Sygn. akt VIII Ga 174/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział VIII Gospodarczy w składzie: Przewodniczący - SSO Piotr Sałamaj po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. w Szczecinie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy z powództwa Przedsiębiorstwa (...) spółka akcyjna spółki komandytowo-akcyjnej w K. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt X GC 861/13 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. SSO Piotr Sałamaj Sygn. akt VIII Ga 174/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa (...) spółka akcyjna spółki komandytowo-akcyjnej w K. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. oddalił powództwo i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 13,30 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że powódka wniosła w dniu 6.02.2013 r. o zapłatę kwoty 8 954,13 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania, wyjaśniając że w ramach prowadzonej współpracy w okresie od 25 sierpnia 2009 r. do 19 sierpnia 2010 r. wystawiła pozwanej szereg faktur, które uregulowane zostały po upływie terminu, w związku z czym powódka wystawiła pozwanej dwie noty odsetkowe na kwotę 6.194,76 zł i 2.759,37 zł. Noty te zostały doręczone pozwanej, ale pozostały bez odpowiedzi, a następnie powódka skierowała do pozwanej ostateczne wezwanie do zapłaty do dnia 17.12.2012 r. W dniu 22 maja 2013 r. Referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym uwzględnił żądanie pozwu. Wniesionym w dniu 11.06.2013 r. sprzeciwem od nakazu zapłaty pozwana zaskarżając go w części, tj. co do kwoty 4.882,74 zł oraz w całości w zakresie kosztów postępowania, wskazała, że zaskarżona kwota stanowi sumę poszczególnych należności odsetkowych wskazanych w nocie odsetkowej FF (...), które uległy przedawnieniu. Powódka, w piśmie z 4.11.2013 r., stanowiącym odpowiedź na sprzeciw od nakazu zapłaty, cofnęła powództwo w części zaskarżonej przez pozwaną, tj. co do kwoty 1.494,73 zł i w tym zakresie zrzekła się roszczenia. Ponadto sprecyzowała żądanie pozwu, w ten sposób, że wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 4.700,03 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwot 8.954,13 zł od 6.02.2013 r. do 11.06.2013 r. oraz od kwoty 4.700,03 zł od 12.06.2013 r. do dnia zapłaty. Pozwana podtrzymała twierdzenia sprzeciwu od nakazu zapłaty. Sąd Rejonowy ustalił, że strona powodowa wystawiła pozwanej w okresie od 25 sierpnia 2009 r. do 19 sierpnia 2010 r. szereg faktur. Pozwana uregulowała należności wynikające z tych faktur VAT po upływie zakreślonego w nich terminu. Wobec tych opóźnień w regulowaniu należności strona powodowa wystawiła notę odsetkową nr FF (...) z dnia 1.05.2010 r., na kwotę 6.194,76 zł, która obejmowała odsetki wynikające z opóźnień w zapłacie faktur VAT: nr (...), uregulowanej w dniu 15.10.2009 r. w kwocie 1.464,89 zł, nr (...) uregulowanej 5.11.2009 r. w kwocie 412,85 zł, nr (...) uregulowanej w dniu 30.11.2009 r. w kwocie 1.194,68 zł, nr (...) uregulowanej w dniu 30.12.2009 r. w kwocie 598,29 zł, nr (...) uregulowanej w dniu 1.03.2010 r. w kwocie 2.476,77 zł, nr (...) uregulowanej 22.02.2010 r. w kwocie 47,28 zł. W dniu 25.11.2010 r. strona powodowa wystawiła kolejną notę odsetkową nr FF (...) na kwotę 2.759,37 zł, która obejmowała odsetki z tytułu opóźnień w zapłacie następujących faktur VAT: nr (...) uregulowanej w dniu 8.04.2010 r. w kwocie 593,36 zł, nr (...) uregulowanej 27.05.2010 r. w kwocie 1.197,57 zł, nr (...) uregulowanej w dniu 30.07.2010 r. w kwocie 51,93 zł, nr (...) uregulowanej 22.06.2010 r. w kwocie 54,44 zł, nr (...) uregulowanej w dniu 30.06.2010 r. w kwocie 214,10 zł, nr (...) uregulowanej 26.07.2010 r. w kwocie 139,31 zł, nr (...) uregulowanej w dniu 27.08.2010r. w kwocie 239,73 zł, nr (...) uregulowanej 27.09.2010 r. w kwocie 268,93 zł. Obie noty doręczono pozwanej, termin płatności został oznaczony na 7 dni. Wobec bezskutecznego upływu terminów uregulowania należności odsetkowych strona powodowa pismem z 12.12.2012 r. wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 8.954,13 zł w terminie do 17.12.2012 r. Pozwana w dniu 11.06.2013 r. dokonała wpłaty na rzecz powódki z tytułu części należności dochodzonej pozwem w kwocie 4.254,10 zł, oznaczając, że niniejsza kwota winna pozostać zaliczona na poczet noty odsetkowej FF (...)/2010 zł. W piśmie z 30.10.2013 r. powódka poinformowała pozwaną o rozliczeniu płatności zgodnie z dyspozycja pozwanej, przy czym pozostała kwota pochodząca z wpłaty w wysokości 1.494,73 zł została zarachowana na poczet odsetek od faktury VAT nr (...) z 25.08.2009 r. w całości (1.464,89 zł), a pozostałą kwotę 29,84 zł zarachowano na poczet faktury nr (...) z 25.09.2009 r., jako dwóch najdawniej wymagalnych należności. W takim stanie faktycznym Sąd Rejonowy wskazał, że z chwilą wniesienia pozwu powódka domagała się zapłaty kwoty 8.954,13 zł, na którą to kwotę składały się kwoty 6.194,76 zł i 2.759,37 zł tytułem odsetek za nieterminowe uregulowanie należności wynikających z wystawionych w okresie od 25 sierpnia 2009 r. do 19 sierpnia 2010 r. faktur. W związku z uregulowaniem części należności dochodzonej pozwem, już po zawiśnięciu sporu, powód cofnął powództwo w zakresie zaskarżonej w sprzeciwie części, tj. co do kwoty 1.494,73 zł i zrzekł się roszczenia w tym zakresie. W pozostałym zakresie powód sprecyzował żądanie pozwu, żądając zasądzenia kwoty 4.700,03 zł wraz z odsetkami ustawowymi: od kwoty 8.954,13 zł od 6.02.2013 r. do 11.06.2013 r., od kwoty 4.700,03 zł od dnia 12.06.2013 r. do dnia zapłaty. W ocenie Sądu Rejonowego powództwo w powyższym zakresie okazało się niezasadne. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był niesporny. Pozwana uznała zasadność części żądania w kwocie 4.254,10 zł, podnosząc zarzut przedawnienia co do pozostałej części, na która składają się kwoty: 1.464,89 zł z noty odsetkowej (...) w zakresie odsetek od faktury nr (...), 412,85 zł z noty odsetkowej (...) w zakresie odsetek od faktury nr (...), 1.194,68 zł z noty odsetkowej (...) w zakresie odsetek od faktury nr (...), 598,29 zł z noty odsetkowej (...) w zakresie odsetek od faktury nr (...), 1.212,03 zł z noty odsetkowej (...) w zakresie odsetek od faktury nr (...), części odsetek od dnia 14.01.2010 r. do dnia 5.02.2010 r. Żądanie dochodzone pozwem miało swoją podstawę w art. 481 k.c. Zgodnie z aktualnym stanowiskiem Sądu Najwyższego, które Sąd Rejonowy podzielił, roszczenia o odsetki za opóźnienie w zapłacie ceny wynikającej z umowy przedawnia się w terminie wskazanym w art. 118 k.c. dla roszczeń o świadczenia okresowe, także w sytuacji, gdy roszczenie główne ulega przedawnieniu w terminie krótszym np. określonym w art. 646 k.c. - jednak nie później niż w chwili przedawnienia roszczenia głównego (uchwała SN z dnia 26 stycznia 2005, OSNC 2005/9/149). Analizując termin płatności należności za faktury nr (...) w zakresie części odsetek od dnia 14.01.2010 r. do dnia 5.02.2010 r., co do których pozwana podniosła zarzut przedawnienia, Sąd doszedł do przekonania, iż roszczenie odsetkowe w tym zakresie przedawniło się. Biorąc bowiem pod uwagę nawet najdalszy dzień, od którego należy liczyć trzyletni termin przedawnienia - a więc dzień dokonania końcowej zapłaty, roszczenia odsetkowe przedawniały się odpowiednio: dla faktury nr (...) w dniu 15.09.2012 r., dla faktury nr (...) w dniu 5.11.2012 r., dla faktury nr (...) w dniu 30.11.2012 r., dla faktury nr (...) w dniu 30.12.2012 r., częściowo dla faktury nr (...) w zakresie odsetek należnych liczonych przed dniem 6.02.2010 r., albowiem w związku z wniesieniem powództwa w dniu 6 lutego 2013 r., cześć odsetek należnych, a związanych z opóźnieniem płatności tej faktury nie uległa przedawnieniu za okres 6 luty 2010 r. – 1 marca 2010 r. Powyższe ustalenia potwierdza ugruntowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i nauce prawa ugruntowany pogląd, że roszczenie o odsetki za opóźnienie z chwilą jego powstania uzyskuje samodzielny byt, niezależny od długu głównego i według własnych reguł ulega przedawnieniu, staje się wymagalne osobno w każdym dniu opóźnienia i w związku z tym przedawnia się osobno za każdy dzień opóźnienia. Wierzyciel nabywa prawo do odsetek oddzielnie za każdy kolejny dzień, przez cały czas opóźnienia. Mając na uwadze, iż powództwo złożone zostało w dniu 6.02.2013 r., jedynie za okres trzech lat wstecz od tej daty odsetki są nieprzedawnione, a zatem powód mógł się domagać odsetek za opóźnienie płatności faktur wymienionych w nocie FF (...), od dnia 6.02.2010 r. Odsetki należne przed tą datą uznać należy za przedawnione. Powód w toku postępowania nie wykazał także, by doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w powyższym zakresie. W szczególności nie sposób podzielić stanowiska strony powodowej, iż do takiego przerwania biegu doszło wskutek wpłaty części należności na rachunek powódki, potraktowanej, jako uznanie roszczenia w trybie 123 § 1 pkt 2 k.c., przede wszystkim z uwagi na fakt, iż z chwilą wpłaty dokonanej przez pozwaną należności w zaskarżonej kwocie pozostały przedawnione, a zatem nie można w tej sytuacji mówić o przerwaniu biegu przedawnienia. Po upływie terminu przedawnienia skuteczna „reanimacja” roszczenia może nastąpić tylko na skutek zrzeczenia się przez dłużnika korzystania z zarzutu przedawnienia, jednak częściowa spłata takiego skutku nie wywoła. Nie zasługiwało na uwzględnienie także twierdzenie powódki, jakoby zaliczenie wpłaty dłużnika zgodnie z przepisem z art. 451 § 3 k.c. możliwe było na poczet należności przedawnionych oraz, że wolą pozwanego była zapłata długu przedawnionego przed innymi nieprzedawnionymi. Każde ze świadczeń okresowych wymagalne jest w innym terminie i w innym terminie ulega przedawnieniu. W orzecznictwie przyjęto, że jeżeli dłużnik spełnia świadczenie pieniężne bez wskazania, który z kilku długów pragnie zaspokoić, a jeden z nich jest przedawniony, tj. stwarzający zobowiązanie niezupełne, to wówczas nie ma podstaw do przyjęcia, że wolą jego była zapłata długu przedawnionego przed innymi nieprzedawnionymi. Artykuł 451 k.c. więc nie może być stosowany do długu przedawnionego (orzeczenie SN z dnia 18 czerwca 1957 r., CR 456/56, OSP 1958, z. 9, poz. 228; A. Rzepecka-Gil - Komentarz do art. 451 kodeksu cywilnego LEX 2011). Niezależnie od powyższego, skoro pozwany podniósł zarzut przedawnienia to wskazanie jako tytułu płatności noty odsetkowej nie uprawniało powoda do zaliczenia wpłaty na roszczenia przedawnione. Mając na uwadze powyższe Sąd powództwo, w zaskarżonym zakresie, oddalił jako przedawnione (pkt I wyroku), podkreślając że rozpoznał sprawę w granicach określonych przedmiotem zaskarżenia. Sąd nie uwzględnił cofnięcia powództwa albowiem dotyczyło ono części niezaskarżonej nakazem i zostało zgłoszone po jego uprawomocnieniu się. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 98 § 1 k.p.c. Mając na uwadze wartość przedmiotu sporu do wartości zasądzonej Sąd przyjął, iż powódka wygrała spór w 45%, pozwana w 55 % i w takich proporcjach strony mają prawo żądania zwrotu poniesionych przez siebie kosztów. Na koszty powoda składało się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 1200 zł, opłata od pozwu w wysokości 300 zł oraz kwota 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa. Z sumy powyższych kwot 45% to 682,65 zł. Koszty pozwanej sprowadzają się do kwoty 1.200 zł wynagrodzenia pełnomocnika i kwoty 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa (55% z 1.217 zł to 669,35 zł). Po wzajemnym zarachowaniu należnych wzajemnie stronom wartości należało zasądzić od pozwanej na rzecz powoda różnicę w wysokości 13,30 zł (682,65 zł - 669,35 zł). Apelacją strona powodowa zaskarżyła powyższy wyrok w części, tj. w zakresie oddalającym powództwo co do kwoty 1.494,73 zł oraz w zakresie kosztów procesu, zarzucając mu:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.