Sygn. akt VIII Ga 49/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Kala po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa: M. D. przeciwko: M. J. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 4 listopada 2015r. , sygn. akt. VIII GC 525/14 upr oddala apelację Sygn. akt VIII Ga 49/15 UZASADNIENIE Powód M. D. – prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) M. D. – domagał się zasądzenia od pozwanej M. J. – prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą (...) M. J. zapłaty kwoty 5.227,96 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 13 czerwca 2008 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że na mocy protokołu dziedziczenia z dnia 18 listopada 2011 roku, notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia oraz umowy o częściowym zniesieniu współwłasności z dnia 26 listopada 2011 roku powód stał się następcą prawnym w przedsiębiorstwie (...)W skład tego przedsiębiorstwa weszła wierzytelność przeciwko pozwanej, objęta pozwem, która wynika z faktury VAT numer (...) z dnia 29 maja 2008 roku, a wynikająca ze zlecenia o numerze (...) z dnia 19 września 2007 roku w zakresie przebudowy sieci energetycznej stacji paliw w M.. Pozwana zatrzymała tę kwotę, dokonując niesłusznie potrącenia z należnością objętą fakturą VAT o numerze (...), która nie została przyjęta przez W. D.. Powód wzywał pozwaną do uiszczenia należności, jednak kwota objęta pozwem nie została zapłacona. Nakazem zapłaty z dnia 2 stycznia 2014 roku w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt V GNc 6342/13 Sąd Rejonowy w Kaliszu zasądził na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana podniosła zarzut niewłaściwości Sądu Rejonowego w Kaliszu i wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu. Potwierdziła ona zawarcie umowy z dnia 29 września 2007 roku, która stanowiła umowę o dzieło. W ocenie pozwanej w świetle art. 646 k.c. roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 10 czerwca 2010 roku. Pozwana podniosła, iż powód wskazał również nieprawidłową datę naliczania odsetek za opóźnienie, którą powinien stanowić dzień następujący po otrzymaniu wezwania do zapłaty przez pozwaną. Pozwana zaznaczyła, iż powód nie wskazał w treści pozwu podstawy dochodzenia należności objętej pozwem, co dalsze twierdzenia powoda w tym zakresie czyni spóźnionymi. Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 roku Sąd Rejonowy w Kaliszu stwierdził niewłaściwość Sądu Rejonowego w Kaliszu i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy. W piśmie procesowym oznaczonym datą 14 maja 2014 roku powód wskazał, że umowa z dnia 28 września 2007 roku stanowiła umowę o roboty budowlane, co powoduje, iż roszczenie powoda winno być objęte trzyletnim terminem przedawnienia roszczenia. Jednocześnie powód dochodzi w niniejszej sprawie zwrotu kaucji (zabezpieczenia należytego wykonania robót), gdyż generalny wykonawca miał prawo do zatrzymania części należnego wynagrodzenia, które winno zostać zwrócone po podpisaniu protokołu odbioru pogwarancyjnego. Powód podniósł, że protokół taki mógł zostać sporządzony najwcześniej po upływie okresu gwarancji, zaś roszczenie o zwrot kaucji mogło się stać wymagalne najwcześniej z końcem roku 2011 i wtedy mógł rozpocząć swój bieg termin przedawnienia roszczenia powoda, co powoduje, że z uwzględnieniem daty wniesienia pozwu roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu. Powód podniósł, że pozwana nie kwestionowała wysokości wynagrodzenia umownego, gdyż przyjęła i podpisała fakturę VAT. Skoro fakturę VAT wystawiono w dniu 23 grudnia 2007 roku, to odbiór robót był przeprowadzony już w grudniu 2007 roku i wymagalność roszczenia powoda nastąpiła w grudniu 2007 roku. Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 roku strona pozwana wskazała, że treść stosunku prawnego łączącego inwestora z powodem nie ma wpływu na treść stosunku prawnego łączącego strony postępowania, doszło do niedopuszczalnej zmiany powództwa, a powód nie wykazał, iż roszczenie jest wymagalne, gdyż nie dowiódł, że okres pogwarancyjny został zakończony. Wyrokiem z dn. 4 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.217 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 29 września 2007 roku pozwana zawarła umowę z W. D., mocą której W. D. zobowiązał się do wykonania na rzecz pozwanej robót elektrycznych na zadaniu (...) w M.. Mocą § 15 umowy pozwana uprawniona była do zatrzymania 5% wartości netto wynagrodzenia tytułem zabezpieczenia należytego wykonania umowy na okres 1 roku od daty odbioru pogwarancyjnego. Tymczasem zgodnie z § 23 umowy protokół odbioru pogwarancyjnego sporządza się po upływie trzech lat od daty podpisania protokołu końcowego. Jednocześnie pozwana miała prawo odmówić dokonania odbioru pogwarancyjnego, w razie stwierdzenia wad, do czasu ich usunięcia przez wykonawcę. W. D. wystawił pozwanej fakturę częściową o numerze (...) na kwotę 41.846,00 złotych brutto. Powód wykonał wszystkie prace objęte umową z dnia 28 września 2007 roku, zaś pozwana uiściła wynagrodzenie W. D. z wyjątkiem zatrzymanej kaucji z należności objętej fakturą o numerze (...) w kwocie 5.227,96 złotych. W. D. zmarł w dniu 14 października 2011 roku. Powód jest jednym ze spadkobierców W. D., który na podstawie umowy częściowego zniesienia współwłasności majątku spadkowego nabył przedsiębiorstwo (...). Z uwagi na brak zapłaty, pismem z dnia 22 października 2013 roku, pozwana została wezwana przez powoda do zapłaty kwoty objętej pozwem. San faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o wiarygodne dokumenty prywatne, których nie kwestionowano. Sąd dał wiarę zeznaniom powoda, które były jasne, konsekwentne i korelowały z zebranymi w sprawie dokumentami. Sąd Rejonowy na podstawie art. 227 k.c. a contrario k.c. oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z informacji (...) S.A. oraz Starostwa Powiatowego w M., uznając, że wobec braku możliwości ustalenia daty wymagalności roszczenia powoda, brak było podstaw prowadzenia postępowania celem ustaleń w zakresie obowiązującego terminu przedawnienia roszczenia objętego pozwem. Następnie Sąd Rejonowy zważył, iż bezspornym jest w sprawie, że W. D. i pozwaną łączyła umowa, na mocy której doszło do wykonania robót elektrycznych. Pozwana zasadnie - zgodnie z postanowieniami umowy – zatrzymała część wynagrodzenia. Na podstawie zgromadzonych dokumentów Sąd Rejonowy nie miał wątpliwości, iż powód nabywając przedsiębiorstwo nabył ogół praw i obowiązków spadkodawcy – W. D., w kształcie w jakim dotyczyły one W. D. (w tym także w zakresie postanowień umowy z dnia 28 września 2007 roku). Zgodnie bowiem z art. 55 1 przedsiębiorstwo obejmuje w szczególności wierzytelności przedsiębiorstwa. Pozwana zakwestionowała jednak żądanie powoda, powołując się na szereg okoliczności, które miały – w ocenie strony – prowadzić do oddalenia powództwa. Sąd Rejonowy uznał, iż złożenie oświadczenia o potrąceniu należności objętej pozwem przed procesem nie miało znaczenia dla sprawy w momencie, gdy pozwana kwestionuje zasadność żądania. Pozwana wskazała m.in., iż żądanie powoda nie było wymagalne, gdyż powód nie wykazał, że okres pogwarancyjny został zakończony. Sąd Rejonowy zważył, iż zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu, spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W myśl ogólnych zasad procesowych, to na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jego roszczenie (por. wyrok SN z dnia 19 grudnia 1997 r., II CKN 531/97, LEX nr 496544), a na stronie pozwanej spoczywa obowiązek wykazania, że powodowi jego żądanie nie przysługuje (por. wyrok SN z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06). W ocenie sądu pozwany nie wykazał jednak żadnych okoliczności potwierdzających fakt zaistnienia po stronie pozwanej szkody ani wysokości szkody poniesionej przez pozwanego. Ustalono w sprawie, iż zwrot kaucji, o której mowa w § 15 umowy nastąpi po upływie 1 roku od daty odbioru pogwarancyjnego. Tę datę należało w ocenie sądu uznać za datę wymagalności roszczenia powoda objętego pozwem w niniejszej sprawie. Wierzytelnością wymagalną jest bowiem wierzytelność, w przypadku której wierzyciel ma prawną możliwość żądania zaspokojenia przysługującej mu wierzytelności, a dłużnik jest obowiązany spełnić świadczenie. Wówczas też następuje początek biegu przedawnienia (L. Stecki, Opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych, Poznań 1970, s. 29; A. Janiak, glosa do wyroku SN..., s. 385; wyrok SN z 18 stycznia 2008 r., V CSK 367/07, LEX nr 371387). Z chwilą zakwestionowania wymagalności roszczenia powoda Sąd musiał, korzystając z materiału dowodowego zaproponowanego przez powoda, ustalić kiedy doszło do odbioru pogwarancyjnego prac objętych umową z dnia 28 września 2007 roku. Jednak, jak stwierdził Sąd Rejonowy, strona powodowa nie zaproponowała Sądowi dowodu, który potwierdziłby, że taki odbiór nastąpił. Sąd miał na uwadze, iż powód sugerował przyjęcie pewnych dat granicznych (gdyż protokół odbioru pogwarancyjnego sporządza się po upływie trzech lat od daty podpisania protokołu końcowego). Jednocześnie nie ustalono daty faktycznego odbioru końcowego prac. Ponadto zwrócić należy uwagę, że pozwana miała prawo odmówić dokonania odbioru pogwarancyjnego ustalonym terminie, w razie stwierdzenia wad, do czasu ich usunięcia przez wykonawcę (§ 23 zd. 2 umowy). Sąd Rejonowy stwierdził też, że nie mógł dokonać również ustaleń orientacyjnych – jak sugerował powód – wnioskując, że skoro pozwana przyjęła fakturę VAT W. D., musiało to nastąpić już po odbiorze końcowym prac. Wobec wskazanej argumentacji Sąd Rejonowy uznał, iż nie wykazano, by roszczenie powoda było wymagalne i mogło być dochodzone w niniejszym postępowaniu. Tym samym w świetle art. 120 § 1 k.c. brak było podstaw do badania zarzutu pozwanej w zakresie przedawnienia roszczenia powoda. Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy na podstawie oraz 6 k.c. a contrario i art. 481 k.c. a contrario orzekł o oddaleniu żądania powoda. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 99 k.p.c. stosując zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego złożył powód zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu powód postawił następujące zarzuty:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.