Sygn. akt IV U 7/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Tarnowie – Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Płaczek Protokolant: st. sekr. sądowy Patrycja Czarnik po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 roku w Tarnowie na rozprawie odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 19 października 2012 roku nr (...) w sprawie J. P. Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o wysokość emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 7/13 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 19 kwietnia 2013 roku Decyzją z dnia 19 października 2013 roku, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. stwierdził, iż emerytura dla J. P. będzie wypłacana w dotychczasowej wysokości , gdyż przeliczenie świadczenia zgodnie z wnioskiem ubezpieczonego okazało się niekorzystne dla niego. J. P. wniósł odwołanie od tej decyzji , podnosząc, iż w wyniku tej decyzji obniżono mu dotychczasowe świadczenie o 10 zł Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania , podnosząc , iż ustalony w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wskaźnik podstawy wymiaru świadczenia wyniósł 84,44% i okazał się mniej korzystny od dotychczasowego ( 107,08%) , dlatego ostatecznie wysokość emerytury wnioskodawcy nieuległa zmianie. Organ rentowy podniósł, iż zaskarżoną decyzją „ sprawdził jedynie wariant ” ustalenia podstawy wymiaru emerytury na nowo na podstawie art. 21 ust.1 pkt. 2 ustawy emerytalnej. Sąd ustalił, co następuje : J. P. od 27.12.1982r. pobierał rentę inwalidzką, której podstawę wymiaru stanowiło wynagrodzenie z okresu od 07.1981r. do 06.1982r. , zaś wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia po rewaloryzacji wynosił 47,35% . Od dnia 1.11.1991r. przeliczona została podstawa wymiaru renty z 3 lat tj. 1975-1977 , zaś WWPW wyniósł 94,23%. Decyzją z dnia 30.08.2005r. organ rentowy przyznał wnioskodawcy emeryturę od 1.08.2005r tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku, przyjmując do ustalenia podstawy wymiaru emerytury podstawę wymiaru renty. Decyzją z dnia 27.02.2006r. przeliczono podstawę wymiaru świadczenia w oparciu o wynagrodzenie z lat 1974 – 1976, co spowodowało wzrost wskaźnika wysokości podstawy wymiaru do 107,08% i jednocześnie do obliczenia składnika emerytury wynoszącego 24% kwoty bazowej przyjęto kwotę bazową obowiązująca w dniu nabycia prawa do emerytury tj. w wysokości 1903,03 zł. Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 28.06.2006r sygn. akt: IV U 893/06 oddalił odwołanie J. P. od tej decyzji , zaś apelacja wnioskodawcy została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4.12.2007r ( III AUa 2193/06) . W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, do obliczenia podstawy wymiaru emerytury przyjęto, przeciętną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu tj. z lat : 1960 - 1964, 1968, 1974 - 1982, 1984 - 1985, 1987, 1990 - 1991 ze wskaźnikiem wysokości podstawy wymiaru na poziomie 84,44 %. Obliczając wskaźnik z 20 lat kalendarzowych, organ rentowy zsumował podstawę wymiaru składek opłacanych przez wnioskodawcę na ubezpieczenie społeczne twórców oraz wynagrodzenie za okresy pozostawania w stosunku pracy, przy czym , za okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy od 20.05.1958 r. do 4.01.1959 r., od 15.12.1959 r. do 31.03.1963 r., od 1.10.1973 r. do 30.
- 1978 r., od 28.11.1978 r. do 30.06.1981 r. oraz od 1.07.1982 r. do 26.
- 1982 r. w których wysokość zarobków nie została udokumentowana, przyjęto minimalne wynagrodzenie pracowników . Ostatecznie w zaskarżonej decyzji odmówiono przeliczenia świadczenia według powyższego WWPW tj. 84,44%, ustalając, iż wnioskodawcy będzie wypłacana emerytura w dotychczasowej wysokości. Sąd zważył ,co następuje: Na wstępie należy podkreślić , iż istota i sens rozstrzygnięcia organu rentowego zawartego w zaskarżonej decyzji, nie do końca koresponduje zwrotami językowymi jakimi posłużył się ten organ , stąd zaskarżona decyzja może budzić wątpliwości i niezrozumienie odwołującego. W istocie jednak zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił przeliczenia świadczenia ( nie powinien więc używać w decyzji sformułowania „przelicza”) , bowiem wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia (WWPW) obliczony według zasad wskazanych w art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ( Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) okazał się mniej korzystny od dotychczasowego wskaźnika, a emerytura niższa od dotychczas pobieranej. Zatem w zaskarżonej decyzji organ rentowy nie dokonał ostatecznie przeliczenia świadczenia uznając, iż brak było do tego podstaw , a więc odwołujący nadal będzie otrzymywał świadczenie w dotychczasowej wysokości . W przedmiotowej sprawie zasadniczą sporną kwestią było to, czy emerytura wnioskodawcy ( której podstawę dotąd stanowiła podstawa wymiaru renty - art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej ) podlegała ponownemu ustaleniu w trybie art. 111 tej ustawy. Stosownie do treści art. 111 w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 20.04.2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264) , wysokość emerytury lub renty oblicza się ponownie, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Zgodnie z ust. 2 art. 111 tej ustawy , wskaźnik wysokości podstawy wymiaru, obliczony na zasadach określonych w art. 15, mnoży się przez kwotę bazową ostatnio przyjętą do obliczenia świadczenia, a według ust. 3 tego art. podstawa wymiaru emerytury lub renty, ustalona na zasadach określonych w ust. 1 i 2, podlega wszystkim waloryzacjom przysługującym do dnia zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie tej podstawy. Zatem warunkiem ponownego przeliczenia emerytury na podstawie art. 111 ustawy jest to , aby wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia był wyższy od poprzednio obliczonego. W postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, organ rentowy oceniał czy przeliczenie emerytury według wariantu wskazanego w art. 111 ust.
- pkt. 3 ustawy emerytalnej tj. z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, pozwoli na ustalenie wyższego niż dotychczas wskaźnika wysokości podstawy wymiaru ( WWPW) świadczenia , co w świetle art. 111 ust .1 tej ustawy jest warunkiem dokonania skutecznego przeliczenia świadczenia . W przedmiotowej sprawie do obliczenia WWPW z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, za lata za które wnioskodawca nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających wysokość wynagrodzenia , należało zastosować regułę z art. 15 ust. 2a tej ustawy. W myśl tego przepisu , jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy. Przepis ten wszedł wżycie z dniem 1 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z dnia 4 września 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 192, poz. 1180). Regulacją tą złagodzono problem braku faktycznych możliwości ustalenia podstawy wymiaru składek u niektórych pracowników, przy bezspornym pozostawaniu w zatrudnieniu pracowniczym w danym okresie. W takich przypadkach za podstawę wymiaru składek przyjąć należy kwotę minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub renty. Trafnie jednak organ rentowy zwrócił uwagę w odpowiedzi na odwołanie , iż dotychczasowa podstawa wymiaru emerytury z 3 lat kalendarzowych ( 1974 – 1976) na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17.10.1991r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) została obliczona przy uwzględnieniu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne twórców i podniósł , że w czasie obowiązywania ustawy rewaloryzacyjnej, nie było w przypadku odwołującego się możliwości ustalenia podstawy wymiaru świadczenia na zasadzie art. 7 ust. 3 pkt 2 lit. b w związku z ust. 4 ustawy rewaloryzacyjnej, tj. z 5 lat kalendarzowych przy zsumowaniu podstawy wymiaru na ubezpieczenie społeczne twórców i przychodów uzyskiwanych ze stosunku pracy, ponieważ nie zostały udokumentowane zarobki uzyskiwane z tytułu stosunku pracy. Obowiązujące wówczas przepisy nie przewidywały bowiem możliwości przyjęcia minimalnego wynagrodzenia za okresy, w których wysokość zarobków nie została udokumentowana. Obecnie obowiązujący przepis art. 111 ustawy emerytalnej, nie dopuszcza przeliczenia podstawy wymiaru świadczenia, przy uwzględnieniu w/w 5 lat kalendarzowych. Organ rentowy oceniając przesłanki do przeliczenia emerytury wskazane w art. 111 ust. 1 ustawy emerytalnej i ustalając WWPW z 20 lat wybranych z całego okresu ubezpieczenia zastosował tę regułę z art. 15 ust.2a tej ustawy, a więc za lata za które wnioskodawca nie przedłożył dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia , przyjął najniższe obowiązujące w tych latach wynagrodzenie . Mimo to, ostatecznie obliczony z 20 lat podlegania ubezpieczeniu WWPW wyniósł 84 ,44% , a więc był niższy od dotychczasowego ( 107,08%) , co w świetle powołanego art. 111ust.1 ustawy, nie dawało podstaw do przeliczenia emerytury. Słusznie zatem zaskarżoną decyzją ustalono , iż z uwagi na brak podstaw do przeliczenia emerytury wnioskodawca będzie ją otrzymywał w dotychczasowej wysokości. Przyznać jednak należy ,ze mylące było zawarte w tej decyzji określenie , że organ rentowy „przelicza” emeryturę, skoro sam stwierdził , że nie ma do tego podstaw. Reasumując, zaskarżona decyzja , biorąc pod uwagę jej sens i istotę zawartego w niej rozstrzygnięcia była prawidłowa, dlatego też, na podstawie powołanych powyżej przepisów prawa materialnego i art. 477 14§ 1 k.p.c. Sąd oddalił odwołanie.