3 „Umowy Uczelnia-Student (studia dzienne)" oraz „Umowy Uczelnia-Student (studia zaoczne)" o treści: „Student skreślony w trakcie semestru z listy studentów ma obowiązek wnieść należne czesne oraz pozostałe opłaty za ten semestr w pełnej wysokości". 2.
2 „Umowy Uczelnia-Student (studia dzienne)" oraz „Umowy Uczelnia-Student (studia zaoczne)"o treści: „Student rezygnujący z własnej woli ze studiów w trakcie semestru, ma obowiązek wniesienia całości opłat za dany semestr". 3.
4 „Regulaminu Studiów w(...) w Z." o treści: „Przedstawiona na piśmie rezygnacja ze studiów w trakcie semestru nie jest podstawą do zwrotu żądanej części czesnego". 4.
5 „Regulaminu Studiów w (...) w Z." o treści: „Rezygnacja ze studiów w trakcie semestru nie zwalnia z obowiązku uiszczenia należnych opłat do końca semestru przez osoby, którym udzielono zgody na opłaty w ratach miesięcznych". Powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W ocenie powoda postanowienie zawarte w „Umowie Uczelnia-Student (studia dzienne)" oraz w „Umowie Uczelnia-Student (studia zaoczne)" o treści „Student skreślony w trakcie semestru z listy studentów ma obowiązek wnieść należne czesne oraz pozostałe opłaty za ten semestr w pełnej wysokości" oraz „Student rezygnujący z własnej woli ze studiów w trakcie semestru, ma obowiązek wniesienia całości opłat za dany semestr" jest postanowieniem niedozwolonym w rozumieniu art. 385 pkl 17 k.c, natomiast postanowienie zawarte w „Regulaminie Studiów w Zachodniej Wyższej Szkole Handlu i Finansów (...) w Z." o treści; „Przedstawiona na piśmie rezygnacja ze studiów w trakcie semestru nie jest podstawi) do zwrotu żądanej części czesnego" oraz „Rezygnacja ze studiów w trakcie semestru nie zwalnia z obowiązku uiszczenia należnych opłat do końca semestru przez osoby, którym udzielono zgody na opłaty w ratach miesięcznych" jest postanowieniem niedozwolonym w rozumieniu art. 385 3, odpowiednio: pkt 12 i 17. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa. Wyjaśniła, że zasady prowadzenia działalności edukacyjnej w zakresie szkolnictwa wyższego uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy a także przez ustawę z dnia 26 czerwca 1997r. o wyższych szkołach zawodowych (Dz U. Nr 96, poz. 590 z póź. zm.). Pozwana ma status niepaństwowej szkoły wyższej. Zasady gospodarki finansowej szkoły reguluje rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 sierpnia 199 lr. w sprawie zasad gospodarki finansowej uczelni (Dz. U. nr 84, poz. 380 z późn. zm.). Powołując się na § 10 i 11 w/w rozporządzeniu, pozwana podniosła, że kwestia opłat za zajęcia dydaktyczne jest uregulowana kompleksowo i nie może być przenoszona na grunt prawa cywilnego. Pozwana zarzuciła, iż w takiej sytuacji do prowadzonej przez nią działalności nie mają zastosowania przepisy związane z ochroną konsumentów a w szczególności art. 385 1 § 1 kc w związku z art. 385 3 pkt 17 kc. Sąd Okręgowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny sprawy: Pozwana - (...) Wyższa Szkoła Handlu i Finansów (...) w Z. jest niepaństwową wyższą uczelnią zawodową. W ramach prowadzonej działalności świadczy odpłatnie i systematycznie usługi edukacyjne na podstawie umów zawieranych ze studentami - konsumentami. Pozwana stosuje w obrocie z konsumentami wzorce umowy o nazwie „Umowa Uczelnia-Student (studia dzienne)", „Umowa Uczelnia-Student (studia zaoczne)" ora2 „Regulamin Studiów w (...) w Z." (k. 5, k. 9 i k. 13). W w/w wzorcach a załączonych do pozwu zawarte są zakwestionowane przez powoda postanowienia o treści: „Student skreślony w trakcie semestru z listy studentów ma obowiązek wnieść należne czesne oraz pozostałe opłaty za ten semestr w pełnej wysokości", „Student rezygnujący z własnej woli ze studiów w trakcie semestru, ma obowiązek wniesienia całości opłat za dany semestr", „Przedstawiona na piśmie rezygnacja ze studiów w trakcie semestru nie jest podstawą do zwrotu żądanej części czesnego" oraz „Rezygnacja ze studiów w trakcie semestru nie zwalnia z obowiązku uiszczenia należnych opłat do końca semestru przez osoby, którym udzielono zgody na opłaty w ratach miesięcznych". Wyżej dokonane ustalenia są w sprawie niesporne. Sąd Okręgowy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Powództwo jest zasadne. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 roku sygn. akt III CZP 38/03 (OSNP 2005/3/46) niepaństwowe szkoły wyższe posiadają na gruncie prawa cywilnego status przedsiębiorcy. W uzasadnieniu w/w uchwały Sąd Najwyższy przyjął, że odpłatne i systematyczne wykonywanie przez uczelnię zajęć dydaktycznych jest wykonywaniem we własnym imieniu, zawodowo działalności usługowej w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność taka, wykonywana przez uprawnionych pracowników uczelni, charakteryzuje się profesjonalnym charakterem. Jest podporządkowana regułom opłacalności i racjonalnego gospodarowania i jest działaniem wykonywanym na własny rachunek uczelni jako odrębnej osoby prawnej a nie na rachunek jej założyciela. Charakteryzuje się powtarzalnością działań i uczestnictwem w obrocie gospodarczym. Tym samym Sąd Najwyższy przesądził, iż działalność polegającą na świadczeniu przez uczelnię niepaństwową odpłatnych usług edukacyjnych spełnia wymogi uznania tej działalności za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy y dnia 19 listopada 1999 roku - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 ze zm.). To z kolei umożliwia uznanie niepublicznej szkoły wyższej za przedsiębiorcę w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Przedstawione stanowisko Sądu Najwyższego w kwestii przymiotu przedsiębiorcy wyższej szkoły niepublicznej pozostaje aktualne również w świetle obowiązujących przepisów prawnych. Mimo wejścia w życie art. 43 1 k.c. oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), kryteria uznania podmiotu za przedsiębiorcę nie uległy zasadniczej zmianie. Stąd wskazane przez Sąd Najwyższy elementy charakteryzujące działalność niepublicznych szkół wyższych uzasadniają uznanie tych podmiotów za przedsiębiorców również na gruncie definicji przedsiębiorcy zawartej w art. 43 1 k.c. w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pozwana jest wyższą szkołą niepaństwową świadczącą odpłatnie usługi edukacyjne, należy zatem przyjąć, że ma status przedsiębiorcy a prowadzona przez niq działalność ma charakter działalności gospodarczej. Pozwana w prowadzonej działalności edukacyjnej stosuje wzór umowy o nazwie „Umowa Uczelnia-Student (studia dzienne)" oraz „Umowa Uczelnia-Student (studia zaoczne)" a także regulamin o nazwie „Regulamin Studiów w (...) w Z.". Stosownie do art. 384 k.c. i następnych, wzór umowy czy regulamin stanowi wzorzec umowny, a ci wobec których jest stosowany są konsumentami w rozumieniu art. 22 1 k.c. W związku z tym, iż niepaństwowe szkoły wyższe posiadają na gruncie prawa cywilnego status przedsiębiorcy, uzasadnione jest poddawanie wzorców umownych stosowanych przez te podmioty w obrocie z konsumentami kontroli przestrzegania przepisów art. 384-385 kc. Kontrola ta ma charakter abstrakcyjny i dotyczy wyłącznie postanowień zakwestionowanych we wzorcach umownych w zakresie, czy jest ono niedozwolone czy nie. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy zakwestionowane przez powoda postanowienia umowne, które były stosowane przez pozwaną w obrocie z konsumentami - klientami szkoły, której to okoliczności pozwana nie zakwestionowała, mają charakter niedozwolonych postanowień umownych. W myśl przepisu art. 385 1 k.c. § 1 za niedozwolone postanowienia umowne uznaje się postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę i wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W ocenie Sądu, zakwestionowane przez powoda postanowienia nie dotyczą głównych świadczeń stron i nie były z konsumentami uzgadniane indywidualnie. Postanowienia zawarte w § 7 ust. 3 oraz w § 9 ust. 2 „Umowy Uczelnia-Student (studia dzienne)" oraz „Umowy Uczelnia-Student (studia zaoczne)" wypełniają dyspozycję art. 385 3 pkt. 17 k.c. Nakładają bowiem na konsumenta skreślonego z listy studentów lub rezygnującego z własnej woli, obowiązek zapłaty czesnego oraz pozostałych opłat za semestr w pełnej wysokości, co w ocenie Sądu, ma charakter rażąco wygórowanego odstępnego. Ponadto, powyższe postanowienia wprowadzają bardzo dotkliwe skutki dla konsumenta, gdyż nie uwzględniają możliwości rozwiązania przez konsumenta umowy z ważnych przyczyn leżących po jego stronie. Postanowienia zawarte w § 6 ust. 4 oraz w § 6 ust. 5 „Regulaminu Studiów w (...) w Z." wypełniają dyspozycję art. 385
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.