← Polska

I C 362/13

Sygn. akt: I C 362/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wanda Makowska Prot

§ 2

stanowi podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę doznaną przez powoda. Zdaniem Sąd do ustalonego stanu faktycznego art.

§ 2k.c.

nie miał zastosowania. Według art.

§ 2

k.c., jeżeli szkoda został wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać ustaleń w zakresie orzekania o niezgodności z prawem prawomocnego rozstrzygnięcia. Należy podnieść, że ustawodawca nie przewidział żadnego szczególnego postępowania w którym poszkodowany mógłby domagać się stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia wydanego przez Sąd w postępowaniu wykonawczym. Dopuszczalna natomiast jest korekta postanowienia w trybie art. 24 k.k.w. oraz kasacja w trybie przewidzianym w art. 521 k.p.k. , ale żadne z tych postępowań nie może być uznane za postępowanie prejudycjalne o którym mowa w art.

§ 2k.c.

W konsekwencji należało uznać, że podstawą odpowiedzialności za szkodę wywołaną wydaniem przez Sąd orzeczenia w postępowaniu wykonawczym jest art. 417 § 1 k.c. a nie art.

§ 2k.c.

Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną wykonywaniem władzy publicznej są: wystąpienie szkody, niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie, adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wykonywaniem władzy publicznej a szkodą. W rozważanej sprawie wszystkie przesłanki zostały spełnione. W orzecznictwie przyjęte jest, że przy badaniu bezprawności sąd ma obowiązek ocenić zgodność orzeczenia sądu karnego z prawem posiłkując się rozumieniem określonego przepisu i jego stosowaniem na gruncie postępowania wykonawczego, przy uwzględnieniu takich pojęć jak „oczywiste” i „rażące”. Postanowienie z dnia 16 listopada 2011 r. było w sposób oczywisty sprzeczne z prawem. Zamieniona tym postanowieniem na karę pozbawienia wolności kara grzywny już nie podlegała wykonaniu. Nie ulega wątpliwości, że Sąd wydając postanowienie z dnia 16 listopada 2011 r. zarządzające wykonanie kary grzywny nie znał treści wyroku łącznego z dnia 9 listopada 2010 r. Sądu Rejonowy w Bielsku-Białej w sprawie sygn.akt III K 41/10. Kwestia ta nie ma jednak znaczenia gdyż wina funkcjonariusza nie jest przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa opartej na podstawie art. 417 § 1 k.c. Sąd Rejonowy w dniu 26 marca 2013 r. dostrzegł swoją pomyłkę i zarządził bezzwłoczne zwolnienie powoda z Aresztu Śledczego w B., a w dniu 13 grudnia 2013 r. uchylił na podstawie art. 24 k.k.w. postanowienie z dnia 16 listopada 2011 r. i postępowanie wykonawcze w tym zakresie umorzył. Jeżeli szkodę lub krzywdę wynikającą z rozstroju zdrowia wywołało niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, a odpowiedzialność Skarbu Państwa opiera się na zasadach art. 417 § 1 lub art.

§ 2k.c.

zadośćuczynienie przysługuje na podstawie art. 445 § 1 i 2 k.c. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2010 r., V CSK 352/09, opublikowany w Palestrze 2010/5-6/236, zamieszczony w LEX nr 584223) Sąd uwzględnił w całości żądanie powoda i zasądził od pozwanego tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwotę 1000 zł. Kwota ta stanowi odpowiednią rekompensatę do doznanych przez powoda cierpień psychicznych wynikających z bezprawnego pozbawienia go wolności. Powód został zatrzymany w szpitalu, gdzie od kilku dni przebywał na leczeniu. Jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zatrzymanie i trzydniowy okres pozbawienia wolności, zważywszy dodatkowo na zły stan zdrowia powoda, stanowiło dla niego niewątpliwie znaczną dolegliwość psychiczną i fizyczną. Roszczenie powoda wiązało się wyłącznie z działalnością Sądu Rejonowego wB.stąd reprezentantem Skarbu Państwa był Prezes tego Sądu na podstawie art. 67 § 2 k.p.c. w zw. z art. 1 i art. 22 § 1 ustawy o ustroju sądów powszechnych. Należy podnieść, że sprawa należała do właściwości sądu rejonowego, z uwagi na wartość przedmiotu sporu i przyjętą przez Sąd podstawę prawną roszczenia. ( art. 417§ 1 k.c. a nie art.

§ 2k.c.

) Zgodnie z art. 67 § 2 zdanie drugie k.p.c. czynności procesowe za Skarb Państwa podejmuje Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa w zakresie określonym ustawą z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 z późn. Zm.). Ustawa ta rozróżnia obligatoryjne zastępstwo procesowe przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa oraz zastępstwo fakultatywne. Do pierwszej grupy regulacji zalicza się art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.g.s.p., zgodnie z którym Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wykonuje zastępstwo procesowe Skarbu Państwa w sprawach rozpoznawanych przez sądy okręgowe. Brzmienie powołanych wyżej przepisów przepisu uzależnia wykonywanie czynności procesowych przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie od właściwości sądu okregowego ale od faktycznego rozpoznania sprawy przez sąd okręgowy. Na marginesie należy jednak zaznaczyć, że Sąd zawiadomił o rozprawie Prezesa Sądu Rejonowego w B. który nie kwestionował roszczenia powoda co do zasady i wysokości. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.