Sygn. akt III AUa 786/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Jacek Za
§ 2k. p.
c., mogące mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, poprzez nieprzekazanie żądania zgłoszonego na rozprawie przez P. S. o przyznanie tzw. emerytury "mundurowej" organowi rentowemu i orzeczenie o tym żądaniu w treści zaskarżonego wyroku, pomimo iż żądanie to nie zostało wcześniej rozpoznane przez organ rentowy 2. naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 233 k. p. c., mogące wpływ na treść zapadłego orzeczenia, poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego prowadzący do przyjęcia, iż decyzja organu rentowego zawiera wszelkie wymagane przepisami prawa elementy, w tym wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne; 3. naruszenie przepisów § 12 ust. 2 w zw. z § 2. ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r., mogące mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, poprzez zasądzenie na rzecz pełnomocnika P. S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwoty 73, 20 zł, czyli niższej, aniżeli przewidziana tymi przepisami stawka minimalna, wynosząca w dniu orzekania 73,80 zł. Skarżący wniósł o:
- a)w zakresie zarzutów opisanych w pkt. 1 i 2, na podstawie art. 477 14a k. p. c., o uchylenie zaskarżonego wyroku wraz z poprzedzającą go decyzją organu rentowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezpośrednio organowi rentowemu,
- b)w zakresie zarzutu opisanego w pkt. 3, na podstawie art. 386 § l k. p. c., o zmianę zaskarżonego wyroku, poprzez zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu P. S. kwoty nie mniejszej niż 73, 80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu,
- c)na podstawie § 20 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r., o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej P. S. z urzędu. Organ rentowy wniósł oddalenie apelacji jako bezzasadnej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Słuszny jest jedynie zarzut naruszenia § 12 ust. 2 w zw. z § 2. ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r., poprzez zasądzenie na rzecz pełnomocnika P. S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwoty 73,20 zł, zamiast 73,80 zł, co skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku jedynie w tym marginalnym zakresie. Sąd Okręgowy rozstrzygając o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej na rzecz ubezpieczonego z urzędu pomylił się o 60 groszy. W konsekwencji przedstawionej oceny Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. orzekł jak w pkt 1 zaskarżonego wyroku. Apelacja w pozostałej części jest bezzasadna, co skutkuje jej oddaleniem. Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) możliwe jest ponowne obliczenie wysokości emerytury lub renty od podstawy wymiaru ustalonej w myśl art. 15 ustawy, jeżeli do jej obliczenia wskazano podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe na podstawie przepisów prawa polskiego: 1) z liczby kolejnych lat kalendarzowych i w okresie wskazanym do ustalenia poprzedniej podstawy wymiaru świadczenia, 2) z kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych z 20 lat kalendarzowych, poprzedzających bezpośrednio rok kalendarzowy, w którym zgłoszono wniosek o przyznanie emerytury lub renty albo o ponowne ustalenie emerytury lub renty, z uwzględnieniem art. 176, 3) z 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu, przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku o ponowne ustalenie emerytury lub renty, - a wskaźnik wysokości podstawy wymiaru jest wyższy od poprzednio obliczonego. Stosownie zaś do art. 114 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Z cytowanego przepisu art. 114 ust. 1 wynika, iż warunkiem ponownego ustalenia prawa do świadczeń jest uzyskanie nowych dowodów lub ujawnienie okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, a nie były znane organowi w chwili orzekania i mają wpływ na prawo do tych świadczeń lub ich wysokość /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 sierpnia 1999 r., II UKN 231/99 - OSNAPiUS 2000 nr 19 poz. 734; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2003 r. III UZP 5/03 - OSNAPiUS rok 2003, Nr. 18, poz. 442/. Środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość zarobku lub dochodu stanowiącego podstawę wymiaru emerytury i renty, zgodnie z § 20 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno- rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10 poz. 49 ze zm.), są - dla pracowników - zaświadczenia zakładów pracy wystawione według wzoru ustalonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (aktualnie druk Rp-7) albo legitymacja ubezpieczeniowa zawierająca wpisy dotyczące okresów zatrudnienia i wysokości osiąganych zarobków. W prawie ubezpieczeń społecznych związanie sądu (a także organu rentowego) ostateczną decyzją nie ma charakteru bezwzględnego. Istnieje możliwość dokonania ponownych ustaleń warunkujących prawo lub wysokość przyznanego wcześniej świadczenia, jednak dopiero po spełnieniu przesłanek określonych w art. 114 ust. 1 u.e.r.f.u.s. ZUS nie ma podstaw do ponownego ustalenia emerytury, jeśli zainteresowany nie przedstawi dokumentów lub okoliczności zmieniających jego sytuację (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r. III UK 150/13; LEX nr 1458793). W niniejszej sprawie ubezpieczony reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie przedłożył żadnych przedłożył "nowych" dowodów. W ocenie Sądu Apelacyjnego załączone do wniosku z dnia 4 grudnia 2012 roku do wniosku dowody w postaci zaświadczeń potwierdzających zatrudnienie w zakładach karnych nie "ujawniły" okoliczności, które nie byłyby znane w poprzednim postępowaniu. Okresy pracy podczas odbywania kary pozbawienia wolności zostały zaliczone przez ZUS do ogólnego stażu pracy. Organ rentowy przyjął najkorzystniejszy dla wnioskodawcy wskaźnik podstawy wymiaru wynoszący 55,26 %. Ubezpieczony nie przedstawił nowych dowodów wskazujących na wyższe wynagrodzenie za pracę wykonywaną podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Zatem zarzut naruszenia przepisu postępowania tj. art. 233 k.p.c., mogący mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego jest całkowicie bezpodstawny zaś przytoczona przez apelującego argumentacja jest pozbawiona racji bytu, bowiem Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu postępowania w postaci art.
§ 2
k.p.c., mogące mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, poprzez nieprzekazanie żądania zgłoszonego na rozprawie przez P. S. o przyznanie tzw. emerytury "mundurowej" organowi rentowemu i orzeczenie o tym żądaniu w treści zaskarżonego wyroku, pomimo iż żądanie to nie zostało wcześniej rozpoznane przez organ rentowy podnieść należy w pierwszej kolejności, że w ocenie Sądu Apelacyjnego wniosek taki nie został przez ubezpieczonego skutecznie złożony. Zgodnie z treścią art.
§ 1k.p.c.
odwołanie powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji lub orzeczenia, zwięzłe przytoczenie zarzutów oraz wniosków i ich uzasadnienie oraz podpis ubezpieczonego albo osoby odwołującej się . W myśl § 2 jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. Rację ma skarżący jedynie w tym, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie jest dopuszczalne dochodzenie przed Sądem świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które nie było przedmiotem decyzji organu rentowego (por. wyrok SN z dnia 23 listopada 1999 r. II UKN 204/09 OSNP 2001/5/169). Ubezpieczony w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji (w tym w toku rozprawy w dniu 18 marca 2014 roku) był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W trakcie składania informacyjnych wyjaśnień P. S. podniósł jedynie, że „chodzi mu o emeryturę mundurową a nie składkową”, po czym jego pełnomocnik poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nie sprecyzował zatem żadnego nowego wniosku, żądania dotychczas nierozpoznanego przez organ rentowy sformułowanego w taki sposób, by sąd przyjął to żądanie do protokołu i przekazał go do rozpoznania odpowiedniemu organowi rentowemu. Przede wszystkim nie zdefiniowano wniosku o jaką „emeryturę mundurową” chodzi, który organ emerytalny byłby właściwy do rozpoznania takiego wniosku i na podstawie jakich dowodów. Wprawdzie Sąd Okręgowy w pisemnych motywach rozstrzygnięcia podniósł, że ubezpieczony nie był funkcjonariuszem służb mundurowych zatem emerytura mundurowa mu nie przysługuje, należy jednak przyjąć, że uczynił to marginalnie, bowiem nie rozstrzygał o wniosku w przedmiocie przyznania prawa do jakiegokolwiek świadczenia lecz o jego wysokości, co bezspornie wynika z komparycji zaskarżonego wyroku. W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w pkt. 2 wyroku. O kosztach postępowania w drugiej instancji orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku ( Dz. U. z 2013 r. , poz. 461 ze zm.) w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.