UZASADNIENIE Miejski Rzecznik Konsumentów w T. wnosił o uznanie za niedozwolone i zakazanie stosowania w umowach z konsumentami postanowień wzorca umowy używanego przez pozwanego Z. B. prowadzącego dz

§ 1i § 2 k.c, art.

385 3 k.c. oraz 385 4 k.c. lub za­stosowanie nieprawidłowej wykładni tych przepisów, których celem jest ochro­na konsumenta jako słabszej strony gry rynkowej. Jednocześnie powód uzupeł­nił swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu pozwu co do kolejnych za­rzutów i podtrzymał w całości żądanie pozwu. Sąd Ochrony konkurencji i Konsumentów ustalił co następuje: Bezspornym w sprawie jest, że stosowany przez pozwanego w obrocie z konsumentami wzorzec umowy o dostawę okien wraz z montażem zawiera po­stanowienia, które zostały zakwestionowane przez powoda. Używany przez po­zwanego wzorzec składa się z części określających postanowienia ogólne wzor­ca, warunki gwarancyjne, zasady składania reklamacji oraz zasady obowiązują­ce przy dostawie i odbiorze towaru. Wraz z dostawą towaru konsumentowi przedstawiany jest do podpisu wzorzec umowy, który zawiera potwierdzenie odbioru przedmiotu umowy bez zastrzeżeń co do uszkodzeń technicznych oraz oświadczenie o przyjęciu warunków gwarancji. Kupujący podpisując przedsta­wione oświadczenia nie ma żadnego wpływu na treść postanowień wzorca umownego regulującego wzajemne stosunki stron umowy. Treść wzorca nie jest z kupującym uzgadniana przed zawarciem umowy i nie może ulec żadnej zmia­nie po jej podpisaniu. W tym stanie faktycznym Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje: W postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone Sąd ocenia, czy wzorzec umowy zawiera niedozwolone z mocy prawa postano­wienia umowne. W myśl art.

§ 1k.c.

są nimi nie uzgodnione indywidualnie z konsumentem postanowienie umowy, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy konsu­menta. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron w tym cenę lub wynagrodzenie jeżeli zostały wyrażone w sposób jednoznaczny. Nie uwzględnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść przy zawieraniu umowy konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szcze­gólności odnosi się to do postanowień przyjętych z wzorca umowy, które kon­trahent zaproponował konsumentowi - art.

§ 3k.c.

W rezultacie takiego postępowania konsument jest związany postanowieniami wzorca umowy bez negocjacji. Podsumowując powyższe można stwierdzić, że dla uznania postanowienia umownego za niedozwolone konieczne jest stwierdzenie łącznego zaistnienia czterech podstawowych przesłanek:

1. a)zawarcie umowy z konsumentem w oparciu o kwestionowane posta­nowienia,
2. b)postanowienia umowy nie były uzgodnione indywidualnie z klientem,
3. c)postanowienia kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy,
4. d)jednoznacznie sformułowane postanowienia nie dotyczą głównych świadczeń stron. Dla łatwiejszej oceny typowych postanowień umownych, najczęściej spotykanych w obrocie ustawodawca sformułował przepis art. 385 k.c. zawie­rający katalog takich postanowień. Do uznania jednak, że konkretne postano­wienie zgodne w treści z jednym z postanowień katalogu jest niedozwolonym postanowieniem umownym nie wystarczy stwierdzenie tej zgodności. Koniecz­ne jest również stwierdzenie zgodności takiej klauzuli z przesłankami klauzuli generalnej art.

k.c. Dopiero w przypadku gdy badanie tych okoliczności da wynik pozytywny kwestionowane postanowienie wzorca może być uznane za bezskuteczne. Funkcja art. 385 3 k.c. sprowadza się do ustanowienia domniema­nia, że klauzula umowna o określonej treści jest zakazanym postanowieniem umownym. Ma to ułatwić kontrolę konkretnych klauzul pod katem ich abuzywności. Najpierw należy ustalić, czy klauzula mieści się na liście zawartej w art. 385 k.c. a następnie, czy jest ona niedozwolonym postanowieniem umownym w drodze badania, czy spełnione są przesłanki klauzuli generalnej art.

k.c. Z uwagi na to, że wszystkie zakwestionowane przez powoda postanowie­nia wzorca umownego stosowanego przez pozwanego maja swoje odzwiercie­dlenie w katalogu klauzul abuzywnych art. 385 3 k.c. można przyjąć domniema­nie o niedozwolonym charakterze tych postanowień. Dla prawidłowej oceny za­rzutów pozwu konieczne jest jednak stwierdzenie, że kwestionowane postano­wienia spełniają przesłanki art.

k.c. Nie budzi wątpliwości fakt, że kwestionowane postanowienia stanowią część wzorca stosowanego przez pozwanego przy zawieraniu umów z konsu­mentami. Pozwany nawet nie twierdził, że postanowienia wzorca są w jakikol­wiek sposób uzgadniane indywidualnie z konsumentami. Nie budzi również wątpliwości fakt, że kwestionowane postanowienia nie dotyczą głównych świadczeń stron umowy. W tym stanie oceny wymaga, czy kwestionowane postanowienia kształ­tują prawa i obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczaja­mi rażąco naruszając ich interesy. Przesłanki te musza być spełnione jednocze­śnie. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są także działania , które w następstwie niewiedzy, braku doświadczenie konsumenta kształtują stosunek zobowiąza­niowy w sposób asymetryczny, niezgodny z zasadą równości stron. Rażące na­ruszenie interesów konsumenta, to jak określa doktryna „naruszenie prywatności konsumenta, strata czasu, niewygoda, nierzetelne traktowanie" /E. Łętowska, Ustawa s. 99; Cz. Żuławska w: Komentarz 2001, s.133/ Analizując przedstawione w uzasadnieniu pozwu argumenty dotyczące poszczególnych zakwestionowanych postanowień wzorca umowy zgodzić się należy ze stanowiskiem powoda o ich abuzywności. Postanowienia wymienione w pkt A i B pozwu naruszają zasadę równości stron umowy poprzez pozbawienie kupującego praw odstąpienia od zamówienia z jednoczesnym przyznaniem tego prawa pozwanemu wraz z możliwością prze­niesienia ciążących na nim praw i obowiązków na osobę trzecią bez zgody kon­sumenta z naruszeniem określonej w art. 519 § 2 k.c. zasady uzyskania zgody wierzyciela (kupującego). Postanowienia objęte punktami C, D, E i F pozwu również kształtują po­zycje kupującego niewspółmiernie do pozycji kontrahenta (dostawcy), ponieważ przyznają przedsiębiorcy uprawnienia do jednostronnej oceny i decyzji o przy­sługujących kupującemu uprawnieniach gwarancyjnych. Jednocześnie zakwe­stionowane zapisy przyznają pozwanemu prawo korzystnego dla niego kształ­towania terminu usunięcia stwierdzonych wad bez sprecyzowania okoliczności uzasadniających ten stan. Natomiast postanowienia wskazane w pkt G, H, I pozwu zmierzają do ograniczenia praw konsumenta poprzez wykluczenie uprawnienia do innych roszczeń, ograniczenie terminu zgłoszenia roszczeń gwarancyjnych lub pozbawienie kupującego prawa do odszkodowania z powodu opóźnienia wykonania umowy. Ponadto należy mieć na uwadze, że wzorzec umowy stosowany przez po­lewanego nie jest we właściwy sposób doręczany kupującym. Nie można bowiem uznać za prawidłowe doręczenia, które następuje w chwili zawarcia umowy i polega na wręczeniu pokwitowania dostarczenia towaru zawierającego po­stanowienia wzorca (por. E Łętowska, Ustawa, s. 77, Cz. Żuławska w: Komen­tarz 2001 s. 120). Doręczenie wzorca umowy powinno nastąpić na taki czas [przed chwilą zawarcia umowy, jaki jest potrzebny klientowi (przy uwzględnieniu zdolności przeciętnego klienta do zrozumienia i oceny treści wzorca urnowy) do zapoznania się z wzorcem. Pozwany nie wykazał, że zawierający przy zastosowaniu wzorca umowę konsumenci mają jakikolwiek wpływ na treść za­wartych w nim postanowień i, że są one z nimi uzgodnione. W tym stanie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznając, że kwe­stionowane postanowienia wzorca umownego stosowanego przez pozwanego w obrocie z konsumentami spełniają przesłanki klauzuli niedozwolonej (art. 383 1 § 1 k.c.) zakazał ich używania w obrocie (art. 479 42 § 1 k.p.c). O wysokości wpisu od pozwu i ściągnięciu go od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa orzeczono na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy o kosztach sądo­wych w sprawach cywilnych w zw. z art. 111 § 1 pkt 7 k.p.c. O publikacji prawomocnego wyroku na koszt pozwanego w Monitorze Sądowym i Gospodarczym zarządzono w oparciu o art. 479 44 k.p.c.