których właścicielem był pozwany R. I.. Powodowie podnieśli, że tytułem zadatku przekazali R. I. kwotę 10.000 zł, w celu zwarcia umowy przyrzeczonej najpóźniej do dnia 30 września 2011 r., a roszczenie powodów zostało wpisane do księgi wieczystej, koszty podziału działek nr (...), ponieśli powodowie, a po wykonaniu podziału nieruchomości, wezwali pozwanego R. I., do stawienia się do Kancelarii Notarialnej w celu zawarcia umowy przyrzeczonej, jednakże pozwany nie stawił się w wyznaczonym terminie. Nadto wskazali, ze pozwany R. I. poinformował powoda M. R., że chce od umowy odstąpić, bowiem w dniu 12 sierpnia 2011 r. współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości stały się jego siostry Z. S. i D. K.. Powodowie wezwali wszystkich współwłaścicieli do stawienia się w Kancelarii Notarialnej w celu zawarcia umowy przyrzeczonej, ale pozwani nie stawili się, a R. I. zwrócił się o rozwiązanie umowy przyrzeczonej bez podania uzasadnienia. Powodowie wnieśli przeciwko R. I. w innej sprawie powództwo o nakazanie złożenia oświadczenia woli z dnia 18 października 2011 r. Pozwany w piśmie z dnia 2 stycznia 2012 r. uznał powództwo, jednakże powództwo zostało oddalone. Zdaniem powodów w niniejszej sprawie nie zachodzi res iudicata, bowiem nie istnieje tożsamość pomiędzy stroną pozwaną pozwem z dnia 18 października 2011 r. i stroną pozwaną niniejszym pozwie. Pozwani wnieśli o odrzucenie pozwu, a z ostrożności procesowej o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 26 lipca 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt (...) oddalił powództwo o zobowiązanie R. I. do złożenia oświadczenia woli nakazującego mu przeniesienia własności nieruchomości. W niniejszej sprawie powodowie wystąpili z identycznym roszczeniem opartym na tym samej podstawie prawnej i wskazali te same okoliczności faktyczne oraz dowody na ich poparcie, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt (...) i (...) i zmierzają do osiągnięcia tego samego celu. Podnieśli, że w wypadku współuczestnictwa jednolitego, jak w niniejszej sprawie, prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej wobec wszystkich współuczestników, nawet tych którzy nie zostali wymieni w wyroku, jednakże z ostrożności procesowej pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Pozwani wskazali, że pozwany R. I. jest uzależniony od alkoholu, ponadto jest osobą naiwną, a gospodarstwo, które otrzymał od rodziców, jest jego jedynym źródłem utrzymania. Podnieśli, że w chwili zawierania umowy przedwstępnej, pozostawał w ciągu alkoholowym i do chwili obecnej sytuacja nie zmieniła się. Codziennie upija się do nieprzytomności Zaliczkę, którą otrzymał od powodów, również w znacznej mierze przeznaczył na alkohol. R. I., po darowaniu części gospodarstwa rolnego, na rzecz swoich sióstr, kilkakrotnie, bezskutecznie zwracał się do powodów o rozwiązanie umowy i był gotów pokryć wszelkie koszty, gdyż zobowiązało się do tego jego rodzeństwo. Zdaniem pozwanych zawarta umowa przedwstępna zawiera wady prawne, które skutecznie wyłączają ją z obrotu. R. I. złożył oświadczenie woli w stanie wyłączającym jego świadomość, nie zdawał sobie sprawy ze znaczenia swojego postępowania. Ponadto działał pod wpływem błędu wywołanego przez powodów, gdyż nie zdawał sobie sprawy z tego, którą ziemię sprzedaje i ile jej sprzedaje, a w rzeczywistości nie chciał sprzedawać żadnych gruntów. Był przekonany, że sprzedaje tylko małą część działki (...) i nie zdawał sobie sprawy, że zobowiązał się sprzedać tak duże części działek nr (...). Dowiedział się o tym dopiero po dniu 9 sierpnia 2011 r., gdy definitywnie wytrzeźwiał z długotrwałego ciągu alkoholowego i zdał sobie sprawę, że zobowiązał się sprzedać prawie trzy hektary areału, stanowiącego integralną i niezbędną część gospodarstwa. Pozwani wskazali, że przedmiotowa umowa pozostaje również w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, bowiem powodowie wykorzystali swoją silniejszą względem pozwanego pozycję, zarówno pod względem intelektualnym jak i ekonomicznym. Zarzucili również, że umowa narusza zasadę ekwiwalentności świadczeń, bowiem sprzedaż takiej ilości ziemi za cenę określoną w umowie odbiega od cen rynkowych, które oscylują w granicach przynajmniej 20.000 zł za hektar. Powodowie w toku sprawy zmienili powództwo i wnieśli o zasądzenie od pozwanych na rzecz powodów solidarnie kwoty 27.805,37 zł wraz z odsetkami ustawowymi od daty doręczenia pisma procesowego i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazali, że na kwotę dochodzoną pozwem składają kwota 20.000 zł tytułem dwukrotności zapłaconego zadatku, kwota 7.140 zł tytułem kwoty zapłaconej przez powodów za podział nieruchomości, kwota 665,37 zł za akt notarialny z 15 czerwca 2011 r. , bowiem R. I. uchylił się od podpisania umowy i wskazali, że kwota ta została uznana przez pełnomocnika pozwanego. W toku sprawy nastapiła kolejna zmiana powództwa i powodowie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego R. I. kwoty 27.805,37 zł wraz z odsetkami ustawowymi od daty doręczenia pisma procesowego i zasądzenie kosztów postępowania Powodowie cofnęli powództwo wobec pozwanych D. K. i Z. S., na co pozwane wyraziły zgodę i Sąd umorzył postępowanie wobec obu pozwanych prawomocnym postanowieniem z dnia 10 października 2013 roku. Pozwany uznał powództwo do kwoty 17.805,37 zł i wniósł o oddalenie dalej idącego powództwa. Wskazał, że roszczenie ponad kwotę uznaną pozbawione jest podstawy prawnej, gdyż powodowie nie złożyli oświadczenia o odstąpieniu od umowy przedwstępnej. Nadto pozwany wskazał, że nie dał powodów do wytoczenia powództwa bowiem powodowie nie wskazali konta na które należało zwrócić zadatek. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 20 października 2011 roku powodowie M. R. i S. C. - R. wnieśli o nakazanie pozwanemu R. I. złożenia oświadczenia woli. W oświadczeniu tym R. I.,jako właściciel nieruchomości rolnej składającej się z działek gruntu o nr: (...) (...) i (...) o łącznym obszarze 89.300 m2, położonej we wsi N. (...), gmina M., dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą nr (...), miał oświadczyć, że sprzedaje M. R. i S. C. - R. prawo własności działki nr (...) o obszarze 19.500 m2 oraz działki nr (...) o obszarze 14.100 m2 za cenę 26.880,00 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W sprawie (...) pozwany R. I. badany był przez psychiatrę, który rozpoznał u pozwanego uzależnienie od alkoholu i po zbadaniu akt sprawy i dokumentacji medycznej oraz zbadaniu pozwanego wskazał, że R. I. miał zachowana zdolność rozpoznania swojego działania , swobodnego wyrażania woli i powzięcia decyzji , zawierając umowę przedwstępną w dniu 15 czerwca 2011 roku. Notariusz sporządzający umowe nie miał zastzrezen do zdolności zawarcia umowy przez jej strony. W sprawie (...) pozwany R. I. uznał powództwo, jednakże sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo, a w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2013 roku, oddalającym apelację powodów, Sąd Okręgowy wskazał, że powodowie, działający przez profesjonalnego pełnomocnika źle sformułowali żądanie pozwu niewłaściwie określając działki będące przedmiotem sporu oraz niewłaściwie pozwali jedynie pozwanego R. I., który jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości i jest legitymowany biernie w zakresie przypadającego mu udziału. Dowód: --akta (...) k-1- 6, 213-215 - opinia k- 57-66 - zeznania Notariusz U. M. k- 221 W dniu 2 kwietnia 2013 roku powodowie złożyli do sądu wniosek o zawezwanie pozwanych do próby ugodowej w sprawie o nakazani złożenia oświadczenia woli dotyczący spornej nieruchomości. Pozwani nie odpowiedzieli na wniosek i nie stawili się w Sądzie na wyznaczonym 23 kwietnia 2013 roku posiedzeniu. Dowód: wniosek i protokół - akta (...) K- 1-8, k- 57 Powodowie i pozwany R. I. zawarli w Kancelarii Notarialnej w K. przed Notariuszem U. M. 15 czerwca 2011 roku umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej we wsi (...), gmina M. dotyczącą części działki nr (...) o obszarze około 19.500 m2 i części działki nr (...) o obszarze około 14.100 m2 tj. łącznie około 33.600 m2, które pozwany zobowiązał się sprzedać pod warunkiem podziału działek nr (...), który to podział zobowiązali się wykonać powodowie. Powodowie tytułem zadatku przekazali R. I. kwotę 10.000 zł, w celu zwarcia umowy przyrzeczonej najpóźniej do dnia 30 września 2011 r., a roszczenie powodów zostało wpisane do księgi wieczystej. Powodowie zlecili podział geodezyjny i ponieśli koszty podziału działek nr (...). Po wykonaniu podziału nieruchomości, powodowie wezwali pozwanego R. I., do stawienia się w Kancelarii Notarialnej w celu zawarcia umowy przyrzeczonej, jednakże pozwany nie stawił się w wyznaczonym przez Notariusza terminie. Dowód: - akt notarialny k- 12-16 - mapa k- 17, wezwanie k- 37 - zlecenie K- 23 - wypis z rejestru gruntów i mapy k- 24- 35 - zaświadczenia Kancelarii Notarialnej z dnia 16 i 26 sierpnia 2011 k- 36 i 38 Pełnomocnik pozwanego pismem z dnia 4 lipca 2011 roku wezwał powodów do rozwiązania umowy przedwstępnej i zobowiązał się do uiszczenia tytułem podwójnego zadatku kwoty 20 000 zł.oraz kosztów podziału geodezyjnego i innych udowodnionych przez powodów w terminie 7 dni od doręczenia pisma wskazując Kancelarie Notarialna w B., wskazując , ze po upływie tego terminu od umowy odstąpi na zasadzie art.394 par. 1 k.c. Pozwany R. I. pismem z dnia 28 sierpnia 2011 roku poinformował powoda M. R., że chce od umowy odstąpić, bowiem w dniu 12 sierpnia 2011 r. współwłaścicielkami przedmiotowej nieruchomości stały się jego siostry Z. S. i D. K.. Powodowie wezwali wszystkich współwłaścicieli do stawienia się w Kancelarii Notarialnej w celu zawarcia umowy przyrzeczonej, ale pozwani nie stawili się, a R. I. zwrócił się o rozwiązanie umowy przyrzeczonej bez podania uzasadnienia. Dowód: - pismo k- 39 - wezwania k- 40-42, 45-47 - zaświadczenie k- 43-44 - umowa darowizny k- 51- 55 - pismo k- 69, 148 - odpis z KW (...) Koszty podziału działek (...) w N. wyniosły 7140 zł. Koszty aktu notarialnego z 15 czerwca 2011 roku wyniosły 665, 37 zł. Koszty te ponieśli powodowie. Dowód: - rachunek k- 147 - akt K- 12-16 Powodowie chcieli w sprawie zawrzeć ugodę i pertraktowali z pozwanym. Obecnie nie są zainteresowani by mieć takiego sąsiada jak pozwany i nie żądaja już zawarcia umowy przyrzeczonej. Dowód: - przesłuchanie powoda K- 218-219 W tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył, co następuje; Roszczenie należało uwzględnić w całości wobec pozwanego R. I.. Zgodnie z art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.