Sygn. akt IV U 522/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant stażysta Renata Olędzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015r. w S. odwołania W. I. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 17 kwietnia 2014 r. Nr (...) w sprawie W. I. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo W. I. do emerytury od 1 marca 2014r., II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz W. I. kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 522/14 UZASADNIENIE Decyzją z 17 kwietnia 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił W. I. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczona nie udowodniła, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnęła 15-letni staż pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy podniósł, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w S. od 21 listopada 1978r. do 31 lipca 1995r., gdyż świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach nie spełnia wymogów formalnych – nieprecyzyjnie wskazuje stanowisko pracy, na którym pracowała ubezpieczona. Odwołanie od w/w decyzji złożyła W. I. wnosząc o jej zmianę i ustalenie jej prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że przez cały okres zatrudnienia w Zakładach (...) w S. pracowała na przędzalni, po 8 godzin, w systemie trzyzmianowym. Warunki zatrudnienia były bardzo trudne. Występowało duże zapylenie pyłem bawełnianym i hałas. Wszystkie osoby zatrudnione w tym dziale pracowały w warunkach szkodliwych, co potwierdził zakład pracy w wydanym świadectwie (odwołanie k.1). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona W. I. w dniu (...) rok życia. W dniu 27 marca 2014r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 27 marca 2014r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczona udowodniła staż ubezpieczeniowy w wymiarze 20 lat i 11 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 19 lat, 11 miesięcy i 17 dni, a okresy nieskładkowe 24 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że ubezpieczona nie wykazała, że do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnęła staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze co najmniej 15 lat. Podniósł, że do stażu pracy w szczególnych warunkach nie zaliczył okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w S. od 21 listopada 1978r. do 31 lipca 1995r., gdyż świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach nie spełnia wymogów formalnych – nieprecyzyjnie wskazuje stanowisko pracy, na którym pracowała ubezpieczona. Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu pracy w warunkach szczególnych decyzją z 17 kwietnia 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej przyznania emerytury (decyzja z 17 kwietnia 2014r. k.25 akt emerytalnych). Ubezpieczona była zatrudniona w Zakładach (...) w S. w okresie od 21 listopada 1978r. do 31 lipca 1995r. w pełnym wymiarze czasu pracy (świadectwo pracy z 17 lipca 1995r. k.13 akt emerytalnych). W dniu 21 listopada 1978r. ubezpieczona zawarła z w/w Zakładem umowę o naukę zawodu w zawodzie prządki na okres od 21 listopada 1978r. do 20 kwietnia 1979r. (umowa o naukę zawodu z 21 listopada 1978r. k.4 akt osobowych). W dniu 1 marca 1979r. ubezpieczona zawarła z w/w przedsiębiorstwem umowę o pracę na czas nieokreślony na stanowisku przędzarz – pomoc na maszynach obrączkowych (umowa o pracę z 1 marca 1979r. k.5 akt osobowych). Na stanowisku tym ubezpieczona pracowała do końca zatrudnienia w przedmiotowym przedsiębiorstwie ,tj. do 31 lipca 1995r. W angażach wystawianych na przestrzeni zatrudnienia pracodawca określał stanowisko pracy ubezpieczonej jako przędzarz – pomoc przędzarza na maszynach obrączkowych albo jako pomoc prządki (angaże k.6-9, 11-25 akt osobowych). Zakłady (...) w S. produkowało bieliznę i odzież bawełnianą. Ubezpieczona przez cały okres zatrudnienia pracowała na dziale przędzalni. Na dziale tym pracowały przędzarze (potocznie prządki) oraz przędzarze – pomoce na maszynach, których stanowisko określane było zamiennie jako pomoc prządki. Na przędzalni znajdowało się 29 maszyn do przędzenia przędzy bawełnianej. Pracownice zatrudnione na stanowisku prządki obsługiwały w/w maszyny. Do obowiązków ubezpieczonej zatrudnionej na stanowisku „prządki – pomocy na maszynach” należało wykonywanie tzw. obciągów ,tj. wymiany cewek (szpul), na które nawinięta została już przędza, na puste i podłączenie nici, tak aby maszyna nawijała przędzę na puste cewki. Z uwagi na to, że na jednej maszynie było 400 cewek tzw. obciągi wykonywane były zespołowo przez 8 pracownic – po cztery z każdej strony maszyny. Jeden obciąg trwał około 10 do 15 minut. Podczas jednej zmiany wymiana obciągów na jednej maszynie odbywała się dwa, sporadycznie trzy razy. W pozostałym czasie pracy ubezpieczona wykonywała pracę prządki ,tj. podchodziła do określonej maszyny i pomagała prządce poprzez łączenie nici zerwanych w toku przędzenia Ponadto w przypadku nieobecności prządki ubezpieczona zastępowała nieobecną pracownicę. Pomoc prządki wymiatała również pył bawełniany, który gromadził się na maszynie. Ubezpieczona wykonywała powyższą pracę stale i w pełnym wymiarze czasu pracy (zeznania świadków: E. S. k.15 – nagranie od minuty 23 do 33, D. D. k.15-15v – nagranie od minuty 33 do 43, J. K. k.15v – nagranie do minuty 43 do 49 oraz zeznania ubezpieczonej k.16 – nagranie od minuty 52 do 53 i k.14v – nagranie od minuty 3 do 19). Ubezpieczona przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.19 akt emerytalnych). We wniosku o emeryturę ubezpieczona wniosła o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa (wniosek o emeryturę k.2 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie W. I. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 20 lat kobieta), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczona spełnia przesłankę wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczona osiągnęła wymagany ustawą wiek oraz spełniła przesłankę ogólnego stażu pracy. Ubezpieczona podnosiła, że posiada 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach z tytułu zatrudnienia w Zakładach (...) od 21 listopada 1978r. do 31 lipca 1995r. na stanowisku przędzarza – pomocy na maszynach. Przeprowadzone przez Sąd postępowanie dowodowe wykazało słuszność twierdzeń ubezpieczonej dając podstawy do ustalenia, że w okresie od 1 marca 1979r. (data zatrudnienia ubezpieczonej po okresie nauki zawodu) do 31 lipca 1995r., a zatem przez ponad 16 lat ubezpieczona pracowała w szczególnych warunkach. Z ustaleń Sądu opartych na dowodach z dokumentów zawartych w aktach osobowych, a także na spójnych i logicznych zeznaniach świadków w osobach współpracowników ubezpieczonej wynika, że we wskazanym okresie ubezpieczona pracowała przy przędzeniu surowców włókienniczych, a zatem wykonywała pracę, o której mowa w wykazie A dział VII poz.1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ubezpieczona wykonywała czynności przygotowawcze do przędzenia – wymieniała cewki, na które nawijana była przędza, a także pomagała prządce poprzez łączenie zerwanych nici. Nie ulega wątpliwości, że praca tego rodzaju mieści się w ogólnym pojęciu pracy określonej jako „przędzenie surowców włókienniczych”. Niezależnie od powyższego posiłkowo wskazać należy na uregulowanie zawarte w zarządzeniu nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z 7 lipca 1987r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemysłu chemicznego i lekkiego (Dz.Urz. MG z 1987r. Nr 4, poz.7), gdzie w Dziale VII dot. (...) lekkiego pod poz.1 – Obróbka surowców włókienniczych i ich przędzenie w ppkt 9 wskazano na stanowisko przędzarza, a w ppkt 10 na stanowisko pomocnika w oddziale produkcyjnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art.477.14§2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że W. I. przysługuje prawo do emerytury od 1 marca 2014r. ,tj. od miesiąca, w którym ubezpieczona wystąpiła z wnioskiem o emeryturę. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art.98§1 i 3 kpc w zw. z art.99 kpc w zw. z §11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.) Sąd zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.