Sygn. akt VII U 372/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 czerwca 2015 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Danuta Dadej - Więsyk Protokolant p. o. prot. sądowego Katarzyna Sawicka po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2015 roku w Lublinie sprawy T. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania T. D. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 6 lutego 2015 roku znak (...) zmienia zaskarżoną decyzję i ustala T. D. prawo do emerytury począwszy od dnia(...)roku. Sygn. akt VII U 372/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 6 lutego 2015 roku, znak: (...)Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił T. D. prawa do emerytury na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U z 1983 r., Nr 8, poz. 43 ze zm.), z uwagi na to, że na dzień 1 stycznia 1999 roku wnioskodawca nie udowodnił co najmniej 15 - letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ rentowy nie uznał okresu zatrudnienia wnioskodawcy od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 grudnia 1990 roku, tj. 10 lat w (...) Ś. za pracę w warunkach szczególnych, ponieważ przedłożone świadectwo pracy z dnia 2 grudnia 2013 roku nie spełnia wymogów formalnych w zakresie nie podania charakteru pracy zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów oraz niezgodności podanego stanowiska „kierowca samochodu ciężarowego” ze wskazanym wykazem, działem, pozycją i punktem powołanych przez pracodawcę przepisów resortowych – Wykaz A, dział VIII, poz. 2, pkt 5 „kierowca samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, co powoduje niepełność nazwy (decyzja – k. 9 akt rentowych). W odwołaniu T. D. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją uznając ją za krzywdzącą i wskazują, że w warunkach szczególnych pracował jako kierowca autobusu w okresie od dnia 2 stycznia 1981 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku oraz że okoliczność ta nie została uwzględniona w świadectwie pracy z dnia 31 października 2013 roku (odwołanie – k. 2 – 2v. akt sądowych). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie podnosząc argumenty, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie – k. 3 – 4 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: T. D., urodzony (...), w dniu 3 lutego 2015 roku złożył wniosek o emeryturę. W jego treści zawarł oświadczenie o tym, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ rentowy uznał za udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 roku łączny okres podlegania ubezpieczeniom w wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 19 dni, w tym 26 lat, 5 miesięcy i 18 dni okresów składkowych oraz 2 miesięcy i 1 dnia okresów nieskładkowych. Organ rentowy nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego (okoliczności bezsporne). T. D. z dniem 15 maja 1972 roku został zatrudniony w Wytwórni (...) Przedsiębiorstwie Państwowym (następnie Wytwórnia (...)) na stanowisku ucznia – krajacza metali w Dziale HM/OHP. Następnie w okresie od dnia 2 maja 1973 roku do dnia 31 lipca 1973 roku odbywał wstępny staż pracy na stanowisku stażysty ślusarza i krajacza metali. Po jego zakończeniu obowiązki służbowe wykonywał na stanowisku ślusarza. W okresie od dnia 22 kwietnia 1975 roku do dnia 8 kwietnia 1977 roku odbywał zasadniczą służbę wojskową, po zakończeniu której do pracy w uprzednio zatrudniającym podmiocie powrócił z dniem 2 maja 1977 roku na stanowisko mechanika – kierowcy. W okresie służby wojskowej, tj. w dniu 8 kwietnia 1978 roku uzyskał uprawnienie do prowadzenia pojazdów kategorii C. Na zajmowanym stanowisku ubezpieczony objeżdżał produkowane w ramach kooperacji z zakładem w M. samochody chłodnie na podwoziach samochodów marki S. lub J., w zależności od produkcji, albo sprowadzał wskazane samochody z M. do Ś.. Równocześnie wykonywał obowiązki mechanika, przeprowadzając przeglądy zerowe, co nie miało miejsca w kanałach. Z dniem 2 stycznia 1981 roku ubezpieczony został przeniesiony do wydziału HT/170, tj. wydziału transportu na stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych. We wskazanym wydziale znajdował się tabor różnego rodzaju, około 200 pojazdów, w tym samochody powyżej 3,5 tony i poniżej, busy, samochody osobowe. Ubezpieczony obsługiwał samochód ciężarowy marki J., zajmując się przewożeniem części i materiałów do produkcji po kraju i za granicą. W dniu 23 września 1982 roku uzyskał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii D. Z tym dniem rozpoczął codzienną obsługę autobusu marki B., posiadającego około 50 miejsc do przewozu osób. Zajmował się przewożeniem pracowników do pracy i z pracy. Rano od godziny 5.30 rozpoczynał zbieranie pracowników i na godzinę 7.00 przywoził ich do pracy. Pomiędzy przewozami pracowników dyspozytor zlecał ubezpieczonemu kierowanie samochodami ciężarowymi powyżej 3,5 tony, karetką przyzakładową, traktorem. Jeździł również N. i Ż. w celu rozwiezienia żywności do bufetów przyzakładowych. Przewoził również pracowników i uczniów na wycieczki krajowe i zagraniczne, które organizowane były zarówno w dni powszednie jak i w niedziele. Wyjazdów z tym związanych było dużo, a zakład pracy współpracował z placówkę PTTK, która organizowała wycieczki. Zakład pracy świadczył również usługi przewozu pracowników podmiotom zewnętrznym. W ich ramach przez okres 3 lat ubezpieczony przewoził wyłączne pracowników kopalni (...). Zdarzało się, że w niedziele przewoził sportowców. Z dniem 1 marca 1991 roku wydział transportu rozpoczął świadczenie usług w zakresie transportu pasażerskiego osób na trasie Ś. – L. – Ś.. W ramach jej realizacji ubezpieczony kierował autobusem (...), posiadającym około 40 miejsc siedzących, przewożąc pasażerów, równocześnie wykonując dotychczasowe obowiązki. Woził pasażerów w ramach rozkładu jazdy w ramach dwuzmianowego rozkładu czasu pracy. Pierwszy kurs był około godziny 4.45, a ostatni na drugiej zmianie około godziny 23.05 z L.. Do dnia 31 marca 1992 roku był realizowany przewóz pracowników. Nadto w 1992 roku ubezpieczony był ponownie skierowany do przewozu pracowników kopalni (...). Wykonywanie obowiązków służbowych polegało na tym, że jednego dnia jechał z pracownikami, a następnego przewoził pasażerów na trasie kursów. Z dniem 1 kwietnia 1992 roku wydział w którym był zatrudniony ubezpieczony, tj. HT/170 został przekształcony w Spółkę z o.o. (...). Z tym dniem na mocy art. 23 1 § 2 k.p. T. D. został pracownikiem wskazanego podmiotu i zajmował się wyłącznie przewozem autobusem pasażerów na trasie Ś. – L. – Ś., które to obowiązki wykonywał do dnia 31 grudnia 1998 roku. (pismo ws. zatrudnienia – k. 6, zaświadczenie – k. 12, świadectwo pracy – k. 19, notatka o dokonaniu rejestracji wojskowej – k. 23, umowa o pracę – k. 25, wniosek o przeniesienie – k. 28, pismo ws. przejścia – k. 41, zaświadczenie – k. 42, zaświadczenie lekarskie – k. 60 akt osobowych – k. 12 a.s.; świadectwo pracy – k. 6 akt świadczenia przedemerytalnego; wyjaśnienia i zeznania T. D. – k. 16v. – 17, 29 a.s.; zeznania świadka P. D. – k. 27v. – 28v. a.s.; zeznania świadka R. L. – k. 28v. a.s.) Przystępując do oceny dowodów osobowych należy stwierdzić, że przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla ubezpieczonego. Świadek P. D. pracował w zakładach zatrudniających ubezpieczonego w okresie od 1968 roku do 2011 roku. Najpierw był zatrudniony jako inspektor do spraw transportu, następnie do kwietnia 1980 roku pracował jako technik zaopatrzenia, a od kwietnia 1980 roku do końca sierpnia 2011 roku pracował jako kierownik techniczny. Był odpowiedzialny za stan techniczny wszystkich środków transportowych. Świadek R. L. pracował w (...) Ś. w okresie od 1981 roku do 1992 roku jako organizator i kierownik wydziału transportu a w okresie od 1992 roku do 2011 roku jako prezes spółki wydzielonej z (...), tj. (...) Sp. z o.o. Wskazane okoliczności dotyczące świadków pozwalają w ocenie Sądu na przyjęcie, że świadkowie posiadają niezbędne wiadomości dotyczące okoliczności zatrudnienia ubezpieczonego w zakresie jego obowiązków oraz warunków w jakich były wykonywane co do okresu objętego sporem. Zeznania świadków są logiczne oraz wzajemnie się uzupełniają, wobec czego Sąd uznał je za wiarygodne. Należy wskazać, że organ rentowy nie podniósł okoliczności, które mogłyby godzić w wiarygodność ich zeznań. Świadkowie zgodnie zeznali, że ubezpieczony jeździł samochodami ciężarowymi o ciężarze powyżej 3,5 tony, autobusami oraz karetką pogotowia przyzakładowego. Powyższa ocena dotyczy również zeznań samego ubezpieczonego, skoro były one zgodne z wiarygodnymi zeznaniami świadków. Ubezpieczony wyczerpująco opisał swoje obowiązki. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do kwestionowania jego zeznań. Z tym jednakże zastrzeżeniem, że Sąd nie dał wiary zeznaniom ubezpieczonego i świadka P. D. w zakresie w jakim twierdzili, że skarżący już w 1979 roku rozpoczął wykonywanie obowiązków służbowych na wydziale transportu, kierując samochodem ciężarowym marki J.. W tym zakresie wskazane zeznania pozostają w sprzeczności z treścią dokumentu zawartego w aktach osobowych (k. 28), z której wynika, że przeniesienie z uprzednio zajmowanego stanowiska kierowcy – mechanika na stanowisko kierowcy samochodów ciężarowych nastąpiło w dniu 2 stycznia 1981 roku. Z tego względu wskazane zeznania nie mogły stanowić podstawy ustaleń w sprawie. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił również w oparciu o powołane dowody z dokumentów. Ich autentyczność w toku procesu nie była kwestionowana przez strony. Ich forma oraz treść nie wzbudziła ponadto wątpliwości co do ich autentyczności z urzędu, wobec czego zostały one uznane za wiarygodne w całości i jako takie stanowiły pełnowartościowe źródło informacji o okolicznościach faktycznych w sprawie. Z tym jednakże zastrzeżeniem, że nie zasługiwało na wiarę świadectwo pracy z dnia 2 grudnia 2013 roku w zakresie w jakim nie uwzględniało w swej treści okoliczności pracy ubezpieczonego od dnia 23 września 1982 roku również na stanowisku kierowcy autobusu, która to okoliczność wynika z pozostały przeprowadzonych w sprawie dowodów w postaci uznanych za wiarygodne zeznań świadków i ubezpieczonego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie T. D. jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornych w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę treść zaskarżonej decyzji oraz odwołania i składanych przez ubezpieczonego zeznań należy możliwość zakwalifikowania okresów zatrudnienia ubezpieczonego w Wytwórni (...) Przedsiębiorstwie Państwowym (następnie Wytwórnia (...)) od dnia 15 maja 1972 roku do dnia 31 marca 1992 roku oraz w Spółce z o.o. (...) od dnia 1 kwietnia 1992 roku do dnia 31 grudnia 1998 roku, w łącznym wymiarze 26 lat, 7 miesięcy i 17 dni, jako pracy w szczególnych warunkach, celem ustalenia, w związku z nieuznaniem przez organ rentowy żadnego okresu zatrudnienia ubezpieczonego jako pracy wykonywanej w szczególnych warunkach, czy legitymuje się on 15 – letnim okresem tak kwalifikowanej pracy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 b pkt 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748) – zwanej dalej ustawą emerytalną, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego dla mężczyzn urodzonych po dniu 30 września 1953 roku co najmniej 67. Ubezpieczony nie ukończył wyżej wymienionego wieku, zatem nie spełnia warunków niezbędnych do ustalenia mu prawa do emerytury w oparciu o powołany przepis. Natomiast w myśl art. 46 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku, a przed dniem 1 stycznia 1969 roku będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż wskazany, jeżeli nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego i warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do dnia 31 grudnia 2008 roku. Przy czym wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których wymienionym osobom przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Według § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) – zwanego w dalszej części rozporządzeniem Rady Ministrów, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn oraz ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. T. D. do dnia (...) roku nie osiągnął wymaganego przez cytowany przepis wieku emerytalnego – 60 lat. Jednakże zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej, mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat oraz okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat. Emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 32 ust. 4 ustawy). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 rozporządzenia Rady Ministrów okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej „wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury T. D. musiał spełnić łącznie następujące przesłanki: 1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego; 3) na dzień i stycznia 1999 r. udowodnić:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.