O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. (uzasadnienie zaskarżonego wyroku – k. 263 – 275). Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wywiedli powodowie, zaskarżając go w całości i podnosząc następujące zarzuty: 1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 58 §
w zw. z art. 353 1 k.c. poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że umowa pożyczki oraz umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie są ważne, podczas gdy owe umowy jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego winne zostać uznane za nieważne, 2. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. wskutek uznania, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do ustalenia, że zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności ww. umów, podczas gdy analiza całokształtu okoliczności sprawy powinna doprowadzić do wniosków odmiennych, a nadto wskutek braku prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia w tej kwestii. W konkluzji skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie nieważności umowy objętej aktem notarialnym z dnia 5 stycznia 2011 r. (rep. A nr 31/2011) oraz skorygowanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych (apelacja – k. 285 – 294). Pozwana w odpowiedzi na apelację wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie solidarne od powodów zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 302 – 305). Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja, ograniczona w istocie do kwestii interpretacji prawa materialnego na tle przywołanych w niej przepisów kodeksu cywilnego, jako nie zawierająca jakichkolwiek argumentów, mogących spowodować oczekiwaną korektę zaskarżonego wyroku, podlegała oddaleniu. Chociaż apelujący zawarli w apelacji zarzut obrazy prawa procesowego, sprowadzający się do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.), nie oddali jego istoty i nie przybliżyli Sądowi Apelacyjnemu, w czym upatrują tylko hasłowo zaznaczonej nieprawidłowości. W sposobie ujęcia tego zarzutu zabrakło nie tylko wskazania dowodów, które zostały wadliwie ocenione, czy określenia zasad doświadczenia życiowego, którym uchybiono, ale także tych elementów materiału dowodowego, które Sąd Okręgowy w ich ocenie pominął, wydając zaskarżony wyrok. Z tych też względów szczegółowe ustosunkowanie się do omawianego zarzutu, uderzającego raczej w wywiedzione przez Sąd Okręgowy wnioski, aniżeli w poczynione ustalenia faktyczne, było znacznie utrudnione i nie pozwoliło Sądowi Apelacyjnemu na bardziej wnikliwą analizę tej części apelacji, zwłaszcza wobec dominującego charakteru podniesionego w niej zarzutu naruszenia prawa materialnego. Z motywów apelacji wynikało, że skarżący upatrywali podstaw do ustalenia nieważności umowy przeniesienia własności dla zabezpieczenia spłaty pożyczki, poręczenia oraz oświadczenia o poddaniu się egzekucji w okoliczności powtórzenia w niej postanowień umowy pożyczki, zawartej przez E. C.
Skutkiem powyższego była konieczność uznania umowy pożyczki za ważną, również w odniesieniu do tych jej postanowień, które powtórzone zostały w treści aktu notarialnego z dnia 5 stycznia 2011 r. Sama natomiast okoliczność inkorporowania tych postanowień do innej umowy nie mogła pozbawić ich przymiotu ważności i uczynić nieważną umowę, do której wprost odnosiły się roszczenia powodów. Co za tym idzie skarżący w zamiarze dowiedzenia nieważności udzielonego zabezpieczenia spłaty pożyczki powinni wykazać sprzeczność z prawem lub zasadami współżycia społecznego tych elementów przedmiotowej umowy, które nie zostały wywiedzione z treści umowy pożyczki, wskazując każdorazowo konkretny przepis lub określoną zasadę współżycia społecznego, jako tło dla czynionej przez Sąd Okręgowy oceny. Winni mieć przy tym na uwadze, że udzielenie poręczenia, dokonanie przewłaszczenia na zabezpieczenie, czy też złożenie oświadczenia o poddaniu się egzekucji są instytucjami znanymi przepisom prawa cywilnego oraz są powszechnie stosowane, a przez to z istoty swej nie mogą uchodzić za sprzeczne z prawem, a tym bardziej z zasadami współżycia społecznego. W związku z tym, że skarżący poprzestali jedynie na próbie podważenia (z powołaniem się na art. 58 §
k.c.) postanowień zaczerpniętych z umowy pożyczki, a tę należało uznać za ważną, z drugiej zaś strony nie podnieśli twierdzeń o sprzeczności z prawem lub zasadami współżycia społecznego innych elementów przedmiotowej umowy, nie było podstaw do przychylenia się do żądań zawartych w pozwie i uwzględnienia apelacji. Na marginesie wskazać jedynie należało, że treść umowy pożyczki, również w zakresie postanowień, które skarżący uznawali za niekorzystne dla siebie, była wynikiem negocjacji prowadzonych przez jej strony w ramach swobody umów i została przez nie zaakceptowana w takim kształcie. Choć skarżący, nie będący stroną tej umowy, nie mogli bezpośrednio kształtować zawartych w niej unormowań, mieli swobodę decydowania o ustanowieniu zabezpieczenia spłaty wynikającej z tej umowy należności, zwłaszcza że działali w obliczu znajomości jej treści. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy powód, reprezentujący J. C.
i korzystającą z wynikającej z tego przepisu ochrony prawnej. W tym stanie rzeczy wniosek skarżących o ustalenie w drodze zmiany zaskarżonego wyroku nieważności umowy ujętej w formę aktu notarialnego z dnia 5 stycznia 2011 r. (rep. A nr 31/2011), jako odpowiadający roszczeniom pozwu opartym na niedopuszczalnej konstrukcji jurydycznej, nie zasługiwał na uwzględnienie, skutkując oddaleniem przedstawionej apelacji (art. 385 k.p.c.) i zachowaniem dotychczasowego rozstrzygnięcia o kosztach procesu. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zasądzając solidarnie od powodów na rzecz pozwanej kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej, wskazanego § 6 pkt 7 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 in principio rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.490 j.t.). Wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika reprezentującego powodów z urzędu Sąd Apelacyjny przyznał natomiast stosownie do § 6 pkt 7 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 in principio w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.