VII U 739/15

Sygn. akt VII U 739/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodnicząca – SSO Grażyna Cichosz Protokolant prot. sądowy Przemysław Ochal po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2015 roku w Lublinie sprawy J. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia 23 marca 2015 roku znak (...) I. zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje J. K. prawo do emerytury od dnia (...) roku; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na rzecz wnioskodawcy kwotę (...)) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt VII U 739/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 marca 2015 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił J. K. przyznania prawa do emerytury, gdyż wnioskodawca nie udokumentował 25-letniego okresu ubezpieczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. K. domagając się jej zmiany i przyznania prawa do emerytury. Wskazał, że pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w okresach: od 31 stycznia 1971 roku do 20 czerwca 1973 roku w okresie wakacji i ferii oraz w okresach od 21 czerwca 1973 roku do 15 lipca 1973 roku i od 11 kwietnia 1979 roku do 11 maja 1979 roku. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: J. K. urodzony (...) w dniu 4 marca 2015 roku złożył wniosek o emeryturę. Nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Przed organem rentowym udowodnił 24 lata, 10 miesięcy i 26 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 19 lat, miesiąc i 13 dni okresu pracy w warunkach szczególnych (okoliczności bezsporne). Wnioskodawca od 31 stycznia 1955 roku do 29 marca 1984 roku był zameldowany pod adresem zamieszkania swoich rodziców w W. (...), którzy byli właścicielami gospodarstwa rolnego o pow.(...) ha (k. 22-23 akt ZUS). Wnioskodawca po zakończeniu nauki w szkole podstawowej uczęszczał do szkoły zawodowej w C.. W latach nauki od 1971 roku do 1973 roku na wakacje i ferie przyjeżdżał do rodziców. W tym czasie pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. W gospodarstwie pracowała tylko matka wnioskodawcy, gdyż ojciec wykonywał pracę w ramach stosunku pracy. Hodowali konia, 3 krowy, 10 świń, kury, kaczki. Uprawiali żyto, owies, ziemniaki. Wnioskodawca kosił siano kosą, układał je do wysuszenia. Skoszenie jednego hektara łąki zajmowało wnioskodawcy tydzień. Następnie ładował wysuszone siano na wóz i wiózł je do domu. Pomagał także przy obrządku, dojeniu krów, woził mleko na skup. Na jesieni wnioskodawca pracował przy wykopkach ziemniaków i przygotowaniem ziemi pod nowy zasiew. Pracował średnio 12-14 godzin dziennie. W 1974 roku zmarł dziadek wnioskodawcy i na skutek przejęcia jego gospodarstwa obszar uprawianego gospodarstwa zwiększył się do(...) ha. Wnioskodawca zakończył pracę w kopalni, żeby pomóc matce w jego uprawie w okresie od 1974-1975 roku. Rodzeństwo wnioskodawcy nie pomagało rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Brat był zatrudniony w kopalni, jedna z sióstr mieszkała w L., a druga miała własne gospodarstwo do uprawy (zeznania wnioskodawcy – k. 14v-15, 24v, zeznania A. W. – k. 23v-24, zeznania J. O. – k. 24-24v). Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie powołanych dowodów. Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie budziły wątpliwości Sądu. Nie były one również kwestionowane przez strony. Przesłuchani w sprawie świadkowie to osoby obce dla wnioskodawcy. Mieszkały one w sąsiedztwie gospodarstwa rolnego jego rodziców i mogły wobec tego być obiektywnymi świadkami pracującego tam wnioskodawcy. Zeznawali zgodnie, spójnie i logicznie zarówno co do samego faktu pracy wnioskodawcy w wakacje w gospodarstwie rolnym jak i charakteru wykonywanych czynności rolniczych. Zeznania wnioskodawcy były bardzo szczegółowe, pozbawione jakichkolwiek sprzeczności i korelowały z zeznaniami przesłuchanych świadków. Sąd obdarzył je wiarą w całości. Odwołanie J. K. jako zasadne zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 1440 ze zm.), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

1. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Od 1 stycznia 2013 roku nie jest wymagane rozwiązanie stosunku pracy przez ubezpieczonego będącego pracownikiem. Okres pracy wnioskodawcy w warunkach szczególnych nie był sporny w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując je jak okresy składkowe, przypadające przed 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Zarówno w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i w judykaturze ustawy panuje pogląd, że osobą, która ubiega się o zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu ubezpieczenia, musi spełnić kryteria pojęcia domownika, określonego w art. 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity Dz.U. z 1998 roku Nr 7, poz. 25 ze zm.). Domownik to osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Osoba taka powinna wykonywać pracę w gospodarstwie rolnym w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy pracowników, tj. minimum 4 godziny dziennie (wyroki Sądu Najwyższego z 2 lutego 1997roku II UKN 96/96, OSNP 1997/23/473, z 13 listopada 1998roku II UKN 299/98, 10 maja 2000roku II UKN 535/99, Lex 49141). Stałość pracy w gospodarstwie rolnym nie zawsze jest równoznaczna z codziennym wykonywaniem czynności rolniczych, co może być uwarunkowane wielkością tego gospodarstwa, czy rodzajem produkcji rolniczej, ale pozostawania w ciągłej gotowości do wykonywania tej pracy również w zależności od sytuacji. Stąd też warunkiem jest zamieszkiwanie w pobliżu tego gospodarstwa, co zapewnia dyspozycyjność takiej osoby do pracy w tym gospodarstwie, w każdej chwili. Co do zasady nie ma przeszkód w uwzględnieniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców także w czasie wakacji szkolnych, z tym, że wymiar czasu tej pracy winien przekraczać połowę pełnego wymiaru czasu pracy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że doraźna pomoc wykonywana zwyczajowo przez dzieci osób zamieszkałych na terenach wiejskich nie stanowi pracy w gospodarstwie rolnym, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.e.r.f.u.s. Fundamentalnego zatem znaczenia nabiera ustalenie czy w zgłoszonym przez odwołującego okresie jego praca była wykonywana w koniecznym rozmiarze, czy nie miała ona charakteru li tylko zwyczajowej pomocy świadczonej przez dzieci rodzicom (wyrok SA w Łodzi z dnia 9 września 2014 roku, III AUa 2480/13, LEX nr 1527052; wyrok SA w Krakowie z dnia 4 czerwca 2014 roku, III AUa 2222/13, LEX nr 1483741; wyrok SN z dnia 3 czerwca 2014 roku, III UK 180/13, LEX nr 1483963). Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że wnioskodawca pracował w gospodarstwie rolnym swoich rodziców w okresach wakacyjnych w latach 1971-73 i w latach 1974-
2. Łączny okres pracy przekracza zatem wymagane 36 dni do legitymowania się 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Wymiar pracy w gospodarstwie znacznie przekraczał wymagane 4 godziny dziennie, gdyż wnioskodawca w istocie pracował przez cały dzień. Wnioskodawca spełnił zatem łącznie następujące warunki do nabycia prawa do emerytury: 1) osiągnął obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego; 3) na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnił: )a co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz )b staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat – udowodnił w niniejszym postępowaniu. Wobec spełnienia wszystkich z wymaganych przesłanek do nabycia prawa do emerytury należało ustalić J. K. to prawo od dnia(...) roku – tj. od dnia złożenia wniosku o emeryturę. Orzeczenie o kosztach procesu uzasadnia przepis art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 §1 k.p.c. oraz §11 ust. 2 w związku z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz.U.2013.490 j.t. z późn. zm.). Ustalając wysokość wynagrodzenia pełnomocnika przy przyjęciu podstawowej stawki Sąd miał na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład jego pracy. W tym stanie rzeczy, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku.