Sygn. akt II Ka 179/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Zawiślak Sędziowie: SSO Mariola K

§ 1k.k.

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II K 665/14, Sąd Rejonowy w Siedlcach: oskarżonego W. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, wyczerpujących dyspozycję art. 224 § 3 k.k. oraz art.

§ 1k.k.

i za to: I. za czyn I a/o na podstawie art. 224 § 3 k.k. skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. orzeczoną karę pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu tytułem próby na okres lat 4; III. na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego grzywnę w rozmiarze 50 stawek dziennych o wysokości 10,00 złotych każda z nich; IV. na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego A. K.

§ 1k.k.

skazał go na karę grzywny w rozmiarze 120 stawek dziennych, na podstawie art. 33 § 3 k.k. ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,00 złotych każda z nich; VI. na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; VII. na podstawie art. 63 § 2 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 07 września 2014 roku do dnia 16 lutego 2015 roku; VIII. na podstawie art. 49 § 2 k.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej kwotę 200,00 złotych tytułem świadczenia pieniężnego; IX. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej w S. adw. M. R. kwotę 619,92 złotych w tym kwotę 11,92 złotych podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za obronę z urzędu pełnioną przez tegoż adwokata; X. obciążył oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotą 350,00 złotych tytułem opłaty sądowej i zwolnił go z pozostałych kosztów sądowych. Apelacje od przedstawionego wyżej wyroku wywiedli Prokurator Rejonowy w Siedlcach i obrońca oskarżonego. Oskarżyciel publiczny zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny na korzyść W. K. i zarzucił mu obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. poprzez ich błędne niezastosowanie i nie orzeczenie kary łącznej grzywny pomimo, że zaistniały ku temu ustawowe przesłanki. W następstwie tak sformułowanego zarzutu odwołujący się wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 k.k. kary łącznej grzywny w rozmiarze 150 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości stawki dziennej na kwotę 10 zł. Obrońca zaskarżył wyrok Sądu I instancji w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze, zarzucając mu:

1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 85 § 1 k.k. poprzez niezastosowanie tego przepisu i zaniechanie orzeczenia kary łącznej grzywny w sytuacji, gdy oskar­żony popełnił dwa przestępstwa zanim zapadł pierwszy wyrok, i co do tych przestępstw wymierzono mu kary tego samego rodzaju podlegające łączeniu;
2. rażącą niewspółmierność orzeczonego środka karnego w postaci nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 2000 zł, bez należytego uwzględnienia dyrektyw sądowego wymiaru kary z art. 53 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 56 k.k., w szczególności nieuwzględnienia okoliczności popełnienia czynu, właściwości i warunków osobistych oskarżonego, jego sytuacji finansowej oraz zachowania po popełnieniu przestępstwa. W następstwie tak sformułowanych zarzutów apelujący obrońca wniósł o zmia­nę wyroku w zaskarżonej części poprzez połączenie na podstawie art. 85 § 1 k.k. kar grzywny wymierzonych oskarżonemu za przypisane mu czyny i wymierzenie mu kary łącznej grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł, a nadto przez obniżenie wysokości nawiązki orzeczonej w punkcie IV. wyroku do kwoty 500 zł. W toku rozprawy odwoławczej prokurator poparł apelację Prokuratora Rejonowego w Siedlcach i wniosek w niej zawarty, przyłączył się do zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego i wniosku tego obrońcy o obniżenie kwoty nawiązki na rzecz pokrzywdzonego do 500 zł, natomiast nie przyłączył się do wniosku obrońcy o wymierzenie kary łącznej grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 10 zł, popierając w tym zakresie wniosek apelacyjny. Obrońca oskarżonego poparł własną apelację i wnioski w niej zawarte, przyłączył się do zarzutu apelacji prokuratora, nadto wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu oświadczając, że nie zostały uiszczone w całości ani w części. Oskarżony przyłączył się do stanowiska swojego obrońcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje oskarżyciela publicznego i obrońcy okazały się o tyle zasadne, że doprowadziły do zmiany zanegowanego orzeczenia w sposób wskazany w wyroku Sądu Okręgowego. Odwołujący się słusznie podnieśli, że w zaskarżonej części wyrok Sądu Rejonowego zapadł z obrazą prawa materialnego, a mianowicie art. 85 k.k. W niniej­szej sprawie niewątpliwym jest bowiem, iż W. K. popełnił dwa przestępstwa zanim zapadł pierwszy chronologicznie wyrok co do któregokolwiek z nich, tj. wyrok z dnia 16 lutego 2015 r., sygn. akt II K 665/
3. Wobec powyższego i przy uwzględnieniu faktu, że za przedmiotowe czyny zabronione wymierzono oskarżonemu kary tego samego rodzaju, tj. kary grzywny, o których mowa w punktach III. i V. wyroku, Sąd I instancji był obowiązany posłużyć się instytucją z art. 85 k.k. Zawarte w rzeczonym przepisie sformułowanie „sąd orzeka karę łączną” oznacza bowiem, że zastosowanie tej konstrukcji jest obligatoryjne, a więc w razie spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie nie ma możliwości jej niezastosowania ( podobnie: wyrok Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2013 r., IV KK 416/12, LEX nr 1254719). W tym stanie rzeczy Sąd II instancji w zaskarżonej części zmienił wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego W. K. karę łączną grzywny w wysokości 150 stawek dziennych ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł. Przyjęty wymiar kary łącznej grzywny stanowił z jednej strony rezultat posłużenia się znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie unormowaniem art. 86 § 1 k.k., w myśl którego W. K. można było wymierzyć karę łączną grzywny w granicach od 120 do 170 stawek dziennych, z drugiej zaś strony konsekwencję oparcia się na zasadzie asperacji zbliżonej do kumulacji. Sąd Okręgowy uznał za zasadne wymierzenie kary łącznej grzywny we wskazanym wymiarze, albowiem związek przedmiotowo- podmiotowy zachodzący pomiędzy przestępstwami popełnionymi przez oskarżonego- wbrew twierdzeniom obrońcy- był dosyć odległy. W. K. umyślnie naruszył zupełnie odmienne dobra prawne, każdorazowo kierując się przy tym odmiennymi pobudkami. W przypadku czynu z art.

§ 1k.k.

wymieniony kierował się chęcią poczynienia zakupów i naruszył dobro prawne w postaci bezpieczeństwa w komunikacji, zaś w przypadku czynu z art. 224 § 3 k.k. oskarżony kierował się chęcią uniknięcia odpowiedzialności karnej za uprzednie ze wskazanych przestępstw i naruszył dobro prawne w postaci swobody podejmowania decyzji przez funkcjonariusza publicznego. Za zastosowaniem zasady asperacji zbliżonej do kumu­lacji przemawiał nadto fakt, że charakter czynów W. K. nie po­zwa­lał na przyjęcie, by w społecznym odczuciu mogły one uchodzić za przejaw tej samej aktywności. Na korzyść oskarżonego działała jedynie okoliczność, że popeł­nione przezeń przestępstwa cechowały się istotną bliskością czasową. Z uwagi na fakt, że wysokość stawki dziennej przy wymierzeniu kary łącznej grzywny nie może przekraczać najwyższej ustalonej przy wymiarze kar jednostkowych (art. 86 § 2 k.k.), Sąd Okręgowy, wymierzając karę łączną rzeczonego rodzaju, ustalił wysokość stawki dziennej na kwotę 10 zł. Skarżący obrońca ma rację, o ile wskazuje na rażącą niewspółmierność orzeczonego środka karnego w postaci nawiązki na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 2000 zł. W ocenie Sądu Odwoławczego nawiązka, jak każdy środek karny, podlega miarkowaniu w kategoriach rażącej niewspółmierności ( vide wyrok Sądu Apela­cyjnego w Szczecinie z 30 kwietnia 2013 r., II AKa 71/13, LEX nr 1315709) i dlatego koniecznym jest stwierdzenie, że ukształtowanie tejże nawiązki we wskazany wyżej sposób razi swoją nieuzasadnioną surowością. Nawiązka w wysokości 2.000 zł stanowi nadmierną dolegliwość w zestawieniu z miesięcznymi dochodami oskarżonego (wynagrodzenie miesięczne w kwocie 1 500 zł- dane osobopoznawcze- k. 41). Zaakcentować w tym kontekście trzeba, że miarkowanie tego rodzaju było dopuszczalne i konieczne, albowiem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w przed­mio­towo istotnej części wynika, iż nawiązka została orzeczona zamiast obowiązku naprawienia szkody (k. 111). Z powyższych powodów zmniejszono zasądzoną w zaskarżonym wyroku nawiązkę do kwoty 1.000 zł, uznając , że w realiach przedmiotowej sprawy będzie to kwota wystarczająca dla zaspokojenia roszczeń pokrzywdzonego, co nie pozbawia go możliwości dochodzenia dalszych roszczeń w drodze powództwa cywilnego. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że obrońca nie miał racji wskazując, że ze względu na dyrektywy art. 53 § 1 i 2 k.k., w tym stopień zawinienia oskarżonego oraz stopień społecznej szkodliwość czynu popełnionego przezeń na szkodę A. K.