← Polska

I ACz 960/14

Sygn. akt I ACz 960/14 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2014 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSA Jan Kremer (spr.) Sędziowie: SSA Anna Kowacz - B

§ 1i § 2 k.p.c.

poprzez błędne przyjęcie, że powód nie wykazał interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia roszczenia. Na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie zabezpieczenia roszczenia zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wpisy istniejące w dziale II i dziale IV księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości, ich ilość oraz sumy na jakie opiewają prowadzą do wniosku, że wpisanie kolejnej hipoteki na rzecz innego podmiotu niż powód spowoduje, że w przypadku uwzględnienia powództwa, powód nie zdoła uzyskać zaspokojenia z majątku pozwanego, z uwagi na pierwszeństwo innych licznych wpisów hipotek. Dodatkowo wskazał, że J. K. tj. osoba na rzecz które ustanowiono dożywotnią służebność osobistą jest matka pozwanego, co powoduje, że wpis ten może być pozorny. Osoba ta może w każdej chwili zrzec się ustanowionej służebności, co może umożliwić zbycie przedmiotowej nieruchomości innym podmiotom. Nadto służebność ta może wygasnąć wskutek śmierci uprawnionej. Podniósł, że nawet ustawienie dożywotniej służebności osobistej na rzecz J. K., nie stanowi przeszkody w zbyciu przez pozwanego przedmiotowej nieruchomości. Powyższe okoliczności powodują, że brak zabezpieczenia uniemożliwi zaspokojenie powoda w razie uwzględnienia powództwa. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie powoda zasługuje na uwzględnienie Udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie, podlegające zabezpieczeniu oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, który istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie (art.

§ 1i 2 k.p.c.).

Oceniając przesłanki zabezpieczenia zgodzić się należy z Sądem Okręgowym trafnie uznał, pierwsza z warunkujących udzielenie zabezpieczenia przesłanek została przez uprawnionego spełniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że powód, stosownie do wymogów art.

§ 1k.p.c., uprawdopodobnił będące przedmiotem zabezpieczenia roszczenie.

W świetle argumentacji powoda nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego w kwestii oceny istnienia drugiej koniecznej przesłanki zabezpieczenia, zwłaszcza ze stwierdzeniem, że pomimo tego, że w dziale IV księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości pozwanego widnieje kilkadziesiąt wpisów dotyczących obciążenia hipoteką z tytułu dochodzonych roszczeń od pozwanego, wniosek podlegał oddaleniu ze względu na niewykazanie przez powoda interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, gdyż powód nie wykazał, aby zachodziła obawa wyzbycia się przez pozwanego przedmiotowej nieruchomości. Zauważyć trzeba, że zważywszy na etap postępowania, a w konsekwencji i charakter postępowania zabezpieczającego, okoliczności uzasadniające wniosek o udzielenie zabezpieczenia tj. roszczenie i interes prawy w udzieleniu zabezpieczenia ( art.

§ 1i 2 k.p.c.

w zw. z art. 736 § 1 pkt. 2 k.p.c.). winny być jedynie uprawdopodobnione, a nie udowodnione. Zgodnie z art. 243 k.p.c. zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym nie jest konieczne, ilekroć ustawa przewiduje uprawdopodobnienie zamiast dowodu. W ocenie Sądu Apelacyjnego powód uprawdopodobnił również interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia dochodzonego roszczenia, gdyż podał w sposób dostateczny argumenty uzasadniające twierdzenie, że brak zabezpieczenia w sposób zgodny z treścią art. 747 pkt 2 k.p.c. uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia (art.

§ 2k.p.c.).

Celem zabezpieczenia w przypadku roszczeń nadających się do egzekucyjnego wykonania jest zapewnienie egzekucyjnej wykonalności przyszłego orzeczenia. W przypadku roszczeń o świadczenia pieniężne obawa co do egzekucyjnego wykonania przyszłego orzeczenia może wynikać nie tylko z faktu, że obowiązany nie posiada dostatecznego majątku lub istnieje uzasadniona obawa, iż takiego majątku wyzbędzie się lecz także z tego, że pozwany nie reguluje swoich zobowiązań i grozi mu niewypłacalność, że nieracjonalnie obchodzi się z majątkiem. Powód żąda zabezpieczenia roszczenia o zapłatę, zatem kondycja finansowa pozwanego dla realizacji roszczenia jest znacząca. Wskazanie przez powoda za pomocą wyciągu z księgi wieczystej nr (...), że przedmiotowa nieruchomość obciążona jest na rzecz innych wierzycieli kilkunastoma hipotekami opiewającymi łącznie na wielomilionowe kwoty, w tym hipotekami przymusowymi ustanowionymi na przestrzeni kilku ostatnich lat w ramach prowadzonych przeciwko pozwanemu postępowań sądowych i egzekucyjnych, uzasadnia przyjęcie, że sytuacja finansowa pozwanego jest trudna a tym samym uzasadnia obawę co osiągnięcia celu postępowania w sprawie jakim jest możliwość egzekucyjnego wykonania przyszłego orzeczenia kończącego postępowanie. Jednocześnie okoliczność obciążenia przedmiotowej nieruchomości pozwanego prawem dożywocia na rzecz matki pozwanego nie uniemożliwia rozporządzenie przez pozwanego prawem własności do tej nieruchomości w drodze sprzedaży lub darowizny. Nie można również nie uwzględnić okoliczności, że dochodzona pozwem kwota jest wysoka a inny majątek pozwanego, mogący stać się przedmiotem egzekucyjnego wykonania przyszłego orzeczenia, nie został ujawniony. Zatem w przypadku braku zabezpieczenia, wykonanie zapadłego w sprawie wyroku, może być poważnie utrudnione. Ustalając sposób zabezpieczenia Sąd Apelacyjny miał na względzie treść art.

§ 3

, który stanowi, iż przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Powód wskazał we wniosku sposób zabezpieczenia, poprzez obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową. Ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości jest zatem zarówno dopuszczalnym (art. 747 § 1 pkt 2 k.p.c.) jak i właściwym sposobem zabezpieczenia roszczeń powoda. W sytuacji kiedy pozwany nie posiada innego składnika majątkowego odpowiadającego wartości sumy zabezpieczenia, dochodzone pozwem roszczenie o zapłatę może być zabezpieczone tylko poprzez obciążenie nieruchomości, która ma urządzoną księgę wieczystą, hipoteką przymusową do sumy zabezpieczenia. Taki sposób zabezpieczenia w żaden sposób nie ogranicza praw pozwanego z nią związanych, nie pozbawia go możliwości dysponowania nieruchomością. Zgodnie z art. 736 § 1 k.p.c. wniosek o udzielenie zabezpieczenia powinien odpowiadać wymaganiom przepisanym dla pisma procesowego, a nadto zawierać wskazanie sposobu zabezpieczenia, a w sprawach o roszczenie pieniężne także wskazanie sumy zabezpieczenia oraz uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek. Skoro zatem zostały spełnione warunki formalne wniosku, a powód wykazał okoliczności uzasadniające wniosek, tj. zgodnie z art.

§ 1i 2 k.p.c.

uprawdopodobnił roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, nadto wskazał sumę zabezpieczenia i sposób zabezpieczenia, który ma oparcie w przepisie art. 747 § 1 pkt 2 k.p.c. to należało zmienić zaskarżone postanowienie udzielając powodowi zabezpieczenia roszczenia, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania zabezpieczającego, z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego orzeknie Sąd I instancji w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie stosownie do art. 745 § 1 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.