Sygn. VPa 133/14 VPz 29/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V w składzie: Przewodniczący: SSO Mariola Mastalerz Sędziowie: SSO Magdalena Marczyńska SSR del. Urszula Sipińska-Sęk (spr.) Protokolant: st.sekr.sądowy Marcelina Machera po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z powództwa E. P. przeciwko (...) w R. o ustalenie, że wypowiedzenie warunków umowy o prace nastąpiło niezgodnie z przepisami, odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków umowy o pracę oraz odszkodowanie z tytułu niezgodnego wypowiedzenia umowy o pracę na skutek zażalenia powódki E. P. i apelacji pozwanego (...) w R. od wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie (...) Wydziału Pracy z dnia 25 czerwca 2014r. sygn. IV P 124/12 I. z zażalenia powódki:
(2)oraz przełożonymi Kierownikiem Wydziału (...) panią : R. Z. i Kierownikiem D. (...)i (...) Panią E. J. w sposób bezprawny, potajemny oraz bez ich zgody i wiedzy: b. rozmowy telefonicznej Kierownika Wydziału (...) Pani R. Z. prowadzonej z inną osobą (potajemnie i bezprawnie) bez ich zgody i wiedzy, czym naruszyła zasady uczciwości i lojalności wobec pracodawcy oraz zasady współżycia społecznego; 2. Udostępnienie nagrania innym osobom i podmiotom, w tym nagrania rozmowy telefonicznej prowadzonej przez Kierownika Wydziału (...) z inną osobą w sprawie zmiany zasad naliczania kosztów pozyskiwania węgla- zdejmowania nadkładu ( bez zgody i wiedzy pracodawcy), co mogło doprowadzić do ujawnienia tajemnic służbowej. Powyższe stanowi naruszenie art. 100 § 2 pkt 4, 6, kodeksu pracy oraz § 10 ust.2 pkt 5,6,7 oraz § 28 pkt 11 regulaminu pracy (...) Trzymiesięczne wynagrodzenie liczone jak ekwiwalent za urlop wyniosło 22.838,63 zł Żaden działających na terenie kopalni związków zawodowych nie podjął się obrony praw powódki. Powyższe okoliczności Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o zeznania stawających świadków oraz zeznania powódki w charakterze strony, które koncentrują się na wypowiedzeniu powódce warunków pracy oraz wypowiedzenia umowy o pracę oraz konfliktu miedzy stronami, jaki powstał w związku z ubieganiem się przez powódkę urlopu na jej zakończenie. Nie bez znaczenia dla oceny konfliktu jest wyolbrzymienie do rangi ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych nagrania rozmów przeprowadzonych z R. Z., E. L.. Dokonując oceny przedmiotowego nagrania, którego treść została spisana przez biegłego z zakresu fonoskopii, nie ma zdaniem Sądu Rejonowego większego znaczenia, z analizy treści wynika, że strony rozmawiały na temat przyczyn wypowiedzenia powódce warunków pracy, które ze względu na „ degradacje” zajmowanego przez powódkę stanowiska na stanowisko starszy specjalisty budziły w powódce poczucie żalu i niezadowalania, frustracji. Natomiast wypowiedź R. Z. odnośnie aktywowania nakładu jest tak niedokładna, nieprecyzyjna, nie podaje kodu przeprowadzonej czynności. Wreszcie fakt , iż powódka była jedynie przypadkowym świadkiem rozmowy, a przedmiotowe nagranie wykorzystała tylko przed sądem w celu wskazania rzeczywistej przyczyny wypowiedzenia warunków pracy nie daje podstaw do uznania, że powódka naruszyła celowo przepisy dotyczące tajemnicy przedsiębiorstwa. Inną zupełnie kwestią nie podnoszoną przez pełnomocników stron a zauważoną przez sąd jest to, czy informacja taka mogła zostać ujawniona powódce jako pracownikowi działu sprawozdawczości, którego zadaniem było jedynie sporządzanie sprawozdań finansowych, naliczanie podatku Vat. W oparciu o powyższe Sąd Rejonowy uznał złożone przez powódkę powództwo o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia za zasadne i zasądził na jej rzecz trzymiesięczne odszkodowania w kwocie 22.838,63 zł z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 7 maja 2012 roku do dnia zapłaty na postawie art. 45 kp. w związku z art. 47 1 kp. W pozostałej części natomiast powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie i jako takie w związku z art. 45 w związku z art. 47 1 kpc. podlegające oddaleniu Zdaniem Sądu Rejonowego dokonane przez pozwanego działania polegające na złożeniu jednostronnego oświadczenia woli, w trybie art. 52 § 1 pkt 1 kpc skutkowały rozwiązaniem łączącej strony stosunku pracy z winy pracownika. Sąd I instancji wskazał, że na podstawie czynności prawnej – jednostronnego oświadczenia woli- strony mogą rozwiązać każdą umowę o pracę, pod warunkiem, że rozwiązanie jest uzasadnione i spełnione są inne wymagania przewidziane w k.p. Przyczyny dopuszczające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia zostały ukształtowane szerzej po stronie pracodawcy (art. 52 i 53) niż pracownika (art. 55). I tak określona w art. 52 kp dopuszczalność rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z przyczyn przez niego zawinionych jest uzależniona od łącznego spełnienia następujących przesłanek:
- a)wystąpienia zdarzenia stanowiącego przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy;
- b)zachowania przez pracodawcę okresu miesięcznego przewidzianego do złożenia oświadczenia o rozwiązaniu umowy, licząc od dnia uzyskania przez niego wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy;
- c)zasięgnięcia opinii, a w pewnych wypadkach zgody, właściwego organu związku zawodowego na rozwiązanie umowy;
- d)złożenia oświadczenia w przedmiocie rozwiązania umowy na piśmie z przytoczeniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. W przedmiotowej sprawie pozwany uzasadniał rozwiązanie umowy o pracę z powódką ciężkim naruszeniem przez nią obowiązku pracowniczego polegającego na nagrywaniu rozmów ze swoimi przełożonymi oraz udostępnienia innym osobom i podmiotom w tym nagranej rozmowy telefonicznej prowadzonej z Kierownikiem Wydziału z inną osobą w sprawie zmiany zasad naliczania kosztów pozyskiwania węgla – zdejmowania nadkładu naruszając tym art. 100 § 2 pkt 4, 5, 5, kodeksu pracy oraz § 10 ust. 2 pkt 5,6,7 oraz 28 pkt 11 Regulaminu pracy. Zdaniem Sądu I instancji takie zachowanie powódki niewątpliwie narusza podstawowe obowiązki pracownicze określone w art. 100 k.p., jak również w regulaminie pracy Kopalni Węgla (...) (...)w. Pracownik ma bowiem obowiązek przestrzegać ustalonego w zakładzie porządku (art. 100 § 2 pkt 2 KP), zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, dbać o dobro zakładu pracy i chronić jego mienie (art. 100 § 2 pkt 4 KP) oraz przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego (art. 100 § 2 pkt 6 KP). W odniesieniu do stanu faktycznego sprawy szczególnego znaczenie nabierają obowiązki wymienione w art. 100 § 2 pkt 4 KP. Zdaniem Sądu Rejonowego powódka dokonując przekazania nagrania dotyczącego w części zasad naliczania kosztów pozyskiwania węgla swojemu pełnomocnikowi i sądowi w niniejszej sprawie nie doprowadziła do ujawnienia informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę. Nagranie zarówno swoich przełożonych jak i przedstawienie sądowi nagrania świadka Z. i jej rozmowy telefonicznej, nie daje zdaniem Sądu Rejonowego, podstaw do takiego twierdzenia. Zarówno bowiem Sąd I instancji jak i działający w imieniu powódki pełnomocnik zobowiązani są do zachowania informacji powziętych w związku z rozpoznawaną sprawą w tajemnicy. Z drugiej zaś strony nieczytelność zapisu dokonanego w nagraniu, nie daje w ocenie Sądu Rejonowego podstaw, do wysnucia wniosku, aby ktokolwiek mógł go zrozumieć i wyciągnąć wnioski, wykorzystać i narazić pozwanego na szkodę. Zdaniem Sądu Rejonowego przedmiotowe nagranie zostało dokonane przez powódkę tylko w celu wykazania fikcyjności przyczyny wypowiedzenia warunków pracy i przeniesienia jej do działu sprawozdawczości. Sąd Rejonowy ocenił zeznania świadka Z. jako jasne i rzeczowe, wskazujące w jakim kierunku mogło zostać wykorzystane nagranie. Powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w orzeczeniu z dnia 6 czerwca 2000 r. w sprawie I PKN 697/99, zgodnie z którym naruszenie obowiązku zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (art. 100 § 2 pkt 4 KP) może polegać na uzyskaniu wiedzy o nich przez nieuprawnionego pracownika OSNP 2001/24/709, Pr. Pracy 2002/2/35, M.Prawn. 2002/3/13. Nie można więc pominąć w ocenie Sądu Rejonowego również nasuwającego się wniosku, czy rozmowa, jaką prowadziła świadek Z. powinna być prowadzona w obecności powódki. Ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę pracodawcy, stanowi zdaniem Sądu Rejonowego, każde uzyskanie wiedzy o nich, także przez samego pracownika, choćby ich dalej nie przekazał. Podjęte zaś przez powódkę działania zmierzały zdaniem Sądu I instancji jedynie do wykazania fikcyjnej przyczyny zmiany warunków pracy. Działaniu powódki nie można przypisać winy umyślnej w zamiarze ewentualnym w zakresie uzyskania wiedzy o zasadach rozliczania węgla. Sąd Rejonowy stwierdził, że do przedmiotowej sprawy nie ma zastosowania stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z maja 24 maja 2011 roku OSNP 2012/13-14/170, na które powołuje się pełnomocnik pozwanego, że nagrywanie bez zgody pracodawcy jego rozmów może stanowić przyczynę rozwiązania umowy o pracę. Powyższy wyrok Sądu Najwyższego wydany został przy innych ustaleniach faktycznych, w których pracownik zbierał informacje w celu zniszczenia swojego pracodawcy. Nadto Sąd Rejonowy podniósł, że z przedmiotowego orzeczenia wynika jeszcze jeden wniosek, że wszelkie informacje prywatne pracodawcy, stanowiące jego własność lub dobro osobiste, które nie są upubliczniane lub kierowane do pracownika, nie powinny być przez pracownika nagrywane i gromadzone. Tymczasem rozmowy nagrywane przez powódkę dotyczyły przede wszystkim spraw powódki, jej problemów z uzyskaniem urlopu w związku z odbywaniem aplikacji na biegłego rewidenta oraz przyczyn wypowiedzenia warunków pracy. Nie ma więc, zdaniem Sądu Rejonowego, podstaw do przyjęcia działania powódki w złych intencjach i w celu narażenia zakładu pracy na szkodę. Chybione więc w ocenie Sądu Rejonowego, jest twierdzenie, że powódka naruszyła obowiązki lojalności wobec pracodawcy. Odmienne przyczyny wypowiedzenia warunków pracy pomiędzy informacjami zawartymi w piśmie wypowiadającym warunki pracy, a wskazanymi przez przełożonych powódki, nie dają w ocenie Sądu I instancji podstawy do stwierdzenia, że pozwany zachował się w sposób lojalny wobec swojego długoletniego parownika, jakim była powódka. W przedmiotowej sprawie powódka wniosła jednocześnie o przyznane jej odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy. Jednakże wypowiedzenie umowy o pracę na skutek żądania zasądzenia wyłącznie odszkodowania należało uznać za chybione, bowiem sam fakt przyznania odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę nie przywraca powódki do pracy, sanując skutki tego rozwiązania. Z tego to powodu Sąd Rejonowy nie znajdując podstaw do zasądzenia odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy orzekł jak w sentencji wyroku. O odsetkach Sąd Rejonowy orzekł na podstawie art. 481 kpc w związku ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zawartego w orzeczeniu z dnia 19 lipca 2005 r sygn. Akt II PK 389/04 OSNP 2006/11-12/174. Natomiast o kosztach Sąd Rejonowy orzekł na postawie art. 98 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na podstawie art. 477 2 kpc orzekł o rygorze natychmiastowej wykonalności. Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik pozwanego, zaskarżając wyrok w części tj. w pkt: 1,3,4 i 6. Wyrokowi zarzucił : I. naruszenie prawa materialnego w postaci następujących przepisów: 1. Art. 52 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (dalej k.p.),przez błędną jego wykładnię przejawiającą się uznaniem, iż rozwiązanie z powódką umowy o pracę bez wypowiedzenia było niezgodne z prawem a powódka nie dopuściła się zarzucanego jej przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych oraz naruszenia tajemnicy służbowej ; 2. Art. 100§ 2 pkt 4,5 i 6 kp poprzez błędną jego wykładnię przejawiającą się uznaniem, iż powódka nie dopuściła się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych tj. ujawnienia tajemnicy pracodawcy, naruszenia zasad współżycia społecznego oraz obowiązku uczciwości i lojalności wobec pracodawcy ; 3. Art. 45 § 1 k.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie przez uznanie, iż stanowi on podstawę prawną zasądzenia stronie powodowej odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia , podczas gdy przepis ten nie miał zastosowania w sprawie o zasądzenie odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę; II. naruszenie przepisów postępowania : 1. Art. 227 kpc w zw. 233 kpc i 328 kpc poprzez dopuszczenie dowodu z nagrania dokonanego przez stronę powodową w sposób potajemny bez zgody i wiedzy osób nagrywanych; 2. Art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie przyczyn zasądzenia odsetek od dnia 7 maja 2012 r. skoro umowę o pracę rozwiązano w dniu 14 czerwca 2012 r. a powództwo o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie warunków umowy zostało oddalone.; poprzez sprzeczne, wzajemnie wykluczające się stwierdzenia przejawiające się jednoczesnym uznaniem, iż powódka dopuściła się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych określonych w art. 100 kp jak również w regulaminie pracy (...) (...) (...)o (...) i zarazem uznaniem, że zgłoszone przez powódkę roszczenie zasądzenia odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę zasługuje na uwzględnienie. (...). niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez niewyjaśnienie czy powódka poprzez nagranie rozmowy telefonicznej prowadzonej przez świadka R. Z. z inną osobą w sprawie zamiany zasad naliczania kosztów pozyskiwania węgla-zdejmowania nadkładu a następnie udostępnienie tej rozmowy innym podmiotom naruszyła obowiązki zachowania pozyskanych w ten sposób informacji w tajemnicy wynikającej z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tj. Dz, U, z 2013 r. , poz. 1382 ) oraz ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2014 r. , poz. 94 ze zm.). Wskazując na powyższe pozwany wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego orzeczenia i oddalenie powództwa w całości, 2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. 3. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania procesowego, za obie instancje. W odpowiedzi na apelację pozwanego pełnomocnik powódki wniósł o oddalenie w całości apelacji strony pozwanej jako bezzasadnej oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według dwukrotności norm przepisanych, powiększonych o należny podatek VAT wg stawki 23%, kosztów przejazdu pełnomocnika powódki pojazdem o pojemności o pow. 900 cm 3 na każdą rozprawę apelacyjną - w wysokości: 88,59 zł (odległość z siedziby kancelarii do Sądu wynosi: 53 km x 2 = 106 km x 0,8358 zł/km = 88,59 zł); Pełnomocnik powódki podniósł, że wskazany w apelacji pozwanego zarzut „naruszenia art. 227 kpc w zw. 233 kpc i 328 kpc poprzez dopuszczenie dowodu z nagrania dokonanego przez stronę powodową w sposób potajemny bez zgody i wiedzy osób nagrywanych" jest bezzasadny, ponieważ strona pozwana w toku procesu nie zgłosiła skutecznie w trybie art. 162 k.p.c. zastrzeżenia co do dopuszczenia dowodu z nagrań- wobec czego na podstawie art.162 zd. 2 k.p.c. utraciła prawo do zgłoszenia takiego zarzutu w apelacji. Pełnomocnik powódki wniósł w dniu 7 sierpnia 2014 roku zażalenie na pkt 5 wyroku Sądu Rejonowego w Bełchatowie Wydziału IV Pracy z dnia 25 czerwca 2014 roku, sygn. akt IV P 124/12, wnosząc o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia o kosztach poprzez nieobciążanie powódki kwotą 4685,20zł. i ewentualnie nakazanie pobrania wskazanej kwoty od pozwanego oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, powiększonych o należny podatek VAT wg stawki 23%.. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 113 u.k.s.c. w zw. z art. 100 k.p.c. oraz z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do stosunkowego rozdzielnia między strony kosztów postępowania ( w postaci nieuiszczonego wpisu oraz wynagrodzenia biegłego z zakresu fonoskopii)- podczas, gdy okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wykluczają możliwość podjęcia takiego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji naruszenie art. 102 k.p.c. w zw. z art.113 u. k.s.c. poprzez ich niezastosowanie i nieprzyjęcie przez Sąd , że w niniejszej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający nieobciążanie powódki kosztami postępowania w zakresie oddalonej części powództwa. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Apelacja pozwanego jest zasadna jedynie w zakresie terminu płatności odsetek od żądania głównego, a w pozostałym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy wbrew zarzutom apelacji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego w postaci art. 52 § 1 pkt 1 k.p., art. 100 § 2 pkt 4,5 i 6 k.p. Nie naruszył także przepisów procesowych art. 227 kpc w zw. 233 kpc i 328 kpc poprzez dopuszczenie dowodu z nagrania dokonanego przez stronę powodową w sposób potajemny bez zgody i wiedzy osób nagrywanych. Strona pozwana zapomina, iż dokonane przez powódkę nagranie rozmów prowadzonych przez nią ze swoimi przełożonymi było przyczyną rozwiązania przez pozwanego z powódką w trybie natychmiastowym umowy o pracę. Pracodawca zarzucił, że powódka dokonując takiego nagrania naruszyła swoje podstawowe obowiązki pracownicze w postaci zasady uczciwości i lojalności wobec pracodawcy oraz zasady współżycia społecznego, a udostępniając nagranie innym osobom i podmiotom, w tym nagranie rozmowy telefonicznej prowadzonej przez kierownika wydziału rachunkowości z inną osobą w sprawie zmiany zasad naliczania kosztów pozyskiwania węgla (zdejmowania nadkładu), mogła doprowadzić do ujawnienia tajemnicy służbowej. Dowód z nagrania stanowił zatem podstawowy i kluczowy dowód w sprawie. Zawierał fakty mające istotne znaczenie dla sprawy w rozumieniu art. 227 k.p.c. Sąd Rejonowy trafnie zatem przeprowadził dowód z zapisu przedmiotowego nagrania. Nie przeprowadzenie zawnioskowanego przez powódkę dowodu z zapisu dźwiękowego uniemożliwiłoby dokonanie oceny, czy wskazana przez pozwanego w piśmie przyczyna rozwiązania umowy o pracę była uzasadniona. Z opinii biegłego z zakresu fonoskopii wynika, że przedłożone przez powódkę nagranie jest oryginalne, dobrej jakości i nie nosi śladów jakiejkolwiek ingerencji technicznej w treść nagrania. Okoliczność, że dowód ten został pozyskany bez wiedzy i zgody przełożonych powódki, nie dyskwalifikuje zatem w przedmiotowej sprawie jego mocy dowodowej, jak chce pozwany. Stanowi ono zatem pełnowartościowy materiał dowodowy, który podlega ocenie w świetle art. 233 k.p.c. W związku powyższym zgłoszone przez pozwanego zastrzeżenia do protokołu rozprawy z dnia 24 czerwca 2013r. w trybie art. 162 k.p.c. w związku z dopuszczeniem dowodu z nagrania, gdyż wbrew stanowisku strony powodowej pozwany taki zarzut podniósł, nie odnoszą zamierzonego skutku. Strona pozwana wskazując jako przyczynę rozwiązania z powódką umowy o pracę nagranie rozmów, winna liczyć się z tym, że nagranie to, w przypadku sporu sądowego, będzie przedmiotem badania i oceny Sądu. Obowiązkiem Sądu w procesie o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia jest bowiem dokonanie oceny nie tylko w zakresie istnienia przyczyny rozwiązania umowy o pracę, ale także ustalenia czy przyczyna ta uzasadniała zastosowanie natychmiastowego trybu rozwiązania umowy. Sąd Rejonowy nie przekroczył także granic swobodnej oceny dowodów zakreślonej treścią art. 233 k.p.c. dokonując oceny treści rozmów przeprowadzonych przez powódkę z przełożonymi w aspekcie naruszenia przez nią obowiązków pracowniczych wymienionych art. 100 § 2 pkt 4,5 i 6 k.p. Sąd Rejonowy trafnie ustalił, że powódka dokonując nagrania rozmów z przełożonymi bez ich wiedzy i zgody naruszyła podstawowe obowiązki pracownicze wymienione w treści art. 100 § 2 pkt 6 k.p., gdyż takie postępowanie naruszało panujące w zakładzie pracy zasady współżycia społecznego. Za przekonujące należy uznać także stanowisko Sądu Rejonowego, iż zachowanie to, wbrew supozycji pozwanego, nie wyczerpywało treści art. 100 § 2 pkt 4 i 5 k.p. Strona pozwana nie wykazała, aby powódka poza przekazaniem przedmiotowego nagrania swojemu pełnomocnikowi celem złożenia go jako dowód w niniejszej sprawie, ujawniła jego treść innym osobom i podmiotom. Udostępnienie przez powódkę treści nagrania reprezentującemu ją w niniejszej sprawie pełnomocnikowi oraz Sądowi na potrzeby sprawy, nie można kwalifikować jako naruszenia tajemnicy służbowej, czy też ujawnienia informacji, których treść mogłaby narazić pracodawcę na szkodę, jak to czyni pozwany. Słusznie zauważa Sąd Rejonowy, iż zarówno Sąd jak i pełnomocnik powódki są związani tajemnicą zawodową. Przekazanie zatem Sądowi informacji, nawet jeśli byłyby one w istocie objęte tajemnicą, nie jest naruszeniem tajemnicy służbowej. Ujawnienie takich informacji w Sądzie, z uwagi na konieczność zachowania ich w tajemnicy zarówno przez Sąd jak i pełnomocnika powódki, nie może też narazić pracodawcy na szkodę. Tym bardziej, że treść nagranej rozmowy telefonicznej prowadzonej przez R. Z., jak słusznie zauważa Sąd Rejonowy, była na tyle krótka i lakoniczna, iż trudno z jej treści wyciągnąć jakieś istotne i wrażliwe dla pracodawcy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić go na szkodę. Jedynym podstawowym obowiązkiem jaki naruszyła powódka dokonując nagrania rozmów z przełożonymi było zatem nie przestrzeganie zasad współżycia społecznego. W pojęciu tym zawiera się także – wbrew odmiennym ustaleniom Sądu Rejonowego - objęta treścią regulaminu obowiązującego u pracodawcy zasada uczciwości i lojalności wobec pracodawcy. Myli się jednak pozwany twierdząc, że poczynienie przez Sąd Rejonowy ustaleń co do naruszenia podstawowego obowiązku pracowniczego w postaci zasad współżycia społecznego jest równoznaczne z istnieniem uzasadnionej przyczyny rozwiązania z nią umowy w trybie natychmiastowym wymienionej w treści art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w myśl art. 52 § 1 pkt 1 k.p. stanowi uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia tylko wówczas, gdy jest zawinione przez pracownika i ma charakter ciężki. Sąd Rejonowy nie uznał, aby zachowanie powódki jakkolwiek zawinione miało charakter ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Był zatem uprawniony do odmowy uznania zasadności rozwiązania z powódką umowy o pracę bez wypowiedzenia. W rozumowaniu Sądu Rejonowego nie ma wewnętrznej sprzeczności, której tak usilnie próbuje się doszukiwać pozwany. Sąd Okręgowy aprobuje taką ocenę dowodów jako zgodną z zasadami logicznego rozumowania. Należy przypomnieć pozwanemu, że Sąd nie jest związany oceną zakładu pracy, uznającą dane zachowanie pracownika za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, wręcz przeciwnie ocena ta podlega sądowej kontroli. Przepis art. 52 § 1 pkt 1 k.p. ma charakter klauzuli generalnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2003 r., I PK 393/02), zaś ocena zastosowania przepisów zawierających takie klauzule (zwroty niedookreślone, jak ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych) zależy od całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2003 r., I PK 558/02, OSNP 2004 nr 16, poz. 283 oraz z dnia 5 listopada 2008 r., III SK 22/08, OSNP 2009 nr 23-24, poz. 331). Natomiast do sfery sędziowskiego uznania należy ocena, czy - w świetle tych ustaleń - można przypisać powódce ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, jak chce pozwany. Rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p. jest nadzwyczajnym sposobem rozwiązania stosunku pracy, dlatego powinno być stosowane przez pracodawcę wyjątkowo. Oznacza to, że musi być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które w zakresie winy pracownika polegają na jego złej woli lub rażącym niedbalstwie (tak. por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 1997r. I PKN 193/97, OSNAPiUS 1998, nr 9 , poz. 269). W przedmiotowej sprawie pozwany jako przyczynę rozwiązania z powódką stosunku pracy wskazał ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Konstrukcja ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych ma charakter złożony, w tym znaczeniu, że tworzą ją zarówno elementy obiektywne, jak i subiektywne. Te pierwsze odnoszą się do bezprawności zachowania polegającej na pogwałceniu podstawowych obowiązków oraz skorelowanego z tym naruszenia bądź zagrożenia interesów pracodawcy. Z kolei aspekt subiektywny to podmiotowa wadliwość zachowania pracownika wynikająca z winy umyślnej bądź rażącego niedbalstwa . Oba wymiary pozostają ze sobą w ścisłej koincydencji i w płaszczyźnie funkcjonalnej mają zdolność wzajemnej substytucji. W pojęciu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, o którym mowa w art. 52 § 1 pkt 1 k.p. mieszczą się zatem trzy elementy: - bezprawność zachowania pracownika (naruszenie podstawowego obowiązku pracowniczego); - naruszenie albo zagrożenie interesów pracodawcy; - zawinienie obejmujące zarówno winę umyślną, jak i rażące niedbalstwo; W przedmiotowej sprawie zachowanie powódki polegające na nagraniu rozmów z przełożonymi niewątpliwie miało charakter bezprawny, odbyło się bowiem bez ich wiedzy i zgody oraz zawiniony, gdyż powódka umyślnie nagrała rozmowy. Przyczyną naruszenia przez powódkę zasad współżycia społecznego (nagranie rozmów z przełożonymi bez ich wiedzy i zgody) była próba wykazania w toczącym się postępowaniu sądowym fikcyjności wskazanej przez pracodawcę w wypowiedzeniu przyczyny niekorzystnej dla niej zmiany warunków pracy. Powódka uznała, że jest to jedyny sposób, aby udowodnić w Sądzie, że u podłoża wypowiedzenia zmieniającego nie stoją zmiany organizacyjne w zakładzie pracy tj. likwidacja zajmowanego przez nią stanowiska zastępcy kierownika działu ogólnego księgowości i potrzeba zwiększenia obsady w dziale sprawozdawczości, jak wskazuje w wypowiedzeniu pracodawca, lecz konflikt w jaki popadła z pracodawcą w związku z ubieganiem się o możliwość odbywania aplikacji na biegłego rewidenta. Sposób pozyskania przez powódkę tego dowodu nie zasługuje na aprobatę. Postępowanie powódki niewątpliwie było sprzeczne z panującymi w zakładzie zasadami współżycia społecznego. Nie mniej zdaniem Sądu Okręgowego naruszenie przez powódkę podstawowych obowiązków pracowniczych, w tym konkretnym przypadku, nie może być zakwalifikowane jako ciężkie. Pomimo bowiem, iż powódka naruszyła w sposób umyślny zasady współżycia społecznego, jej zachowanie obiektywnie nie spowodowało naruszenia bądź zagrożenia interesów pracodawcy. Powódka nagranie przedstawiła jako dowód w sprawie jedynie w toczącym się postępowaniu. Jej postępowanie nie miało na celu wyrządzenia szkody pozwanemu i takiej szkody nie wyrządziło, lecz było próbą obrony własnych pracowniczych interesów. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych, nie mających charakteru ciężkiego, wyklucza uznanie go za zgodne z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Rozwiązanie przez pozwanego z powódką umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie tj. art. 52 § 1 pkt 1 k.p., czyni zasadnym roszczenie powódki o odszkodowanie. Podstawą zasądzenia powódce odszkodowania jest oczywiście przepis art. 56 § 1 k.p. w zw. z art. 58 k.p., a nie art. 45 k.p. w zw. z art. 47 1 k.p., jak to błędnie wskazał Sąd Rejonowy. Wskazanie przez Sąd Rejonowy błędnej podstawy prawnej zasądzonego na rzecz powódki w prawidłowej wysokości odszkodowania nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż wyrok odpowiada prawu. Apelacja odnosi skutek jedynie w zakresie terminu zasądzenia odsetek od należnego powódce odszkodowania. Sąd Rejonowy w uzasadnieniu w istocie poza powołaniem się na art. 481 k.c. nie wyjaśnił dlaczego zasądził odsetki od dnia 7 maja 2012r. W tym zakresie odwołał się do stanowiska Sądu Najwyższego zawartego w orzeczeniu z dnia 19 lipca 2005 r sygn. akt II PK 389/04 OSNP 2006/11-12/174. Orzeczenie to nie odnosi się jednak do kwestii wymagalności odsetek od odszkodowania ale kwestii wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy i odsetek od tego wynagrodzenia W wyroku tym Sąd Najwyższy stwierdził mianowicie , że sąd pracy, orzekając o przywróceniu pracownika do pracy, może na podstawie art. 47 KP zasądzić jednocześnie wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Zasądzenie tego wynagrodzenia następuje pod warunkiem podjęcia pracy po przywróceniu do niej; w przypadku pracowników szczególnie chronionych, w wysokości wynagrodzenia za pracę, jakie pracownik otrzymałby w okresie od rozwiązania umowy o pracę do dnia wyroku i ewentualnie z odsetkami od dnia podjęcia pracy. Przepis art. 481 § 1 k.c. stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. W myśl art. 455 k.c., jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione po wezwaniu dłużnika do jego wykonania. Z przytoczonego przepisu wynika więc, że termin wykonania zobowiązania może być nieokreślony (zobowiązanie bezterminowe) lub określony ściśle, np. datą lub zdarzeniem, które ma nastąpić w przyszłości (zobowiązanie terminowe). W tym wypadku źródłem ustalonego terminu jest ustawa lub umowa stron. Ponadto termin spełnienia świadczenia może wynikać z właściwości rzeczy. Natomiast w wypadku zobowiązania bezterminowego datę spełnienia świadczenia określa wezwanie wierzyciela. Z art. 455 k.c. wynika, że dłużnik jest obowiązany spełnić świadczenie niezwłocznie po wezwaniu wierzyciela do jego wykonania. Z tą też chwilą zobowiązanie dotychczas bezterminowe przekształca się w zobowiązanie terminowe, a na dłużniku spoczywa obowiązek niezwłocznego spełnienia świadczenia. Przepis art. 455 k.c. nie określa jednak ani formy, ani postaci tego wezwania. W związku z tym należy uznać, że może być ono dokonane w dowolny sposób, byleby tylko wynikała z niego wola wierzyciela otrzymania od dłużnika należnego świadczenia. Z tego względu rolę wezwania do wykonania zobowiązania w rozumieniu wskazanego przepisu spełnia wezwanie do zapłaty zawarte np. w fakturze (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19.5.1992 r., III CZP 56/92, OSNCP 1992 nr 12, poz. 219), a także doręczenie pozwanemu odpisu pozwu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22.5.1980 r., II CR 131/80, OSNCP 1980 nr 11, poz. 223). Roszczenie przysługujące pracownikowi o zapłatę odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę jest roszczeniem bezterminowym, co oznacza, że jest ono wymagalne niezwłocznie po wezwaniu pracodawcy do jego zapłaty (art. 455 k.c.). W przedmiotowej sprawie powódka z żądaniem zasądzenia odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony wystąpiła w pozwie z dnia 25 czerwca 2012r. Pozew ten został doręczony pozwanemu w dniu 5 lipca 2012r. (k. 125 akt). Na potwierdzeniu odbioru wpisano ręcznie błędną datę odbioru pozwu „7.05.2012r.”. Prawidłowa data widnieje jednak na stemplu pocztowym : 5 lipiec 2012r. Zważywszy, że powódka złożyła pozew w dniu 25 czerwca 2012r. jego doręczenie nie mogło nastąpić przed datą jego złożenia. Pomyłka w oznaczeniu daty doręczenia odpisu pozwu jest zatem oczywista. Wydaje się, że intencją Sądu Rejonowego było zasądzenie odsetek od odszkodowania właśnie od daty doręczenia pozwanemu odpisu pozwu. W uchwale z dnia 6 marca 2003r. w sprawie III PZP 3/03 Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawowe odsetki od odszkodowania przysługującego pracownikowi z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia stają się wymagalne w dniu doręczenia pracodawcy odpisu pozwu zawierającego żądanie zapłaty tego odszkodowania. Sąd w niniejszej sprawie co do zasady podziela to stanowisko. Nie mniej nie można zapominać o tym, że w pozwie strona powodowa żądała zasądzenia odszkodowania w kwocie 10.100zł., a Sąd Rejonowy zasądził ostatecznie na rzecz powódki z tego tytułu kwotę 22.838,63zł. Takiej kwoty zażądał pełnomocnik powódki dopiero w piśmie z dnia 11 kwietnia 2013r., które wpłynęło do Sądu w dniu 15 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy zasądzając odsetki od całej należnej powódce kwoty odszkodowania (22.838,63zł.) od daty doręczenia odpisu pozwu, w którym było zawarte żądanie zasądzenia kwoty 10.100zł. naruszył art. 321 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem bowiem Sąd nie może zasądzać ponad żądanie. Skoro zawodowy pełnomocnik żądał w pozwie tytułem odszkodowania kwoty 10.100zł., to odszkodowanie w tej i tylko tej wysokości stało się wymagalne z chwilą doręczenia odpisu pozwu. Doręczenie pozwanemu odpisu pozwu było bowiem wezwaniem do zapłaty konkretnej kwoty. Gdyby powódka nie rozszerzyła żądania pozwu Sąd – z uwagi na treść art. 321 k.p.c. - nie mógłby zasądzić na jej rzecz wyższego odszkodowania, mimo że jego wyższa wysokość wynikała wprost z przepisów ustawy tj. z art. 58 k.p.. Z tych samych względów Sąd nie może zasądzić odsetek od rozszerzonej części odszkodowania przed datą zgłoszenia takiego żądania. Tylko wówczas, gdy pracownik w pozwie żądając odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę nie wskazuje konkretnej kwoty odszkodowania i żąda jej zasądzenia z ustawowymi odsetkami, doręczenie tak sprecyzowanego pozwu jest jednocześnie wezwaniem pracodawcy do zapłaty odszkodowania w wysokości określonej ustawowo (art. 58 k.p.), co uprawnia do zasądzenia odsetek od daty doręczenia takiego pozwu. Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 5 grudnia 2002 r. w sprawie I PK 88/02 stwierdzając, że co do zasady rolę wezwania do wykonania świadczenia spełnia doręczony dłużnikowi odpis pozwu, zawierający - zgodnie z art. 187 § 1 KPC - dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe - dochodzoną kwotę pieniężną. Taką samą rolę spełnia pismo procesowe określające żądanie powoda, jeżeli czyni to w sposób wymagany art. 187 § 1 KPC. Inaczej jednak należy traktować obowiązek pracownika dotyczący oznaczenia wysokości dochodzonego roszczenia, jeżeli - z woli ustawodawcy - roszczeniem tym jest odszkodowanie zryczałtowane. W takiej bowiem sytuacji zgłoszenie przez pracownika w pozwie lub w piśmie procesowym żądania odszkodowania przewidzianego w art. 56 § 1 związku z art. 58 § 1 KP, bez wymienienia kwoty odszkodowania, spełnia warunek wezwania dłużnika do wykonania świadczenia. Wysokość odszkodowania zależy bowiem od określonych ustawowo kryteriów obiektywnych, takich jak długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość wynagrodzenia pracownika (obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy). Odszkodowanie określone w tym przepisie przysługuje pracownikowi niezależnie od wysokości poniesionej przez niego rzeczywistej szkody i wyczerpuje zarazem wszystkie jego uprawnienia z tego tytułu, wyłączając też możliwość dochodzenia dodatkowego odszkodowania według przepisów prawa cywilnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.11.1981 r., I PR 91/81, OSNCP 1982 nr 5-6, poz. 81).W konsekwencji więc wiadomo, czego może żądać pracownik i do czego jest obowiązany pracodawca, gdy pracownik zgłasza roszczenie o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Stosownie bowiem do art. 58 KP, dopuszczalne granice tego odszkodowania określił sam ustawodawca, ograniczając je do wysokości nieprzekraczającej trzymiesięcznego wynagrodzenia pracownika z okresu poprzedzającego rozwiązanie umowy. Reasumując w przedmiotowej sprawie roszczenie o wypłatę należnego powódce odszkodowania stało się wymagalne z momentem doręczenia pozwanemu odpisu pozwu tj. z dniem 5 lipca 2012r. co do kwoty 10.100zł., a co do pozostałej 12.738,63zł. od daty doręczenia rozszerzonego w tym zakresie żądania odszkodowania. Sąd przyjął iż datą ta jest data wpływu do Sądu pisma rozszerzającego powództwo 15 kwietnia 2013r., gdyż pismo to zostało wysłane pozwanemu przesyłka poleconą w dacie 11 kwietnia 2013r. Sąd przyjął, że pozwany otrzymał to pismo nie później niż Sąd, a zatem w dacie 15 kwietnia 2013r. W chwili doręczenia odpisu pozwu oraz odpisu pisma rozszerzającego powództwo powstał obowiązek spełnienia świadczenia, zaś opóźnienie w jego wykonaniu uzasadnia według art. 481 § 1 k.c. zapłatę odsetek. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 386§1 k.p.c. orzekł jak punkcie II 1), a w pozostałym zakresie apelację pozwanego jako bezzasadną oddalił na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 5 w zw. z § 11ust. 1 pkt 2 i § 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U nr 163 poz. 1349) nakładając obowiązek zwrotu wszystkich kosztów na stronę pozwaną, z uwagi na to, że strona powodowa uległa tylko co do nieznacznej części swojego żądania ubocznego. Brak podstaw do powiększenia należnego pełnomocnikowi powódki wynagrodzenia o stawkę podatku od towarów i usług. Powódka nie korzystała z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, a z wyboru. Zgodnie zaś z treścią § 2 ustęp 3 rozporządzenia sąd podwyższa opłaty, o których mowa w ust. 1 rozporządzenia, o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, tylko w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Nakład pracy pełnomocnika powódki w postępowaniu apelacyjnym ograniczający się do wniesienia odpowiedzi na apelację i udziału w jednym terminie rozprawy nie uzasadniał przyznania mu wynagrodzenia według dwukrotności norm przepisanych. Przechodząc do treści zażalenia pełnomocnika powódki obejmującego pkt 5 wyroku należy je uznać za zasadne w całości, choć z innych przyczyn niż wskazane w uzasadnieniu. Sąd Rejonowy nie naruszył art. 100 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do stosunkowego rozdzielnia między strony kosztów postępowania ( w postaci nieuiszczonego wpisu oraz wynagrodzenia biegłego z zakresu fonoskopii), gdyż o kosztach procesu jak wynika z uzasadnienia nie orzekł na podstawie wskazanych w zażaleniu przepisów, ale na podstawie art. 98 k.p.c. Przepis art. 98 k.p.c. wyraża zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, co oznacza, że koszty procesu ponosi strona przegrywająca. Sąd Rejonowy pomimo jednak ustalenia, że proces o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu tych umów wygrała powódka, dokonał stosunkowego rozdzielenia wydatków w postaci wynagrodzenia biegłego z zakresu fonoskopii, obciążając strony tymi kosztami w równej części. Dowód z opinii biegłego z zakresu fonoskopii mógł zostać dopuszczony jedynie na potrzeby sprawy o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, a nie sprawy o odszkodowanie tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy. Z chwilą rozwiązania z powódką umowy o pracę w trybie natychmiastowym, co nastąpiło w dniu 14 czerwca 2012r., gdyż powódka nie żądała przywrócenia do pracy, bezprzedmiotowym było dokonywanie oceny w zakresie zgodności z prawem i zasadności uprzedniego wypowiedzenia warunków pracy (20 kwiecień 2012r.), bowiem wypowiedzenie to (oświadczenie woli) nie mogło wywołać rozwiązania umowy o pracę z upływem okresu wypowiedzenia tj. z dniem 31 lipca 2012r., wobec odmowy przyjęcia wypowiedzenia zmieniającego, gdyż niemożliwe jest rozwiązanie stosunku pracy, który już nie istnieje (podobnie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 listopada 2013r. , II PK 172/13). U podstaw oddalenia powództwa o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy legła zatem bezskuteczność dokonanego wypowiedzenia zmieniającego. Wypowiedzenie to nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż wcześniej umowa o pracę uległa rozwiązaniu. Z chwilą rozwiązania przez pracodawcę z powódką umowy o pracę w trybie natychmiastowym, uprzednio dokonane wypowiedzenie zmieniające stało się prawnie bezskuteczne, co wyklucza powództwo o odszkodowanie z tego tytułu. Wypowiedzenie zmieniające, które nie może wywołać zamierzonego skutku, powoduje, iż odpada materialno prawna podstawa roszczenia z nim związana. Wygranie przez powódkę procesu, w którym dowód z opinii biegłego z zakresu fonoskopii został dopuszczony, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wyrażoną w art. 98 k.p.c., winno skutkować obciążeniem kosztami tego dowodu pozwanego. Tym bardziej, że dowód z opinii biegłego z zakresu fonoskopii był dopuszczony na wniosek strony pozwanej, która kwestionowała moc dowodową nagrania. Opinia biegłego wykazała natomiast, że powódka nie ingerowała w treść nagrania. W związku z bezpodstawnością zarzutów pozwanego nagranie mogło i stanowiło ważny dowód w sprawie. Nawet jednak gdyby powódka przegrała sprawę, brak byłoby podstaw do obciążenia jej pokrytymi przez Skarb Państwa kosztami sądowymi, gdyż jako wnoszący powództwo pracownik na podstawie art. 96 ust 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem od opłat i wydatków (art. 2 ust 1 ustawy o kosztach). Wynagrodzenie biegłego zostało tymczasowo pokryte w całości przez Skarb Państwa, a nie pozwanego, co oznacza że powódka nie może być obciążona tymi kosztami. wolnienie, o którym mowa w art. 96 (...) obejmuje bowiem koszty sądowe, których nie musi ponosić podmiot korzystający ze zwolnienia, a które zostały poniesione za niego przez Skarb Państwa. Ustawowe zwolnienie od kosztów nie zwalnia pracownika jedynie od zwrotu kosztów poniesionych przez przeciwnika wygrywającego sprawę. Z analogicznych względów brak było podstaw do obciążenia przez Sąd Rejonowy powódki kosztami nieuiszczonej opłaty sądowej od przegranego powództwa o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy w kwocie 1142zł. Koszty opłaty sądowej zostały poniesione za przegrywającą sprawę powódkę przez Skarb Państwa, a art. 96 ust 1 pkt 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wyłącza możliwość żądania zwrotu takich kosztów. Sąd Rejonowy nakazując pobranie od powódki z zasądzonego na jej rzecz roszczenia kwoty 4685,20zł. naruszył zatem przepis art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Za bezzasadny natomiast należało uznać wniosek strony powodowej o obciążenie nieuiszczoną opłatą od pozwu o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem wypowiedzenia warunków pracy w kwocie 1142zł. pozwanego. Pozwany wygrał przedmiotową sprawę, gdyż powództwo w tym zakresie zostało oddalone. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw prawnych do obciążania go kosztami procesu przegranego przez powódkę. Stosownie zaś do treści art. 113 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Korzystanie przez powódkę z ustawowego zwolnienia od ponoszenia nieuiszczonej opłaty sądowej na podstawie art. 96 ust 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wyłącza stosowanie art. 102 k.p.c. Bezprzedmiotowym jest bowiem orzekanie przez Sąd o kosztach sądowych, z obowiązku ponoszenia których strona jest zwolniona przez ustawodawcę i co do których brak podstaw do obciążenia strony przeciwnej. Z tych względów Sąd nie zamieścił rozstrzygnięcia co do opłaty sądowej w kwocie 1142zł. Tą kwestię reguluje bowiem sam ustawodawca w art. 96 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Podstawy do obciążenia pozwanego nieuiszczonymi przez powódkę kosztami sądowymi istniały jedynie w zakresie opłaty sądowej ( 1142zł.) od pozwu o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę. Opłaty tej nie miała bowiem obowiązku uiścić powódka, gdyż była zwolniona od jej ponoszenia na podstawie art. 96 ust 1 ustawy o kosztach sądowych, a pozwany jako osoba przegrywająca sprawę na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Reasumując Sąd Okręgowy na podstawie art. 397§2 k.p.c. w zw. z art. 386§1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 5 w ten sposób, że na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Bełchatowie kwotę 3543,20zł., którą została bezzasadnie obciążona powódka z tytułu wynagrodzenia biegłego. O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 3 w zw. z § 11ust. 1 pkt 2 i § 12 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U nr 163 poz. 1349). Podobnie jak przy apelacji brak było podstaw do powiększenia należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia o podatek od towarów i usług.