III U 895/12

Sygn. akt: III U 895/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak Protokolant: sekretarz sądowy Emilia Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. w Ostrołęce sprawy z odwołania B. O. przy udziale małoletnich zainteresowanych M. O. i W. O. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego B. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę rodzinną na skutek odwołania B. O. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 22.10.2012r. znak R- (...) orzeka: oddala odwołanie. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 22.10.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił B. O. przyznania prawa do renty rodzinnej na rzecz małoletnich M. O. i W. O. po ich zmarłym ojcu R. O.. B. O. złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Stwierdziła, że R. O. spełnił jej zdaniem warunek posiadania odpowiedniego stażu pracy, aby jego dzieci mogły otrzymać prawo do renty rodzinnej po nim. Stwierdziła jednak, że z uwagi na rozwód nie posiada wiedzy na okoliczność gdzie i kiedy był zatrudniony. Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie. Uzasadniając swe stanowisko organ rentowy podniósł, że zmarły R. O. miał staż pracy wynoszący 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni okresów składkowych i nieskładkowych, przy czym w ostatnim 10-leciu przed jego śmiercią udowodnił jedynie 1 miesiąc i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych, zamiast 5 lat. Skoro zatem R. O. nie spełniał wymogów do uzyskania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, to jego dzieci nie mają prawa do renty rodzinnej. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje : R. O. zmarł dnia 21.07.2012r. Dnia 01.10.2012r. jego była żona B. O. złożyła wniosek o przyznanie renty rodzinnej na rzecz małoletnich dzieci R. M. O. ur. (...) i W. O. ur. (...) Decyzją z dnia 22.10.2012r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił im prawa do renty rodzinnej z uwagi na fakt, że R. O. nie spełnił warunku, o którym mowa w art.57 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009r., Nr 153, poz.1227 ze zm.). Stwierdził bowiem, że w ostatnim dziesięcioleciu przed swą śmiercią R. O. nie zgromadził wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego. Nadto ZUS podniósł, że nie został także spełniony warunek z art.57 ust.1 pkt 3 w/w ustawy, albowiem śmierć R. O. nie nastąpiła ani w okresie podlegania ubezpieczeniu ani przynajmniej w ciągu 18 miesięcy od ustania ostatniego ubezpieczenia. Powodem odmowy przyznania prawa do renty rodzinnej M. O. i W. O. po ich ojcu były okoliczności leżące po stronie R. O.. Zgodnie bowiem z art.65 ust.1 w/w ustawy - renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny osoby, która w chwili śmierci miała ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy lub spełniała warunki wymagane do uzyskania jednego z tych świadczeń. R. O. nie miał ustalonego prawa do emerytury ani renty. Nie spełniał także wymogów, by uzyskać emeryturę. Zatem rozstrzygnięcie w tej sprawie uzależnione było od ustalenia, czy R. O. w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty z tytułu niezdolności do pracy. Warunki konieczne do uzyskania tego świadczenia wymienia art.57 ust.1 w/w ustawy. Zgodnie z tym przepisem renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje osobie, która: 1)jest niezdolna do pracy; 2)ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy; 3)niezdolność do pracy powstała w enumeratywnie wymienionych okresach albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów. Przy czym w myśl art.58 ust.1 pkt 5 i ust. 2 w/w ustawy - warunek posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego, w myśl art.57 ust. 1 pkt 2, uważa się za spełniony, gdy ubezpieczony osiągnął okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie co najmniej 5 lat - jeżeli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat, a okres ten powinien przypadać w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed śmiercią. ZUS odmówił przyznania prawa do renty rodzinnej, powołując się na okoliczność, że R. O. nie miał wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim 10-leciu przed śmiercią, bowiem w tym okresie zgromadził jedynie 1 miesiąc i 9 dni okresów składkowych i nieskładkowych, gdy tymczasem w jego przypadku wymagany był okres 5-letni. Wobec powyższego Sąd analizował w tym postępowaniu, czy R. O. w ostatnim 10-leciu, liczonym przed jego śmiercią, miał inne okresy składkowe i nieskładkowe, których ZUS nie uwzględnił przy wyliczeniach. W tym celu Sąd zwrócił się o informacje do ewentualnych pracodawców wskazanych przez odwołującą, do PUP w O.celem ustalenia, czy R. O.pobierał zasiłek dla bezrobotnych, do Urzędu Skarbowego celem ustalenia ewentualnych pracodawców, co do których nie miała wiedzy B. O.oraz do Wydziału Ubezpieczeń i Składek w ZUS celem ustalenia, w jakich okresach odprowadzano za niego składki. Z zaświadczenia nadesłanego z PUP w O. wynika, że R. O. był zarejestrowany jako bezrobotny, jednakże nie miał prawa do zasiłku dla bezrobotnych (k.34 a.s.). Brak jest zatem podstaw do zaliczenia z tego tytułu dodatkowego okresu. Z PIT-ów złożonych przez R. O. w Urzędzie Skarbowym w O. wynikają następujące informacje (k.38 a.s.):

1. a)w 1999r. uzyskał przychód z umowy zlecenia lub umowy o dzieło w kwocie 360zł zawartej z (...). Sąd zwrócił się do (...) o nadesłanie dokumentów potwierdzających zawarcie z R. O. wszelkich umów. Z nadesłanych informacji wynika, że jedyną umową jaką (...) zawarł z R. O. była umowa zlecenia na okres od 01.09.1999r. do 06.09.1999r. (6 dni) na prowadzenie autokaru. Kwota widniejąca na umowie jest tożsama z kwotą wykazaną na PIT, co oznacza, że w zeznaniu podatkowym za 1999r. R. O. wykazał jedynie ten przychód. Innych źródeł przychodu nie wykazał. Nadto z umowy zlecenia wynika, że nie odprowadzono od tej umowy składki na ubezpieczenie rentowe (k.46 a.s.);
2. b)w 2000r. R. O. uzyskał przychód z umowy zlecenia lub umowy o dzieło zawartej z (...) Klubem Sportowym (...). Sąd podjął próbę odnalezienia przechowawcy dokumentów (k.41 a.s.), jednak dokumenty te nie zostały odnalezione. Przy czym Sąd, mając na uwadze, że rok 2000 wykracza poza 10-lecie, licząc wstecz od daty śmierci R. O., uznał, że dokumenty te pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem nie uzupełnią one stażu w ostatnim 10-leciu, a w sytuacji gdy R. O. zgromadził jedynie 14 lat, 11 miesięcy i 4 dni całego stażu pracy – to nawet przy przyjęciu najkorzystniejszej dla niego wersji, że w 2000r. przez cały rok łączyła go umowa, na podstawie której podlegałby ubezpieczeniom – nie zgromadzi on 30 lat składkowych, o których mowa w art.58 ust.4 w/w ustawy, co dawałoby prawo do renty po nim;
3. c)w 2007r. R. O. uzyskał przychód z (...) sp. z o.o. w kwocie 2.118zł. Z dokumentów nadesłanych przez (...) sp. z o.o. w W. (k.43-44 a.s.) wynika, że R. O. zawarł z tą spółką umowę zlecenie od dnia 12.10.2007r. na czas nieokreślony. Zobowiązał się w tej umowie do ręcznego sprzątania przejść i przystanków oraz koszenia terenów zielonych. Nadto SITA nadesłała pismo z dnia 21.11.2007r., którym poinformowała R. O., że z dniem 19.11.2007r. umowa zostaje zakończona. Za okres od dnia 12.10.2007r. do dnia 19.11.2007r. była za niego odprowadzana składka z tytułu tej umowy. Jednakże jak wynika z raportu ZUS sporządzonego przed wydaniem zaskarżonej decyzji – okres ten został przez ZUS uwzględniony przy obliczaniu stażu R. O.;
4. d)w 2009r. R. O. uzyskał przychód, a płatnikiem była G. G., która prowadzi firmę budowlaną pod nazwą (...). G. G. na wezwanie Sądu do przedstawienia wszelkich dokumentów, z których wynikałyby umowy zawarte z R. O., nadesłała umowę o dzieło zawartą na okres od dnia 01.07.2009r. do dnia 31.07.2009r., na mocy której R. O. zobowiązał się do układania kostki brukowej na podsypce żwirowej w ilości 53 metrów przy budowie chodnika w B. za wynagrodzeniem 593zł (k.59 a.s.). Ponieważ była to umowa o dzieło – nie odprowadzana z tego tytułu składek (k.58 a.s.). Na PIT z 2009r. wykazany jest przychód jedynie z tej umowy. Innych przychodów R. O. nie wykazał;
5. e)w 2010r. R. O. uzyskał przychód, a płatnikiem była R. K. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą (...). R. K. na wezwanie Sądu do przedstawienia wszelkich dokumentów, z których wynikałyby umowy zawarte z R. O., złożyła umowę zlecenie na okres od dnia 21.04.2010r. do dnia 20.05.2010r., z umowy wynika, że była za R. O. odprowadzona składka za ten okres (k.36 a.s.). Także Wydział (...) i Składek ZUS potwierdził, że w tym okresie była odprowadzona składka za R. O. (k.32 a.s.). Wobec powyższego Sąd uznał, że zachodzą podstawy do zaliczenia tego okresu jako okresu składkowego. Okres ten wynosi 1 miesiąc. Reasumując – w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do zaliczenia jako dodatkowego okresu w ostatnim 10-leciu jedynie okresu od dnia 21.04.2010r. do dnia 20.05.2010r., gdy R. O. związany był z (...) umową zlecenia. Wobec powyższego w ostatnim 10-leciu przed śmiercią zgromadził on 2 miesiące i 9 dni - zamiast 5 lat. Nie spełnił zatem warunku, o którym mowa w art.57 ust.1 pkt 2 w/w ustawy. Nadto postępowanie dowodowe wykazało, że R. O. nie spełnił także warunku, o którym mowa w art.57 ust.1 pkt 3 w/w ustawy – jego śmierć nie nastąpiła bowiem ani w okresie ubezpieczenia ani w ciągu 18 miesięcy od ostatniego ubezpieczenia. Ostatnim jego ubezpieczeniem była umowa zlecenia zawarta z (...) na okres od dnia 21.04.2010r. do dnia 20.05.2010r. R. O. zmarł dnia 21.07.2012r., zatem po upływie 18 miesięcy od zakończenia tej umowy. Subiektywne przekonanie B. O., że R. O. zgromadził dłuższy staż pracy, nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Z tych względów Sąd Okręgowy oddalił odwołanie na mocy art.477 14§1 kpc.