Sygn. akt VI Ga 137/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2015 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki (spraw.) Sędziowie: SO Barbara Frankowska SO Anna Harmata Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Zawiło po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2015 r. w Rzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa: R. L. przeciwko: (...) S.A. w S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego co do punktu I i III wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie V Wydziału Gospodarczego z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt V GC 597/14 I. o d d a l a apelację, II. z a s ą d z a od pozwanego (...) S.A. w S. na rzecz powoda R. L. kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt VI Ga 137/15 Uzasadnienie wyroku z dnia 25 czerwca 2015 roku Powód R. L. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. w S. kwoty 10 493,10 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15.05.2014r. i kosztami procesu. W uzasadnieniu pozwu podał, iż w wyniku kolizji drogowej do której doszło w dniu 30.01.2014r. szkodzie uległ pojazd marki F. (...) stanowiący własność poszkodowanego M. B.. Sprawca szkody w dniu wypadku posiadał ubezpieczenie OC pozwanego. Pozwany dokonał oględzin uszkodzonego pojazdu, likwidacji szkody, w wyniku czego w dniu 3 kwietnia 2014 r. poszkodowany otrzymał odszkodowanie w kwocie 3.000 zł, które zostało powiększone o kwotę kolejnych 200 zł w dniu 19.05.2014 r. Powód w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej wynajął poszkodowanemu samochód zastępczy O. (...), w okresie od dnia 30.01.2014 r. do dnia 4.04.2014r. Poszkodowany począwszy od dnia wystąpienia szkody został pozbawiony możliwości używania własnego auta, stąd też zmuszony był do wynajęcia pojazdu zastępczego. Był mu on niezbędny aby zapewnić funkcjonowanie, w szczególności dojazdy do sklepów, przyjaciół, rodziny czy też dopełnienia formalności związanych z likwidacją szkody, a także w związku prowadzoną działalnością gospodarczą. W dniu 8.04.2014 r. powód wystawił fakturę VAT nr (...)za wykonane na rzecz poszkodowanego usługi bezpośrednio związane ze zdarzeniem powodującym szkodę z następujących tytułów: holowania pojazdu z miejsca zdarzenia na parking powoda (poz. 1), holowania do warsztatu naprawczego (poz. 5), usługi parkingowej (poz. 3), wynajmu pojazdu zastępczego (poz. 4), utrudniony załadunek i rozładunek (poz. 2). Powód wskazał, iż ostatnia pozycja faktury wprowadza w błąd, bowiem miał na myśli utrudniony załadunek i rozładunek przy drugim holowaniu, za które przysługuje stawka 250 zł netto, a nie kwota 500 zł netto, jak omyłkowo podano. Dlatego też niniejszym pozwem dochodzi kwoty o 250 zł netto mniejszej aniżeli to wynika z faktury. Pismem z dnia 14.05.2014 r. pozwany uznał kwotę 2.508,00 zł nie uzasadniając swojego stanowiska. Uznaną kwotę wypłacił. Na podstawie umowy z dnia 6 października 2014 r. powód nabył wierzytelność przysługującą poszkodowanemu względem pozwanego objętą w/w fakturą, o czym pozwany został powiadomiony pismem z tej samej daty. W dniu 13 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w Krośnie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając żądania pozwu. Pozwany zaskarżył nakaz w całości, wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu sprzeciwu przyznał fakty decydujące o jego odpowiedzialności co do zasady, tj. zaistnienie zdarzenia drogowego z udziałem pojazdu ubezpieczonego u niego od odpowiedzialności cywilnej, dokonanie cesji wierzytelności z tytułu należności za wynajem samochodu zastępczego na rzecz powoda, częściowe uiszczenie odszkodowawczej należności. Zaprzeczył natomiast, aby był zobowiązany do wypłaty na rzecz powoda jakichkolwiek dalszych kwot z tytułu najmu pojazdu zastępczego, holowania, załadunku, wywozu i kosztów przechowania uszkodzonego pojazdu, poza już wypłaconymi. Stwierdził, że kwota dobrowolnie wypłaconego odszkodowania w pełni zaspokaja wszelkie roszczenia z tego tytułu - nabyte w drodze cesji wierzytelności przez powoda. Zakwestionował jednocześnie, aby uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego wynosił aż 64 dni, a okres parkowania pojazdu 30 dni. Podkreślił, że ze spornej faktury za zasadne uznał: - okres najmu pojazdu zastępczego i czas parkowania pojazdu wynoszący 12 dni, szczegółowo wyliczony w treści zweryfikowanych faktur VAT (od dnia zgłoszenia szkody do dnia oględzin pojazdu i poinformowania o szkodzie całkowitej - 3 dni, czas na zagospodarowanie pozostałości pojazdu i nabycie pojazdu analogicznego - 7 dni i dodatkowe 2 dni jako czas organizacyjny). Pozwany uznał jako uzasadnione stawki 30,75 zł brutto za dobę parkowania i 127 zł netto za dobę najmu pojazdu. - koszty holowania wraz z załadunkiem łącznie w kwocie 615 zł brutto. Sąd Rejonowy w trakcie postępowania ustalił, że w dniu 30 stycznia 2014r. miało miejsce zdarzenie drogowe, w którym uszkodzony został pojazd marki F. (...) stanowiący własność poszkodowanego M. B., a sprawca szkody posiadał ubezpieczenie OC w firmie pozwanego. Powód w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej wynajął poszkodowanemu samochód marki O. (...) na łączny okres od dnia 30.01.2014r. do dnia 4.04.2014r. Poszkodowany M. B. scedował na powoda wierzytelność przysługującą mu z tytułu odszkodowania od towarzystwa ubezpieczeniowego, w zakresie dochodzonym w niniejszym sporze. Począwszy od dnia wystąpienia szkody poszkodowany został pozbawiony możliwości używania własnego pojazdu, stąd też zmuszony był do wynajęcia pojazdu zastępczego. Prowadzi on działalność gospodarczą na terenie całego województwa (...), nie posiadał innego samochodu, a zatem samochód zastępczy był mu niezbędny. Szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi w dniu 3.02.2014 r. Oględziny uszkodzonego pojazdu miały miejsce 5.02.2014r. i w ich wyniku uznał on zaistnienie szkody całkowitej. Pismem z dnia 11.02.2014 r. pozwany powiadomił poszkodowanego o zaistnieniu szkody całkowitej, ustalając wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym na kwotę 3100 zł, zaś wartość pojazdu po szkodzie na kwotę 800 zł. Wysokość szkody oszacowano na kwotę 2300 zł. Poszkodowany zakwestionował decyzję ubezpieczyciela korespondencją elektroniczną z dnia 17.02.2014r. Informację o zweryfikowanej stawce odszkodowania (do 3000 zł) przesłano poszkodowanemu mailem w dniu 2.04.2014r. W dniu 3.04.2014r. wypłacono odszkodowanie. W dniu 8.04.2014 r. powód wystawił fakturę VAT nr (...)za wykonane na rzecz poszkodowanego usługi związane ze zdarzeniem powodującym szkodę na łączną kwotę 13 308,60 zł, na którą składały się: 1/ holowania samochodu ryczałt – 615 zł, 2/ utrudniony załadunek rozładunek wyrwane koło – 307,50 zł, usługa parkingowa za 30 dni – 922,50 zł, 4/ wynajem pojazdu zastępczego za 64 dni – 10 233,60 zł, 5/ wywóz pojazdu z parkingu – 615 zł, 6/ załadunek – rozładunek – 615 zł. Pozwany uznał należność w wysokości 2 508 zł, weryfikując stawki z faktury VAT: do kwoty 615 zł za ryczał holowania wraz z załadunkiem pojazdu, usługę parkingową za 12 dni – 369 zł, wynajem pojazdu zastępczego za 12 dni – 1524 zł. W analogicznych sprawach pomiędzy stronami pozwany uznawał takie stawki w odniesieniu do holowania pojazdu w ramach ryczałtu na parking strzeżony, usługi parkingowej, wywozu pojazdu z parkingu (ryczałt) oraz wynajmu pojazdu zastępczego klasy B. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy w Krośnie wyrokiem z dnia 9 lutego 2015r. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 9.878,10 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 15 maja 2014r. do dnia zapłaty (pkt I), w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt II) i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.942,00 zł tytułem kosztów procesu (pkt III). Uzasadniając wyrok Sąd stwierdził, że roszczenie powoda zasługuje w znacznej części na uwzględnienie. Zauważył, że z praktyki orzeczniczej sądów wynika, iż konieczność wynajęcia samochodu zastępczego na okres likwidacji szkody pozostaje w zakresie adekwatnego związku przyczynowego z wypadkiem, który uniemożliwił poszkodowanemu korzystanie z dotychczasowego środka transportu. Brak możliwości użytkowania samochodu własnego ze względu na jego uszkodzenie w wypadku, implikuje konieczność wynajęcia innego pojazdu. Najem taki jest ewidentnie powiązany ze zdarzeniem, które leży u podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej i jako zwykłe jego następstwo, winien zostać zwrócony poszkodowanemu w postaci równowartości czynszu, który musiał on zapłacić za najem pojazdu zastępczego. Powołując przykładowo orzeczenia Sądu Najwyższego stwierdził dalej, że wysokość odszkodowania ubezpieczeniowego świadczonego z tytułu ubezpieczenia OC jest zakreślona granicami odpowiedzialności cywilnej posiadacza, kierowcy samochodu. Do rozstrzygnięcia o odszkodowaniu ubezpieczeniowym przy ubezpieczeniu OC koniecznym jest sięgnięcie do ogólnych reguł kodeksu cywilnego odnoszących się do zakresu odszkodowania, w szczególności do przepisu art. 361 § 1 i 2 k.c. Reguły te nakazują przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach adekwatnego związku przyczynowego. Utrata możliwości korzystania z rzeczy wskutek jej zniszczenia stanowi szkodę majątkową. W piśmiennictwie podkreśla się, że normalnym następstwem w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. jest bardzo często niemożność korzystania z samochodu przez poszkodowanego, nie tylko w sytuacji jego uszkodzenia, ale również zniszczenia. Jeżeli więc poszkodowany poniósł w związku z tym koszty, które były konieczne, na wynajem pojazdu zastępczego, to mieszczą się one w granicach skutków szkodowych podlegających wyrównaniu. Postulat pełnego odszkodowania przemawia więc za przyjęciem stanowiska o potrzebie zwrotu przez ubezpieczyciela tzw. wydatków koniecznych, potrzebnych na czasowe używanie zastępczego środka komunikacji w związku z niemożliwością korzystania z niego wskutek zniszczenia, z tym że tylko za okres między dniem zniszczenia a dniem w którym poszkodowany może nabyć analogiczny pojazd, nie dłuższy jednak niż za czas do zapłaty odszkodowania. W niniejszym stanie faktycznym – mając na względzie przyznane przez pozwanego w sprzeciwie okoliczności przesądzające o istnieniu po jego stronie faktycznych i prawnych podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej, rolą Sądu było ocenić, czy zakres żądania zapłaty za okres powyżej uwzględnionych przez ubezpieczyciela 12 dni wynajmu w stawce jednostkowej wyższej, aniżeli uznana przez pozwanego, względnie w odniesieniu do kosztów holowania i parkowania zniszczonego pojazdu, odpowiada działaniu celowemu i wynikającemu z art. 826 §1 k.c. obowiązkowi współdziałania przy zapobieganiu powiększeniu szkody. W cenie Sądu poszkodowany nie miał obowiązku natychmiastowego zrezygnowania z wynajmowania pojazdu, bądź dokonania zakupu nowego, po podjęciu decyzji przez ubezpieczyciela co uznania szkody całkowitej w pojeździe. Nie można bowiem wymagać od poszkodowanego, aby w imię ograniczania szkody pozostającej w związku ze zdarzeniem (której to wartość uznaną przez ubezpieczyciela w odniesieniu do uszkodzonego pojazdu skutecznie kwestionował w drodze odwołania), za które ponosi odpowiedzialność ubezpieczyciel, dokonywał pochopnie zakupu nowego pojazdu korzystając np. z oferty kredytowania tego przedsięwzięcia, tym bardziej że nie posiadał przecież jeszcze środków pochodzących z ubezpieczenia za szkodę poniesioną we wcześniej użytkowanym pojeździe, która to została wypłacona dopiero 3.04.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.