← Polska

II AKa 214/10

Sygn.akt II AKa 214/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2010 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący SSA Andrzej Czapka (spr.) Sędziowie SSA Nadzieja Surowiec SSA Andrzej Ulitko Protokolant Monika Wojno przy udziale Małgorzaty Gasińskiej-Werpachowskiej Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy K. K. s. J. o wydanie wyroku łącznego z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010r. sygn.akt II K 139/10 I. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. A. kwotę 146,40 zł, w tym 26,40 zł należnego podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu skazanego w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu; III. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE K. K. został skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 15 września 2004 roku, sygnatura akt II K 135/04, za przestępstwo z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 15 lutego 2004 roku na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 11 kwietnia 2007 roku zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, którą odbył w całości w okresie od 14 maja 2007 roku do 14 listopada 2007 roku; 2. Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 19 września 2005 roku, sygnatura akt II K 112/05, za przestępstwo z art. 291 § 1 kk, popełnione w dniu 11 stycznia 2005 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz 60 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 11 kwietnia 2007 roku zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, którą odbył w całości w okresie od 14 listopada 2007 roku do 14 listopada 2008 roku; 3. Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 31 sierpnia 2006 roku, sygnatura akt II K 138/06, za przestępstwo z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 283 kk popełnione w dniu 17 kwietnia 2006 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbył w całości w okresie od 16 lutego 2007 roku do 14 maja 2007 roku i od 29 grudnia 2009 roku do 3 sierpnia 2010 roku; 4. Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 21 grudnia 2006 roku, sygnatura akt II K 201/06, za przestępstwo z art. 59 ust.3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 1 lipca 2006 roku na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz 60 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 11 kwietnia 2007 roku zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, którą odbył w całości w okresie od 29 listopada 2008 roku do 29 listopada 2009 roku; 5. Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 31 lipca 2007 roku, sygnatura akt II K 103/07 za przestępstwa z art. 59 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione:

  1. a)w okresie od wiosny 2005 roku do lipca 2005 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
  2. b)w okresie od października 2006 roku do listopada 2006 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
  3. c)w okresie od października 2006 roku do stycznia 2007 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
  4. d)w okresie od września 2006 roku do stycznia 2007 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
  5. e)w 2007 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności; 6. Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 27 marca 2008 roku, sygnatura akt II K 1247/07 za przestępstwa:
  6. a)z art. 56 ust.3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w październiku 2006 roku na karę 2 lat pozbawienia wolności oraz 50 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 20 złotych,
  7. b)z art. 58 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w październiku 2006 roku na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
  8. c)z art. 62 ust.2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 4 stycznia 2007 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzono karę łączną 3 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 4 stycznia 2007 roku do 3 kwietnia 2007 roku; 7. Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2008 roku, sygnatura akt II K 84/08, za przestępstwa:
  9. a)z art. 43 ust.3 ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 8 lipca 2005 roku na karę 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz 20 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych,
  10. b)z art. 62 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 7 listopada 2005 roku na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od 8 lipca 2005 roku do 21 września 2005 roku i od 7 listopada 2005 roku do 8 marca 2006 roku. Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2010 roku w sprawie II K 139/10: I. rozwiązał kary łączne pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego K. K. wyrokami Sądu Rejonowego w Mrągowie w sprawie II K 103/07, Sądu Rejonowego w Olsztynie w sprawie II K 1247/07 oraz Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie II K 84/08; II. na podstawie art. 569 § 1 kpk, art. 570 kpk, art. 85 kk i art. 86 § 1 kk połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 19 września 2005 roku, sygnatura akt II K 112/05 (pkt 2), Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 31 lipca 2007 roku, sygnatura akt II K 103/07 (pkt 5a) oraz Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2008 roku, sygnatura akt II K 84/08 (pkt 7a), wymierzając K. K. karę łączną 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności; III. na podstawie art. 569 § 1 kpk, art. 570 kpk, art. 85 kk i art. 86 § 1 kk połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 31 sierpnia 2006 roku, sygnatura akt II K 138/06 (pkt 3), Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 21 grudnia 2006 roku, sygnatura akt II K 201/06 (pkt 4) oraz Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2008 roku, sygnatura akt II K 84/08 (pkt 7b) wymierzając K. K. karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności; IV. na podstawie art. 569 § 1 kpk, art. 570 kpk, art. 85 kk i art. 86 § 1 kk połączył jednostkowe kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 31 lipca 2007 roku, sygnatura kat II K 103/07 (pkt 5 b-
  11. e)oraz Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 27 marca 2008 roku, sygnatura akt II K 1247/07 (pkt 6 a-
  12. c)wymierzając K. K. karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności; V. na podstawie art. 569 § 1 kpk, art. 570 kpk, art. 85 kk i art. 86 § 1 kk połączył jednostkowe kary grzywny orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 19 września 2005 roku, sygnatura akt II K 112/05 (pkt 2) i Sądu okręgowego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2008 roku, sygnatura akt II K 84/08 (pkt 7a) wymierzając K. K. karę łączną 60 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 10 złotych; VI. w pozostałej części łączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania; VII. na podstawie art. 572 kpk w pozostałym zakresie (pkt 1) postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego umorzył; VIII. na podstawie art. 577 kpk: – na poczet orzeczonej w punkcie II kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres odbytej kary pozbawienia wolności w sprawie II K 112/05, a także okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie II K 84/08 od 8 lipca 2005 roku do 21 września 2005 roku i od 7 listopada 2005 roku do 8 marca 2006 roku, – na poczet orzeczonej w punkcie III kary łącznej pozbawienia wolności w sprawach II K 138/06 i II K 201/06 i uznał karę za odbytą w całości, – na poczet orzeczonej w punkcie IV kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie II K 1247/07 od 4 stycznia 2007 roku do 3 kwietnia 2007 roku oraz okres dotychczas odbytej kary pozbawienia wolności w sprawie II K 103/07, – na poczet orzeczonej w punkcie V kary łącznej grzywny zaliczył skazanemu okres odbytej zastępczej kary pozbawienia wolności za nieuiszczoną grzywnę od 14 listopada 2008 roku do 29 listopada 2008 roku oraz wykonaną karę grzywny w wysokości 300 złotych w sprawie II K 112/05 i uznał karę łączną grzywny za wykonaną w całości; IX. na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych w przedmiocie wydania wyroku łącznego; X. na podstawie art. 29 ust.1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. nr 16, poz. 124 ze zm.) oraz § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002, nr 163, poz. 1348 ze zm.), zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. A. kwotę 120 zł tytułem wynagrodzenia za obronę wykonywaną z urzędu, powiększoną o kwotę 26,40 zł tytułem podatku VAT od tego wynagrodzenia. Wyrok powyższy zaskarżył obrońca skazanego, który na podstawie art. 427 § 2 kpk i art. 438 pkt 2 i 4 kpk zarzucił mu: rażącą niewspółmierność (surowość) wymierzonych skazanemu kar łącznych, wynikającą z obrazy przepisów postępowania, mających wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 4 kpk, art. 5 §2 kpk, art. 7 kpk, art. 424 § 1 kpk przez pominięcie przez sąd I instancji istotnych okoliczności świadczących o bliskim związku przedmiotowym, zachodzącym pomiędzy poszczególnymi przestępstwami – w postaci: krótkich odstępów czasu dzielących te przestępstwa, bliskiego związku miejscowego oraz nienależyte uwzględnienie okoliczności zaszłych po wymierzeniu kar, w tym zachowania skazanego w trakcie ich wykonywania, tj. pozytywnej dla niego opinii z zakładu karnego, ukończonej terapii dla osób uzależnionych od narkotyków oraz kursów brukarza i kucharza, jak również dowolnego przyjęcia:
  13. a)różnorodzajowości podlegających łączeniu przestępstw oraz wielokrotnej karalności skazanego, jako czynników determinujących zastosowanie zasady aspiracji w trzech konfiguracjach (punkty 2-4 zaskarżonego wyroku), podczas gdy przestępstwa wchodzące w skład 3 zbiegu są jednorodzajowe, zaś zanim skazany popełnił przestępstwa zaliczone do pierwszej konfiguracji był wcześniej tylko jeden raz karany, tj. wyrokiem Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 15 września 2004 roku, sygnatura akt II K 135/04, nadto skoro wielokrotna karalność stanowi istotę instytucji kary łącznej wymierzanej wyrokiem łącznym, to nie powinna przesądzać o zastosowaniu zasady aspiracji,
  14. b)górnej granicy kary łącznej w trzecim zbiegu (pkt 4 zaskarżonego wyroku) przez wskazanie, iż wynosi ona 7 lat i 10 miesięcy, podczas gdy kształtuje się ona w wymiarze 7 lat i 2 miesięcy,
  15. c)wymiaru kar łącznych orzeczonych przez sąd I instancji, jako zgodnego z wymogami prewencji szczególnej oraz ogólnej. W związku z tymi zarzutami na podstawie art. 427 § 1 kpk i art. 437 § 2 kpk wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części dotyczącej orzeczenia kar łącznych pozbawienia wolności orzeczonych w wyrokach w sprawach o sygnaturach akt: 1) II K 112/05 (pkt 2), II K 103/07 (pkt 5a), II K 84/08 (pkt 7a) przez wymierzenie skazanemu K. K. kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, 2) II K 138/06 (pkt 3), II K 201/06 (pkt 4), II K 84/08 (pkt 7b) przez wymierzenie skazanemu K. K. kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności, 3) II K 103/07 (pkt 5 b-e), II K 1247/07 (pkt 6 a-
  16. c)przez wymierzenie skazanemu K. K. kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Podniesiony przez skarżącego, w istocie, zarzut niewspółmierności orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności jest całkowicie chybiony, toteż apelacja jako oczywiście niezasadna nie zasługiwała na uwzględnienie. Obowiązujące przepisy prawa nie wprowadzają automatyzmu w zakresie kształtowania kary łącznej i nie dają podstaw, w każdej sytuacji, do zastosowania zasady pełnej absorpcji. Jej indywidualizacja w każdym konkretnym przypadku należy do sądu, który poza stosowaniem ogólnych dyrektyw i zasad wymiaru kary uwzględnia nadto całokształt czynów przestępczych oraz podmiotowo-przedmiotowe relacje między nimi zachodzące. Bierze też pod uwagę okoliczności, które ujawniły się po wydaniu poprzednich wyroków oraz wzgląd na prewencyjne cele karania zarówno w indywidualnym jak i społecznym aspekcie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku przekonuje, że Sąd Okręgowy wszystkie te elementy i reguły miał na względzie, należycie je rozważył i prawidłowo ocenił, toteż wymierzone skazanemu – przy zastosowaniu zasady asperacji – kary łączne nie noszą cech rażącej surowości. W tym miejscu przypomnieć należy, iż kara łączna orzeczona w pkt. II wyroku składa się z kar jednostkowych: 1 roku pozbawienia wolności (II K 112/05), 10 miesięcy pozbawienia wolności (II K 103/07) i 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności (II K 84/08). Granice kary łącznej oscylowały więc pomiędzy 1 rokiem i 3 miesiącami pozbawienia wolności a karą 3 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności. Sąd orzekł kary w tym przedziale – wymierzając karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Kara łączna orzeczona w pkt. III wyroku składała się z kar jednostkowych 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 138/06, 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 201/06 oraz 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 84/08. Kara łączna oscylowała więc pomiędzy 1 rokiem pozbawienia wolności a sumą tych kar czyli 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd stosując zasadę częściowej absorpcji za ten zbieg wymierzył karę 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Kara łączna orzeczona w pkt. IV wyroku składała się z kar jednostkowych orzeczonych w sprawie II K 103/07 (pkt b-
  17. e)po 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz kar jednostkowych orzeczonych w sprawie II K 1247/07 (a-c), tj.: 2 lat, 10 miesięcy i 1 roku pozbawienia wolności. Kara łączna oscylowała więc pomiędzy karą 2 lat a 7 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd stosując zasadę częściowej absorpcji za ten zbieg wymierzył karę 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności nie sposób więc uznać za „rażąco surowe” w aspekcie art. 438 pkt 4 kpk. Należy bowiem pamiętać, że celem kary łącznej nie jest premiowanie sprawcy wielokrotnie łamiącego porządek prawny, lecz zapewnienie racjonalnego stosowania kar i środków karnych przez likwidację w postępowaniu wykonawczym ich swoistej, wynikającej z kilkakrotnych skazań, konkurencji. Wręcz przeciwnie, popełnienie więcej niż jednego przestępstwa jest okolicznością przemawiającą za odstępstwem od zasady pełnej absorpcji. Stwierdzenie powyższego nie deprecjonuje odniesienia się do związku przedmiotowego wyrażającego się w podobnym sposobie działania i w tożsamej bądź podobnej kwalifikacji prawnej czynów pozostających w zbiegu realnym. I jakkolwiek związek ten, podobnie jak istnienie związku czasowego pomiędzy przestępczymi zachowaniami winien być brany pod uwagę przy wymiarze kary łącznej w wyroku łącznym, tym niemniej odwołanie się do zasad określonych w art. 85 kk i art. 86 kk powoduje, iż z pola widzenia nie mogą umknąć też dyrektywy wymiaru kary określone treścią art. 53 kk, przy uwzględnieniu prewencyjnego oddziaływania kary w znaczeniu tak prewencji ogólnej jak i indywidualnej. Popełnienie większej ilości przestępstw jest istotnym czynnikiem prognostycznym, przemawiającym za orzekaniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji, wskazuje bowiem na daleko posunięty stopień demoralizacji skazanego, dla którego wejście w konflikt z prawem nie miało jednorazowego, przypadkowego charakteru, a było sposobem na życie. Skazany przestępstwa objęte wyrokiem łącznym popełniał systematycznie, na przestrzeni kilku lat. Resocjalizacja w zakładzie karnym nie przyniosła spodziewanego efektu, skazany ponownie wchodził w konflikt z prawem, co stanowi negatywną przesłankę prognostyczną. Sąd Okręgowy nie pominął przy tym podkreślanych w apelacji okoliczności przemawiających na korzyść skazanego, czyli jego postawy w zakładzie karnym. Skrupulatnie odnotował też fakt wielokrotnego nagradzania, brak kar dyscyplinarnych, a właściwe wywiązywanie się z obowiązków nakładanych przez administrację zakładu karnego. Wpłynęło to na określenie wymiaru kary, niższej od sumy podlegających łączeniu wyroków. W ocenie Sądu Apelacyjnego brak było przy tym przesłanek wskazujących na niedostateczne uwzględnienie powyższych okoliczności. Ich waga została w pełni dostrzeżona przez Sąd I instancji i właściwie wpłynęła na rozmiar orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności. Faktem przy tym jest, iż Sąd Okręgowy błędnie wskazał granice kary łącznej z pkt IV, wskazując jej górną wysokość na 7 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, podczas gdy, jak już wyżej wskazano, wynosiła ona 7 lat i 2 miesięcy, co jednak zdaniem Sądu Apelacyjnego nie miało żadnego wpływu na wymiar orzeczonej kary łącznej – jeżeli zważy się na jej wymiar. Nie znajdując przeto podstaw do uwzględnienia apelacji obrońcy skazanego oraz podstaw do ewentualnego zdyskwalifikowania wyroku z innych względów, Sąd Apelacyjny orzekł o utrzymaniu go w mocy. Sytuacja materialna skazanego uzasadniła zwolnienie go od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, o czym orzeczono zgodnie z art. 624 § 1 kpk. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu rozstrzygnięto zaś w oparciu o §14 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami). Wobec powyższego Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie. (...)/ars

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.