budzi jednak wątpliwość zasadność tej oceny odnosząca się do treści wezwania do usunięcia braków skargi (rygor jej zwrotu) oraz formy orzeczenia (zarządzenie o zwrocie skargi) i wymaga rozważenia, czy skarga o wznowienie postępowania, z uwagi na jej braki formalne, podobnie jak nienależyte opłacenie, nie powinna być odrzucona, analogicznie jak inne środki zaskarżenia. W grupie wszystkich pism wszczynających postępowanie w sprawie oraz środków zaskarżenia i środków odwoławczych, rygor związany z tymi brakami jest jednakowy (ich nieopłacenie i nieusunięcie braków formalnych rodzi ten sam skutek). Co więcej, w wyniku zmiany ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i Kodeksu postępowania cywilnego nienależyte opłacenie pisma jest traktowane pod kątem wymogu uzupełnienia opłaty na równi z jego brakami formalnymi. W przepisie art.
była zaś mowa o odrzuceniu nieopłaconych środków zaskarżenia, a ich wyliczenie było jedynie przykładowe (por. uchwałę SN z dnia 7 grudnia 2006 r., III CZP 96/06, OSNC 2007, nr 9, poz. 133, w której stwierdzono, że rygor ten dotyczył nieopłaconej skargi na czynności komornika). Skarga o wznowienie postępowania nienależycie opłacona na gruncie tego przepisu podlegała zatem odrzuceniu. Z tego punktu widzenia trudno było opowiadać się za koncepcją zwrotu skargi o wznowienie postępowania z uwagi na jej inne braki. W praktyce oznaczałoby to bowiem konieczność wzywania o uiszczenie opłaty od skargi pod rygorem jej odrzucenia i jednocześnie wzywania o uzupełnienie jej innych braków pod rygorem jej zwrotu. Uchylenie art.
osłabia argumentację przemawiającą za koncepcją wzywania do uzupełniania braków formalnych skargi o wznowienie postępowania pod rygorem jej odrzucenia. Należy jednak uwzględniać nadal, że w przypadku środków zaskarżenia, do których należy skarga o wznowienie postępowania, nieusunięcie ich braków lub nienależyte opłacenie jest traktowane jako okoliczność decydująca o ich niedopuszczalności (zob. art. 370 i 398 6 § 2). Artykuł 410 § 1 nakazuje odrzucenie skargi o wznowienie postępowania w każdym przypadku jej niedopuszczalności, co wskazuje, że może to dotyczyć także przypadku nieuzupełnienia jej braków lub nienależytego opłacenia. Jednocześnie fakt, że skarga o wznowienie postępowania, która stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia, powinna czynić zadość warunkom formalnym pozwu, nie oznacza, że może być traktowana na równi z pismem procesowym wszczynającym postępowanie. Uznanie, że skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu z wyżej wskazanych powodów, miałoby także pozytywny skutek w zakresie oceny dopuszczalności zażalenia w tym przedmiocie, bez potrzeby sięgania w drodze analogii do regulacji odnoszącej się do zwrotu pozwu (por. D. Zawistowski Komentarz Lex do art. 409 k.p.c.). Wprawdzie w tych rozważaniach pominięto art. 406 k.p.c. który przewiduje stosowanie do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji (a zatem także art. 130 k.p.c.), ale przyjmując, na gruncie tej sprawy, że skarga o wznowienie postępowania dotknięta brakami formalnymi podlegała odrzuceniu, należy rozważyć jaki wpływ na to rozstrzygniecie miało nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie. W tym zakresie rozważenia na wstępie wymaga dopuszczalność wniosku o przywrócenie terminu, a następnie rozważenie czy gdyby skarga została uzupełniona w sposób jaki wynika z pisma procesowego złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, spełniałaby wszystkie wymogi formalne. W tej pierwszej kwestii poglądy judykatury są także podzielone. Przeważają poglądy, że wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych środka zaskarżenia jest niedopuszczalny albowiem czynnością procesową, do dokonania której przewidziane jest w art. 168 § 1 k.p.c. przywrócenie terminu, jest wniesienie środka zaskarżenia, a usuniecie braków formalnych to tylko element składowy tej czynności (por. orzeczenia Sądu Najwyższego: z dnia 7 czerwca 2002 r., IV CZ 92/02; z dnia 27 stycznia 2005 r., II UZ 48/04; z dnia 22 lutego 2006 r., III CZ 4/06; z dnia 4 stycznia 2008 r., III CZP 119/07, z dnia 11 stycznia 2008 r., V CZ 121/07, z dnia 9 lipca 2008 r., V CZ 44/08). Orzeczenia te w większości dotyczą sytuacji w której po odrzuceniu apelacji wpłynął wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od tego, odrzuconego już z powodu jej nieuiszczenia, środka odwoławczego. Sama koncepcja jednak, polegająca na przyjęciu braku podstaw do uznania czynności usunięcia braku formalnego czy fiskalnego za czynność do dokonania której termin może być przywrócony (bo jest to jedynie element składowy czynności procesowej w postaci wniesienia środka zaskarżenia) ma charakter uniwersalny i może odnosić się również do wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych (fiskalnych) środka zaskarżenia niezależnie od tego czy wydane zostało już postanowienie o jego odrzuceniu w sytuacji oczywiście istnienia podstaw do takiej decyzji. Taka sytuacja zachodziła w okolicznościach sprawy niniejszej, co oznacza, że wniosek o przywrócenie terminu należałoby uznać za bezprzedmiotowy. Gdyby nawet jednak, hipotetycznie, rozważać dopuszczalność skargi o wznowienie wniesionej w tej sprawie z uwzględnieniem treści pisma zawierającego spóźnioną odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, należałoby dojść do wniosku, że skarga ta nie spełnia wszystkich wymogów formalnych przewidzianych w ustawie. Nie zawiera bowiem oznaczenia zaskarżonego orzeczenia w pełnym zakresie, a przede wszystkim nie zawiera przedstawienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi w sposób pozwalający na ocenę czy termin ten może być uznany za zachowany. Tu brak w pierwszej kolejności wyraźnego wskazania kiedy skarżący dowiedział się o każdej z wymienianych ustawowych podstaw wznowienia, określenie tego terminu, wbrew twierdzeniom skarżącego, było możliwe w skardze, bo to on powinien wiedzieć kiedy powziął wiedzę na temat wykrycia okoliczności faktycznych w których upatrywał podstawę do wznowienia postępowania, a tym bardziej kiedy dowiedział się o wyroku kończącym prawomocnie postępowanie którego wznowienia się domagał. Z tych zatem powodów skarga o wznowienie, przy przyjęciu omówionej wyżej zasadności skutku procesowego związanego z niezachowaniem wymogów formalnych, podlegałaby odrzuceniu. Brak byłoby zatem podstaw do uchylania zaskarżonego postanowienia tylko po to aby Sąd pierwszej instancji ocenił kompletność wymogów formalnych skargi i ze wskazanych przyczyn skargę ponownie odrzucił. Nie mógł zostać uwzględniony także zawarty w zażaleniu wniosek o zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Abstrahując od tego, że wniosek ten nie mógł być złożony w imieniu powoda, chodzi tu bowiem o wniosek pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, stwierdzić należy, że wniosek ten podlegał oddaleniu w związku z niewłaściwym jego sformułowaniem. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wymaga w § 20 aby wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawierał oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Takiego oświadczenia wniosek pełnomocnika skarżącego nie zawiera, a zatem podlegał oddaleniu. Z tych względów Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oraz w oparciu o § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oddalił zażalenie i wniosek o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.