Sygn. akt III AUa 409/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2013 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Marcjanna Górska (spr.) Sędziowie: SA Elżbieta Czaja SA Krystyna Smaga Protokolant: sekr. sądowy Bożena Karczmarz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2013 r. w Lublinie sprawy Z. B. przeciwko Prezesowi Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokość emerytury rolniczej na skutek apelacji wnioskodawcy Z. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 25 lutego 2013 r. sygn. akt VII U 44/13 oddala apelację. Sygn. akt III AUa 409/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 7 grudnia 2012 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podjął wypłatę świadczenia Z. B. w pełnej wysokości od dnia 1 stycznia 2013roku. W odwołaniu złożonym od tej decyzji Z. B. domagał się jej zmiany podnosząc, że zaskarżoną decyzją „zabrano mu przelicznik 1,06% nabyty na podstawie ustawy z 1982 roku a zabierając w/w przelicznik nie przeliczono mu emerytury zgodnie z ustawą z 1990 roku. W odpowiedzi na odwołanie Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o oddalenie odwołania. Organ rentowy wskazał, że aktualna wysokość emerytury wynika z dodania do otrzymywanej dotychczas emerytury kwoty waloryzującej świadczenie, t.j. kwoty 71 zł. Nadto wskazał, iż zaskarżoną decyzją podjęto wypłatę świadczenia w pełnej wysokości po zakończeniu potrąceń komorniczych. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2013 roku Sąd Okręgowy w Lublinie oddalił odwołanie. Podstawę wyroku stanowiły następujące ustalenia. Wnioskodawca Z. B. od 9 stycznia 1989 roku pobiera emeryturę rolniczą, która została mu przyznana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 268) na jego wniosek złożony w dniu 12 kwietnia 1989 roku. Wymieniona ustawa w art.19 przewidywała zwiększenie emerytury z tytułu sprzedaży produktów rolnych. Po wejściu w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznych rolników (Dz.U. Nr 50, poz. 291 z 2008 roku t.j. ze zm.) zgodnie z art. 103 ustalono dla wnioskodawcy wskaźnik wymiaru świadczenia, który uwzględniał wcześniej otrzymywane przez wnioskodawcę zwiększenie emerytury z tytułu sprzedaży produktów rolnych. Wskaźnik ten określono z uwzględnieniem art. 104 wymienionej ustawy w wysokości 1,
- Następnie w oparciu o przepis art. 15 ust.2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach, który przewidywał, że dodatek kombatancki przysługuje obok emerytury wskaźnik ten uległ zmniejszeniu do 1,02 . Następnie wymieniony wyżej wskaźnik w 1994 roku uległ podwyższeniu do 1,06 na skutek doliczenia wnioskodawcy 2 lat pracy przymusowej. Ostatnia zmiana wysokości emerytury wnioskodawcy została wprowadzona zaskarżoną decyzją i spowodowana była wyłącznie waloryzacją emerytury. Wnioskodawca nie odwoływał się od decyzji ustalających wysokość wskaźnika. Po 5 latach od jego ustalenia zakwestionował wskaźnik odwołując się od decyzji z dnia 20 marca 1995roku. Wyrokiem z dnia 17 maja 1996 roku Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. orzekając w przedmiocie ustalenia wysokości emerytury wnioskodawcy uznał, iż ustalony dla wnioskodawcy na skutek zmiany przepisów ustawą z dnia 20 grudnia 1990roku o ubezpieczeniu społecznych rolników wskaźnik jest prawidłowy i wynosi 1,
- Sąd wskazał, że z treści odwołania wnioskodawcy oraz ze złożonych przez niego wyjaśnień wynika, iż kwestionuje on nadal wysokość wskaźnika, uważając, iż w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznych rolników wskaźnik ten powinien być zwiększony o ¼. Oceniając dokonane ustalenia Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. . Sąd podkreślił, że decyzją z dnia 1 marca 2011roku, emerytura wnioskodawcy została ustalona na kwotę 771,87 zł (kwota 728,18 zł emerytury podstawowej, podwyższona od dnia 1 marca 2011roku, pomnożona przez współczynnik 1,06). Sąd podkreślił, że wyliczonej w powyższy sposób emerytury wnioskodawca nie kwestionował. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 grudnia 2012 roku, KRUS jedynie wznowił wypłatę ustalonej wcześniej emerytury wnioskodawcy w związku z zakończeniem potrąceń komorniczych. Wysokość wznowionej w tej decyzji emerytury wynika z decyzji z dnia 1 marca 2011 roku, której wnioskodawca nie kwestionował a jej wysokość w stosunku do decyzji z dnia 1 marca 2011roku wzrosła o kwotę waloryzacji (771,87zł - kwota otrzymywanej emerytury plus 71zł – kwota waloryzacji) i prawidłowo wynosi 842,87zł. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 48 ust.2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990roku o ubezpieczeniu społecznych rolników, emerytura wnioskodawcy stanowi iloczyn wskaźnika wymiaru (1,06) i aktualnej emerytury podstawowej, zaś zmiana jej wysokości wynika każdorazowo ze zmiany wysokości emerytury podstawowej oraz waloryzacji. Reasumując swoje rozważania, Sąd Okręgowy podniósł, że wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu, wnioskodawca nie został pozbawiony wskaźnika, bowiem do ustalenia wysokości emerytury przyjęty został prawidłowy wskaźnik w wysokości 1,06, zaś żądanie podwyższenia wskaźnika o ¼ nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Z tych względów i na podstawie art . 477 14 § 1 kpc Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji. Apelację od tego wyroku złożył Z. B.. Jak wynika z jej treści zaskarżając wyrok w całości domagał się jej zmiany i „przywrócenia wskaźnika 1,
- Dodatkowo podniósł, że art. 107 k.p.a. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego o likwidacji starego portfela do 2012 roku winien być przez Sąd zastosowany, a nie przemilczany. Sejm przeznaczył bowiem środki pieniężne na ten cel lecz KRUS zamiast prowadzić likwidację starego portfela, to go powiększa, a Sąd wydając zaskarżony wyrok popiera KRUS. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i wydał trafne odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny ustalenia te oraz przeprowadzone rozważania prawne podziela i przyjmuje za własne, co czyni zbędnych ich szczegółowe powtarzanie. W sprawie poza sporem pozostaje fakt, że wnioskodawca Z. B. jest uprawniony do emerytury rolniczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1982 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 268 ze zm.). Stosownie do treści art. 18 wymienionej ustawy emerytura lub renta inwalidzka przysługiwała każdemu ubezpieczonemu w podstawowej wysokości, równej najniższej emeryturze pracowniczej. Stosownie zaś do unormowania zawartego w art. 19 tej ustawy, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, wymienione wyżej świadczenia zwiększano z tytułu średniej rocznej wartości produktów rolnych sprzedanych podmiotom gospodarczym prowadzącym skup tych produktów, o 0,5% wartości sprzedaży. Zasady ustalania wysokości świadczeń przyznanych w oparciu o przepisy wymienionej wyżej ustawy uległy zmianie po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2008 roku, Nr 50, poz. 291 ze zm.). Przepis art. 103 ustawy w ust. 1 stanowi, że emerytury i renty z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin waloryzuje się w ten sposób, że: 1) ustala się wskaźnik wymiaru świadczenia, wraz ze zwiększeniami oraz dodatkami z tytułu odznaczeń państwowych, dodatkiem kombatanckim i dodatkiem z tytułu tajnego nauczania, według stanu na dzień 31 grudnia 1990 r.; 2)od dnia 1 stycznia 1991 r. świadczenie wypłaca się według tak ustalonego wskaźnika. Z kolei ust. 2 postanawia, że przy ustalaniu wskaźnika przewidzianego w ust. 1 dla emerytury lub renty, do której prawo powstało w 1990 r., zwiększenie z tytułu wartości sprzedaży produktów rolnych powiększa się o jedną czwartą. W taki też sposób ustalona została wysokość emerytury rolniczej wnioskodawcy decyzją z dnia z dnia 1marca 1991 roku, w której ustalono także wskaźnik wymiaru emerytury stanowiący liczbę, wyrażającą stały stosunek tego świadczenia (tej części świadczenia) do emerytury podstawowej, z zaokrągleniem do drugiego miejsca po przecinku; wskaźnik wymiaru służy do obliczania wysokości świadczenia lub jego części w myśl art. 48 ustawy (art. 6 pkt 8 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Wysokość tego wskaźnika, jak zauważył Sąd Okręgowy ulegała zmianie i ostatecznie ustalona została na 1,
- Taką jego wysokość zaakceptował Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w powołanym przez Sąd pierwszej instancji wyroku. W stosunku do wnioskodawcy nie miał zastosowania przepis ust. 2 art. 103 ustawy albowiem dotyczy on świadczeniobiorców, którzy prawo do świadczenia nabyli w 1990 roku, z tego też powodu całkowicie nieuprawnione jest żądanie zwiększenia wskaźnika o 1/4, co trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji. Odnosząc powyższe rozważania do sytuacji faktycznej rozpoznawanej sprawy nie można zgodzić się ze skarżącym jakoby zaskarżoną decyzją pozbawiony został wymienionego wyżej wskaźnika emerytury wynoszącego 1,
- Wprawdzie w zaskarżonej decyzji wskaźnik ten nie został wymieniony, jednakże wysokość należnej emerytury wyliczona została w myśl zasad określonych w art. 48 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a więc z zastosowaniem wskaźnika świadczenia wynoszącego 1,
- Wymieniony przepis w ust. 2 postanawia bowiem , że świadczenie, którego wysokość jest ustalona za pomocą wskaźnika wymiaru, wypłaca się w kwocie odpowiadającej iloczynowi tego wskaźnika i aktualnej emerytury podstawowej. Sąd Okręgowy trafnie zauważył, że wysokość świadczenia wskazana w zaskarżonej decyzji ustalona została prawomocną decyzją organu rentowego z dnia 1 marca 2011 roku dotyczącą waloryzacji emerytury. Wówczas w związku z nową wysokością emerytury podstawowej, t.j. kwotą 728,18 zł wysokość świadczenia ustalono w ten sposób, że wyliczone świadczenie w kwocie 771,97 zł (728,18 x 1,06) powiększono o kwotę waloryzacji wynoszącą 71 zł. Ostatecznie emeryturę ustalono w kwocie 842,87 zł. W rezultacie brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowego wyroku Sądu Okręgowego. Podnoszona w apelacji kwestia „likwidacji starego portfela” stanowi wyraz oczekiwań wnioskodawcy, bliżej zresztą nieskonkretyzowanych, a tym samym nie poddaje się kontroli instancyjnej. Mając te wszystkie względy na uwadze i z mocy art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.