Sygn. akt I C 1520/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Chomiuk Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Bierkat po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. w Siedlcach sprawy z powództwa M. G. przeciwko Miastu M. o zapłatę I. zasądza od Miasta M. na rzecz M. G. prowadzącej (...) Przedszkole (...) w M. kwotę 42.323,17 (czterdzieści dwa tysiące trzysta dwadzieścia trzy 17/100) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 01.01.2013 r. do dnia zapłaty; II. w pozostałej części powództwo oddala; III. umarza postępowanie w zakresie kwoty 890,28 (osiemset dziewięćdziesiąt 28/100) złotych; IV. zasądza od Miasta M. na rzecz M. G. prowadzącej (...) Przedszkole (...)w M. kwotę 2.113,65 (dwa tysiące sto trzynaście 65/100) złotych tytułem zwrotu części kosztów procesu. I C 1520/13 UZASADNIENIE M. G. prowadząca (...) Przedszkole (...)w M. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od Miasta M. kwoty 76.850,32 zł tytułem odszkodowania z tytułu należnej na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty, a nie wypłaconej w pełnej należytej wysokości dotacji z tytułu prowadzenia niepublicznej placówki oświatowej, z budżetu Miasta M. w roku 2012 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 stycznia 2013 r do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o zasądzenie od pozwanego zwrotu poniesionych kosztów procesu. W uzasadnieniu swego stanowiska powódka wskazała, iż zgodnie z art. 90 ust 2b ustawy o systemie oświaty otrzymywała dotacje na uczniów uczęszczających do Przedszkola (...) wypłacaną z budżetu Miasta M.. Powództwo dotyczy roszczenia o odszkodowanie z tytułu zaniżonej przez Miasto M. dotacji wypłaconej w roku 2012 i jest ograniczone do roszczenia w wysokości 50% dotacji przysługującej w roku 2012 ze względu na wartość przedmiotu sporu i związaną z nim opłatę sądową. Zdaniem powódki sposób kalkulacji dotacji przez pozwanego w roku 2012 był sprzeczny z ustawą. Przepisy art. 90 ust. 2b uoso określają podstawy prawidłowego naliczania dotacji. Podstawą są wszystkie wydatki bieżące ponoszone w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Pismem z dnia 12 stycznia 2012 r pozwany zawiadomił powódkę o wysokości dotacji miesięcznej na kwotę 561,12 zł. Następnie pismem z dnia 8 października 2012 r pozwany zmienił wysokość dotacji na kwotę 560,35 zł miesięcznie na ucznia, a wreszcie w piśmie z dnia 4 stycznia 2013 r poinformował, że ostatecznie wysokość dotacji za rok 2012 wynosi 551,06 zł Ta ostatnia zmiana wynikła według wyjaśnień pozwanego ze zmiany ostatecznej kwoty wydatków bieżących poniesionych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Urząd Miasta zastosował następujące podstawy do obliczenia należnej dotacji. Jako wydatki budżetowe przyjął kwoty rzeczywiście wydatkowane w roku 2012 przez jednostki budżetowe, to jest przedszkola publiczne prowadzone przez Miasto oraz oddziały przedszkolne w publicznych szkołach podstawowych. Ponadto pozwany przyjął zaniżone kwoty wydatków ponoszonych w przedszkolach jako podstawę do obliczenia dotacji. Powódka wskazała, iż wyliczenia wysokości dotacji dokonane przez pozwanego są błędne. Jako podstawę wydatków przyjęto bowiem wydatki według wykonania, a nie jako wydatki ustalone w budżecie danej gminy, które to działanie jest niezgodne z brzmieniem art. 90 ust. 2b. Do wydatków przyjęto wydatki ponoszone na oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, a nie tylko na przedszkola publiczne prowadzone przez pozwanego, co jest niezgodne z art. 90 ust 2b. Wydatki przyjęto w niepełnej wysokości zaniżonej w stosunku do budżetu oraz informacji jednostek budżetowych. Na poparcie swoich twierdzeń powódka przedstawiła szczegółową analizę przepisów pranych niezbędnych do wyliczenia w sposób prawidłowy wysokości dotacji z powołaniem się na orzecznictwo właściwych organów administracyjnych oraz sądów administracyjnych. Jednocześnie strona powodowa szczegółowo przedstawiła sposób wyliczenia w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami dotacji na ucznia przedszkola niepublicznego, która powinna wynosić 689,28 zł. Przedmiotowym pozwem powódka dochodzi różnicy pomiędzy wysokością wypłaconej dotacji za rok 2012, a wysokością wyliczonej przez siebie dotacji z zastrzeżeniem, że przedmiotowy pozew dotyczy 50% tej różnicy. Jednocześnie powódka wskazała, iż domaga się odsetek liczonych od całości kwoty objętej pozwem od pierwszego dnia miesiąca następującego po zakończeniu roku 2012, to jest od 1 stycznia 2013 r. W odpowiedzi na pozew Miasto M. wniosło o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany wskazał, iż roszczenie powódki jest bezzasadne. Przede wszystkim powódka określając swoje roszczenie jako odszkodowawcze nie wykazała żadnej przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego z tytułu nie wypłacenia powódce dotacji w żądanej przez nią wysokości, a w szczególności poniesienia przez nią szkody z tego tytułu. Zatem roszczenie odszkodowawcze powódki jest bezzasadne. Ponadto pozwany wskazał, iż prawidłowo dokonał ustalenia podstawy naliczenia dotacji dla powódki za 2012r z tytułu prowadzenia przez nią niepublicznego przedszkola. Spór między stronami dotyczy przyjętej metody ustalenia podstawy naliczenia dotacji dla niepublicznego przedszkola czyli wysokości i rodzaju przyjętych do podstawy wyliczenia dotacji w 2012r w budżecie pozwanego wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach pozwanego w przeliczeniu na jednego ucznia. Pozwany zakwestionował żądanie pozwu zarówno co do zasady jak i wysokości. Zdaniem strony pozwanej prawidłowo do podstawy naliczenia dotacji przyjęte zostały wydatki bieżące według faktycznego wykonania budżetu na dzień 31.12.2012r, jako poniesione w przedszkolach publicznych. Wynika to bowiem z treści przepisu art. 90 ust. 2b uoso. Pozwany powołał się w tym zakresie na orzecznictwo właściwych organów administracji. Pozwany podniósł ,iż w podstawie obliczenia dotacji dla niepublicznych przedszkoli nie należy uwzględniać jakichkolwiek wydatków gromadzonych na wyodrębnionych rachunkach, o których mowa w art. 223 ustawy o finansach publicznych, bowiem nie stanowią one formalnie środków budżetowych. Do takich należy zaliczyć koszty wyżywienia dzieci ponoszone przez rodziców. W 2012r u pozwanego obowiązywała uchwała Rady Miasta nr (...) z dnia 20.09.2010 zmieniona uchwałą nr (...)z dnia 28.03.2011 r tworzącą wydzielone rachunki dochodów w przedszkolach i szkołach miejskich do rozliczania wydatków na wyżywienie dzieci. W przypadku wydzielenia takiego rachunku dochody przedszkoli z tytułu m.in. wpłat rodziców za wyżywienie dzieci przekazywane są na ten wydzielony rachunek, Wydatki z tego rachunku dokonywane są do wysokości kwot zgromadzonych dochodów w ramach planu finansowego dochodów i wydatków nimi finansowanych. Plan wyodrębnionego rachunku nie jest składnikiem budżetu gminy. Pozwany powołał się w tym zakresie na orzecznictwo RIO. Zatem pozwany nie uwzględnił w podstawie naliczania dotacji dla pozwanej opłat za wyżywienie w przedszkolach publicznych jako nie stanowiących dochodu budżetu. Ponadto pozwany powołał się na stanowisko Ministerstwa Edukacji Narodowej, z którego wynikało, iż do ustalenia dotacji dla niepublicznych przedszkoli powinny być ujęte w budżecie gminy właściwej dla dotowania wydatki bieżące poniesione w przedszkolach publicznych tj. we wszystkich placówkach przedszkolnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych i innych formach wychowania przedszkolnego w przeliczeniu na jednego wychowanka tych placówek. Zdaniem pozwanego oddział przedszkolny jest podstawową jednostką organizacyjną przedszkola i nie wchodzi w skład szkoły podstawowej, bowiem jest w istocie przedszkolem funkcjonującym poza strukturą szkoły. Porwany wskazał także, iż powódka niezasadnie przyjęła do obliczenia roszczenia odszkodowawczego kwotę planu wydatków określonych w budżecie przedszkoli miejskich przy uwzględnieniu wydatków majątkowych poniesionych w Przedszkolu (...)w kwocie 12.155 zł, w Przedszkolu (...) w kwocie 5.000 zł, w Przedszkolu (...)w kwocie 5.600 zł. Pismem z dnia 24.03.2014 r (k. 142 - 150) powódka ograniczyła swoje powództwo wnosząc o zasądzenie na jej rzecz kwoty 75.960,72 zł. Przyznała, iż wskazane w odpowiedzi na pozew kwoty dotyczące wydatków majątkowych nie powinny zostać uwzględnione w wyliczeniu kwoty dochodzonej pozwem. Stąd też powódka dokonała korekty wyliczonej kwoty dotacji pomijając wskazane wydatki majątkowe. Poza tym powódka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Sąd ustalił, co następuje: M. G. od 1 lutego 2007r prowadzi (...) Przedszkole (...) w M.. (zaświadczenie o wpisie do ewidencji k. 17 – 20) Z tego tytułu otrzymywała dotacje przewidziane w treści art. 90 ust. 2b uoso. (okoliczność bezsporna) W trakcie roku 2012 powódka kilkakrotnie była informowana o zmianie wysokości przyznawanej dotacji. Pismem z dnia 12 stycznia 2012 r powódka została poinformowana przez Miasto M., iż wysokość miesięcznej dotacji na rok 2012 została ustalona na kwotę 561,12 zł. Kolejnym pismem z dnia 8 października 2012 r powódka została poinformowana przez Miasto M., iż wysokość miesięcznej dotacji została pomniejszona do kwoty 560,35 zł. Pismem z dnia 4 stycznia 2013 r powódka została poinformowana przez Miasto M., iż ostateczna wysokość miesięcznej dotacji za rok 2012 została ustalona na kwotę 551,06 zł. W związku ze zmniejszeniem miesięcznej kwoty dotacji powstałą za rok 2012 nadpłatę dotacji w wysokości 10.330,48 zł powinna zwrócić do dnia 28.02.2013 r. (pisma Burmistrza Miasta M. k. 21 – 23). Wysokość dotacji została ustalona po przeliczeniu na dzień 31.12.2012 r wydatków bieżących faktycznie poniesionych od początku do końca roku kalendarzowego w miejskich jednostkach oświatowych realizujących podstawę programową wychowania przedszkolnego na jednego ucznia. Miejskie jednostki budżetowe zgodnie z przedłożonymi sprawozdaniami z wykonania planu wydatków budżetowych poniosły wydatki bieżące w łącznej kwocie 9.575.889,93 zł. Do wyliczenia wydatków bieżących poniesionych w 2012 r w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia przyjęto poniesione wydatki bieżące w przedszkolach miejskich oraz oddziałach przedszkolnych przy uwzględnieniu liczby uczniów. (pismo k. 24 – 27, zestawienia dotyczące rozliczenia dotacji k. 52 - 91). W roku 2012 liczba dzieci uczęszczających do (...) Przedszkola (...) prowadzonego przez powódkę wyniosła 1112 uczniów. (rozliczenie dotacji k. 52 – 53). Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty niepubliczne przedszkola otrzymują dotacje z budżetu gminy. Przy czym zgodnie z ust. 2b ww. przepisu dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75 % ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy przedszkola publicznego, podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego. O dopuszczalności dochodzenia tego rodzaju roszczenia na drodze postępowania cywilnego wypowiedział się Sąd Najwyższy - Izba Cywilna w wyroku z dnia 3 stycznia 2007 r. (IV CSK 312/2006, LexPolonica nr 1091201), w którym wskazał, iż z art. 90 uoso wynika norma, kreująca pomiędzy Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, właściwymi do wypłaty dotacji, a osobami prowadzącymi szkoły lub placówki niepubliczne, uprawnionymi do żądania ich otrzymania, stosunek prawny odpowiadający cechom zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1 k.c. Skoro zaś w przepisach ustawy nie przewidziano szczególnego trybu dochodzenia tego rodzaju roszczeń na drodze postępowania administracyjnego, uprawniony może poszukiwać ochrony prawnej tylko przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym. Również w wyroku z dnia 4 września 2008 r Sąd Najwyższy (IV CSK 204/2008, LexPolonica nr 2038609) stwierdził, iż roszczenie o dotację należną szkole (także placówce) niepublicznej zgodnie z przepisami art. 90 ustawy o systemie oświaty może być dochodzone przed sądem powszechnym. Także w swoim wyroku z dnia 20 czerwca 2013 r. (IV CSK 696/12) Sąd Najwyższy wskazał, iż dopuszczalna jest droga sądowa dla dochodzenia roszczeń podmiotów niepublicznych o zapłatę z tytułu wadliwego obliczenia i w konsekwencji nieuzasadnionego obniżenia dopłaty należnej na postawie art. 90 ust. 2b uoso. Tym samym strona powodowa w niniejszej sprawie może dochodzić dopłaty dotacji określonej w ww. przepisach. Roszczenie to nie ma charakteru odszkodowawczego mimo nazwania go tak przez stronę powodową. Wynika ono bezpośrednio z treści ww. przepisów. Tym samym argumenty podnoszone przez pozwanego w zakresie bezpodstawności roszczenia powódki jako odszkodowawczego uznać należy za nieuzasadnione. Powódka prowadzi niepubliczne przedszkole na terenie miasta M.. Z tego tytułu przysługuje jej dotacja określona w ww. przepisach. Zdaniem powódki wypłacona jej dotacja za rok 2012 była niewłaściwie wyliczona i zaniżona. Powódka kwestionując prawidłowość wyliczenia wysokości dotacji dokonanego przez pozwanego, wskazywała na niewłaściwe przyjęcie do wydatków bieżących stanowiących podstawę do wyliczenia kwoty dotacji wydatków ponoszonych na przedszkola publiczne i oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, a nie tylko na przedszkola publiczne prowadzone przez pozwanego, wydatków określonych według wykonania, a nie ustalonych w budżecie danej gminy, wydatków w niepełnej wysokości pomniejszonej o koszty wyżywienia dzieci. Zdaniem powódki przyjęcie takiej metody wyliczenia dotacji jest niezgodne z treścią art. 90 ust. 2b uoso. Stanowisko powódki w znacznej części uznać należy za uzasadnione. W szczególności za zasadne uznać należy twierdzenie powódki ,iż nieprawidłowo pozwany przy obliczaniu wydatków bieżących na jednego ucznia uwzględnił wydatki ponoszone nie tylko w przedszkolach publicznych, ale także w oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych. Przyjęcie takiego sposobu wyliczenia dotacji jest sprzeczne z literalną wykładnią przepisu art. 90 ust. 2b uoso. W treści tego przepisu ustawodawca wprost wskazał, iż dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w określonej wysokości ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Mimo ,iż ustawa o systemie oświaty przewiduje różne formy wychowania przedszkolnego, ustawodawca w ww. przepisie wskazał na jedną konkretną formę organizacyjną jaką jest przedszkole publiczne. W dalszej treści tego przepisu w przypadku dotacji należnych na ucznia niepełnosprawnego ustawodawca wskazuje wprost na przedszkole i oddział przedszkolny. Zatem intencją ustawodawcy było rozróżnienie tych form działalności przedszkolnej. Niezasadnym zatem jest przyjmowanie odmiennej interpretacji tego przepisu niż wynikająca wprost z jego literalnego brzmienia. W tym miejscu wskazać także należy ,iż z treści art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.