I ACz 316/15

Sygn. akt I ACz 316/15 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący:SSAJan Kremer (spr.) Sędziowie:SSAJerzy Bess SSO Barbara Baran (del.) po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2015 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa F. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko (...) spółce akcyjnej w W. o zapłatę na skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2014 roku, sygn. akt IX GC 1069/13 postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt I ACz 316/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie strony powodowej F. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o zapłatę 71 893,73 dolarów amerykańskich z ustawowymi odsetkami poprzez: a/ zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony pozwanej (...) spółki akcyjnej w W. o nr (...) (...) (...) w Banku (...),; b/ zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony pozwanej o nr (...) (...) w Banku (...) S.A./ c/ obciążenie nieruchomości strony pozwanej położonej w miejscowości W., gmina K., składającej się z działki nr (...), obręb (...), o powierzchni O,4150 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu, Wydział IV Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o nr (...) hipoteką przymusową. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że wniosek zasługiwał na uwzględnienie, gdyż strona powodowa uprawdopodobniła roszczenie i interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, tj. przesłanki warunkujące udzielenie zabezpieczenia. Została też podana suma zabezpieczenia w kwocie 289.719,74 zł obejmująca roszczenie główne z odsetkami ustawowymi do dnia wniesienia wniosku, przewidywalne koszty procesu oraz koszty wykonania zabezpieczenia, Sąd Okręgowy uznał za uprawdopodobnione, że powodowa spółka zawarła z pozwaną spółką umowę o wykonanie 20 płyt głównych do komputerów. Strona powodowa wykonała umowę, zaś pozwana spółka zobowiązała się zapłacić powodowej spółce wynagrodzenie w wysokości 71.893,73 dolarów amerykańskich. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć twierdzenia strony pozwanej dotyczące wadliwości wykonania płyt i skuteczności odstąpienia od umowy zostały uprawdopodobnione, to nie w takim stopniu, by uznać, że roszczenie strony powodowej jest oczywiście niezasadne. Również interes prawny został uprawdopodobniony. Nie wiadomo jaka jest sytuacja majątkowa strony pozwanej, gdyż nie złożyła ona do akt rejestrowych sprawozdań finansowych. Nadto strona pozwana w dniu 23 września 2014 r. zbyła trzy nieruchomości na rzecz (...) spółki akcyjnej w W.. W skład zarządu pozwanej spółki i spółki (...) wchodzi ta sama osoba. Z kolei czwarta nieruchomość strony pozwanej dla której prowadzona jest księga wieczysta (...) jest obciążona hipotekami do kwoty 9.000 000 zł i 12.992.058 zł. W tym stanie rzeczy jest prawdopodobne, że brak zabezpieczenia może utrudnić wykonanie orzeczenia uwzględniającego powództwo. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona pozwana, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1. art. 730 1 par 1 k.p.c. w zw. z art. 233 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że strona powodowa uprawdopodobniła dochodzone roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia;
2. art. 730 1 par 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i udzielenie zabezpieczenia w sposób obciążający stronę pozwaną ponad uzasadnioną prawnie potrzebę. W konkluzji wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku o udzielenie zabezpieczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniosła, że okoliczność zbycia istotnych składników majątkowych nie stanowi przesłanki do uznania, że może dojść do trudności w uzyskaniu zaspokojenia w przypadku uwzględnienia powództwa, gdyż zbycie skutkuje otrzymaniem świadczenia w postaci rozliczenia. Zbyte nieruchomości były obciążone wielomilionowymi hipotekami, zatem ich zbycie nie miało wpływ na zmniejszenie majątku strony pozwanej. Twierdzenia strony powodowej o trudnej sytuacji finansowej strony pozwanej są jedynie nieuzasadnionymi przypuszczeniami. Wskazała, że zabezpieczenie wierzytelności na rachunkach strony pozwanej objęło wierzytelności z tytułu sprzedaży przedmiotowych nieruchomości. W konsekwencji Sąd I instancji zabezpieczył cały majątek strony pozwanej. Zakres udzielonego zabezpieczenia uniemożliwia stronie pozwanej prowadzenie działalności gospodarczej, stanowiąc obciążenie strony pozwanej ponad miarę. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 730 1 k.p.c. udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia; interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Przy wyborze sposobu zabezpieczenia sąd uwzględni interesy stron lub uczestników postępowania w takiej mierze, aby uprawnionemu zapewnić należytą ochronę prawną, a obowiązanego nie obciążać ponad potrzebę. Przede wszystkim należy wskazać, że postępowanie zabezpieczające nie jest postępowaniem merytorycznym. Jego kognicja ogranicza się tylko i wyłącznie do badania przesłanek do wydania postanowienia tymczasowego. Wymóg uprawdopodobnienia jest mniej rygorystyczny od obowiązku udowodnienia, bowiem nie jest niezbędne zachowanie przepisów postępowaniu dowodowym (art. 243 k.p.c.). Uprawdopodobnienie, rozumiane jest bowiem jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu nie dający pewności, lecz prawdopodobieństwo o jakimś fakcie. W ocenie Sądu Apelacyjnego strona powodowa twierdzeniami i załączonymi dokumentami uprawdopodobniła roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W niniejszym sprawie został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniający powództwo w całości. Ze względu na wniesienie sprzeciwu i zgłoszone wnioski dowodowe, w tym o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu elektroniki, elektrotechniki i radiotelewizji, dla weryfikacji twierdzeń czy strona pozwana otrzymała od strony powodowej towar obarczony wadami, niezgodny z zawartą umową, konieczne jest zasięgnięcie wiadomości specjalnych. Ta kwestia będzie wyjaśniana w postępowaniu merytorycznym, gdyż wykracza poza specyfikę postępowania zabezpieczającego, która sprowadza się do niezwłocznego udzielenia uprawnionemu tymczasowej ochrony prawnej z pominięciem rygorów dowodowych. Skoro zatem ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej w sprawie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, w którym zasadnicze znaczenie będzie miał dowód z opinii biegłego, to wobec faktu, że w postępowaniu zabezpieczającym stron a uprawniona nie ma obowiązku udowodnienia swojego roszczenia, należy uznać za Sądem I instancji, że roszczenie zostało na obecnym etapie w sposób wystarczający uprawdopodobnione. Zgodzić należy się również z Sądem I instancji, że strona powodowa uprawdopodobniła interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Obawa utraty płynności finansowej strony pozwanej nie jest hipotetyczna. Strona pozwana sprzedała trzy z czterech posiadanych nieruchomości, i choć wskazuje, że otrzymała za to ekwiwalent pieniężny, która stanowi jedyny składnik majątkowy, poza nieruchomością która została zabezpieczona. Mając zatem na uwadze fakt, że wobec strony pozwanej toczą się liczne postępowania egzekucyjne, a ostatnia z posiadanych nieruchomości została już obciążona kilkoma hipotekami na wielomilionowe kwoty, co wynika z odpisu księgi wieczystej, brak zabezpieczenia może spowodować co najmniej utrudnienie egzekucyjnej realizacji orzeczenia uwzględniającego powództwo o zapłatę. Istnieje zatem realne ryzyko niewykonania zapadłego w sprawie orzeczenia. W kwestii zastosowania sposobu zabezpieczenia nadmiernego obciążającego stronę pozwaną wskazać należy, że argumenty strony pozwanej w tym zakresie są ze sobą sprzeczne, z jednej strony strona pozwana wskazuje, że dokonane zabezpieczenie uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej, z drugiej zaś strony wskazuje, że oprócz posiadanej nieruchomości gruntowej oraz ekwiwalentu pieniężnego z tytułu wcześniejszej sprzedaży swoich dwóch nieruchomości, nie posiada innego majątku. Oznaczałoby to, że strona pozwana w istocie posiadała jedynie trwały majątek nieruchomy, bez aktywów obrotowych, co podważa wiarygodność twierdzenia o konieczności zmniejszenia uciążliwości zabezpieczenia. Wskazać należy przy tym, że strona pozwana nie przedłożyła sprawozdań finansowych do KRS, zatem nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzeń strony pozwanej odnośnie jej kondycji finansowej, że dokonanie zabezpieczenie uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji Na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397§2 k.p.c.