i ma na celu pełne wyrównanie poniesionej przez poszkodowanego straty, przywrócenie rzeczy do stanu używalności takiego jaki istniał przed wyrządzeniem szkody. W przypadku wystąpienia zdarzania skutkującego odpowiedzialnością gwarancyjną zakładu ubezpieczeń, świadczenie ubezpieczyciela obejmuje więc zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości szkody, którą poniósł poszkodowany. Zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby szkody mu nie wyrządzono (art. 361§
Poszkodowany może zatem, zgodnie z zasadą pełnej kompensacji szkody, domagać się od zakładu ubezpieczeń nie tylko zwrotu kosztów, przywrócenia stanu poprzedniego swojego pojazdu lub zapłaty jego równowartości w razie szkody całkowitej ale też m.in. stanowiących normalne następstwo szkody komunikacyjnej kosztów wynajmu pojazdu zastępczego przez poszkodowanego na konieczny czas naprawy albo uzyskania odszkodowania pozwalającego na zakup innego pojazdu . Dotyczy to również kosztów transportu pojazdu z miejsca kolizji do miejsca zamieszkania – naprawy , gdyby samodzielny przejazd pojazdu stwarzał zagrożenie powiększenia szkody . Art. 362 kc. bowiem stanowi, iż jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. W myśl art. 363 k.c. to do poszkodowanego należy wybór sposobu naprawienia szkody. Uprawnienia zawarte w tym artykule, dają mu możliwość wyboru warsztatu naprawczego, wyboru materiałów i części na jakich będzie jego samochód naprawiany ale też firmy z której wynajmie pojazd zastępczy. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 r. (III CZP 32/2003) „Odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku.” Zasada niezbędnych i koniecznych kosztów , per analogiam dotyczyć będzie również odszkodowania z tytułu najmu samochodu zastępczego. W wyroku z dnia 5 listopada 2004 r. sygn. akt II CK 494/03, podzielanym przez sąd orzekający w niniejszej sprawie, Sąd Najwyższy zaznaczył , że jeżeli uszkodzony pojazd nadaje się do naprawy w postaci wmontowania do niego nowej części zamiennej, to koszty najmu przez poszkodowanego tzw. samochodu zastępczego obejmować mogą tylko okres konieczny i niezbędny do naprawy pojazdu (art. 361 § 1 k.c.) ( opubl. LEX nr 145121, Biul.SN 2005/3/11). Ponadto w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 17 listopada 2011 r. (sygn. akt III CZP 5/11 ) Sąd Najwyższy wskazał , iż odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego. Muszą to być wydatki zmierzające do wyłączenia lub ograniczenia szkody i niewątpliwie są nimi koszty wynajmu pojazdu zastępczego w celu kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej, ponieważ zapobiegają utracie określonych dochodów (art. 361 § 2 k.c.). Szkodę stanowią również konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym. Przy takim ujęciu, stratą w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. są objęte także te wydatki, które służą ograniczeniu (wyłączeniu) negatywnych następstw majątkowych doznanych przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia (zniszczenia) pojazdu. Negatywnym następstwem majątkowym jest tu utrata możliwości korzystania z rzeczy, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2004 r. ( sygn. akt IV CK 672/03 , LEX nr 146324 ) wprost zaś wskazano, że za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Analogicznie pogląd ten dotyczy sytuacji uszkodzenia pojazdu wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie bezsporna była odpowiedzialność pozwanego z tytułu ubezpieczenia OC za szkodę spowodowaną przez sprawcę kolizji ubezpieczonego w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym , postępowanie likwidacyjne i jego wynik , wykorzystywanie pojazdu do prowadzonej przez właściciela działalności gospodarczej, wysokość wypłaconego za naprawę odszkodowania , odmowa zapłaty kosztów transportu pojazdu z miejsca wypadku do miejsca zamieszkania poszkodowanego i kosztów wynajmu samochodu zastępczego , cesja wierzytelności . Sporne były data zgłoszenia szkody, zasadność wynajmu samochodu zastępczego , zasadność transportu pojazdu z miejsca wypadku , okres i koszt wynajmu samochodu zastępczego przez poszkodowanego. W toku postępowania strony zgłosiły , a sąd dopuścił dowody z zawnioskowanych dokumentów, w tym umowy wynajmu pojazdu, faktur VAT, kalkulacji naprawy , umów cesji wierzytelności wydruku z systemu telefonicznego zgłoszenia szkody, oświadczenia zakładu naprawczego, notatki z dnia 05.01.2012r. , zeznań świadka – poszkodowanego , opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej oraz przesłuchania powoda. Dowody z dokumentów w postaci umowy najmu , umów cesji przelewu wierzytelności , pism pozwanego , oświadczenia z dnia 17.05.2013r. (...) Sp. z o.o. w J., wydruku z systemu telefonicznego zgłoszenia szkody, faktur vat , notatki z dnia 05.01.2012r. , opinii biegłego J. W. sąd uznał za wiarygodne albowiem nie były one kwestionowane przez strony ( poza fakturą nr (...)) i nie budziły wątpliwości co do swojej autentyczności. Zgodnie z powołanym wyżej wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2004 r. ( sygn. akt IV CK 672/03 ) za normalne następstwo zniszczenia pojazdu służącego poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej należy uznać konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania tej działalności w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Postulat pełnego odszkodowania przemawia więc za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia, z tym że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem w którym poszkodowany może nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania. Utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową - normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego zniszczenia, ale również uszkodzenia . Skoro więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne, na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu. Dotyczy to zarówno kosztów transportu uszkodzonego samochodu poszkodowanego z miejsca kolizji jak i kosztów wynajmu samochodu zastępczego w okresie wymaganym do wydania poszkodowanemu naprawionego pojazdu. Jakkolwiek biegły w swojej opinii wskazał, iż uszkodzenia w wyniku kolizji z dnia 12.12.2011r. nie wykluczały możliwości poruszania się tym pojazdem, to w sytuacji gdy ocenić miał to na miejscu nie posiadający stosownej , profesjonalnej wiedzy poszkodowany , w dodatku wobec wyświetlających się na desce rozdzielczej komunikatów alarmowych dotyczących elektroniki w pojeździe i ostrzeżeń telefonicznych mechanika , obawiając się słusznie zarzutów zwiększenia szkody poprzez jazdę samochodem po wypadku i odpowiedzialności za zwiększenie przez to szkody w pojeździe ( art. 362 kc.) M. L.
zasądzając je zgodnie z żądaniem , wg. terminu wymagalności świadczeń z faktury vat nr (...) . Dalej idące powództwo jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając odpowiednio wg. proporcji w jakich strony przegrały proces i poniosły koszty . Pozwany przegrał w 37,92 % , poniósł koszty w wysokości 3372,45 zł ( 2400 + 972,45 ) a powinien w kwocie 2419 zł ( 3372,45 + 3009 ( 592 + 2400 + 17 ) = 6381,45 x 37,92 %) . Zatem Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 952,60 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.