z dnia 7 lipca 2009 r., nr (...) w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) część B w P. w części dotyczącej terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 5ZP w zakresie, w jakim na tym terenie w ogóle nie przewiduje przeznaczenia zgodnego z funkcją mieszkaniową, przewidzianą w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. - uchwała nr (...) Rady Miasta P. z dnia 18 stycznia 2008 r.; punkcie 2.
uchwały z 7 lipca 2009 r. w części dotyczącej terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 05KD-Z w takim zakresie, w jakim wbrew postanowieniom studium (uchwała Rady z 18 stycznia 2008 r.) na części działki nr [...] przewidziano przebieg drogi; w punkcie
zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 5ZP w takim zakresie, w jakim wbrew postanowieniom Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. - uchwała nr (...) z dnia 18 stycznia 2008 r. , przewidziano tereny zieleni urządzonej na obszarze, na którym znajduje się działka nr (...); w punkcie 2)
zaskarżonej uchwały w części dotyczącej terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 05KD-Z w takim zakresie, w jakim wbrew postanowieniom Studium, o którym mowa w pkt 1, na części działki nr [...] przewidziano przebieg drogi; w punkcie 3) zasądził od Rady Miasta P. na rzecz skarżącej spółki kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; w punkcie 4) określił, że zaskarżona uchwała w części, w której stwierdzono jej nieważność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się tego wyroku. W wyniku wniesienia skargi kasacyjnej przez Radę Miasta P. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt (...) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w części w której stwierdzono nieważność, nie obowiązywał w okresie od 17 lutego 2011 r. do dnia 17 października 2011 r. z uwagi na punkt 4 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 lutego 2011 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt (...)oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 2 października 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez powódkę. dowód : wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2009 r. (k. 709-723 akt), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2010 r. (k. 724- 744 akt), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2011 r. (k. 745-752 akt), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2011 r. (k. 753-771 akt), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2012 r. (k. 184-192 i 475-487 akt). Pismem z dnia 30 października 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 5 listopada 2012 r., powódka złożyła wniosek o wykupienie przez pozwaną nieruchomości w trybie art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za kwotę 30.504.000 zł. Pismem z dnia 18 grudnia 2012 r. pozwana odmówiła dokonania wykupu gruntu wskazując, że w sprawie nie zaszły przesłanki skutkujące obowiązkiem realizacji przez pozwaną wykupu gruntu. dowód : pismo z dnia 30 października 2012 r. (k. 194-196 akt), pismo z dnia 5 listopada2012 r. (k. 199-200 akt), operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego B. N. (k. 209-233 akt), pismo z dnia 12 sierpnia 2013 r. (k. 395 akt), Wartość prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości na dzień 20 października 2014 r. wynosi 15.566.900,00 zł, przy uwzględnieniu stanu przedmiotu wyceny na dzień 25 października 2009 r. Obecnie 43,91% powierzchni przedmiotowej nieruchomości stanowią tereny dróg publicznych, ulice klasy zbiorczej, zaś 56,07% stanowią tereny zieleni urządzonej. dowód: opinia biegłej z dziedziny szacowania nieruchomości M. M. (k. 618-671 akt), wyjaśnienia biegłej M. M. ( adnotacja 00:32:56 e-protokołu z dnia 5 lutego 2015 r. (k. 783-787 akt). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie kserokopii dokumentów urzędowych i prywatnych zgromadzonych w aktach sprawy oraz opinii biegłej M. M.. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów urzędowych i prywatnych, które uznał za w pełni wiarygodne. Zgodnie z treścią art. 244 k.p.c. dokumenty urzędowe stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zgodnie natomiast z treścią art. 245 k.p.c. dokumenty prywatne stanowią dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Zgromadzone w sprawie dokumenty nie były kwestionowane przez strony. Również Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować zgromadzone w sprawie dokumenty urzędowe i prywatne z urzędu. Wiarygodność kserokopii dokumentów również nie budziła wątpliwości Sądu. Mimo, że kserokopia nie jest dokumentem, a stanowi jedynie element twierdzenia strony o istnieniu dokumentu o treści odpowiadającej kserokopii, to w niniejszej sprawie żadna ze stron nie podniosła zarzutów kwestionujących istnienie określonych dokumentów prywatnych czy urzędowych. Sąd uznał za przydatną dla rozpoznania niniejszej sprawy opinię biegłej sądowej M. M. z dziedziny szacowania nieruchomości. Biegła sporządziła opinię na okoliczność określenia wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości dla której Sąd Rejonowy- P. w P. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) według stanu tej nieruchomości - w zakresie jej przeznaczenia i sposobu korzystania na dzień poprzedzający wejście w życie Miejscowego Planu Zagospodarowania tj. na dzień 25.10.2009r. z uwzględnieniem decyzji Prezydenta Miasta P. z 28.04.2009 r. o ustaleniu warunków zabudowy (postanowienie Sądu z 9 stycznia 2014r. k. 528 akt). Nadto Sąd postanowił uzupełnić postanowienie Sądu z 9 stycznia 2014r. w ten sposób, iż zlecił biegłej z zakresu wyceny nieruchomości określenie wartości rynkowej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy (...) w P. VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) na dzień sporządzenia opinii ( postanowienie dnia 6 października 2014 r. k. 608 akt). Pozwana pismem z dnia 5 grudnia 2014 r. zgłosiła szereg zarzutów do opinii biegłej wskazując, że przy dokonywaniu wyceny winna wziąć pod uwagę cel na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Podała również, że jeżeli wskazany wyżej cel nie został określony, to stawka procentowa opłaty rocznej winna odzwierciedlać cel wynikający ze sposobu korzystania z nieruchomości. Stwierdziła także, że biegła winna wyjaśnić dlaczego nie uwzględniła przy szacowaniu celu użytkowania wieczystego, na który nieruchomość została oddana i czy w przypadku uwzględnienia tego celu zmianie uległaby wysokość dokonanej wyceny. Pozwana wskazała także, że średnie ceny gruntów przeznaczonych pod drogi kształtują się na poziomie 300-500 zł i są niższe aniżeli ceny nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Nadto wskazała, że biegła winna wyjaśnić czy uwzględniła, że 43,91% powierzchni przedmiotowej nieruchomości stanowią tereny dróg publicznych i czy wpłynęło to na wycenę. Z kolei pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. pozwana zakwestionowała przyjętą metodę wyceny oraz założenie przez biegłą, że w wyniku realizacji inwestycji miał powstać budynek mieszkaniowo – usługowy oraz stwierdziła, że kształt działki winien mieć wpływ na wycenę. Poddała także pod wątpliwość czy przy wycenie nieruchomości położonej przy ul. (...) wzięto pod uwagę okoliczność wydania pozwolenia na budowę oraz stwierdziła, że opinia uwzględnia jedynie prognozy na 2014 r. W dalszej kolejności zakwestionowała niepoprawny sposób obliczenia powierzchni użytkowej mieszkań. Pozwana zwróciła także uwagę na omyłki pisarskie w opinii co do podanych w niej dat. (k. 690-692 akt). Strona powodowa nie miała zarzutów co do opinii biegłej(k. 695 akt). Na rozprawie z dnia 5 lutego 2015 r. biegła M. M. podtrzymała opinię z dnia 27 października 2014 r. i ustosunkowała się do zgłoszonych przez pozwaną zarzutów. Przede wszystkim stwierdziła, że skoro w decyzjach Wojewody nie został wskazany cel użytkowania wieczystego, okoliczność ta nie została uwzględniona przy wycenie. Wyjaśniła, że § 28 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie i dotyczy wyceny nieruchomości przy oddawaniu jej w użytkowanie wieczyste lub aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste. Wyjaśniła także, że przedmiotem wyceny była nieruchomość według stanu sprzed wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania i że wydana decyzja o warunkach zabudowy wskazywała na potencjał tej nieruchomości. Biegła wyjaśniła także, że jeżeli funkcja usługowa towarzyszy mieszkaniowej, to nie oznacza się tego odrębnie w decyzji o warunkach zabudowy. Nadto z uwagi na treść wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, wskazała w opinii, że na parterze budynku możliwe było realizowanie funkcji usługowej. W ocenie biegłej, kształt działki nie ma znaczenia dla wyceny, bowiem możliwe do zabudowania było jedynie 25% jej powierzchni. Odnośnie ceny transakcyjnej działki przy ul. (...) (wziętej przez biegłą do porównania), w/w wyjaśniła nadto, że z aktu notarialnego nie wynikało czy pozwolenie na budowę było przedmiotem sprzedaży, dlatego biegła nie uwzględniła tej okoliczności przy wycenie. Wskazała również, że ma obowiązek zamieścić w wycenie analizę rynku w zakresie celu i przedmiotu wyceny oraz że w wycenie zamieściła prognozy na 2014 r., z uwagi na to, że w chwili wydawania opinii rok 2014 r. jeszcze się nie skończył. W odniesieniu zaś do kwestii obliczenia powierzchni użytkowej mieszkań podała, że ustaliła ją w oparciu o parametry znajdujące się w decyzji o warunkach zabudowy oraz dokumentacji projektowej dołączonej do wniosku o pozwolenie na budowę. W ten sposób uzyskała powierzchnię mniejszą niż gdyby wzięła pod uwagę jedynie decyzję o warunkach zabudowy. Biegła potwierdziła, że opinia zawiera omyłki dotyczące błędów w datach na stronach 2,14 i 16 opinii, jednak zaznaczyła, że nie miało to wpływu na wartość opinii. Biegła wyjaśniła także, że bez znaczenia pozostaje, czy nieruchomość była w istocie wyceniana na dzień 24 czy tez 25 października 2009 r., istotne jest bowiem, że wycena ta dotyczyła wartości prawa użytkowania wieczystego przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego. W dalszej kolejności wyjaśniła, że zastosowała przy wycenie podejście porównawcze metodą porównywania parami oraz że na wartość nieruchomości i jej potencjał ma wpływ kryterium powierzchni użytkowej mieszkań. Stwierdziła także, że podobne transakcje były tylko dwie, stąd wzięła pod uwagę dwie podobne transakcje dotyczące prawa własności oraz skorygowała uzyskany wynik. Biegła uwzględniła przy wycenie uwarunkowania planistyczne, w tym możliwości inwestycyjne wynikające z tych uwarunkowań. Po wyjaśnieniach złożonych przez biegłą strony nie miały do niej więcej pytań. Mając zatem na uwadze treść opinii, szczegółowe wyjaśnienia złożone przez jej autora oraz fachowość i doświadczenie biegłej w wydawaniu opinii tego rodzaju, Sąd uznał opinię za w pełni wiarygodną i przydatną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. Sąd postanowił oddalić wniosek pozwanej o przesłuchanie w charakterze świadków W. T., L. R., zgłoszony w odpowiedzi na pozew. Zauważyć należy, że wyżej wskazani świadkowie zawnioskowani zostali na okoliczność celu w jakim Przedsiębiorstwo Handlu (...) w P. otrzymało przedmiotową działkę w zarząd, a następnie w użytkowanie wieczyste oraz rodzaju prowadzonej na nieruchomości działalności do czasu zbycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości powódce. W ocenie Sądu, przeprowadzenie powyższych dowodów było niecelowe. Zauważyć bowiem należy, że Wojewoda działając w imieniu Skarbu Państwa nie wskazał w decyzjach z 1991 r. oraz z 1993 r. celu na jaki nieruchomość została przekazana Przedsiębiorstwu (...) ani nie nałożył na użytkownika wieczystego żadnych szczególnych obowiązków. Jednocześnie zauważyć należy, że brak określenia w decyzji Wojewody z dnia 12 września 1991 r. potwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego przez Przedsiębiorstwo (...) celu na jaki nieruchomość została przekazana, wynikał z ówczesnego brzmienia ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, która obligowała właściwy organ administracji jedynie do określenia czasu trwania użytkowania wieczystego. Podkreślić należy, że dopiero ustawa z dnia 7 października 1992 r., zmieniająca ustawę z zmianie powyższej ustawy, która weszła w życie w dniu 24 grudnia 1992 r. nakazała, aby w decyzji określać również warunki użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 236 Kodeksu cywilnego ( art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Dz. U. Nr 91, poz. 455). Zatem niecelowe było przeprowadzanie dowodu ze świadków na powyższą okoliczność i słuszność ma strona powodowa, że wniosek o przeprowadzenie dowodu ze świadków na powyższe okoliczności miał na celu próbę modyfikacji treści prawa użytkowania wieczystego ustalonego w drodze decyzji administracyjnej. Wobec powyższego, Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy, uznając go za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy. Za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał również wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka P. S.. Świadek ten miał być słuchany na okoliczność przeznaczenia działki (...) obręb 0-3 K., położonej w rejonie ul. (...) w P. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego R., co nie było kwestionowane przez stronę powodową. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2014 r. Sąd oddalił wniosek pozwanej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci prognozy oddziaływania na środowisko dotyczącej Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego R. część B w P. z maja 2008 r., pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 7.12.2004 r. opinii sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 5.08.2008r., postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z 8.09.2008r., pisma Miejskiej (...) z 27.11.2012r., prognozy skutków finansowych uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pozwana wskazała, że zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z powyższych dokumentów na okoliczność ustalenia począwszy od 2005 r. koncepcji, aby teren obejmujący przedmiotową nieruchomość stanowił tereny zieleni urządzonej oraz że powódka mogła uzyskać taką informację. Zdaniem Sądu, wobec wydania w dniu 28 kwietnia 2009 r. przez Prezydenta Miasta P. decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości, wskazującej, że zabudowa może objąć maksymalnie 25% powierzchni działki oraz że 25 % działki ma pozostać powierzchnią biologicznie czynną, przeprowadzanie dowodu z powyższych dokumentów było niecelowe i zbędne. Sąd postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek pozwanej o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy (...) na okoliczność celu na jaki Przedsiębiorstwo (...) otrzymało powyższą działkę w zarząd, a następnie użytkowanie wieczyste. Zauważyć w tym miejscu należy, że Wojewoda (...) pismem z dnia 11 września 2013 r. stwierdził, że nie jest w posiadaniu przedmiotowej dokumentacji oraz że dokumentacja ta dotyczyła sprawy uwłaszczeniowej powyższego przedsiębiorstwa i zakończyła się wydaniem decyzji z dnia 12 września 1991 r. stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wskazanych we wniosku. Wobec powyższego oraz z powodów, dla których Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, Sąd oddalił powyższy wniosek dowodowy. Nadto Sąd postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek pozwanej o zobowiązanie powódki do przedłożenia odpisu umowy spółki powodowej, wpisanej do KRS pod numerem (...) na okoliczność wykonywania prze powódkę działalności gospodarczej w sposób zorganizowany, ciągły, zarobkowy i zawodowy z uwagi na to, że jest to okoliczność niesporna i przyznana przez powódkę w pozwie. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Powódka w pozwie domagała się wykupu przedmiotowej nieruchomości w oparciu o art. 36 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (uzpz), zgodnie z którym jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy wykupienia nieruchomości lub jej części. Z kolei art. 36 ust. 2 upzp stanowi, że realizacja roszczeń, o których mowa w ust. 1, może nastąpić również w drodze zaoferowania przez gminę właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zamiennej. Z dniem zawarcia umowy zamiany roszczenia wygasają. Zauważyć należy, że art. 36 upzp jest konsekwencją art. 6 ust. 1 upzp stanowiącego, że ustalenia planu miejscowego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Jeżeli to kształtowanie prawa własności spowoduje ograniczenie, a nawet pozbawienie właściciela nieruchomości prawa dysponowania tą nieruchomością, to następstwem takiego stanu rzeczy staje się konieczność odpowiedniej rekompensaty za zaistniałe skutki w sferze prawa własności. Dotyczy to również użytkowania wieczystego nieruchomości . (por. E.Radziszewski, Komentarz do art.36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, LEX). Analizując zasadność roszczenia powódki należało ustalić, czy w związku z uchwaleniem planu miejscowego, korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. Tym samym zauważyć należy, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy uchwaleniem planu miejscowego bądź jego zmianą a skutkiem w postaci ograniczenia prawa własności (użytkowania wieczystego), polegającym na uniemożliwieniu lub istotnym ograniczeniu korzystania z nieruchomości, przy czym chodzi o korzystanie faktyczne lub zgodne z dotychczasowym przeznaczeniem, tj. w taki sposób, w jaki właściciel może to potencjalnie czynić w granicach określonych przepisami prawa. Niewątpliwie więc ustawodawca użył dwóch odmiennych pojęć w postaci "korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób" i "korzystania z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem". Korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób oznacza faktyczny sposób wykorzystywania nieruchomości przed uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego. Korzystanie natomiast z nieruchomości w sposób zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem oznacza, że decydujące jest przeznaczenie nieruchomości bądź w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, bądź w akcie administracyjnym. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w S.z dnia 24 kwietnia 2014 r. (...)). Podkreślenia w tym, miejscu wymaga, że "korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób" w rozumieniu art. 36 ust. 1 u.p.z.p. oznacza każdy zgodny z prawem dotychczasowy sposób używania nieruchomości w określonym celu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2013 r. II CSK 98/13). Pozwana zakwestionowała, aby wydana w sprawie decyzja o warunkach zabudowy mogła odnieść skutek na gruncie art. 36 upzp, bowiem nie ma mocy równej planowi zagospodarowania przestrzennego. Zatem w ocenie pozwanej, decyzja o warunkach zabudowy nie może określać przeznaczenia terenu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 upzp, ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustępem 2, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (pkt 1), sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2). Wskazać w tym miejscu także należy, że stosowanie do art. 6 ust. 1 upzp, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Zgodnie z ustępem 2, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (pkt 1), ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (pkt 2). Kwestia wydawania decyzji o warunkach zabudowy wynika z art. 61 ust. 1 upzp, zgodnie z którym, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; teren ma dostęp do drogi publicznej; istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 oraz decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Zatem w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego indywidualna decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania danego terenu określa przeznaczenie tego terenu do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przyjęcie innej interpretacji byłoby nielogiczne i sprzeczne z ratio legis wspomnianej regulacji, także w świetle przepisu art. 63 ust. 3 ww. ustawy, który przewiduje, że decyzja o warunkach zabudowy może wywoływać skutki określone w art. 36, a zatem taka decyzja również może powodować zmianę przeznaczenia terenu, w związku z którym korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 18 października 2012 r. (...).). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1994 r. utracił moc z dniem 1 stycznia 2004 r. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta P. na wniosek powódki ustalił warunki zabudowy, wskazując, że zabudowa może objąć maksymalnie 25% powierzchni działki oraz że 25 % działki ma pozostać powierzchnią biologicznie czynną. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy było możliwe, stosownie do art. 4 ust. 2 upzp, z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zauważyć także należy, że w chwili wydawania decyzji o warunkach zabudowy obowiązywało studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta P. (P., Ł., R., Ż.) z dnia 18 stycznia 2008 r., zgodnie z którym, nieruchomość znajdowała się w granicach terenu oznaczonego symbolem D1, (...), co oznacza tereny zabudowy średniowysokiej o funkcji usługowej/ z dopuszczeniem zabudowy średniowysokiej, mieszkaniowej wielorodzinnej, blokowej i kwartałowej z usługami podstawowymi. Powódka w toku postępowania wykazała także, że podejmowała szereg działań faktycznych mających na celu przygotowanie inwestycji. Pomocniczo wskazać należy, że powyższe potwierdzają także zapisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) określające zasady ustalania wartości nieruchomości, zgodnie z którymi w przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 154 ust. 2). Natomiast w przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 3). Podsumowując zatem powyższe, Sąd podzielił twierdzenia powódki, że uzyskana przez nią decyzja o warunkach zabudowy oraz działania podjęte w celu realizacji inwestycji składają się na sposób korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 36 upzp. Bezzasadny okazał się także zarzut pozwanej, że przysługujące powódce prawo użytkowania wieczystego jest prawem ograniczonym co do zakresu determinowanego celem na jakie zostało ustanowione. Jak wyżej wskazano, decyzją Wojewody (...) z dnia z dnia 12 września 1991 r. Przedsiębiorstwo (...) nabyło z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów będących dotychczas w jej zarządzie. W decyzji nie wskazano celu jaki wiązał się z prawem użytkowania wieczystego. Zauważyć bowiem należy, że przekształcenie dotychczasowego zarządu w prawo wieczystego użytkowania nastąpiło z mocy samego prawa i w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, co nastąpiło w następstwie wzruszenia zasady jedności własności państwowej. Z dniem 5 grudnia 1990 r., tj. w dacie wejścia w życie ustawy zmieniającej ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, państwowe i komunalne osoby prawne, spełniające przesłanki przewidziane w powołanych przepisach, uzyskały z mocy prawa prawo wieczystego użytkowania, bez ustalania jego przeznaczenia, oraz prawo własności postawionych na tych gruntach budynków. (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 1998 r. III CZP 33/98). Jak wyżej wskazano, obowiązek wskazywania w decyzji uwłaszczeniowej warunków użytkowania wieczystego z zachowaniem zasad określonych w art. 236 Kodeksu cywilnego został uregulowany dopiero począwszy od 24 grudnia 1992 r. ( art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 7 października 1992 r. zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Dz. U. Nr 91, poz. 455). Co istotne, także decyzja Wojewody (...) dnia 14 października 1993 r. potwierdzająca prawo użytkowania wieczystego gruntu także nie określiła celu ustanowienia użytkowania wieczystego. Zatem argumentację pozwanej, że prawo użytkowania wieczystego przysługujące powódce zdeterminowane jest celem na jakie zostało ustanowione, wobec braku określenia tej kwestii w powyższych decyzjach, uznać należy za nietrafną. Wskazać w tym miejscu także należy, że przepis artykułu 36 upzp należy rozpatrywać w połączeniu z określoną w art. 140 k.c. definicją prawa własności i wynikającym z tego prawa uprawnieni do korzystania z nieruchomości w określony sposób, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Uprawnienie to obejmuje sposoby korzystania nie tylko faktyczne, ale również potencjalne, o ile mieszczą się w granicach podmiotowego prawa własności wyznaczonego przez miejscowe akty planistyczne. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 18 października 2012 r. (...)). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przewidziane we wspomnianym przepisie roszczenia przysługują właścicielowi nieruchomości bądź użytkownikowi wieczystemu, gdy uchwalony lub zmieniony plan uniemożliwia im lub istotnie ogranicza zarówno kontynuowanie dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości, jak i pozbawia ich potencjalnej możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2009 r. V CSK 46/09, LEX nr 529731). Wobec niezasadności zarzutów pozwanej Sąd uznał, że powódka wykazała w niniejszym postępowaniu zasadność roszczenia uregulowanego z art. 36 ust. 1 pkt 2 upzp. Zauważyć bowiem należy, że korzystanie z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczaniem i w dotychczasowy sposób, o którym mowa w powyższym przepisie wyznaczała decyzja o warunkach zabudowy z dnia 28 kwietnia 2009 r., wskazująca na możliwość zabudowy 25% powierzchni działki oraz faktyczne działania powódki zmierzające w kierunku realizacji inwestycji. Z uwagi na wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu 26 października 2009 r. przedmiotowa nieruchomość znalazła się w obszarze oznaczonym 05KD-Z - teren drogi publicznej oraz 5ZP – tereny zieleni urządzonej. W dalszej kolejności z uwagi na kolizję ustaleń zawartych w planie miejscowym i ustaleń decyzji o warunkach zabudowy, decyzją z dnia 26 października 2009 r. Prezydent Miasta P. stwierdził wygaśnięcie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Nadto decyzją z dnia 16 listopada 2009 r. Prezydent Miasta P. odmówił udzielenia pozwolenia na budowę z uwagi na niezgodność projektu budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych decyzji wynika zatem wprost, że z uwagi na wejście w życie planu zagospodarowania przestrzennego niemożliwe stało się korzystanie z nieruchomości w dotychczasowy sposób i zgodnie z dotychczasowym przeznaczaniem, bowiem powódka nie mogła zrealizować inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków na przedmiotowej nieruchomości. W niniejszej sprawie okoliczność, że na skutek wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nastąpiła w istocie zmiana w sposobie korzystania z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym sposobem korzystania z nieruchomości, stanowi szkodę jaką poniósł powódka. Z art. 36 ust. 1 upzp, wynika, że właścicielowi przysługuje roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę. Koniecznym jest zatem ustalenie zakresu pojęcia szkody, której naprawienia właściciel nieruchomości może dochodzić. W tym zakresie wskazać należy na przepis art. 361 § 1 k.c., według którego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (§ 1), a w tych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2). W orzecznictwie wskazuje się, że naprawienie szkody ma zapewnić całkowitą kompensatę doznanego uszczerbku, nie dopuszczając jednak do nieuzasadnionego wzbogacenia poszkodowanego. Szkodą jest powstała wbrew woli poszkodowanego różnica między obecnym jego stanem majątkowym a stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (orzeczenie SN z dnia 11 lipca 1957 r., 2 CR 304/57, OSN 1958 nr III, poz. 76). Szkodą jest różnica między tym, czym poszkodowany dysponowałby w zakresie wartości, których szkoda dotyczy, gdyby nie było zdarzenia powodującego szkodę, a tym, czym dysponuje rzeczywiście na skutek tego zdarzenia (uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 22 listopada 1963 r., III PO 31/63, OSNCP 1964 nr 7-8, poz. 128; uchwała SN z dnia 3 stycznia 1967 r., III PZP 38/66, OSNCP 1967 Nr 3, poz. 49; uchwała SN z dnia 31 maja 1994 r., III CZP 68/94, Wokanda 1994 nr 7, s.9). Żądanie powódki znajduje postawę prawną także w art. 64 kc, który wskazuje, że prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Wartość prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości ustalona prze biegłą na dzień 20 października 2014 r. wyniosła 15.566.900,00 zł, przy uwzględnieniu stanu przedmiotu wyceny na dzień 25 października 2009 r. Rozpoznając powyższą sprawę, należało odnieść się również do podniesionego przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia powódki. Pozwana wskazała bowiem, że roszczenie powódki ma związek z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą oraz że w sprawie znajduje zastosowanie trzyletni termin przedawnienia. Tym samym roszczenie powódki uległo przedawnieniu, bowiem pozew został złożony po upływie 3 lat od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu, zarzut przedawnienia roszczenia powódki okazał się nieskuteczny. Zgodnie z art. 118 kc, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Sąd w tym zakresie w całości poparł stanowisko powódki, że o związku roszczenia z prowadzeniem działalności gospodarczej powinny decydować okoliczności istniejące w chwili jego powstania i za takie czynności uznaje się działania podejmowane w celu realizacji zadań mieszczących się w przedmiocie działalności w sposób pośredni lub bezpośredni pod warunkiem, że zachodzi pomiędzy nimi normalny i funkcjonalny związek. Roszczenia te mogą nadto wynikać z różnych zdarzeń prawnych i nie muszą być związane ze stosunkami kontraktowymi przedsiębiorcy, a więc roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia mogą być również kwalifikowane jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Należy także rozróżnić działania związane z działalnością gospodarczą oraz związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, które nie polegają na prowadzeniu działalności gospodarczej - nie polegają na uczestnictwie w obrocie gospodarczym, nie prowadzą do wytwarzania dóbr materialnych i nie przynoszą żadnego zysku . (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2013 r. II CSK 104/13). Jednocześnie mimo, że zawarte w art. 118 k.c. wyrażenie, "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest określeniem bardzo szerokim, co nie oznacza jednak "jakiegokolwiek związku z prowadzoną działalnością gospodarczą" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2014 r. I CSK 213/13). Co istotne, czynności podejmowane przez podmiot gospodarczy trzeba uznać za wchodzące w zakres jego działalności gospodarczej wówczas, gdy pozostają w normalnym funkcjonalnym związku przyczynowym z tą działalnością, a w szczególności są podejmowane w celu realizacji zadań związanych z przedmiotem działalności tego podmiotu. Tylko wtedy, gdy czynności nie są dokonywane z zamiarem osiągnięcia tego celu i pozostają poza zakresem statutowego funkcjonowania podmiotu gospodarczego, jako dokonane przy okazji jego prowadzenia, można je uznać za pozbawione cech działalności gospodarczej (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 1992 r. III CZP 64/92). Wskazać także należy, że w orzecznictwie podnosi się, że dodatkowym elementem jest aktywność podmiotów gospodarczych, która, leży u podstaw każdej działalności gospodarczej i stanowi jej istotę i sens. Czynności pozbawione tego aspektu nie są działalnością gospodarczą. Czerpanie pożytków z rzeczy na podstawie stosunku cywilnego, czy pobieranie pożytków z prawa nie mogą być uznane za działalność gospodarczą. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 października 1996 r. III RN 4/96). Wreszcie analizując kwestię terminu przedawnienia roszczenia powódki należy sięgnąć do ratio legis uregulowania zawartego w art. 118 k.c. Wprowadzając krótszy, trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ustawodawca uwzględnił wymogi prawidłowego funkcjonowania gospodarki rynkowej. W stosunkach między partnerami działalności gospodarczej, profesjonalistami, roszczenia powinny być realizowane sprawnie i szybko. Instrumentem "nakłaniającym" podmioty gospodarcze do takiego sprawnego działania jest krótki, trzyletni termin przedawnienia. W odniesieniu do stosunków między przedsiębiorstwem państwowym a organem sprawującym nadzór trudno mówić o istnieniu partnerstwa w obrocie gospodarczym. ( por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 maja 1998 r. III CZP 12/98). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że powódka bezspornie jest spółką celową, powołaną w celu zrealizowania inwestycji polegającej na wybudowaniu zespołu budynków wraz z garażem podziemnym. Postępowanie wykazało, że powódka podejmowała szereg czynności mających na celu przygotowanie wskazanej wyżej inwestycji. Co istotne, działalność powódki została uniemożliwiona poprzez uchwalenie w 2009 r. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W dalszej kolejności powódka zakwestionowała postanowienia uchwały Rady Gminy wprowadzającej miejscowy plan zagospodarowania na drodze zaskarżenia powyższej uchwały do sądu administracyjnego. Tok instancji został wyczerpany po oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej powódki w dniu 2 października 2012 r., co ostatecznie potwierdziło obowiązywanie miejscowego planu zagospodarowania. Powódka szukając zatem ochrony prawnej poprzez złożenie wniosku o wykup nieruchomości w trybie art. 36 ust. 1 upzp, a następnie złożenie pozwu w niniejszej sprawie dała wyraz rezygnacji z realizacji inwestycji na przedmiotowej działce. Wobec powyższego, Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę doszedł do przekonania, że roszczenie o wykup nieruchomości, zgłoszone w niniejszej sprawie nie pozostaje w związku z prowadzoną przez powódkę działalnością gospodarczą, skoro uchwalenie miejscowego planu uniemożliwiło powódce prowadzenie tej działalności. Z kolei w świetle wyżej przytoczonego orzecznictwa, samo żądanie wykupu jest związane nie z prowadzeniem działalności, mającej polegać na wzniesieniu zespołu budynków, lecz w istocie jest związane z zaniechaniem prowadzenia przez powódkę tego przedsięwzięcia gospodarczego. Na marginesie wskazać także należy, że powódka nie pozostała bierna w realizacji swoich uprawnień mających na celu najpierw wzruszenie uchwalonego planu, zaś po wyczerpaniu toku instancji administracyjnej, związanych z dochodzeniem roszczenia o wykup gruntu. Wbrew twierdzeniom pozwanej nie było możliwe wcześniejsze dochodzenie roszczenia wykup, aniżeli po ostatecznym rozstrzygnięciu przez sądy administracyjne skargi powódki. Trudno bowiem uznać, że możliwe jest jednoczesne korzystanie z dwóch wzajemnie się wykluczających uprawnień przysługujących powódce. Nadto co istotne, zarówno w wyroku z dnia 29 grudnia 2009 r., jak i w wyroku z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, że miejscowy plan w części, w której stwierdzono jego nieważność, nie podlega wykonaniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od powyższych wyroków w dniu 24 czerwca 2010 r. oraz w dniu 17 października 2011 r. Tym samym słusznie powódka podniosła, że w okresie od 29 grudnia 2009 r. do 24 czerwca 2010 r. (niemalże 6 miesięcy) oraz w okresie od 17 lutego 2011 r. oraz 17 października 2011 r. (8 miesięcy) czyli łącznie przez okres 13 miesięcy i 25 dni miejscowy plan w części, w której stwierdzono jego nieważność, nie obowiązywał. W toku postępowania sądowo administracyjnego powódka domagała się uchylenia niekorzystnych dla niej postanowień miejscowego planu, wskazując, że zamierza kontynuować realizację inwestycji. Biorąc zatem pod uwagę, że w powyższych okresach moc prawna niekorzystnych postanowień miejscowego planu była wstrzymana, strona powodowa nie mogła wcześniej zgłosić na drodze sądowej roszczenia o wykup nieruchomości, bowiem naraziłaby się na zarzut przedwczesności zgłoszonego roszczenia. Nadto zauważyć należy, że termin przedawnienia roszczeń wynikających z art. 36 ust. 1 ustawy upzp może rozpocząć swój bieg najwcześniej po upływie wskazanego w art. 37 ust. 9 upzp 6 miesięcznego terminu wyznaczonego przez ustawodawcę gminom na zaspokojenie roszczeń, liczonego od otrzymania wskazanego tam wezwania od właściciela lub użytkownika wieczystego. Tym samym do czasu ostatecznego oraz prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem do dnia 2 października 2012 r. strona powodowa nie miała prawnej możliwości skutecznego wstąpienia z żądaniem wykupu nieruchomości od pozwanej gminy (wniosek o wykup został złożony w dniu 30 października 2012 r., zaś pozew złożony w dniu 26 czerwca 2013 r.). Powyższe dodatkowo przemawia za uznaniem, że roszczenie objęte pozwem nie jest przedawnione, nawet w przypadku zastosowania 3 letniego terminu przedawnienia. Mając zatem na uwadze powyższe i uznając roszczenie powódki za zasadne, Sąd uwzględnił powództwo i orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd zasądził odsetki na podstawie art. 481 §1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Zauważyć należy, że art. 37 ust. 9 upzp wykonanie obowiązku wynikającego z roszczeń, o których mowa w art. 36 ust. 1-3, powinno nastąpić w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku, chyba że strony postanowią inaczej. W przypadku opóźnienia w wypłacie odszkodowania lub w wykupie nieruchomości właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przysługują odsetki ustawowe. Wniosek o wykup nieruchomości został pozwanej złożony w dniu 30 października 2012 r., zatem 6 miesięczny termin upłynął w dniu 30 kwietnia 2013 r., stąd wniosek powódki w zakresie zasądzenia odsetek także okazał się zasadny i Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 98 kpc. Na koszty procesu złożyły się: kwota 100.000 zł tytułem wpisu od pozwu, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, kwota 14.400 zł (7.200 zł za każde żądanie objęte pozwem - pkt 1 i 2) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 6.000 zł tytułem zaliczki uiszczonej na poczet wynagrodzenia biegłej, czyli łącznie 120.417,00 zł. Sąd orzekając o kosztach zastępstwa procesowego miał bowiem na uwadze § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku (Dz. U. 2002 nr 163 poz. 1349). Z kolei na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.) nakazał ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Okręgowego w P. kwotę 15.973,93 zł tytułem nieuiszczonej części opłat sądowych ( opłata sądowa od pozwu w zakresie żądania z jego punktu 2 wynosząca 15.248 zł nie została uiszczona -powódka nie była wezwana do jej uiszczenia) oraz części wynagrodzenia biegłej ( 725,93 zł). /-/ SSO Małgorzata Małecka
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.