Sygn. akt II AKa 202/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, II Wydział Karny, w składzie: Przewodniczący: SSA Wiesław Masłowski Sędziowie: SA Paweł Misiak SA Jarosław Papis (spr.) Protokolant: sekr. sądowy Kamila Jarosińska przy udziale K. G., Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Łodzi po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy Ł. J. oskarżonego z art. 55 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii P. Z. oskarżonego z art. 55 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na skutek apelacji wniesionej przez obrońców od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Tryb. z dnia 6 maja 2013 r., sygn. akt III K 36/13 na podstawie art. 437 § 1 i 2 kpk, art. 438 pkt 2 kpk uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim. ` Sygn. akt II AKa 202/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 maja 2013 r., w sprawie sygn. akt III K 36/13 Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim uznał Ł. J. i P. Z. za winnych tego, że w okresie od 16 do 17 listopada 2012 r. działając wspólnie i w porozumieniu wbrew przepisom ustawy dokonali wewnątrzwspólnotowego nabycia z terytorium Holandii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znacznej ilości środków odurzających w postaci 752,93 gram suszu roślinnego będącego zielem konopi innych niż włókniste, to jest czynu, który wyczerpuje dyspozycję art. 55 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2005 r. Nr 179, poz. 1485) i za to, na podstawie art. 55 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył im kary: - Ł. J. 3 lat pozbawienia wolności i grzywnę 100 stawek dziennych po 10 złotych każda, - P. Z. 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i grzywnę 100 stawek dziennych po 10 złotych każda. Na podstawie art. 70 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci zabezpieczonej marihuany. Nadto przedmiotowy wyrok zawiera rozstrzygnięcie o zasądzeniu od każdego z oskarżonych kwoty 1000 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania i zwolnieniu od ich uiszczenia w pozostałych częściach. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli: obrońca oskarżonego P. Z. adw. P. B. oraz obrońca obu oskarżonych, to jest P. Z. i Ł. J., adw. M. G.. Obrońca P. Z., adw. P. B. zaskarżył wyrok w całości w odniesieniu do osoby tego oskarżonego, zarzucając mu: 1/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że ilość posiadanych narkotyków jest znaczna w rozumieniu przepisu art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zwłaszcza przy braku jednoznacznego ustalenia ilości tegoż narkotyku powodującego odurzenie jednej osoby, 2/ naruszenie przepisów postępowania a w szczególności przepisów art. 4 kpk 410 i 424 kpk poprzez jednostronne dokonanie oceny dowodów z pominięciem okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego jak też na nierozważeniu wszystkich okoliczności związanych z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary- bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska. Na tej podstawie obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o zmianę tego wyroku poprzez przyjęcie kwalifikacji przypisanego oskarżonemu czynu z art. 55 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i zastosowanie instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i orzeczenie kary poniżej dolnego progu ustawowego zagrożenia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania ( apelacja k. 347-348). Drugi z obrońców P. Z. będący także obrońcą Ł. J., adw. M. G. zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu : - w części dotyczącej oskarżonego P. Z. : I. obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1/ art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk oraz art. 410 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk - poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci fragmentu wyjaśnień oskarżonych, zarówno w zakresie namiaru, jaki miał przyświecać oskarżonemu w kwestii sprowadzenia marihuany na terytorium Polski, jak i w zakresie celu wyjazdu oskarżonych za granicę, przy jednoczesnym zinterpretowaniu wątpliwości, których nie dało się usunąć, na niekorzyść oskarżonego, a nadto przy całkowitym braku dokonania jakiejkolwiek oceny pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zarówno o charakterze osobowym, jak i nieosobowym, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli odwoławczej zaskarżonego orzeczenia; 2/ art. 7 kpk w zw. z art. 201 kpk, art. 410 kpk i art. 366 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej i niejasnej opinii biegłych z Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Ł., podczas gdy z opinii tej nie wynika, jakie kryteria zadecydowały o uznaniu, że zabezpieczony w sprawie susz roślinny spełnia wymogi konieczne dla przyjęcia, że stanowi on ziele konopii innych niż włókniste, a także, gdy opinia, o której mowa, nie zawierała odpowiedzi na jedno z pytań określonych w tezie dowodowej postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, gdy brak było postanowienia w przedmiocie zmiany przedmiotowego orzeczenia poprzez wyeliminowanie któregokolwiek z elementów tezy dowodowej - przy jednoczesnym zaniechaniu inicjatywy dowodowej polegającej na dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej; 3/ art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej i niejasnej opinii biegłych z Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Ł., o której mowa wyżej - przy jednoczesnym braku dokonania oceny wiarygodności przedmiotowej opinii; 4/ art. 7 kpk w zw. z art. 201 kpk oraz art. 202 kpk, art. 410 kpk i art. 366 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej opinii biegłych psychiatrów odnoszącej się m.in. do kwestii zażywania narkotyków przez oskarżonego i kategorycznie wykluczającej jego uzależnienie w warunkach ujawnienia przez oskarżonego w swoich wyjaśnieniach faktu długotrwałego zażywania marihuany, a co za tym idzie pojawienia się sytuacji, w której wnioski opinii budziły istotne wątpliwości co do ich trafności - przy jednoczesnym zaniechaniu inicjatywy dowodowej polegającej na dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej; 5/ art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej opinii biegłych psychiatrów, o której mowa wyżej - przy jednoczesnym braku dokonania oceny wiarygodności przedmiotowej opinii; II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że oskarżony P. Z. nie był osobą uzależnioną od narkotyków, a w konsekwencji, że celem zakupu marihuany nie był jego własny użytek lecz „sprzedawanie" jej na terytorium Polski w sytuacji, gdy z materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonego, a nadto faktu uczestniczenia przezeń w terapii leczenia uzależnień wniosek taki nie wynika; III. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary wyrażającą się w braku zastosowania wobec oskarżonego instytucji przewidzianej w art. 60 § 2 kk i wymierzeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, wykraczającej poza stopień winy oskarżonego, przy jednoczesnym pominięciu szeregu okoliczności łagodzących. Wskazując na powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim, ewentualnie o zmianę tego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary przy zastosowaniu art. 60 § 2 k.k. przy jednoczesnym rozważeniu możliwości warunkowego zawieszenia jej wykonania ( apelacja k.351-361). - w części dotyczącej oskarżonego Ł. J. obrońca zarzucił wyrokowi: I. obrazę przepisów prawa procesowego mającą wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie: 1/ art. 4 kpk, art. 5 § 2 kpk, art. 7 kpk oraz art. 410 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk - poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego w postaci fragmentu wyjaśnień oskarżonych, zarówno w zakresie namiaru, jaki miał przyświecać oskarżonemu w kwestii sprowadzenia marihuany na terytorium Polski, jak i w zakresie celu wyjazdu oskarżonych za granicę, przy jednoczesnym zinterpretowaniu wątpliwości, których nie dało się usunąć, na niekorzyść oskarżonego, a nadto przy całkowitym braku dokonania jakiejkolwiek oceny pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zarówno o charakterze osobowym, jak i nieosobowym, co uniemożliwia przeprowadzenie kontroli odwoławczej zaskarżonego orzeczenia; 2/ art. 7 kpk w zw. z art. 201 kpk, art. 410 kpk i art. 366 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej i niejasnej opinii biegłych z Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Ł., podczas gdy z opinii tej nie wynika, jakie kryteria zadecydowały o uznaniu, że zabezpieczony w sprawie susz roślinny spełnia wymogi konieczne dla przyjęcia, że stanowi on ziele konopii innych niż włókniste, a także, gdy opinia, o której mowa, nie zawierała odpowiedzi na jedno z pytań określonych w tezie dowodowej postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego, w sytuacji, gdy brak było postanowienia w przedmiocie zmiany przedmiotowego orzeczenia poprzez wyeliminowanie któregokolwiek z elementów tezy dowodowej - przy jednoczesnym zaniechaniu inicjatywy dowodowej polegającej na dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej; 3/ art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej i niejasnej opinii biegłych z Laboratorium Kryminalistycznego KWP w Ł., o której mowa wyżej - przy jednoczesnym braku dokonania oceny wiarygodności przedmiotowej opinii; 4/ art. 7 kpk w zw. z art. 201 kpk oraz art. 202 kpk, art. 410 kpk i art. 366 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej opinii biegłych psychiatrów odnoszącej się m.in. do kwestii zażywania narkotyków przez oskarżonego i kategorycznie wykluczającej jego uzależnienie w warunkach ujawnienia przez oskarżonego w swoich wyjaśnieniach kwestii swego nałogu, a co za tym idzie pojawienia się sytuacji, w której wnioski opinii budziły istotne wątpliwości co do ich trafności - przy jednoczesnym zaniechaniu inicjatywy dowodowej polegającej na dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej; 5/ art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk i art. 424 § 1 pkt 1 kpk - poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej opinii biegłych psychiatrów, o której mowa wyżej - przy jednoczesnym braku dokonania oceny wiarygodności przedmiotowej opinii; II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że oskarżony Ł. J. nie był osobą uzależnioną od narkotyków, a w konsekwencji, że celem zakupu marihuany nie był jego własny użytek lecz „sprzedawanie" jej na terytorium Polski w sytuacji, gdy z materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień oskarżonego, a nadto faktu uczestniczenia przezeń w terapii leczenia uzależnień wniosek taki nie wynika; III. rażącą niewspółmierność orzeczonej kary wyrażającą się w braku zastosowania wobec oskarżonego instytucji przewidzianej w art. 60 § 2 kk i wymierzeniu oskarżonemu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, wykraczającej poza stopień winy oskarżonego, przy jednoczesnym pominięciu szeregu okoliczności łagodzących. W konkluzji apelacji obrońca oskarżonego Ł. J. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim, ewentualnie o zmianę tego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary przy zastosowaniu art. 60 § 2 k.k. przy jednoczesnym rozważeniu możliwości warunkowego zawieszenia jej wykonania ( apelacja k.390-399). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacje obrońców okazały się skuteczne w odniesieniu do zawartego w nich wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Potrzeba wydania przez sąd odwoławczy orzeczenia kasatoryjnego wynikała jednak przede wszystkim z uwzględnienia części zarzutów i argumentów podniesionych w apelacjach obrońcy oskarżonych Ł. J. i P. Z., adwokata M. G. skupiających się wokół kwestii zupełności złożonych w sprawie opinii sądowo-psychiatrycznych w aspekcie ewentualnego uzależnienia obu oskarżonych od środków odurzających w postaci marihuany i w konsekwencji prawidłowości w tym zakresie wniosków organu orzekającego. Wnioski te rzutują na kwestię oceny wiarygodności oskarżonych co do określanego przez nich celu w jakim w Holandii nabyli i następnie sprowadzili na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zabezpieczoną przez organy ścigania ilość środka odurzającego i mogą mieć znaczenie dla procesu doboru właściwej represji karnej , jaka spotkać winna każdego z oskarżonych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w apelacji obrońcy oskarżonego P. Z., adwokata P. B., zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na uznaniu, że zabezpieczona w samochodzie oskarżonego ilość środka odurzającego w postaci 752,93 gramów marihuany jest znaczna w rozumieniu art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, stwierdzić należy, że zarzut ten wysunięto bezzasadnie. Na jego poparcie, bazując na gołosłownym stwierdzeniu, że sąd I instancji powierzchownie rozstrzygnął istotny problem znacznej ilości środków odurzających powołano dwojakiego rodzaju argumentację, przy czym żadna z nich nie spotkała się z aprobatą sądu odwoławczego. Argumenty pierwszego rodzaju, zdają się sugerować, że każdy z oskarżonych odpowiadać powinien odrębnie za nabycie i sprowadzenie do Polski jedynie części z ogólnej masy ujawnionego środka odurzającego, a obarczone błędem było ustalenie sądu, jakoby obaj oskarżeni działali wspólnie i zakupione narkotyki były wspólne. W ocenie skarżącego, za przyjęciem w ten sposób zaprezentowanego poglądu przemawiać ma okoliczność, iż w rzeczywistości każdy z oskarżonych nabył narkotyki dla siebie i do początku były dwie oddzielne paczki ukryte w samochodzie w dwóch różnych miejscach, a waga każdej z nich wynosiła około 370 gram. Powyższa argumentacja wzbogacona została przez autora apelacji podkreśleniem odmienności wyjaśnień oskarżonych, co do celu przywozu środków odurzających, co do których oskarżony P. Z. twierdził, iż przywiózł narkotyki dla własnych potrzeb a sąd okręgowy przyjął w oparciu o wyjaśnienia Ł. J. złożone przed organami ścigania, że narkotyki oskarżeni przywieźli celem zbycia ich w kraju (apelacja str.2). Z tak zaprezentowanym poglądem, niezależnie od faktu, że poszczególne powołane na jego poparcie argumenty oderwane są od realiów sprawy, zgodzić się nie sposób. Sąd I instancji całkowicie słusznie, opierając się na wyjaśnieniach oskarżonych przyjął konstrukcję współsprawstwa w zakresie przypisanego im przestępstwa w odniesieniu do całej masy środka odurzającego ujawnionego w samochodzie oskarżonego P. Z.. W świetle tych dowodów, nie ulega wątpliwości, że to obaj oskarżeni związani węzłem porozumienia i w pełni tego faktu świadomi, wspólnie, na terenie Holandii, od jednej osoby w wyniku realizacji tego samego aktu nabycia, przy ich jednoczesnej obecności i za wspólnie przez nich wyłożone środki kupili w całości ujawnioną następnie ilość marihuany, którą też wspólnie sprowadzili do Polski. Okoliczność zaś, że dla celów bezpiecznego transportu rozdzielili całą ilość kupionego środka odurzającego na dwie odrębne paczki, ulokowane w różnych miejscach pojazdu, którym przywieźli te środki do kraju nie podważa przyjętej konstrukcji współsprawstwa. W szczególności okoliczność ta, mimo powołania się przez autora apelacji na odmienność wyjaśnień oskarżonych, co do celu sprowadzenia narkotyków do Polski, nie daje żadnych podstaw do zakceptowania sugestii o odrębnej, samodzielnej odpowiedzialności każdego z oskarżonych w odniesieniu jedynie do części całej masy ujawnionych środków odurzających o łącznej wadze 752, 93 gramów. Cel bowiem sprowadzenia marihuany do kraju z Holandii, określany przez oskarżonych na etapie śledztwa w sposób rzeczywiście zróżnicowany, nie ma znaczenia dla oceny ziszczenia się występującego w art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii znamienia "znacznej ilości" środka odurzającego. Z drugiej strony, przyjęcie w tej sytuacji, zgodnie z sugestią autora apelacji - choć bezzasadnie i z dokładnością daleką od możliwej do zachowania precyzji - że każdy z oskarżonych odpowiadać winien samodzielnie za wewnątrzwspólnotowe nabycie około 370 gramów marihuany, niczego nie zmienia w ocenie zachowania oskarżonych z punktu widzenia wypełnienia przez każdego z nich znamion przestępstwa z art. 55 ust. 3 powołanej wyżej ustawy. Nie jest bowiem trafna argumentacja powołana drugotorowo w apelacji obrońcy P. Z., adwokata P. B., kwestionująca ustalenie sądu I instancji, że ilość środków odurzających, o których mowa w pkt 1 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, była ilością znaczną w rozumieniu ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, a tym samym podważająca kwalifikację prawną z jej art. 55 ust.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.