ust.1 i §11 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, orzeczono o kosztach postępowania. Wyrok apelacją zaskarżył organ rentowy, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 w związku z art.39 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z treścią rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze poprzez niesłuszne przyjęcie, że K. G. legitymuje się wymaganym ustawowo okresem pracy w warunkach szczególnych. Wskazując na powyższą podstawę apelacji, skarżący organ rentowy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie apelującego, zatrudnienia ubezpieczonego w Wyższym Urzędzie Górniczym od 15.01.1991r. do 31.12.1998r. na stanowisku inspektora zakładu górniczego, nadinspektora zakładu górniczego nie może być zaliczone do prac w szczególnych warunkach, albowiem przy ustaleniu prawa do wcześniejszej emerytury decydujące znaczenie mają stanowiska pracy określone w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r. Wykonywanie czynności inspekcyjno-technicznych nie jest pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pod ziemią w rozumieniu art. 39 ustawy emerytalnej. Ubezpieczony wniósł o oddalenie apelacji oraz zasadzenie kosztów zastępstwa procesowego. Uwzględniając apelację, Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 20 listopada 2013r., sygn. III AUa 1818/13 zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie, stwierdzając, iż zaskarżone orzeczenie zapadło z naruszeniem prawa materialnego i nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Sąd drugiej instancji wskazał, że obecna definicja pracy w szczególnych warunkach odwołuje się jedynie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i to ono jest podstawą ustalenia czy praca była wykonywana w szczególnych warunkach. Podkreślono, że rodzaje prac wykonywanych w szczególnych warunkach i w szczególnym charakterze, wskazane w przepisach § 4-15 rozporządzenia wyróżniają kryteria merytoryczne i formalne. Pierwsze zależą od wykonywania stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w szczególnych warunkach, drugie wymaga, aby praca ta była wymieniona w załączniku do rozporządzenia z 1983r. Sąd drugiej instancji stwierdził, że praca ubezpieczonego wykonywana w spornym okresie była pracą górniczą w rozumieniu art.5 ust.1 pkt 10 ustawy z dnia 1 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin. Obecnie, w świetle obowiązującego prawa, okres pracy ubezpieczonego w urzędach górniczych jest okresem pracy równorzędnej z pracą górniczą, stąd nie podlega uwzględnieniu w szczególnym stażu ubezpieczeniowym. Skarga kasacyjna ubezpieczonego, oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego okazała się skuteczna, bowiem Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015r., sygn. I UK 204/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnego do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że sporny okres zatrudnienia podlega ocenie na podstawie art.184 i art.32 ustawy emerytalnej i w związku z powyższym znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lutego 1983r. z jego przepisem §4 ust.3 stanowiącego samodzielną i dodatkową możliwość zaliczenia do okresów w pracy w szczególnych warunkach, okresów, które nie są wymienione w wykazie A rozporządzenia. Zatem należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin i jego normy art.5 ust.1 pkt 4, który za pracę górniczą uważał zatrudnienie w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie było związane z wykonywaniem czynności inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w pkt 1-4. Pełnomocnik ubezpieczonego podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym i kasacyjnym w kwocie po 270 zł, motywując wysokość żądanego wynagrodzenia skomplikowanym i precedensowym charakterem sprawy. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jak pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu. Wbrew stanowisku skarżącego organu rentowego, Sąd Okręgowy słusznie uznając, iż ubezpieczony legitymuje się wymaganym okresem pracy w szczególnych warunkach, prawidłowo ustalił wnioskodawcy z tytułu jej wykonywania prawo do emerytury. Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie dowodowe i z oceny jego wyników wywiódł w pełni uprawnioną konstatację, że wykonywane podczas zatrudnienia ubezpieczonego w urzędach górniczych w spornym okresie od 15 stycznia 1991r. do 31 grudnia 1998r., czynności inspekcyjno - techniczne częściowo w wyrobiskach podziemnych i częściowo na powierzchni, stanowiły pracę górniczą, uwzględnianą na uprawnienia do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Poza sporem pozostaje, że uprawnienia ubezpieczonego, który po dniu 31 grudnia 2008r. ukończył 60 rok życia i do 31 grudnia 1998r. wykonywał prace w szczególnych warunkach, podlegają ocenie na podstawie art.184 i art.32 ust.1 i ust.4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń społecznych (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz.1440 ze zm.)
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.- dalej jako rozporządzenie). Spośród warunków, określonych w powołanych przepisach, organ rentowy zakwestionował legitymowanie się przez ubezpieczonego wymaganym co najmniej 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach. Skarżący wykazał pozostałe przesłanki, niezbędne do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu szczególnego charakteru świadczonej pracy, w tym w dniu (...). ukończył wiek emerytalny - 60 lat i wykazał uznany przez apelujący organ rentowy szczególny staż ubezpieczeniowy w wymiarze 7 lat, 3 miesięcy i 26 dni (na stanowiskach elektromontera pod ziemią oraz samodzielnego kontrolera jakości wyrobów przy pomiarach elektrycznych; praca na ostatnim stanowisku jako wymieniona w wykazie A dział XIV poz.24 załącznika do rozporządzenia). Spór koncentrujący się na ustaleniu czy ubezpieczony legitymuje się co najmniej 15-letnim szczególnym stażem ubezpieczeniowym, w szczególności, czy w stażu tym należy uwzględnić sporny okres zatrudnienia wnioskodawcy w urzędach górniczych od 15 stycznia 1991r. do 31 grudnia 1998r. jako pracę górniczą, Sąd Okręgowy rozstrzygnął na gruncie przepisów ustawy z dnia 1 lutego 1983r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (tekst jednolity: Dz. U. z 1995r., Nr 30, poz.154 ze zm. - dalej jako ustawa o zeg), mającej zastosowanie z mocy regulacji §4 ust.3 rozporządzenia, słusznie uznając, iż stanowi ona samodzielną i dodatkową podstawę do zaliczenia do okresów pracy w szczególnych warunkach spornego okresu pracy. Bowiem już sama wykładnia literalna powołanego przepisu wskazuje, że do okresów pracy w szczególnych warunkach zalicza okresy pracy górniczej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, a użyty spójnik także jednoznacznie stanowi, że jest to dodatkowa, obok prac wymienionych w wykazie A załącznika do rozporządzenia i okresów pracy lub służby, o których mowa w §5-10, podstawa do uwzględnienia okresów pracy górniczej do okresów zatrudnienia w szczególnych warunkach. Wedle normy art. 5 ust.1 pkt 10 ustawy o zeg za pracę górniczą uważa się zatrudnienie: w urzędach górniczych, jeżeli zatrudnienie jest związane z wykonywaniem czynności inspekcyjno-technicznych w kopalniach, przedsiębiorstwach i innych podmiotach określonych w pkt 1-
z §12 ust.2 pkt 1 i ust.4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz.490). Ustalając wysokość należnej kwoty zwrotu tychże kosztów, Sąd Apelacyjny przyznał za postępowanie kasacyjne 120 zł oraz 180 zł za postępowanie apelacyjne, uznając - wbrew stanowisku pełnomocnika ubezpieczonego - iż rozpatrywana sprawa nie miała ani skomplikowanego, ani precedensowego charakteru. Konieczność ponowienia procedury apelacyjnej wynikła jedynie z niewłaściwej wykładni §4 ust.3 rozporządzenia w postępowaniu apelacyjnym w sprawie sygn. III AUa 1818/13. Z tychże względów, Sąd drugiej instancji oddalił dalej idący wniosek pełnomocnika ubezpieczonego w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego (art.385 k.p.c.). /-/SSA G.Pietrzyk-Cyrbus /-/SSA L.Jachimowska /-/SSA A.Grymel Sędzia Przewodniczący Sędzia JM
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.