Sygn. akt IV P 633/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2015 r. Sąd Rejonowy w Lubinie Wydział IV Pracy w składzie: Przewodniczący: SSR Agata Mularska-Karamon Protokolant: Sylwia Rosa po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. w Lubinie na rozprawie sprawy z powództwa N. K. przeciwko (...) Sp. z o.o. w W. o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych i nocnych I. zasądza od strony pozwanej (...) Sp. z o.o. w W. na rzecz powoda N. K. kwotę 16.853,55 zł brutto (szesnaście tysięcy osiemset pięćdziesiąt trzy złote i 55/100) z ustawowymi odsetkami od kwot: - 466,88 zł od dnia 11.12.2010 r. do dnia zapłaty, - 702,56 zł od dnia 11.01.2011 r. do dnia zapłaty, - 808,42 zł od dnia 11.02.2011 r. do dnia zapłaty, - 808,72 zł od dnia 11.03.2011 r. do dnia zapłaty, - 1.060,01 zł od dnia 11.04.2011 r. do dnia zapłaty, - 982,04 zł od dnia 11.05.2011 r. do dnia zapłaty, - 934,33 zł od dnia 11.06.2011 r. do dnia zapłaty, -1.217,88 zł od dnia 11.07.2011 r. do dnia zapłaty, - 941,46 zł od dnia 11.08.2011 r. do dnia zapłaty, - 655,44 zł od dnia 11.09.2011 r. do dnia zapłaty, - 962,32 zł od dnia 11.10.2011 r. do dnia zapłaty, - 1.042,30 zł od dnia 11.11.2011 r. do dnia zapłaty, - 780,27 zł od dnia 11.12.2011 r. do dnia zapłaty, - 894,49 zł od dnia 11.01.2012 r. do dnia zapłaty, - 514,90 zł od dnia 11.02.2012 r. do dnia zapłaty, - 569,35 zł od dnia 11.03.2012 r. do dnia zapłaty, - 569,47 zł od dnia 11.04.2012 r. do dnia zapłaty, - 294,39 zł od dnia 11.05.2012 r. do dnia zapłaty, - 681,78 zł od dnia 11.06.2012 r. do dnia zapłaty, - 531,55 zł od dnia 11.07.2012 r. do dnia zapłaty, - 261,80 zł od dnia 11.08.2012 r. do dnia zapłaty, - 339,02 zł od dnia 11.09.2012 r. do dnia zapłaty, - 325,31 zł od dnia 11.10.2012 r. do dnia zapłaty, - 342,18 zł od dnia 11.11.2012 r. do dnia zapłaty, - 166,68 zł od dnia
- 12.2012 r. do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe i nocne, II. w pozostałym zakresie powództwo oddala, III. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego od oddalonego powództwa, IV. nakazuje stronie pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w Lubinie) kwotę 843,00 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej od uiszczenia której powód był zwolniony oraz kwotę 2.877,30 zł tytułem zwrotu kosztów opinii biegłego. UZASADNIENIE Powód N. K. w pozwie skierowanym przeciwko (...) sp. z o.o. w W. domagał się zasądzenia kwoty 18.587,37 zł brutto tytułem wynagrodzenia za godziny nadliczbowe za okres od września 2010r. do listopada 2012r., wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, że był zatrudniony u strony pozwanej na stanowisku kierowcy a do jego obowiązków należało załadunek i rozładunek towaru ( asortymentu mięsnego) wg zleceń i rozwiezienie towaru z magazynu do sklepów. Wykonywał pracę w godzinach od 3.00 do godz. 12.00-13.00, również we soboty. Pracodawca nie wypłacał w całości należności z tytułu wynagrodzenia za godziny nadliczbowe i nocne. Podniósł w toku postępowania, że karty drogowe przedłożone przez stronę pozwaną nie odzwierciedlają faktycznego czasu pracy i zostały przerobione, w zakresie godziny rozpoczęcia pracy z 3.00 na 5.00, a nadto nie wykazywały pracy na bazie, po dokonaniu codziennego tankowania pojazdu, a polegającej na rozliczeniu dokumentacji, zdaniu skrzynek i umyciu auta. Nadto nie ujmowały pracy związanej z wymianą ogumienia a także czynnościami związanymi z naprawami samochodów dokonywanymi w serwisach oraz dodatkowych wyjazdów do W.. Strona pozwana (...) sp. z o.o. w W. wniosła o oddalenie powództwa. Podniosła zarzut przedawnienia w zakresie roszczeń za wrzesień i październik 2010r. Podniosła, że prowadziła szczegółową ewidencję czasu pracy kierowców w postaci kart drogowych i wszelkie należności wynikające z zaewidencjonowanego czasu pracy zostały podwodowi wypłacone. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód N. K. był zatrudniony u strony pozwanej w (...) sp. z o.o. w W. na stanowisku kierowcy- konwojenta w pełnym wymiarze czasu pracy . Do jego obowiązków należało: - sprawdzanie pojazdu pod względem technicznym, - dbanie o sprawność pojazdu pod względem sanitarnym ( mycie, dezynfekcja pojazdu), - dostarczanie towaru - asortymentu mięsnego do sklepów detalicznych, - załadunek i wyładunek towaru, - rozliczanie gotówki, - wystawianie dokumentów kasowych, - codzienne wypełnianie karty drogowej, - rozliczanie się z pojemników powierzonych na czas transportu, - codzienne tankowanie pojazdu na stacjach benzynowych Dowód: - umowa o pracę, - zakres obowiązków, a/o, k. B 1 Powód, podobnie jak inni kierowcy zatrudnieni u strony pozwanej rozpoczynał pracę od poniedziałku do soboty o godz. 3.
- Po przybyciu do pracy podpisywał listę obecności i odbierał kartę kierowcy ( w której wpisana była godzina rozpoczęcia pracy, godzinę tę wpisywał D. K. ) przystępował do załadunku samochodów. Wszyscy kierowcy wspólnie ładowali samochody towarem, który już uprzednio został posegregowany na poszczególne trasy i sklepy. W okresach przedświątecznych pracę rozpoczynano ok. godz. 1.00- 2.
- Za ładunek towaru trwał średnio 2 – 2,5 godz., po czym kierowcy wyjeżdżali w trasę w celu rozwiezienia towaru do sklepów. Kierowcy prowadzili ewidencję dostaw towarów do sklepów, na których wpisywano godzinę dostawy i sklep. Po wykonanej trasie powód wracał do L., gdzie codziennie tankował pojazd na stacji S., gdzie pobierał paragon załączany następnie do karty drogowej. W paragonie wskazana była każdorazowo godzina tankowania pojazdu. Po zatankowaniu powód udawał się na bazę mieszcząca się w miejscowości O. pod L., gdzie rozliczał faktury, zdawał skrzynki, zwroty towarów. Trwało to koło 1 godz. Dwa –trzy razy w tygodniu mył i dezynfekował samochód. Czynności związane z myciem i dezynfekcją zajmowały około 0,5 godz. Codziennie zdawano kartę drogową, w których kierowca wpisywał przebieg trasy. Nie wpisywał godziny zakończenia pracy, wpisywał ją kierownik M. O.. Nie korespondowała ona z godziną faktycznego zakończenia i rozpoczęcia pracy. Zwykle do godziny widniejącej na paragonie z tankowania pojazdu doliczał uznaniowo około 20-30 min i tak ustalał i wpisywał godzinę zakończenia pracy. Dowód; - zeznania świadków; - D. K., k. 120, - R. S., k. 121, - D. K., k. 141-142, - K. T., k. 160-161 - zeznania powoda, k. 244-245 - zeszyty z zapiskami powoda, załącznik, - karty drogowe, załącznik, - listy obecności, k. 218-242 W kartach drogowych naniesiono poprawki w zakresie godziny rozpoczęcia pracy z godziny 3.00 na godz. 5.
- Zmian dokonał M. O.. Dowód; - karty drogowe, załącznik, - zeznania świadka M. O., k. 121, Zdarzało się , że powód wyjeżdżał po towar do W. w godzinach nocnych. Wyjeżdżał około godz. 20.00- 22.00 po czym około 3-4.00 wracał do L. i od razu jechał w kolejną trasę , jak w zwykły dzień. Powód niejednokrotnie ( średnio 2 razy w tygodniu ) na polecenie pracodawcy zawoził samochody do warsztatów w celach serwisowych. Czas tej pracy nie był przez stronę pozwaną ewidencjonowany. Dowód; - zeznania świadków: - D. K., k. 121, - D. K.
(1), k. 141-142, - K. T., k. 160-161 - zeznania powoda, k. 244-245 Wynagrodzenie za pracę pracodawca wypłacał na rachunek bankowy, w kwocie zgodnej z listą płac. Powód otrzymywał bony o wartości zwykle 190 zł. Inni pracownicy również otrzymywali bony. Kwoty te stanowiły premię za przejechane kilometry i tonaż przewiezionego towaru. Odbiór bonów był przez kierowców kwitowany w osobnej liście. Dowód; -zeznania świadków: - D. K.
(1), k. 141-142 - K. T., k. 160-161 , - listy płac, dowody zarobkowe, k. 47-87 - zeznania powoda, k. 244-245 Powód w okresie od listopada 2010r. do listopada 2012r. przepracował u strony pozwanej 1.372,6 godzin, z czego 657,3 godz. wynikające z faktu uwzględnienia rozpoczynania przez powoda pracy faktycznie o godz. 3.00 oraz 715, 3 godz. Wynikające z przeliczenia prac dotykowych wykonywanych po zatankowaniu pojazdu ( rozliczenie dokumentacji, rozliczenie i zdanie skrzynek, mycie samochodu i wyjazdy do warsztatów i do W.). Wszystkie te godziny nie zostały przez sternę pozwaną zaewidencjonowane. Należne powodowi wynagrodzenie, za przepracowane godziny wynosiło , po odliczeniu kwot wypłaconych przez stronę pozwaną a wynikających z list płac stanowiło kwotę 16.872,01 zł brutto. Dowód: - opinia biegłego i opinia uzupełniająca, k.322- 340, 253-291 Sąd zważył, co następuje: Powództwo było uzasadnione w przeważającej części. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 kpc ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z danych faktów wywodzi dla siebie skutki prawne. W przypadku spraw o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych zasadą jest, że udowodnienie faktu pracy ponad normy ustawowe spoczywa na pracowniku. Należy jednak mieć na uwadze, że na pracodawcy spoczywa obowiązek prowadzenia rzetelnej dokumentacji pracowniczej, w tym również indywidualnej ewidencji czasu pracy. Wykazanie przez pracownika, że pracodawca w ogóle nie prowadził ewidencji czasu pracy lub też prowadził ją nierzetelnie (niezgodnie ze stanem faktycznym) powoduje przerzucenie ciężaru dowodu na stronę zaprzeczającą tym faktom ( wyrok SN z dnia 5.05.1999r. IPKN 665/98). W tym miejscu zaznaczyć należy, że strona pozwana nie ewidencjonowała czasu pracy powoda N. K. w sposób rzetelny. Przedłożone do akt sprawy przez stronę pozwaną listy obecności nie korespondowały z przedłożonymi grafikami szczególnie w zakresie prac wykonywanych w soboty. Nadto materiał dowodowy w postaci logicznych i wzajemnie spójnych zeznań świadków D. K.
(1), K. T. i D. K. oraz powoda wykazał, że pracodawca nie ewidencjonował czasu pracy powoda pomiędzy godz. 3.00 a 5.00 rano oraz pracy wykonywanej w związku z rozliczeniem dokumentów, faktur, rozliczania skrzynek mycia samochodów oraz wyjazdów do W. , pracy w okresach okołośwątecznych jak również pracy związanej z wyjazdami do warsztatów. Pracodawca do pracy po zakończeniu tankowania uznaniowo doliczał czas 20-30 min, co nie odzwierciedlało czasu, jaki powód faktycznie przeznaczał na pracę. Powyższe okoliczności wynikają również z kart drogowych i załączonych do nich wydruków z tankowania pojazdów. Wydruki te wskazują na godzinę tankowania i w prosty sposób można obliczyć pozostały czas pracy kierowcy przeznaczony na pracę po zatankowaniu pojazdu ( łącznie z dojazdem na bazę ). Nadto karty te noszą znaki przerobienia. Przerobiona został godzina rozpoczęcia pracy przez powoda z godz. 3.00 na 5.00 Te okoliczności w powiązaniu z zeznaniami w/w świadków w sposób oczywisty wskazują na fakt, że pracodawca nierzetelnie ewidencjonował czas pracy. Zatem Sąd w zleceniu do biegłego polecił wyliczyć godziny przepracowane a niezaewidencjonowane przez stronę pozwaną , z uwzględnieniem pracy od godz. 3.00 oraz przy uwzględnieniu zapisków powoda, które na bieżąco prowadził ewidencjonując swój czas pracy. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka M. O.. Przede wszystkim pozostawały w sprzeczności z zeznaniami świadków K., K.
(1)T. , powoda, a nadto przeczyły im zapisy w kartach pracy kierowcy, na których nanoszone były poprawki. Co najistotniejsze, świadek D. K. zatrudniony aktualnie u strony pozwanej przedstawił odmiennie stan faktyczny w zakresie pracy powoda, jego rozpoczynania i kończenia pracy. Biegła S. P. zgodnie ze zleceniem Sadu w sposób skrupulatny i prawidłowy dokonała wyliczenia niezaewidencjonowanych godzin pracy powoda i prawidłowo wyliczyła wynagrodzenie za te godziny wraz z dodatkiem za pracę w godzinach nocnych. W opinii uzupełniającej biegła podtrzymała dotychczasowe wnioski , skorygowała ją jedynie o błąd rachunkowy. Zarzuty strony pozwanej skierowane do opinii są nieuzasadnione. Tak z zeznań powoda jak świadków D. K., D. K.
(1), i K. T. wynika, że powód każdorazowo zaczynał pracę od godz. 3.00, czasem wcześniej w okresach okołoświątecznych. Zatem zarzuty , co faktu , że w karcie pracy jest wpisana godz. 3.30. lub 4.00 czy też 6.00 nie uprawnia strony pozwanej do czynienia z tego skutecznego zarzutu. Fakt przerabiania godziny rozpoczęcia pracy powoda w znacznej większości kart, zdaniem Sądu stanowi podstawę do przyjęcia , że karty te były generalnie i co do zasady nierzetelne w zakresie wpisanej godziny rozpoczęcia pracy. Podobnie w zakresie jej zakończenia. Sąd zatem przyjął zgodnie z opinią biegłego, że należne powodowi wynagrodzenie to kwota 16.872,01 zł brutto. Sąd jednak z uwagi na podniesiony przez stronę pozwana zarzut przedawnienia oddalił roszczenie powoda z tytułu wynagrodzenia za miesiąc wrzesień i październik 2010r. , wymagalne odpowiednio 10 października i 10 listopada 2010r. Pozew został wniesiony w grudniu 2013r. Zgodnie zatem z art. 291 kp roszczenie uległo przedawnieniu z upływem lat trzech od daty jego wymagalności. W pozostałym zakresie Sąd powództwo uwzględnił w kwotach takich , jak to wynikało z opinii biegłego, chyba, że powód w pozwie domagał się kwoty niższej, wówczas zasądzono kwotę wynikającą z pozwu, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, a to z uwagi na treść art. 321 kpc i zakaz orzekania ponad żądanie pozwu. Podstawę prawną zasądzonego wynagrodzenia za godziny nadliczbowe były przepisy art. 129 kp, 151 1 §1 i 2 kp, 151 8 kp i 151 11 kp. Odsetki ustawowe zostały zasądzone na podstawie art. 481 kc od dnia 11 każdego następnego miesiąca , przyjmując za regulaminem, iż wynagrodzenie płatne było do 10 każdego miesiąca . W pozostałym zakresie – w zakresie odsetek powództwo jako niezasadne zostało oddalone. Orzeczenie o kosztach sądowych oparto o treść art. 113 uksc w zw. z art. 100 kpc . Orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego wydano w oparciu o treść art. 100 kpc. Powód wygrał sprawę w 90 % stąd też nie obciążono go kosztami zastępstwa procesowego.