Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W obecnie obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości skutecznego domagania się stwierdzenia niezgodności z prawem kwestionowanego przez powódkę orzeczenia, tj. postanowienia Sądu Okręgowego oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Po wejściu w życie w dniu 25 września 2010r. nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego wprowadzonej ustawą z dnia 22 lipca 2010r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1037) skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje tylko od prawomocnych wyroków sądów drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie oraz od postanowień co do istoty sprawy kończących postępowanie, wydanych przez sąd drugiej instancji w postępowaniu nieprocesowym (art. 424 1 k.p.c., art. 519 2 k.p.c.). W wypadku orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków (art. 424 1b k.p.c.) Wobec powyższego podnoszona przez powódkę w uzasadnieniu żądania odszkodowania kwestia niezgodności z prawem orzeczenia Sądu Okręgowego z dnia 13 listopada 2009r. wydanego w sprawie II Cz 402/09 była przedmiotem samodzielnego badania przez Sąd w toku niniejszego procesu wytoczonego na podstawie art.
Rozważając zasadność powództwa w kontekście przesłanek określonych normą art.
Sąd miał na uwadze, iż w świetle wypracowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa za orzeczenie niezgodne z prawem uzasadniające odpowiedzialność Skarbu Państwa należy uznać orzeczenie wydane z przekroczeniem przyznanej sędziemu swobody w ocenie prawa i faktów, niewątpliwie sprzeczne z niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo w wyniku niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Niezgodność z prawem powodująca powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w taki przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cech bezprawności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 31 marca 2006r., IV CNP 25/05, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2006r., I CNP 14/06). Wobec powyższego należy uznać, że jeżeli Sąd nie wykracza poza obszar przyznanej mu swobody, nie pozostaje w kolizji z własnym sumieniem oraz prawidłowo obiera standardy orzecznicze, to działa w ramach porządku prawnego, także wówczas, gdy wydane orzeczenie można ocenić jako obiektywnie niezgodne z prawem. Przyjęcie odmiennego zapatrywania stwarzałoby zagrożenie dla takich wartości, jak stabilność obrotu prawnego, swoboda sądu w ocenie materiału dowodowego i stosowaniu prawa ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 czerwca 2009r., IV CNP 116/08). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż objęte pozwem roszczenie o odszkodowanie w kwocie 14.064,00 zł jest całkowicie bezpodstawne, tak co do zasady jak i wysokości. Zgodnie z art. 424 4 k.p.c., który ma zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a który w toku procesu o odszkodowanie, gdy roszczenie oparte jest na twierdzeniu o niezgodności z prawem orzeczenia, które nie podlega zaskarżeniu w trybie skargi z art. 424 1 k.p.c., ma zastosowanie dla zakresu badania kwestionowanego orzeczenia, skargę można oprzeć na podstawie naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, które spowodowały niezgodność orzeczenia z prawem, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda. Podstawą skargi nie mogą być jednak zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów. Wg twierdzeń powódki, stanowiących uzasadnienie jej żądania, kwestionowane postanowienie Sądu Okręgowego o oddaleniu zażalenia jest niezgodne z szeregiem przytoczonych przez powódkę przepisów Konstytucji. W istocie twierdzenia powódki, jak i formułowane zarzuty, opierają się na błędnym założeniu, iż Sąd w toku niniejszego procesu ponownie przeprowadzi postępowanie dowodowe, uzupełni je w takim zakresie, tak tego domaga się powódka, ewentualnie odmiennie oceny przeprowadzone wówczas dowody i „na nowo” rozstrzygnie o wcześniej zgłoszonym żądaniu, tj. żądaniu wznowienia postępowania w sprawie Ns 235/58. Wystąpienie z pozwem na podstawie art.
nie może prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Sąd nie może w toku takiego postępowania oceniać dowodów przeprowadzonych w postępowaniu zakończonym kwestionowanym orzeczeniem, ani nie bada prawidłowości dokonanych wówczas ustaleń faktycznych. Jedynie stwierdza, czy w ramach ustalonych przez sąd okoliczności faktycznych, przy wydaniu kwestionowanego orzeczenia nie doszło do popełnienia rażących błędów w zakresie wykładni lub stosowania prawa. Dokonując analizy we wskazanym zakresie, Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż orzeczenie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 listopada 2009r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Z treści pozwu, jak i kolejnych pism procesowych powódki, wynika, iż opiera ona swoje żądanie uznania powyższego orzeczenia za niezgodne z prawem, na kwestionowaniu poczynionych w toku tegoż postępowania ustaleń faktycznych i dokonanej oceny materiału dowodowego. Jednakże wobec treści art. 424 1 k.p.c., podstawy skargi nie mogą stanowić zarzuty dotyczące ustalania faktów i oceny dowodów. W toku niniejszego procesu powódka nie wykazała także, aby kwestionowane orzeczenie w przedmiocie oddalenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania doprowadziło do powstania szkody w postaci i wysokości objętej żądaniem pozwu oraz, aby szkoda pozostawała w normalnym związku przyczynowym z tym orzeczeniem. Związek przyczynowy między szkodą a wydaniem zaskarżonego orzeczenia występuje wtedy, gdy szkoda jest normalnym, naturalnym następstwem zaskarżonego orzeczenia; mówiąc inaczej, nie powstałaby, gdyby orzeczenie nie zostało wydane. Jest więc oczywiste, że szkoda musi powstać po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, a przed wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006r., III CNP 57/06).. Powódka domagała się odszkodowania w kwocie 14.064,00 zł, wskazując, iż kwota ta stanowi równowartość czynszu dzierżawnego za okres 66 lat, czynszu, jaki jej poprzednicy prawni a obecnie ona – muszą płacić z tytułu posiadania przedmiotowej nieruchomości położonej w T. przy ul. (...). W świetle argumentacji przestawianej przez powódkę w uzasadnieniu pozwu i składanych w toku procesu pismach procesowych, należy uznać, iż wywodzi ona swoje roszczenia z orzeczenia, jakim jest postanowienie z dnia 11 czerwca 1958r. wydane w sprawie Ns 235/58 Sąd Powiatowy w B. Wydział Zamiejscowy w T. stwierdzające, iż nieruchomość położona w T. przy ul. (...) składająca się z placu o powierzchni 933 m 2 oraz budynku mieszkalnego i gospodarczego przeszła na własność Skarbu Państwa. Na mocy bowiem tego orzeczenia poprzednicy prawni powódki utracili własność przedmiotowej nieruchomości. W żadnej jednak mierze powódka nie wykazała, aby określona przez nią szkoda powstała w następstwie kwestionowanego orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w sprawie II Cz 402/09. Art.
może bowiem stanowić podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa, jeżeli udowodniona przez stronę szkoda stanowi normalne następstwo wydania orzeczenia. Postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia tylko wtedy, gdy szkoda została wyrządzona przez wydanie tego orzeczenia, a nie przez wydanie orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2006r., III CNP 18/05). Powyższa teza ma w pełni zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy bowiem wskazać, iż wydane przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim postanowienie w sprawie II Cz 402/09, nie mogło spowodować i nie spowodowało szkody, jakiej naprawienia domaga się powódka. Poprzednicy prawni powódki, a obecnie powódka płacili czynsz z tytułu dzierżawy przedmiotowej nieruchomości na podstawie umów dzierżawy zawartych z Miastem T., a nie na podstawie orzeczenia sądu z 2009r. Sąd Okręgowy wydając kwestionowane orzeczenie nie miał nawet prawnych możliwości badania podstawy i zakresu takich roszczeń, ani orzekania o nich. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo, jako nie znajdujące prawnej ani faktycznej podstawy. Na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 203 k.p.c. Sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania przywrócenia na rzecz powódki posiadania nieruchomości położonej w T. przy ul. (...) z uwagi na cofnięcie pozwu w powyższej części ze zrzeczeniem się roszczenia. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego z uwagi na charakter roszczeń objętych niniejszym procesem. Na podstawie § 15 w związku z § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zm.) Sąd przyznał pełnomocnikowi powódki wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.