Sygn. akt IV P 485/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław, dnia 7 stycznia 2013 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Marek Górny Protokolant: Justyna Niemczyk-Szylar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2013 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa J. K. przeciwko (...) sp. z o.o. o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i ekwiwalent za urlop I. zasądza od strony pozwanej (...) sp. z o.o. na rzecz powoda kwotę (...),37 (dwa tysiące trzysta pięćdziesiąt siedem 37/100) złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 31 maja 2009 r. do dnia zapłaty; II. dalej idące powództwo oddala; III. nakazuje stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa (kasa SR dla Wrocławia- Śródmieścia) kwotę 118 zł tytułem opłaty stosunkowej od pozwu, od uiszczenia której powód był zwolniony z mocy ustawy; IV. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1656 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego; V. wyrokowi w pkt. I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE Powód J. K. po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa w piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2012 r., domagał się od strony pozwanej (...) sp. z o.o. w. W.zapłaty kwoty 26 713,58 zł brutto tytułem wynagrodzenia za nadgodziny w okresie od m-ca stycznia do grudnia 2008 r. oraz kwoty 2357,37 zł brutto tytułem różnicy pomiędzy wypłaconym, a należnym mu ekwiwalentem za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W uzasadnieniu wskazał, iż ,, ze względu na nawał pracy nie miał możliwości technicznych wykorzystania przysługującego mu urlopu taryfowego”. Dodał przy tym, iż po rozwiązaniu przez strony łączącego je stosunku pracy pozwany pracodawca wypłacił powodowi ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przyjmując za podstawę swoich obliczeń średnie wynagrodzenie powoda z 3 –ech, a nie z 12 – stu miesięcy. Powód zarzucił również, iż strona pozwana nie wypłaciła mu wynagrodzenia za nadgodziny. W odpowiedzi na pozew strona pozwana (...) sp. z o.o. w. W.wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda, na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów lub norm przepisanych, w przypadku braku spisu kosztów. W uzasadnieniu strona pozwana wskazała, iż w dniu 31 maja 2009 r., na prośbę powoda z dnia 26 maja 2009 r.. umowa o pracę łącząca strony została rozwiązana za porozumieniem stron. W trakcie trwania stosunku pracy powód, jak podała strona pozwana, otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości: - 3200 zł brutto w okresie od dnia 01 lutego 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., - 3500 zł brutto w okresie od dnia 01 lipca 2008 r. do dnia 31 maja 2009 r. Dodała, iż w pozwanej Spółce czas pracy pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, w tym powoda, wynosił: - od poniedziałku do czwartku – od godz. 8.00 do 16.30, - w piątki - od godz. 8:00 do 15:00. Ponadto, jak podała strona pozwana, pracownikom w dniach od poniedziałku do czwartku przysługiwała przerwa w pracy w wymiarze 30 min ( 15 min ustawowe i dodatkowe 15 min niewliczane do czasu pracy), w piątki natomiast przysługiwała jedynie 15-minutowa przerwa przewidziana przepisami ustawowymi. Odnosząc się do roszczenia powoda o zapłatę wynagrodzenia z tytułu godzin nadliczbowych strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia tych roszczeń, wskazując, iż chwila wymagalności roszczenia przypada na moment, w którym wierzyciel mógł żądać spełnienia. Możliwość żądania zaspokojenia roszczenia oznacza, jak podała strona pozwana, potencjalny stan o charakterze obiektywnym, którego początek następuje w chwili, w której wierzytelność zostaje uaktywniona. Zdaniem strony pozwanej okres ten liczony jest od dnia, kiedy pracownik nabył prawo do wynagrodzenia za pracę świadczoną w godzinach nadliczbowych, a tym samym, roszczenie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych staje się wymagalne ( art. 291 § 1 k.p. ) w dniu, w którym powinno nastąpić rozliczenie czasu pracy po upływie przyjętego okresu rozliczeniowego. Strona pozwana podkreśliła, iż przedawnienie roszczeń powoda o wypłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych nastąpiło po upływie 3 lat od chwili wymagalności świadczeni, która to chwila zależna jest od stosowanego względem pracownika w roku 2008 okresu rozliczeniowego. Wskazała przy tym, iż w stosunku do powoda zastosowanie miał jednomiesięczny okres rozliczeniowy, co oznacza, że roszczenie pracownika o wypłatę przedmiotowego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe wypracowane w godzinach nadliczbowych przepracowanych w okresie od stycznia do grudnia 2008 r. przedawniło się w dacie 31 grudnia 2011 r. Niezależnie od powyższego strona pozwana, jak wskazała z ostrożności procesowej, zarzuciła, iż wartości wskazane przez powoda w załączonych do pozwu zestawieniach, są nieprawidłowe, niespójne i nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy. Strona pozwana wskazała, iż, powód w celu wykazania podstawy swojego roszczenia, przedstawił tabelaryczne zestawienia, w którym przyjął wymiar czasu pracy nie tylko niezgodny z wymiarem ustawowym, ale również z tym, który wynika z wykazu prowadzonego przez pozwanego pracodawcę, karty czasu pracy powoda. Podniosła nadto, iż w świetle § 9 pkt 7 obowiązującego u strony pozwanej regulaminu pracy istnieje całkowity zakaz pracy w godzinach nadliczbowych bez pisemnego zlecenia pracodawcy. W § 14 ww. regulaminu uregulowano, jak podała strona pozwana, szczegółowo kwestie nadgodzin i wskazano na obowiązek zgłaszania pracodawcy potrzeby wykonania prac w godzinach nadliczbowych z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem. Inna podstawą wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, może być pisemne zlecenie pracodawcy. Tymczasem powód nie tylko nie zgłaszał stronie pozwanej takiej potrzeby, ale również pozwany pracodawca takich poleceń powodowi nie wydawał. Odnosząc się natomiast do podróży służbowych powoda strona pozwana podniosła, iż odbywanie odrazy służbowej poza obowiązującym pracownika czasem pracy nie rodzi obowiązku wypłacenia pracownikowi dodatkowego wynagrodzenia, jeśli przepis szczególny tego nie przewiduje. Bezzasadnym, jest zdaniem strony pozwanej, również roszczenie powoda w zakresie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Strona pozwana podniosła przy tym, iż stałe miesięczne składniki wynagrodzenia uwzględnia się w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa do tego ekwiwalentu oraz składniki wynagrodzenia , zaś składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi za okresy miesięczne, w zmiennej wysokości, wypłacone pracownikowi w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu, uwzględnia się w średniej wysokości z okresu 3 miesięcy. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, Sad ustalił następujący stan faktyczny: Powód był zatrudniony u strony pozwanej od dnia 01 lutego 2006 r., początkowo na podstawie umowy o pracę na okres próbny, a następnie od dnia 01 maja 2006 r. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku kierownik budowy. Dowód: w aktach osobowych powoda, w tym: - umowa o pracę na okres próbny z dnia 01 lutego 2006 r., - umowa o pracę na czas nieokreślony z dnia 28 kwietnia 2006 r., - świadectwo pracy powoda z dnia 29 maja 2009 r. Na wynagrodzenie powoda składało się wynagrodzenie zasadnicze, premia miesięczna i tzw. premia kwartalna. W trakcie trwania stosunku pracy powód otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze w wysokości: - 3200 zł brutto - w okresie od dnia 01 lutego 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., - 3500 zł brutto - w okresie od dnia 01 lipca 2008 r. do dnia 31 maja 2009 r. Dowód: listy płac powoda za okres od stycznia 2008 r. do maja 2009 r. /k.36-55/, przesłuchanie powoda /k.105/. W § 9 pkt 7 obowiązującego u strony pozwanej regulaminu pracy pozwany pracodawca ustanowił całkowity zakaz pracy w godzinach nadliczbowych bez pisemnego zlecenia pracodawcy. Kwestia trybu udzielania takiego zlecenia została szczegółowo uregulowana § 14 ww. regulaminu pracy, zgodnie z którym: ,, 1. Pracownik ma obowiązek zgłaszać pracodawcy pisemnie potrzebę wykonania prac w godzinach nadliczbowych z min. jednodniowym wyprzedzeniem. Zgłoszenie wykonania prac w godzinach nadliczbowych stanowi załącznik nr 1 do niniejszego regulaminu. 2. Pracodawca w uzasadnionych wypadkach może zlecić pisemnie pracownikowi wykonanie prac w godzinach nadliczbowych. Zlecenie wykonania prac w godzinach nadliczbowych stanowi załącznik nr 2 do regulaminu. 3. Pracownik po wykonaniu prac w godzinach nadliczbowych na podstawie zaakceptowanego przez pracodawcę zgłoszenia, ma obowiązek wypełnić Zestawienie nadgodzin, stanowiące załącznik nr 3 do regulaminu, podając w nim godzinę rozpoczęcia i zakończenia prac, ilość przepracowanych godzin nadliczbowych z zaznaczeniem godzin w porze nocnej, i przekazać ją do podpisu pracodawcy. 4. Podpisanie i zaakceptowanie przez pracodawcę zestawienia nadgodzin stanowi podstawę do wypłacenia wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. 5. Pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy. Główni księgowi praz kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują w razie konieczności pracę w godzinach nadliczbowych bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu nadgodzin ( za wyjątkiem pracy w niedzielę i święta )”. Dowód: regulamin pracy strony pozwanej /k.57 -71/. Powód nie zgłaszał stronie pozwanej potrzeby wykonania prac w godzinach nadliczbowych w trybie przewidzianym regulaminem pracy. Dowód: zeznania świadka Z. L. /k.220/, przesłuchanie powoda /k.105/. Indywidualna karta czasu pracy powoda była prowadzona i podpisywana wyłącznie przez niego, a dane w niej zawarte wpisywane były przez powoda w sposób przez niego przyjęty. Powód wpisywał w karty czasu pracy daty i godziny swoich dojazdów na place budowy znajdujące się poza miejscem jego zamieszkania, w tym w szczególności uwzględniał on dojazdy, które dobrowolnie, odbywał on w dni wolne od pracy zamiast w dni robocze. Dowód: indywidualne karty czasu pracy powoda za okres od marca do grudnia 2009 r./k.29-34/, przesłuchanie powoda /k.106/. Powód w 2008 r. przebywał w podróżach służbowych łącznie przez 364,82 godziny. Z tytułu odbytych w 2008 r. podróży służbowych powód otrzymał od strony pozwanej kwotę 35 774,96 zł. Czas przebywania w podróżach służbowych, wliczany był przez powoda do czasu pracy i wykazywany w prowadzonej przez niego ewidencji czasu pracy. Dowód: indywidualne karty czasu pracy powoda za okres od marca do grudnia 2009 r./k.29-34/, rozliczenia delegacji powoda w 2008 r. /k.121-203/, tabelaryczne podsumowanie ilości godzin, które powód spędził w podróżach służbowych w 2008 r. /k.120/. przesłuchanie powoda /k.106/. Strona pozwana w zamian za nadgodziny powoda wypracowane w okresie listopad – grudzień 2008 r. udzieliła mu, na jego pisemny wniosek, wolnego w dniach od 13 do 29 maja 2009 r. Dowód: pismo powoda do strony pozwanej z dnia 06 maja 2009 r. wraz z adnotacja pozwanego pracodawcy /k.35/. Z dniem 31 maja 2009 r. strony rozwiązały łączący je stosunek pracy za porozumieniem stron. Dowód: w aktach osobowych powoda, w tym: - pismo powoda do strony pozwanej z dnia 06 maja 2009 r., - świadectwo pracy powoda z dnia 29 maja 2009 r. W maju 2009 r. strona pozwana wypłaciła powodowi ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wysokości 9 200,40 zł brutto przyjmując za podstawę jego wyliczenia średnią wysokość wynagrodzenia powoda w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu. Dowód: listy płac powoda za okres od stycznia 2008 r. do maja 2009 r. /k.36-55/, wylicz enie ekwiwalentu za urlop powoda na podstawie średniej wynagrodzenia z 3 m-cy /k.94/. Ekwiwalent za niewykorzystany przez powoda urlop wypoczynkowy przy przyjęciu za postawę jego wyliczenia średniej wysokości wynagrodzenia powoda w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu wynosiłby 11 561,85 zł brutto. Dowód: listy płac powoda za okres od stycznia 2008 r. do maja 2009 r. /k.36-55/, wyliczenie ekwiwalentu za urlop powoda na podstawie średniej wynagrodzenia z 12 m- cy /k.93/. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części. W przedmiotowej sprawie powód domagał się zapłaty kwoty 26 713,58 zł brutto tytułem wynagrodzenia za nadgodziny w okresie od m-ca stycznia do grudnia 2008 r. oraz kwoty 2357,37 zł brutto tytułem różnicy pomiędzy wypłaconym, a należnym mu ekwiwalentem za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Podstawą prawną roszczenia powoda o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest przepis art.171 k.p. § 1 k.p. zgodnie z którym w przypadku niewykorzystania przez pracownika przysługującego mu urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny. Zasady obliczania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop określają przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop ( Dz. U. 1997 nr 2, poz.14, z późn. zm. ). Stosownie do § 8 ww. rozporządzenia podstawę do obliczenia ekwiwalentu stanowią składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, z wyjątkiem określonych w § 7, uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Jednakże w przypadkach znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia, o których mowa w § 8 ust. 1, składniki te mogą być uwzględnione przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie nie przekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu ( § 8 ust 2 ww. rozporządzenia). W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja znacznego wahania się wysokości składników wynagrodzenia. Jak wynika bowiem z przedstawionego przez samą stronę pozwaną wyliczenia /k.93/ ekwiwalent za niewykorzystany przez powoda urlop wypoczynkowy przy przyjęciu za postawę jego wyliczenia średniej wysokości wynagrodzenia powoda w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc nabycia prawa do ekwiwalentu wynosiłby 11 561,85 zł brutto, a więc o 2 357,37 zł brutto więcej niż ten liczony przy przyjęciu za podstawę wyliczenia średniej wysokości wynagrodzenia w okresie trzech miesięcy poprzedzających prawo do nabycia ekwiwalentu. Z uwagi na powyższe na podstawie przywołanych powyżej przepisów należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Odnosząc się natomiast do roszczenia powoda o zapłatę kwoty 26 713,58 zł brutto tytułem wynagrodzenia za nadgodziny w okresie od m-ca stycznia do grudnia 2008 r. należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę tego roszczenia stanowi przepis art. 94 pkt 5 w zw. z art. 22 § 1 k.p. zw. z art. 151 1 § 1 k.p. Zgodnie z przepisem art. 22 § 1 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Z kolei przepis art. 94 k.p. zawierający katalog podstawowych obowiązków pracodawcy jako jeden z nich wskazuje terminowe i prawidłowe wypłacanie pracownikowi wynagrodzenia. Stosownie natomiast do treści art. 151 1 § 1 k.p. za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek w wysokości: 1) 100 % wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających :
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.