Sygn. akt III AUa 761/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jarosław Błaszczak (spr.) Sędziowie: SSA Jacek Witkowski SSO del. Ireneusz Lejczak Protokolant: Karolina Sycz po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku Z. T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o wysokość emerytury na skutek apelacji Z. T. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy z dnia 20 marca 2012 r. sygn. akt VII U 181/12 oddala apelację. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Świdnicy wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r. oddalił odwołanie Z. T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. z dnia 30 grudnia 2011 r. i zasądził od wnioskodawcy na rzecz strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Rozstrzygnięcie to Sąd Okręgowy oprał o następująco ustalony stan faktyczny: wnioskodawca Z. T., urodzony (...), w dniu 21 listopada 2011 r. złożył wniosek o emeryturę. Do wniosku dołączył zaświadczenie KRUS , iż w okresie od 1 lipca 1977 r. do 30 czerwca 1991 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników, a ponadto złożył oświadczenie i zeznania świadków, iż w okresie od 3 maja 1966 r. do 1 lipca 1977 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Ponadto wnioskodawca udokumentował 31 lat, 8 miesięcy, 11 dni okresów składkowych oraz 4 lata, 6 miesięcy i 10 dni okresów nieskładkowych. Decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r. przyznano wnioskodawcy prawo do emerytury wskazując, iż jej wyliczenie w oparciu o przepis art. 53 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych daje kwotę 2.253,96 zł, a według art. 26 – 2.418,19 zł. W obu wariantach uwzględniono zwiększenie z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie rolne za 14 lat w kwocie 101,95 zł. Poinformowano również wnioskodawcę, iż będzie wypłacane jako świadczenie korzystniejsze – świadczenie wyliczone w oparciu o art.
- Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy uznał, iż odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu do wyroku Sąd Okręgowy wskazał, iż po uwzględnieniu w całości okresu zatrudnienia wnioskodawcy jego okresy składkowe i nieskładkowe wyniosły 36 lat, 2 miesiące i 21 dni, a na dzień 1 stycznia 1999 r. – 26 lat, 7 miesięcy i 4 dni /a zatem więcej niż wymagane 25 lat/ nie było podstaw do uwzględnienia okresów prowadzenia gospodarstwa rolnego. Sąd Okręgowy uznał, iż w świetle przytoczonych przepisów wyliczenia organu rentowego są prawidłowe. Sąd Okręgowy odwołanie oddalił obciążając wnioskodawcę kosztami zastępstwa procesowego żądanymi przez stronę pozwaną na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 11 ust. 2 i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej. przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Apelację od powyższego wyroku wywiódł wnioskodawca, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił jednostronność polegającą na przytoczeniu opinii radcy prawnego ZUS. Ponadto wnioskodawca podniósł, że Sąd Okręgowy w Świdnicy nie znalazł ustawy, która pozwoliłaby zwiększyć emeryturę o lata przepracowane w gospodarstwie rolnym. Wskazując na powyższe zarzuty wnioskodawca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic zastrzeżonych dla swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 233 § 1 kpc). Wbrew zarzutom podnoszonym w apelacji Sąd I instancji wydał trafne rozstrzygnięcie znajdujące uzasadnienie w całokształcie sprawy oraz treści obowiązujących przepisów, a Sąd Apelacyjny aprobując w pełni te ustalenia przyjmuje je za własne bez potrzeby szczegółowego ich przytaczania. Ostatecznie w sprawie sporna pozostawała wysokość emerytury wnioskodawcy. W szczególności wnioskodawca domagał się zwiększenia dodatku wyliczonego na podstawie tzw. części składkowej emerytury rolniczej. Zgodnie z treścią przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004, Nr 39, poz. 353 z późń. zm.) przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe: 1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki, 2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, 3) przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5 – 76, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Natomiast w myśl przepisu art. 56 ust. 1 ustawy emerytalnej osobie, której przy ustalaniu prawa do emerytury uwzględniono okresy pracy w gospodarstwie rolnym określone w art. 10, oblicza się wysokość przysługującego świadczenia jako część świadczenia obliczonego w myśl art. 53, z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym, proporcjonalnie do udziału okresów składkowych i nieskładkowych w okresie stanowiącym sumę okresów składkowych, nieskładkowych i uwzględnionych okresów pracy w gospodarstwie rolnym. W myśl dyspozycji przepisu ust. 2 przepisu ust. 1 nie stosuje się do osoby, która udowodniła co najmniej: 20 lat - kobieta lub 25 lat - mężczyzna okresów składkowych albo okresów składkowych uzupełnionych okresami nieskładkowymi w rozmiarze nie większym niż określony w art. 5 ust. 2, lecz wysokość przysługującej jej emerytury oblicza się w myśl art. 53, z uwzględnieniem okresów składkowych i nieskładkowych, bez uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z treścią przepisu ust. 3 świadczenie, którego wysokość ustalono w myśl ust. 1 lub 2, zwiększa się o kwotę odpowiadającą części składkowej emerytury ustalonej według zasad wymiaru określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, z uwzględnieniem całego udowodnionego okresu pracy w gospodarstwie rolnym, z tym że okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym - bez podlegania innemu ubezpieczeniu społecznemu - po ukończeniu 16 roku życia, przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r., uwzględnia się, jeżeli przypadają nie wcześniej niż 25 lat przed ustaleniem prawa do emerytury. Dyspozycja ust. 4 stanowi, że jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe nie zostały uzupełnione okresami wymienionymi w art. 10, emerytura ulega zwiększeniu za okres opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe rolników. Zwiększenie to ustala się według zasad wymiaru przewidzianych dla części składkowej w przepisach, o których mowa w ust.
- Zgodnie z treścią przepisu art. 26a ust. 1 ustawy emerytalnej wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 26 ulega zwiększeniu za okresy opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników, Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, o których mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zwiększenie to ustala się według zasad wymiaru części składkowej emerytury rolniczej przewidzianych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników na podstawie zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach opłacania składek. W rozumieniu powyższych przepisów osoba, która posiada wystarczający (tj. 25-letni w przypadku mężczyzny) okres składkowy może doliczyć do wysokości należnej emerytury część składkową emerytury rolniczej wyliczoną na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 z późn. zm.). W myśl przepisu art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) część składkową ustala się przyjmując po 1% emerytury podstawowej za każdy rok podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, z uwzględnieniem ust. 2 –
- Natomiast w myśl przepisu art. 6 pkt 7 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Ilekroć w ustawie jest mowa o emeryturze podstawowej – rozumie się kwotę miesięcznej najniższej emerytury, określoną w przepisach emerytalnych. Przenosząc powyższe rozważania na niniejszą sprawę wskazać należy, że prawidłowo Sąd Okręgowy uznał słuszność decyzji organu rentowego. Powyżej cytowane przepisy w sposób jednoznaczny przesądzają, że do obliczenia emerytury wypłacanej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych uwzględnia się okresy opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze. Okresy te wlicza się w ten sposób, że za każdy rok opłacania składek dolicza się do emerytury 1% najniższej emerytury. W przypadku wnioskodawcy (który posiada 14 lat opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników) należało 14 % (1% za każdy rok) pomnożyć przez kwotę 718,18 zł (najniższej emerytury) podzielić przez
- Otrzymana kwota 101,95 zł stanowi wskazane zwiększenie emerytury wnioskodawcy. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, iż decyzja organu rentowego zwiększająca wysokość emerytury wnioskodawcy o kwotę 101,95 zł jest prawidłowa. Z wymienionych względów Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu apelacji na podstawie art. 385 kpc. R.S.