Sygn. akt III A Ua 49/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 marca 2012 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Wydział III Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Kazimierz Josiak Sędziowie: SSA Barbara Pauter SSA Barbara Staśkiewicz (spr.) Protokolant: Magdalena Krucka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2012 r. we Wrocławiu sprawy z wniosku J. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o emeryturę na skutek apelacji J. L. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt V U 1476/11 oddala apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu oddalił odwołanie wnioskodawcy J. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 23 maja 2011 r. odmawiającej mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy wydał w oparciu o następująco ustalony stan faktyczny: Wnioskodawca, urodzony (...), z zawodu ślusarz, zatrudniony w (...) sp. z o.o. w J. złożył w dniu 5 kwietnia 2011 r. wniosek o emeryturę, wykazał 18 lat 2 miesiące i 3 dni okresów składkowych i 6 miesięcy 20 dni okresów nieskładkowych oraz 10 lat 5 miesięcy i 22 dni okresów uzupełniających. Wnioskodawca przedstawił również świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z Zakładów (...) sp. z o.o. w Z. z dnia 30 listopada 2010 r., z którego wynika, że w okresie od dnia 18 czerwca 1980 r. do dnia 31 lipca 1985 r. zatrudniony był w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku starszego układacza torów, toromistrza, wykonując prace zakładowych służb kolejowych bezpośrednio związane z utrzymaniem ruchu pociągów – wymienione w wykazie A dział VIII poz. 13 pkt 11 załącznika do zarządzenia Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego (Dz. U. MH i PM Nr 1-3, poz.1) oraz świadectwo pracy w szczególnych warunkach z (...) S.A. w G. potwierdzające, iż w okresie od dnia 8 listopada 1985 r. do dnia 18 lipca 1987 r. zatrudniony był jako spawacz elektryczny i gazowy w pełnym wymiarze czasu pracy wymienionym w wykazie A dziale XIV poz. 2 pkt.1 załącznika do zarządzenia Nr 9 Ministra Przemysłu i materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. (Dz. U. MB i PMB Nr 3, poz. 6). Organ rentowy uznał wnioskodawcy jako okres pracy w szczególnych warunkach okres pracy w Zakładach (...) od dnia 18 czerwca 1980 r. do dnia 31 lipca 1985 r. w wymiarze 5 lat miesiąca i 13 dni. Natomiast nie uwzględnił okresu pracy wnioskodawcy z (...) w G., gdyż błędnie wskazano pozycję określającą stanowisko pracy oraz nie uznał okresu pracy wnioskodawcy od dnia 25 lutego 1988 r. do dnia 31 lipca 1996 r. w (...) S.A. w O., gdyż w świadectwie pracy nie potwierdzono wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca po złożeniu odwołania do Sądu od decyzji z dnia 23 maja 2011 r. przedłożył do organu rentowego w dniu 5 lipca 2011 r. skorygowane świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 22 czerwca 2011 r. z (...) S.A. w G., a w dniu 21 lipca 2011 r. świadectwo pracy z (...) sp. z o.o. w J. z informacją o rozwiązaniu stosunku pracy z dniem 10 lipca 2011 r. Organ rentowy uznał wnioskodawcy dodatkowy okres pracy w szczególnych warunkach z (...) S.A. w G., z wyłączeniem okresów urlopów bezpłatnych, to jest: od dnia 8 listopada 1985 r. do dnia 20 kwietnia 1986 r., od dnia 22 kwietnia 1986 r. do dnia 8 czerwca 1986 r., od dnia 11 czerwca 1986 r. do dnia 24 czerwca 1987 r. i od dnia 27 czerwca 1987 r. do dnia 18 lipca 1987 r. Organ rentowy wskazał, że uznanie tego okresu nie ma wpływu na zmianę decyzji, gdyż łączny okres pracy w szczególnych warunkach wynosi 6 lat 9 miesięcy i 19 dni. W (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w O. wnioskodawca zatrudniony był w okresie od dnia 25 lutego 1988 r. do dnia 31 lipca 1996 r. jako: zbrojarz, operator zbrojarza do dnia 7 sierpnia 1994 r., murarza na budowie wysypiska odpadów komunalnych w O. od dnia 8 sierpnia 1994 r. do dnia 31 lipca 1996 r. Przy tak poczynionych ustaleniach faktycznych Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie wnioskodawcy jest nieuzasadnione. Sąd Okręgowy wskazał, że odnośnie zatrudnienia wnioskodawcy w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w O., to jedynie praca na stanowisku zbrojarza może zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach, natomiast praca murarza nie podlega uwzględnieniu, gdyż nie została zakwalifikowana do prac w szczególnych warunkach. Wobec powyższego Sąd Okręgowy wskazał, że po doliczeniu okresów pracy w szczególnych warunkach uznanych przez organ rentowy i w/w okresu pracy w charakterze zbrojarza, wnioskodawca posiada 13 lat 3 miesiące i 3 dni i tym samym nie spełnia warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach i w konsekwencji nie przysługuje mu prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że nie spełnia warunków do wcześniejszej emerytury i że okres pracy w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w O. od dnia 8 sierpnia 1994 r. do dnia 31 lipca 1996 r. nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca zarzucił, że w tym okresie również pracował jako zbrojarz. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez przyznanie mu emerytury, przeprowadzenie wnioskowanych dowodów oraz zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja J. L. jest bezzasadna. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 kpc. Nie popełnił też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, albowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. Sąd Apelacyjny podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu Sądu Okręgowego. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, czyli 1 stycznia 1999 r., osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn (pkt. 1) oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 (pkt. 2). Z kolei po myśli ust. 2 tego przepisu emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem. Z kolei po myśli art. 32 w/w ustawy w związku z § 4 z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43) ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r., będącym pracownikiem, o którym mowa w ust. 2-3, zatrudnionym w szczególnych warunkach, przysługuje emerytura, jeżeli osiągnął wiek emerytalny (60 lat) oraz posiada 25-letni okres zatrudnienia, a w tym, co najmniej 15 lat okresów pracy w warunkach szczególnych. W sprawie bezspornym jest, że J. L.spełnia przesłanki dotyczące wieku, ogólnego stażu ubezpieczenia emerytalnego, nieprzystąpienia do OFE i rozwiązania stosunku pracy. Poza sporem jest również, że wnioskodawca wykazał łącznie 6 lat 9 miesięcy i 19 dni okresów pracy w szczególnych warunkach. Natomiast sporna kwestia sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca, będąc zatrudniony w (...) Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w O. w okresie od dnia 25 lutego 1988 r. do dnia 31 lipca 1996 r., wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Należy zauważyć, że akta osobowe, a w szczególności dokumenty w postaci: umowy o pracę z dnia 25 lutego 1988 r., angaże z: dnia 13 lutego 1990 r., 1 września 1992 r., 21 czerwca 1993 r., z dnia 1 marca 1994 r., wyraźnie potwierdzają, że wnioskodawca w okresie od dnia 25 lutego 1988 r. do dnia 7 sierpnia 1994 r. (6 lat 5 miesięcy i 14 dni) wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę zbrojarza, a więc pracę w szczególnych warunkach określoną w wykazie A dziale V poz. 4 w/w rozporządzenia. Zatem słusznie Sąd pierwszej instancji uznał ten okres za okres pracy w szczególnych warunkach. Po jego doliczeniu wnioskodawca posiadał łącznie 13 lat 3 miesiące i 3 dni okresów pracy w szczególnych warunkach, a zatem nadal nie spełniał warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Odnośnie dalszego okresu pracy w w/w zakładzie, czyli od dnia 8 sierpnia 1994 r. do dnia 31 lipca 1996 r., wnioskodawca twierdził, że nadal wykonywał w tym okresie pracę zbrojarza. Nadto zarzucił, że został przeniesiony do zakładu w K. bezprawnie, wobec czego z tego powodu nie może ponosić negatywnych konsekwencji. Twierdzeniom wnioskodawcy przeczą dokumenty pracownicze z tego okresu, z których jednoznacznie wynika, że wykonywał on pracę murarza, a więc pracę nie uznaną przez ustawodawcę za pracę w szczególnych warunkach. Z pisma z dnia 4 sierpnie 1994 r. kierowanego do Kierownika W. O. Zakładu (...)w Z., wynika, że został on poproszony o przekazanie wnioskodawcy z dniem 8 sierpnia 1994 r. do Kierownictwa (...) w K. do wykonywania pracy w charakterze murarza. Potwierdza to również pismo z dnia 10 sierpnia 1994 r., z którego również wynika, że z dniem 8 sierpnia 1994 r. wnioskodawca został przekazany do (...) Nr (...)Kierownictwo (...) w K.. Z kolei dokumenty pracownicze w postaci: angażu z dnia 1 stycznia 1995 r., zaświadczenia Nr II/49/96 z dnia 23 stycznia 1996 r. o ukończeniu kursu BHP dla pracowników w zawodzie murarza, zaświadczenia z dnia 23 lipca 1996 r. o wysokości średniego wynagrodzenia i karty obiegowej z dnia 31 lipca 1996 r., jasno potwierdzają, że do końca tego zatrudnienia wykonywał pracę murarza. W świetle tych dokumentów pracowniczych same twierdzenia wnioskodawcy o wykonywaniu pracy zbrojarza w tym okresie należy uznać za niewiarygodne. Dokumenty te są jednoznaczne i nie budzą wątpliwości, wobec czego nie ma potrzeby powoływania dowodu z zeznań świadków, na okoliczność świadczenia przez niego w tym okresie pracy zbrojarza. Dla oceny wykonywania pracy w szczególnych warunkach przez wnioskodawcę w w/w okresie nie ma również znaczenia kwestia, czy został przeniesiony do Kierownictwa (...) w K. zgodnie z przepisami, czy też nie, istotny jest bowiem wyłącznie charakter wykonywanej rzeczywiście pracy. W świetle tych okolicznościach należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie spełnia warunku 15 lat pracy w szczególnych warunkach i w konsekwencji nie przysługuje mu prawo do wcześniejszej emerytury, tym samym jego zarzuty należy uznać za nietrafne. Wnioskodawca zarzucił również, że Sąd Okręgowy nie odniósł się do jego wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu BHP, celem ustalenia, czy posiada 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zarzut ten również jest nietrafny. Należy zauważyć, że bogata dokumentacja pracownicza wnioskodawcy zgromadzona w sprawie była wystarczająca do dokonania ustaleń w zakresie charakteru wykonywanej przez niego pracy. Nadto ustalenie wykonywania pracy w szczególnych warunkach nie wymaga wiadomości specjalnych uzasadniających prowadzenie dowodu z opinii biegłego. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację J. L. jako bezzasadną.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.