Sygn. akt II Cz 815/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Maria Leszczyńska Sędziowie: SO Janusz Kasnowski SO Aurelia Pietrzak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2015 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Funduszu (...)z siedzibą w W. przeciwko R. N. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Świeciu o kosztach procesu zawartego w punkcie 2 (drugim) wyroku z dnia 2 października 2014 roku, sygn. akt I C 993/13 postanawia:
- zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2575 zł (dwa tysiące pięćset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu,
- zasądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 182 zł (sto osiemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postepowania zażaleniowego. sygn. akt: II Cz 815/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 2 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Świeciu, po rozpoznaniu sprawy z powództwa (...) Funduszu (...)w W. przeciwko R. N. o zapłatę, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 12.633,92 zł z odsetkami umownymi (punkt 1) oraz odstąpił od obciążania pozwanego kosztami postępowania (punkt 2). Uzasadniając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd wskazał, że sytuacja materialna pozwanego, zwłaszcza wysokość jego dochodów i obciążenie go obowiązkiem alimentacyjnym, pozwala na odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie 2 wyroku złożył powód zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez uznanie, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na zastosowanie tego przepisu, podczas gdy pozwany nie wykazał, aby taki przypadek rzeczywiście w sprawie wystąpił. Wskazując na powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 2.577,84 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Jednocześnie domagał się zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Podzielić należy pogląd wyrażony przez skarżącego w złożonym środku odwoławczym, że w sprawie nie było podstaw do odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. na rzecz zasady słuszności przewidzianej treścią art. 102 k.p.c. Przede wszystkim Sąd Okręgowy zwraca uwagę, że przepis art. 102 k.p.c. nie może być rozszerzająco wykładany i wyklucza uogólnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16.01.2013 r., II CZ 151/12, LEX nr 1293744). W szczególności ugruntowane jest stanowisko, że tylko trudna sytuacja majątkowa osoby przegrywającej sprawę nie może sama przez się stanowić podstawy do zastosowania dyrektywy zawartej w art. 102 k.p.c. Do przyjęcia, że w sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony konieczne jest także, aby przemawiały za tym fakty związane z przebiegiem procesu, oceniane przez pryzmat zasad współżycia społecznego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19.09.2013 r., I CZ 183/12, LEX nr 1388472). Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób uznać, aby szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. rzeczywiście w sprawie wystąpił. Wniosek taki, wywiedziony przez Sąd pierwszej instancji na podstawie tylko oświadczenia pozwanego złożonego na rozprawie w dniu 2 października 2014 r., nie był uzasadniony. Jakkolwiek z oświadczenia tego wynika, że sytuacja finansowa pozwanego nie jest najlepsza, to jednak w sprawie brak innych okoliczności związanych z jej przebiegiem, które pozwoliłyby przyjąć, że w świetle zasad współżycia społecznego, powód nie powinien otrzymać zwrotu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, do czego zgodnie z podstawową zasadą procesu cywilnego jest uprawniony. Powód w sprawie poniósł niezbędne koszty procesu w łącznej kwocie 2.575 zł, na którą składały się następujące kwoty: 158 zł – opłata od pozwu, 17 zł – opłata od pełnomocnictwa, 2.400 zł – wynagrodzenie pełnomocnika. I tę kwotę przeciwnik procesowy, który przegrał sprawę, winien mu zwrócić na zasadzie art. 98 § 1 k.p.c. Sąd nie przychylił do wniosku o zasądzenie z tego tytułu także kwoty 2.84 zł opłaty manipulacyjnej, albowiem nie stanowiła on niezbędnego kosztu procesu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.575 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 1). O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 182 zł (punkt 2), która obejmuje: 32 zł tytułem opłaty od zażalenia oraz 150 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika (§ 12 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu – t.j. Dz. U. 2013 r., poz. 490).