Sygn. akt II Ka 107/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Jerzy Kozaczuk Sędziowie: SSO Krystyna Święcicka SSO Teresa Zawiślak (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Olewińska przy udziale Prokuratora Bożeny Grochowskiej-Małek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy D. D. oskarżonego z art. 271 §3 kk i in. na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Rejonowego w Węgrowie z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt II K 208/11 w zaskarżonej części wyrok uchyla i sprawę D. D. przekazuje Sądowi Rejonowemu w Węgrowie do ponownego rozpoznania. Sygn. akt II Ka 107/15 U7ZASADNIENIE D. D. został oskarżony o to, że: I. w okresie od 3 grudnia 2010 roku do 10 grudnia 2010 roku, daty bliżej nieustalonej w W., w woj. (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej oraz udaremnienia wykonania ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Siedlcach w dniu 8 lipca 2010 roku w sprawie o sygn. akt V GC 236/10 udaremnił zaspokojenie Z. P. – wierzyciela (...) Sp. z o.o. – w ten sposób, że działając jako prokurent tejże Spółki oraz osoba uprawniona do wystawienia dokumentu polecił jej pracownikowi wystawienie faktury (...) z datą 1 grudnia 2010 roku poświadczającej nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne, z której wynikało, że (...) Sp. z o.o. w dniu 1 grudnia 2010 roku zbyła na rzecz przedsiębiorstwa (...) sprzęt elektroniczny i komputerowy w postaci laptopów (...), (...) (...) oraz A. (...), monitorów B. (...),(...), N. (...),(...) oraz (...), urządzeń wielofunkcyjnych (...) oraz H. (...), zestawu z okularami N. V. oraz nawigacji M. F. A. (...) zajęty w dniu 3 grudnia 2010 roku w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Węgrowie w sprawie o sygn. akt Km 1004/10, podczas gdy nie odpowiadało to prawdzie, to jest o czyn z art. 271 § 3 k.k. w zb. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. II. w okresie od 3 stycznia 2011 roku do 6 kwietnia 2011 roku w W., w województwie (...) przywłaszczył powierzony mu przez (...) S.A. samochód marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...) o wartości 35 737,70 złotych na szkodę tegoż Banku, to jest o czyn z art. 284 § 2 k.k. Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2014 r., sygn. akt II K 208/11, Sąd Rejonowy w Węgrowie: I. oskarżonego D. D. uniewinnił od popełnienia obu zarzucanych mu czynów; II. kosztami procesu obciążył Skarb Państwa; III. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego D. D. kwotę 1.680 złotych tytułem zwrotu kosztów wynagrodzenia za obronę wykonywaną w niniejszej sprawie przez adw. A. S.. Apelację od przedstawionego wyżej wyroku wywiódł pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zaskarżając go w zakresie czynu popełnionego w okresie od 3 grudnia 2010 roku do dnia 10 grudnia 2010 roku, kwalifikowanego z art. 271 § 3 k.k. w zb. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.- w całości (co do tego czynu) i zarzucając mu: a. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że: ⚫ oskarżony nie działał w celu udaremnienia egzekucji na rzecz oskarżyciela posiłkowego w sytuacji, kiedy: - zamiar utrudnienia egzekucji odnoszący się do wielu wierzycieli obejmuje utrudnienie lub uniemożliwienie egzekucji wobec każdego z egzekwujących wierzycieli, - oskarżony miał pełną świadomość tego, że jest dłużnikiem oskarżyciela posiłkowego zaś dług jest potwierdzony tytułem egzekucyjnym w postaci ugody zawartej przed sądem powszechnym, - z uwagi na koincydencję czasową pomiędzy dokonanym zajęciem a momentem ujawnienia faktury, a zdaniem skarżącego także jej powstania, nie można mieć wątpliwości, że oskarżony dążył do uniemożliwienia egzekucji prowadzonej na wniosek oskarżyciela posiłkowego, w ramach którego nastąpiła czynność zajęcia komorniczego sprzętu w dniu 3 grudnia 2010 r.; ⚫ dokument faktury nr (...) został wystawiony w dniu 1 grudnia 2010 r. w sytuacji, kiedy z uwagi na: - pełną zbieżność (tożsamość co do wszystkich 10 pozycji) rzeczy zajętych przez komornika w dniu 3 grudnia 2010 r. a sprzętem ujętym na sporządzonej przez oskarżonego fakturze, obrazującej rzekomą sprzedaż, nie można mieć wątpliwości, że faktura została antydatowana – brak jest realnej możliwości zaistnienia takiej zbieżności; - brak zapłaty za rzekomo sprzedany towar (ujęty na fakturze i na protokole zajęcia komorniczego) - oczywiste powiązanie personalne pomiędzy oskarżonym a spółką (...) sp. z o.o., - wystawienia faktury przez samego oskarżonego (a jedynie z konta w systemie księgowym przypisanego jego pracownikowi), - brak racjonalnego motywu do przepływu towarów pomiędzy działalnością osobistą oskarżonego a kontrolowaną przez niego spółką (...) sp. z o.o. nie można mieć wątpliwości, że faktura została antydatowana; b. naruszenie art. 300 § 2 k.k. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zamiar kierunkowy towarzyszący sprawcy tego czynu musi odnosić się do konkretnego z wielu wierzycieli sprawcy, zaś sytuacja w której sprawca ma wielu wierzycieli wyklucza przypisanie mu zamiaru utrudnienia lub uniemożliwienia egzekucji co do któregokolwiek z wierzycieli; c. naruszenie art. 7, art. 4 i art. 410 k.p.k. poprzez pominięcie dowodów wskazujących na: - pełną zbieżność (tożsamość co do wszystkich pozycji) rzeczy zajętych przez komornika w dniu 3 grudnia 2010 r. a sprzętem ujętym na sporządzonej przez oskarżonego fakturze datowanej na 1 grudnia 2010 r., - oczywiste powiązanie personalne pomiędzy oskarżonym a (...) z o.o., - brak płatności pomiędzy (...) sp. z o.o. a D.co do zapłaty ceny rzekomej sprzedaży udokumentowanej przez oskarżonego fakturą z dnia 1 grudnia 2010 r., - pominięcie braku świadomości po stronie sprzedawcy S. co do faktu, że sprzęt na 3 grudnia 2010 r. miał być rzekomo sprzedany przez Spółkę (...) do prywatnej działalności oskarżonego, - nadto zaniechanie podjęcia próby wyjaśnienia jakiemu celowi służyć miała rzekoma transakcja sprzedaży pomiędzy (...) sp. z o.o. a (...) d. naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez uznanie za wiarygodne wyjaśnień oskarżonego co do tego, że w dniu 1 grudnia 2010 r. polecił pracownikowi Ł. W. sprzedaż towaru przez spółkę (...) do indywidualnej działalności gospodarczej oskarżonego w sytuacji, kiedy wyjaśnienia te pozostają w sprzeczności z uznanymi za równie wiarygodne zeznaniami świadka Ł. W., który wskazał, że oskarżony z jego konta w systemie komputerowym sam wydrukował fakturę, a następnie jedynie nakazał świadkowi jej podpisanie. W następstwie tak sformułowanych zarzutów odwołujący się wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W toku rozprawy odwoławczej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego poparł apelację i wniosek w niej zawarty. Prokurator przyłączył się do apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. Obrońca oskarżonego wniósł o nieuwzględnienie apelacji i utrzymanie wyroku w mocy, wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego okazała się zasadna, co musiało skutkować uwzględnieniem zawartego w niej wniosku o uchylenie wyroku w zaskarżonej części, a więc w zakresie rozstrzygnięcia co do czynu z punktu I. aktu oskarżenia. Należy z całą mocą podkreślić, że orzeczenie takiej treści nie przesądza w żadnej mierze o sposobie rozstrzygnięcia tej sprawy po jej ponownym rozpoznaniu i nie może zostać odebrane inaczej niż jedynie jako zalecenie ponownego jej rozpoznania bez opisanych niżej uchybień. W chwili obecnej stwierdzić jedynie należy, że wydanie wyroku w tej sprawie było przedwczesne. Na wstępie zasadniczej części rozważań wskazać trzeba, że Sąd Odwoławczy, mimo zakwestionowania przez skarżącego prawidłowości pierwszoinstancyjnych ustaleń faktycznych, uznał za konieczne odniesienie się również do szeregu zagadnień o charakterze materialnoprawnym. Bez poczynienia pewnych uwag w zakresie wykładni przepisu art. 300 § 2 k.k. niemożliwym było bowiem uporządkowane odniesienie się do całokształtu zagadnień podniesionych przez apelującego. Wobec okoliczności, iż elementy przedmiotowe występku z art. 300 § 2 k.k. muszą mieścić się w świadomości sprawcy i muszą być objęte jego wolą, zaś środek odwoławczy kwestionuje pierwszoinstancyjne zapatrywania w odniesieniu do każdej z tych kwestii, Sąd II instancji w pierwszej kolejności ustosunkował się do tych tez apelującego, w których zanegował on prawidłowość założenia, iż D. D. nie dokonał usunięcia przedmiotów zajętych, lecz zbył przedmioty zagrożone zajęciem. Zważyć w tym miejscu trzeba, iż zajęcie konkretnego stanowiska w tej materii nie tyle może doprowadzić do zdekompletowania znamion strony przedmiotowej występku z art. 300 § 2 k.k., ile może wywrzeć wpływ na możność przypisania oskarżonemu równoczesnego popełnienia przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. Jednym z warunków stwierdzenia, iż D. D. wyczerpał dyspozycję rzeczonego przepisu jest bowiem możność ustalenia, że wystawiając fakturę VAT nr (...) poświadczył on w ten sposób zdarzenie gospodarcze, do którego w rzeczywistości nigdy nie doszło. Apelujący, dostrzegając mankamenty toku rozumowania Sądu Rejonowego we wskazanej wyżej materii, słusznie podkreślił, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie tylko zaniechano zbadania racjonalności przesunięć majątkowych, do których miało dojść pomiędzy (...) Sp. z o.o. i (...), lecz również odstąpiono od wszechstronnej analizy tych środków dowodowych, które pozwalały na odtworzenie okoliczności powstania faktury VAT nr (...). Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zagadnień zaakcentować trzeba, że Sąd I instancji, uznając racjonalny charakter umowy z dnia 1 grudnia 2010 r., w sposób nieuprawniony pominął znaczenie faktu, iż oskarżony, jako prokurent (...) Sp. z o.o., bez konkretnej przyczyny miał dokonać czynności prawnej z samym sobą, jako z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...). Znaczącymi pozostają przy tym fakty, że D. D. był uprzednio jednym z dwóch wspólników (...) Sp. z o.o., zaś na chwilę popełnienia czynu objętego zarzutem aktu oskarżenia jedynym wspólnikiem była małżonka oskarżonego- M. D. ( odpis pełny z Rejestru Przedsiębiorców- k. 15). Nie sposób pomijać w tym zakresie także okoliczności, iż mimo rzekomego zbycia szeregu przedmiotów i braku wiedzy Ł. W. o istnieniu podmiotu (...) ( zeznania Ł. W.- k. 36v, 60, 192v, 360v) oskarżony zdecydował się na pozostawienie ich na sklepowych półkach, a zatem niejako w ofercie (...) Sp. z o.o. W dalszej kolejności zaznaczyć trzeba, że przedmioty, które miały zostać przezeń nabyte w dniu 1 grudnia 2010 r. od wspomnianej Spółki zostały zwrócone już w dniu 14 grudnia 2010 r. ( faktura (...) k. 274), co tym bardziej przeczy sensowności transakcji. Istotnym jest przy tym fakt, że w grudniu 2010 r. postępowania egzekucyjne były prowadzone również w stosunku do oskarżonego jako do osoby fizycznej ( zeznania G. J. - k. 39v), co wskazuje na występowanie po jego stronie problemów finansowych i braku możności dążenia do poprawy sytuacji podmiotów uczestniczących w rzekomej transakcji. Kończąc rozważania w tym przedmiocie zaakcentować trzeba, iż w całokształcie sam fakt występowania innych transakcji pomiędzy (...) Sp. z o.o. a (...) nie może samoistnie przesądzać o zaistnieniu w dniu 1 grudnia 2010 r. rzeczywistego zdarzenia gospodarczego z udziałem tychże podmiotów. Z apelującym należało się zgodzić również o tyle, o ile w istocie zaznaczył on, że Sąd Rejonowy nie zbadał w sposób należyty okoliczności wystawienia faktury VAT nr (...), a tym samym nie był uprawniony do uznania wniosków w tej materii za argument świadczący o rzetelności wskazanego dokumentu. Treść uzasadnienia zanegowanego orzeczenia (k. 492) prowadzi do wniosku, iż ustalenia w przedmiocie datowania tejże faktury opierają się wyłącznie na powierzchownej lekturze opinii biegłego z zakresu informatyki, połączonej z zupełnym zignorowaniem wskazań doświadczenia życiowego oraz relacji przesłuchanych w sprawie świadków. W tym stanie rzeczy przypomnieć trzeba, że każda opinia biegłych podlega ocenie sądu, jak każdy inny dowód w sprawie. Sąd jest powołany do skontrolowania logicznego biegu przesłanek opinii i do sprawdzenia jej wyników w oparciu o materiał dowodowy sprawy, przy zachowaniu rygorów art. 7 i art. 410 k.p.k. ( podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z 12 października 2006 r., IV KK 236/06, LEX nr 295215). Całokształt opinii biegłego z zakresu informatyki prowadzi do wniosku, iż ustalenie rzeczywistej daty wystawienia faktury VAT nr (...) w oparciu o samo tylko oprogramowanie C. (...) w wersji 2012.1.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.