kodeksu pracy oraz o treść § 10 ust. 1-3 zuzp. Zakładowy układ zbiorowy pracy (...) S.A. reguluje przy tym jedynie wysokość odprawy, określając ją korzystniej niż przepisy kodeksu pracy. W przypadku powódki, której staż pracy był dłuższy niż 20 lat, zgodnie z zapisem ust. 2 pkt 1d tego paragrafu odprawa taka wynosiłaby 600% podstawy wymiaru. Bezspornym między stronami jest, że stanowi to kwotę(...)zł. W zakresie zasad nabycia tego świadczenia (z braku regulacji w zuzp) znajduje zastosowanie art.
§ kp. Przepis ten stwierdza, że pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty inwalidzkiej lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę lub rentę przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Powyższy przepis kreuje zatem dwie przesłanki nabycia prawa do odprawy rentowej: - spełnienie warunków uprawniających do nabycia renty; - związek pomiędzy rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na rentę. Pierwszy z warunków powódka spełniła w dniu 1 lutego 2013 r., gdyż od tej daty Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej prawo do renty. Odnośnie spełnienia drugiej z przesłanek, za utrwalony w doktrynie prawa pracy i orzecznictwie Sądu Najwyższego Sąd Rejonowy powołał pogląd, że związek o jakim mowa w art.
może mieć charakter przyczynowy, czasowy, funkcjonalny albo mieszany, zaś w praktyce mamy do czynienia najczęściej ze związkiem mieszanym czasowo-funkcjonalnym (zob. J. Strusińska- Żukowska: odprawy pieniężne dla pracowników Prawo Pracy z 2000 r. z. 1 poz. 10 wyrok SN z dnia 23 listopada 1993r. I PRN 111/93 publ. OSNCP z 1994 r. nr 12 poz. 243 oraz uzasadnienie wyroku SN z dnia 28 lipca 1999 r. I PKN publ. OSNAP z 2000 r. Nr 21 poz. 786). Związek przyczynowy polega na tym, że nabycie uprawnień emerytalnych (rentowych) stanowi przyczynę rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą w tym sensie, iż pracownik podejmuje decyzję o zakończeniu stosunku pracy wskutek nabycia uprawnień emerytalnych (rentowych). Przyjmuje się przy tym, iż przejście na emeryturę nie musi być jedyną, wyłączną i bezpośrednią przyczyną rozwiązania umowy o pracę ( por. uchwałę SN z dnia 29 maja 1989 r. III PZP 19/89, OSNCP z 1990 r. z 4-5 poz. 61, z dnia 4 czerwca 1991 r. I PZP 17/91 publ. OSNP z 1992 r. z 3. poz. 37 wyrok SN z dnia 25 czerwca 2995 r. I PZP 27/93 I PR 5/93 nie publ. ). Związek funkcjonalny przejawia się zaś w tym, iż rozwiązanie stosunku pracy wywołuje skutek w sferze stosunku ubezpieczenia społecznego tj. powoduje nie tylko powstanie uprawnień emerytalnych lecz np. wznowienie zawieszonego świadczenia (tak SN w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 lipca 1999 r. I PKN publ. OSNAP z 2000 r. Nr 21 poz. 786) i skutkuje tym, iż pracownik nie podejmuje zatrudnienia lecz przechodzi na emeryturę (wyrok SN z dnia 8 grudnia 1993 r. I PRN 11/93 publ. OSCP z 1994 r. z.12 poz.243.) Związek czasowy polega na tym, iż rozwiązanie umowy o pracę oraz nabycie uprawnień emerytalnych mają miejsce w nieznacznym odstępie czasowym. W dawniejszym orzecznictwie dominował przy tym pogląd , iż zdarzenia te powinny zbiegać się w czasie, lub też nabycie uprawnień emerytalnych ( rentowych) winno mieć miejsce wkrótce po rozwiązaniu stosunku pracy (tak SN w wyroku z dnia 25 czerwca 1993 r. I PR 5/93 publ. OSNAPiUS z 1994 r. Nr 2 poz.24). Natomiast jednoczesne pozostawanie w zatrudnieniu i pobieranie renty wykluczało uzyskanie odprawy po rozwiązaniu umowy o pracę (tak SN w uchwale z dna 2 marca 1994 r. I PZP 4/94 publ. OSNAPiUS z 1994 r. nr 2 poz. 24 oraz wyroku z dnia 25 czerwca 1993 r. I PR 5/93 I PZP 27/93 nie publ.) Aktualnie odnajduje się tendencję do uznawania, iż prawo do odprawy przysługuje mimo nabycia uprawnień w trakcie zatrudnienia pracownika (uzasadnienie wyroku z dnia 28 lipca 1999 r. I PKN publ. OSNAP z 2000 r. Nr 21 poz. 786, wyrok SN z dnia 4 czerwca 2002 r. I PKN 346/01). Trafne jest przy tym, zdaniem Sądu Rejonowego, stanowisko pozwanego, że w przypadku powódki H. M. brak jest jakiegokolwiek związku pomiędzy nabyciem prawa do renty a rozwiązaniem stosunku pracy. Pomiędzy tymi zdarzeniami nie zachodzi związek czasowy bo powódka rozwiązał umowę o pracę z dniem 31 grudnia 2010 r. a prawo do renty nabyła z dniem 1 lutego 2013 r. (data złożenia wniosku o rentę). Brak też jest związku przyczynowego bo rozwiązanie stosunku pracy w dniu 31 grudnia 2010 r. nie wynikało z uzyskania prawa do renty. Nie można też w analizowanym stanie faktycznym przyjąć związku funkcjonalnego, bo rozwiązanie stosunku pracy z dniem 31 grudnia 2010 r. nie wywołało skutku w sferze ubezpieczenia społecznego. W tej dacie H. M. nawet nie mogła spodziewać się, że w przyszłości uzyska prawo do renty bo 26 grudnia 2010 r. dopiero rozpoczęła 182 okres zasiłkowy (zwolnienia lekarskiego). Nawet jakby przyjąć koncepcję związku przyczynowego, zaprezentowaną w pozwie, że nabycie prawa do renty wynikało z zachorowania powódki jeszcze w okresie zatrudnienia, to ten związek, w ocenie Sądu Rejonowego uległ przerwaniu w roku 2012, kiedy ZUS wydał powódce odmowną decyzję co do renty. Powódka nie zaskarżyła wówczas tej decyzji do Sądu, lecz wybrała status osoby bezrobotnej, rejestrując się w MUP w L. w dniu 29 czerwca 2012 r. i pozostając jako osoba bezrobotna do dnia 1 lutego 2013 r. Wybór statusu osoby bezrobotnej, czyli poszukującej pracy a nie osoby niezdolnej do pracy i ubiegającej się z tego tytułu o prawo do renty dyskwalifikuje możliwość przyjęcia, że związek taki został zachowany. Motywacje powódki w tym zakresie (chęć posiadania ubezpieczenia i zasiłku dla bezrobotnych) nic nie zmieniają, bo o wyborze swojego statusu decydowała powódka. Odnosząc się do jej twierdzeń, że „jej renta była nieunikniona, bo cały czas chorowała” należy wskazać, że o nabyciu prawa do renty decydują powołane do tego organy. Samo przekonanie ubezpieczonego, że spełnia warunki do jej nabycia a nawet faktyczne ich spełnianie gdy wydana decyzja jest negatywna nie jest wystarczające w świetle zapisu art. 92
przez błędne przyjęcie, że powódka utraciła prawo do odprawy rentowej o której mowa w tym przepisie, jeżeli po ustaniu stosunku pracy i wyczerpaniu zasiłku chorobowego rozpoczętego w czasie zatrudnienia, zarejestrowała się jako osoba bezrobotna i w dacie posiadania statusu bezrobotnej decyzją organu rentowego uzyskała prawo do renty, - naruszenie art. 233 §1 k.p.c. przez dokonanie oceny dowodów w sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, a jednocześnie nasuwający zastrzeżenia z punku widzenia zasad logicznego rozumowania poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie wymagany w art.
związek funkcjonalny pomiędzy ustaniem stosunku pracy u pozwanej, a uzyskaniem prawa do renty, nie został zachowany. Zarzucając powyższe powódka wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty (...)zł, wzajemne zniesienie kosztów zastępstwa procesowego za pierwszą instancję zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania apelacyjnego wedle norm przepisanych. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy podnieść, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Sąd Rejonowy. Zaprezentowany w uzasadnieniu wyroku tok rozumowania odnoszący się do oceny ustalonego stanu faktycznego i dowodów jest spójny i logiczny. Na akceptację zasługują też rozważania prawne przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny przyjął zatem za własny i nie zachodzi potrzeba jego szczegółowego powtarzania (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., II UKN 61/97 – OSNAP 1998 nr 9, poz. 104 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1999 r., I PKN 521/98 – OSNAP 2000, nr 4, poz. 143). W istocie spór w niniejszej sprawie nie był skoncentrowany wokół ustaleń faktycznych, lecz ich oceny pod kątem spełnienia przez powódkę przesłanek do nabycia prawa do odprawy rentowej. Prawo do odprawy rentowej zostało uregulowane w art.
k.p., który stanowi, że pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Wysokość odprawy rentowej w Zakładowym układzie zbiorowym pracy (...) S.A. została uregulowana korzystniej aniżeli w Kodeksie Pracy i w przypadku powódki wynosi 600% tj. (...) zł (§10 ust. 2 pkt 1d ZUZ). Należy wskazać za Sądem Rejonowym, że pierwszy z warunków wskazanych w art.
powódka spełniła w dniu 1 lutego 2013 r., gdyż od tej daty Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał jej prawo do renty. W apelacji powódka argumentuje, że spełniła również drugi z warunków, a mianowicie, że pomiędzy ustaniem stosunku pracy w dniu 30 listopada 2011 roku a uzyskaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 lutego 2013 roku istnieje związek funkcjonalny, chociaż argumentacja zgłoszona na poparcie tego związku wskazuje bardziej na zajście związku przyczynowego. Powódka podniosła, że jeszcze przed zakończeniem stosunku pracy podjęła decyzję o przejściu na rentę, jednakże wstrzymała się ze złożeniem wniosku do czasu zakończenia okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Drugi wniosek złożyła w lutym 2013 roku i od tego czasu nabyła prawo do renty. Z argumentacją powódki nie sposób się zgodzić, nawet kierując się zaprezentowanym przez nią tokiem rozumowania. Z ustaleń wynika, że w dniu 26 czerwca 2011 r. powódka nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego, które pobierała do dnia 19 czerwca 2012 r. Stosunek pracy łączący strony uległ rozwiązaniu z dniem 30 listopada 2011 roku. W końcowym okresie świadczenia rehabilitacyjnego H. M. złożyła wniosek do ZUS Oddział w L. o przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W dniu 4 lipca 2012 r. organ rentowy odmówił jej prawa do renty. Powódka nie zaskarżyła tej decyzji. Zamiast tego powódka zarejestrowała się jako osoba bezrobotna jeszcze w dniu 29 czerwca 2012 r., czyli jeszcze przed otrzymaniem decyzji dotyczącej prawa do renty, w Miejskim Urzędzie Pracy w L.. Pobierała zasiłek dla bezrobotnych w okresie od 7 lipca 2012 r. W dniu 25 kwietnia 2013 r. powódka utraciła status osoby bezrobotnej. Prawo do renty nabyła od dnia 1 lutego 2013 roku. W ocenie Sądu Okręgowego nie tylko sam fakt uzyskania przez powódkę zasiłku dla bezrobotnych świadczy o przerwaniu związku funkcjonalnego pomiędzy zakończeniem pracy, a nabyciem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Pierwszym ogniwem, które zostało przerwane, w łańcuchu związku funkcjonalnego (czy bardziej przyczynowego) było zarejestrowanie się przez powódkę w dniu 29 czerwca 2012 roku jako osoby bezrobotnej, jeszcze przed otrzymaniem decyzji dotyczącej prawa do renty. Kolejnym elementem było niezaskarżenie przez powódkę decyzji z dnia 4 lipca 2012 roku, którą ZUS odmówił powódce prawa do renty. Powódka w efekcie swoich działań uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych od 7 lipca 2012 roku. Natomiast zgłoszenia kolejnego wniosku o rentę dokonała dopiero w dniu 1 lutego 2013 roku. Wszystkie te elementy świadczą o braku związku funkcjonalnego i przyczynowego pomiędzy zakończeniem stosunku pracy a nabyciem przez powódkę prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Jej argumentacja w tym zakresie jest bezzasadna i nie zasługuje na akceptację. Należy również w pełni podzielić rozważania prawne poczynione przez Sąd Rejonowy w zakresie oceny braku spełnienia przez powódkę pozostałych przesłanek do nabycia prawa do odprawy rentowej. Przywołane na te okoliczność wywody prawne są trafne a poparcie ich aktualnym orzecznictwem nadaje im charakter pełny i kompleksowy. Z tych względów Sąd Okręgowy przyjmuje je za własne. Z przytoczonej argumentacji wynika, że zarzuty apelacji są bezzasadne a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wniesioną apelację należało zatem oddalić. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd oparł na treści art. 102 k.p.c., nie obciążając kosztami postępowania apelacyjnego powódki. Aktualny status powódki pobierającej świadczenie rentowe prowadzi do wniosku, że jej sytuacja majątkowa i zdrowotna nie jest dobra, zatem obciążenie jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz przeciwnika byłoby sprzeczne z zasadą słuszności. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.