Sygn. akt I C 1878/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Dominika Romanowska Protokolant: Agata Sadowska - Sagne po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. przeciwko A. T. i J. T. o zapłatę I. zasądza od pozwanych A. T. i J. T. solidarnie na rzecz strony powodowej (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. kwotę 231.413,68 zł (dwieście trzydzieści jeden tysięcy czterysta trzynaście złotych sześćdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty; II. oddala dalej idące powództwo; III. nie obciąża pozwanych obowiązkiem zwrotu stronie powodowej kosztów procesu. UZASADNIENIE Strona powodowa (...) Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych A. T. i J. T. kwoty 662.606,81 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazała, iż dochodzona wierzytelność powstała w wyniku zawarcia przez pozwanych w dniu 25 czerwca 1999 roku umowy kredytu nr (...) na cele mieszkaniowe z odroczoną spłatą części należności z (...) Bankiem (...) S.A. we W.. Spłata tej umowy została zabezpieczona wpisem ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki umownej zwykłej w kwocie 260.000 zł, która została ustanowiona dla nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków prowadzi księgę wieczystą nr (...). Strona powodowa podała następnie, że z uwagi na niedotrzymanie przez pozwanych warunków umowy związanych z terminami płatności, Bank wypowiedział umowę kredytu, a w dniu 19 października 2004 roku wystawił przeciwko pozwanym (...) nr (...) na łączną kwotę 253.720,88 zł. Wobec pozwanych było prowadzone postępowanie egzekucyjne, które okazało się jednak bezskuteczne. Strona powodowa podniosła, że nabyła od Banku przedmiotową wierzytelność w dniu 30 listopada 2010 roku w drodze umowy cesji, o czym pozwani zostali skutecznie poinformowani i wezwani do zapłaty należności. Ponadto strona powodowa wskazała, że w dniu 28 sierpnia 2012 roku wystawiła wyciąg z ksiąg rachunkowych, w którym stwierdziła, że w księgach Funduszu istnieje wymagalne zadłużenie wobec pozwanych w łącznej kwocie 662.606,81 zł, na którą składa się kwota 231.413,68 zł z tytułu kapitału, kwota 427.988,88 zł z tytułu odsetek oraz kwota 3.204,25 zł z tytułu kosztów. Odnośnie kwoty dochodzonych odsetek strona powodowa podniosła, iż ich kwotę oraz sposób wyliczenia wskazuje (...) nr (...) z dnia 19 października 2004 roku. do dnia przeniesienia wierzytelności cedent naliczał odsetki według zasad określonych w § 12 przedmiotowej umowy kredytu, natomiast od dnia zawarcia umowy cesji strona powodowa nalicza odsetki ustawowe, które na dzień wytoczenia powództwa wynoszą 13 % w skali roku. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 26 października 2012 roku Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sprawie o sygn. I Nc 578/12 zasądził solidarnie od pozwanych dochodzoną przez stronę powodową kwotę wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. Od powyższego nakazu zapłaty sprzeciw złożyli pozwani, wnosząc o jego uchylenie w całości, oddalenie powództwa lub zawieszenie postępowania sądowego aż do rozstrzygnięcia i zasądzenie od strony powodowej na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwani zarzucili, że wydany nakaz zapłaty jest jednostronny, ponieważ opiera się na niepełnych faktach, zatajonych przez stronę powodową. Wskazali, że zawarta w dniu 25 czerwca 1999 roku umowa kredytu na cele mieszkaniowe miała być przez nich spłacana z dochodów, które przynosiły im zapłaty za korzystanie z nieruchomości gruntowej zabudowanej należącej do pozwanych, położonej we W. przy ulicy (...). Na wskazanej nieruchomości posadowiono z naruszeniem prawa magistralę ciepłowniczą oraz dwa słupy wysokiego napięcia wraz z liniami napowietrznymi. Podnieśli następnie, że pierwsze orzeczenia sądowe w tym zakresie dawały bankowi gwarancję spłaty zaciągniętego przez nich kredytu hipotecznego, jednak kolejne postępowania sądowe (po uchyleniu wyroku i ponownym rozpoznaniu sprawy) toczyły się tak długo, aż wniesienie kasacji i uzyskanie przez nich korzystnego rozstrzygnięcia stało się niemożliwe. Dlatego też w ocenie pozwanych istnieją przesłanki z art. 475 § 1 k.c., który chroni dłużnika w sytuacji, gdy spełnienie świadczenia stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. W dalszej części uzasadnienia pozwani wskazali, że oddalenie powództwa powinno nastąpić także z uwagi na art. 5 k.c. w związku z nabyciem wierzytelności za 1/3 jej wartości oraz zarzucili stronie powodowej niezgodne z prawem naliczanie odsetek. W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa podniosła, że wskazane przez pozwanych okoliczności związane z innymi procesami cywilnymi, w których są stroną, nie mogą mieć wpływu na przedmiotową sprawę. Nie ma bowiem między nimi żadnego związku. Strona powodowa podała dalej, że z treści umowy kredytowej, z której wynika jej roszczenie, nie wynika, aby przyznanie przez bank kredytu było uzależniane od dochodów uzyskiwanych w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej pozwanego. Dlatego też bez znaczenia dla niniejszej sprawy są przedłożone przez pozwanych wyroki oddalające powództwo J. T. jako przedsiębiorcy z firmy (...). Strona powodowa podniosła także, że pozwani błędnie powołali się na art. 475 § 1 k.c. Umowa kredytowa należy bowiem do umów wzajemnych, a stroną, która nie wywiązała się ze swojego zobowiązania są pozwani, w związku z czym pozostają w zwłoce co do spłaty swojego zobowiązania. Strona powodowa wskazała, że zgodnie z obowiązującym poglądem doktryny i orzecznictwa, brak środków pieniężnych na realizację umowy kredytu nie oznacza niemożliwości świadczenia, a co najwyżej może powodować opóźnienie dłużnika w wykonaniu zobowiązania. W piśmie procesowym z dnia 07 sierpnia 2013 roku strona powodowa odniosła się do podniesionego przez pozwanych zarzutu naruszenia art. 5 k.c. Wskazała, że zawarta w tym przepisie klauzula generalna nie ma charakteru nadrzędnego w stosunku do pozostałych przepisów prawa, w tym dotyczących zasady swobody zawierania umów. Podniosła, że pozwani nie mogą mieć wiedzy o dokładnej kwocie, za jaką strona powodowa nabyła od Banku (...) S.A. przedmiotową wierzytelność, bowiem dane w tym zakresie są objęte tajemnicą handlową i dotyczą całego pakietu wierzytelności (a nie tylko pojedynczej wierzytelności), a ich ujawnienie naraziłoby stronę powodową na odpowiedzialność odszkodowawczą. Jeśli chodzi zaś o zarzut naruszenia art. 475 § 1 k.c. strona powodowa podniosła dodatkowo, że pozwani mieli i nadal mają możliwość uzyskania środków na zaspokojenie przysługującego jej roszczenia poprzez spieniężenie m.in. czterech nieruchomości, której są właścicielami. Odnośnie zarzutu naliczania odsetek w sposób niezgodny z prawem strona powodowa wskazała, że były one naliczane zgodnie z § 12 pkt 6 umowy kredytowej. Wysokość tych odsetek nie przewyższała wysokości odsetek maksymalnych, zgodnych z tabelą stawek NBP. Od chwili nabycia wierzytelności strona powodowa naliczała zaś odsetki ustawowe. Podniosła przy tym, że jeśli pozwani kwestionują sposób obliczania przez nią odsetek, winni przedstawić własną kalkulację opartą na wyniku matematycznym, będącą suma konkretnych rozliczeń. Strona powodowa dodała, że podpisując przedmiotową umowę kredytu, pozwani zgodzili się przestrzegać jej postanowień, w tym dotyczących sposobu naliczania odsetek. W piśmie procesowym z 19 września 2013 roku pozwani oświadczyli, że umowa zawarta na cele mieszkaniowe była oparta na wykazanej zdolności kredytowej J. T., który prowadził działalność gospodarczą pod nazwą (...), gdzie zabezpieczeniem spłaty tegoż kredytu była płatność firmy (...), tak jak w chwili zaciągania kredytu, jak i w przyszłości. Z ostrożności procesowej pozwani podnieśli zarzut przedawnienia odsetek z uwagi na upływ trzyletniego terminu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 25 czerwca 1999 roku pozwani A. T. i J. T. zawarli z (...) Bankiem (...) w W. Oddziałem we W. umowę o kredyt na cele mieszkaniowe z odroczoną spłatą części należności nr (...). Kredyt został udzielony pozwanym na kwotę 260.000 zł. Jego spłata została zabezpieczona wpisem ograniczonego prawa rzeczowego w postaci hipoteki umownej zwykłej w kwocie 260.000 zł, która została ustanowiona na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu prowadzi księgę wieczystą Nr (...). Dowód: - przesłuchanie pozwanego J. T. - protokół elektroniczny rozprawy z dnia 25.09.2013 r. czas: 00:02:20 – 00:10:00 – k. 168; - umowa kredytu z 25.06.1999 r. wraz z aneksem z 20.06.2000 r. - k. 7-10, - zawiadomienie z Sądu Rejonowego dla Wrocławia Krzyków IV Wydziału Ksiąg Wieczystych – k. 32, W dniu 26 lipca 2004 bank (...) S.A. w W. wypowiedział pozwanym umowę kredytu w związku z utratą przez nich zdolności do spłaty zadłużenia, z okresem wypowiedzenia wynoszącym 30 dni, a także wezwał ich do spłaty całości wymagalnego zadłużenia z tytułu kapitału wraz z odsetkami i kosztami bankowymi. Dowód: - wypowiedzenie umowy kredytu z 26.07.2004 r. - k. 11, Pismem z dnia 14 lipca 2004 roku pozwani wnieśli do banku (...).P. S.A. o zawarcie ugody odnośnie spłaty kredytu nr (...), jednak bank nie wyraził zgody. Dowód: - pismo z dnia 14.07.2004 r. - k. 22, - pismo z dnia 26.07.2004 r. – k. 23 W dniu 19 października 2004 roku bank (...) S.A. w W. wystawił bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) obejmujący wymagalne zadłużenie pozwanych z tytułu umowy kredytu nr (...) z dnia 25 czerwca 1999 roku, w tym należność główną w kwocie 242.450,30 zł, odsetki karne bankowe w kwocie 11.056,93 zł i koszty postępowania windykacyjnego w kwocie 213,65 zł. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2004 roku Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu Wydział IX Cywilny nadał powyższemu bankowemu tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności w zakresie należności głównej w kwocie 253.720,88 zł, odsetek umownych liczonych od kwoty 242.450,30 zł za okres od dnia 20 października 2004 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że egzekucja mogła być prowadzona do kwoty 520.000 zł. Dowód: - bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) - k. 12, - postanowienie z 17.12.2004 r. – k. 12, W dniu 22 kwietnia 2005 roku na wniosek wierzyciela banku (...) S.A. Komornik Sądowy Rewiru XII przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia –Krzyków we Wrocławiu wszczął przeciwko pozwanym postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji zadłużenia obejmującego wyżej wymieniony tytuł wykonawczy, w tym należność główną w kwocie 253.720,88 zł, odsetki w kwocie 31.950,30 zł liczone do dnia 22 kwietnia 2005 roku oraz dalsze odsetki od 23 kwietnia 2005 roku w wysokości po 172,70 zł dziennie, a także koszty procesu w kwocie 1.428,60 zł. Egzekucja miała być prowadzona w stosunku do nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczenia umowy kredytu. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2010 roku postępowanie egzekucyjne w stosunku do tej nieruchomości zostało umorzone z uwagi na fakt, że nikt nie przystąpił do drugiej licytacji, a żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność. Dowód: - wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego - k. 14, - zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości – k. 15, - obwieszczenie o licytacji nieruchomości z 23.07.2009 r. – k. 16-17, - postanowienie z dnia 17.06.2010 r. – k. 18, W dniu 30 listopada 2010 roku wierzyciel bank (...) S.A. w W. na mocy umowy sprzedaży wierzytelności przelał na stronę powodową (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. wierzytelność wynikającą z umowy kredytowej nr (...), o czym pozwani zostali poinformowani i wezwani do zapłaty należności. Dowód: - wyciąg z umowy sprzedaży portfela wierzytelności z 30.11.2010 r. wraz z wyciągiem z załącznika- k. 43-50, - zawiadomienia o cesji wierzytelności z wezwaniem do zapłaty z 16.12.2010 r., – k. 25-26, - oświadczenie o zmianie wierzyciela z 03.01.2011 r. – k. 27 W dniu 07 stycznia 2011 roku bank (...) S.A. zawiadomił komornika o zawartej umowie sprzedaży wierzytelności i zmianie wierzyciela. Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 roku komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko pozwanym z uwagi na brak tytułu wykonawczego na rzecz strony powodowej jako nabywcy wierzytelności. Postanowieniem dnia 29 listopada 2011 komornik umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie. Dowód: - postanowienie z 11.03.2011 r. i 29.11.2011 r. – 20-21 Według stanu na dzień 28 sierpnia 2012 roku w księgach rachunkowych (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. figurowała wymagalna wierzytelność wobec pozwanych A. T. i J. T. z tytułu umowy kredytu na cele mieszkaniowe z odroczoną spłatą należności nr (...) z dnia 25 czerwca 1999 roku w łącznej kwocie 662.606,81 zł, w tym 231.413,68 zł tytułem kapitału, 427.988,88 zł tytułem odsetek i 3.204,25 zł tytułem kosztów. Dowód: - wyciąg z ksiąg rachunkowych z 28.08.2012 r. – k. 4 Wyrokiem z dnia 14 grudnia 1999 roku sygn. akt X GC 781/99 Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział X Gospodarczy zasądził od Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) S.A. na rzecz J. T. kwotę 19.936,20 zł z ustawowymi odsetkami od 12.02.1998 roku do dnia zapłaty oraz oddalił dalej idące powództwo. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 1999 roku w sprawie sygn. akt X GC 838/99 Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo J. T. prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą (...) we W., który domagał się zasądzenia od pozwanego Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) S.A. we W. wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu po wygaśnięciu umowy dzierżawy. Wyrokiem z dnia 24 maja 2000 roku w sprawie I ACa 351/00 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu oddalił apelację J. T. od wyżej wskazanego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Na skutek kasacji wniesionej przez J. T., Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 14 marca 2003 roku uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Dowód: - odpis wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu sygn. akt X GC 781/99 – k. 76, - odpis wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu sygn. akt XGC 838/99 – k. 77, - odpis wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu sygn. akt I ACa 351/00 – k. 78, - odpis wyroku Sądu Najwyższego sygn. akt V CKN 1739/00 – k. 79 Pozwani A. T. i J. T. są właścicielami czterech nieruchomości, w tym m.in. nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w K. przy ulicy (...), T., dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków IV Wydział Ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) oraz nieruchomości gruntowej położonej w K. przy ulicy (...), T., dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Krzyków IV Wydział Ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...). Wartość rynkowa tych nieruchomości, ustalona w oparciu o opis i oszacowanie nieruchomości dokonany w dniu 11 czerwca 2013 roku przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia – Krzyków, wynosi odpowiednio: 377.000 zł oraz 440.000 zł. Dowód: - protokoły opisu i oszacowania nieruchomości – k. 122-
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.