IV P 178/12

Sygn. akt IV P 178/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Staszkiewicz Ławnicy I. Z., K. I. Protokolant Arkadiusz Orzechowski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa A. J. przeciwko Zespołowi Szkół (...) w B. o ustalenie I. ustala, że strona pozwana Zespół Szkół (...) w B. nawiązała z powódką A. J. stosunek pracy na podstawie umowy o pracę z dnia 22 sierpnia 2011 r. na czas nieokreślony od dnia 01 września 2011 r. na stanowisku nauczyciel kontraktowy – bibliotekarz, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,50 etatu; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze kwotę 674 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powódka była ustawowo zwolniona; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powódka A. J., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, domagała się ustalenia, że jest zatrudniona u strony pozwanej Zespole Szkół (...) w B. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku nauczyciel kontraktowy - bibliotekarz, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,50 etatu oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych. W uzasadnieniu wskazała, że jest nauczycielem kontraktowym zatrudnionym na stanowisku bibliotekarza w wymiarze 0,50 etatu oraz na stanowisku wychowawcy w internacie w wymiarze 0,50 etatu. Obie umowy zostały nawiązane z powódką na czas określony. Powódka kwestionuje prawidłowość zawarcia jednej z tych umów, tj. umowy na stanowisku bibliotekarza na czas określony podnosząc, że nie miały miejsca okoliczności wskazane w art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, na który powołał się pracodawca zawierając tą umowę. Pierwsza umowa o pracę została zawarta w trybie art. 10 ust. 4 Karty Nauczyciela, powódka była bowiem wtedy nauczycielem stażystą. Kolejna umowa powinna zostać zawarta na czas nieokreślony, tymczasem ponownie zatrudniono powódkę na czas określony w 2011 r. Powódka jest jedynym nauczyciele w szkole posiadającym uprawnienia do pełnienia stanowiska bibliotekarza. Pomimo tego powódka dowiedziała sie od dyrektorki szkoły, że nie zostanie zatrudniona ponownie, a jej stanowisko w arkuszu organizacyjnym zostało wskazane jako wakat. O ile powódka jest w stanie zrozumieć, że losy internatu nie są pewne i w związku z tym otrzymała w 2011 r. umowę na czas określony, to niezrozumiała jest dla niej decyzja o zatrudnieniu na stanowisku bibliotekarza również na czas określony. W 2011 r. nie było żadnych podstaw do zatrudnienia powódki na czas określony. Powódka przyjęła wówczas zatrudnienie nie mając świadomości, że działanie pracodawcy jest bezprawne. Powódka była kilkakrotnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, który pozwala na takie zatrudnienie nauczyciela w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego powódka wskazała, że zasada płynącą z tego przepisu stanowi wyjątek od zasady ogólnej zatrudniania nauczycieli (zarówno mianowanych, jak i kontraktowych) na czas nieokreślony i ta wyjątkowa zasada nie może być zależna od uznania pracodawcy. Zawarcie umowy o pracę w stanie faktycznym, w którym nie były spełnione przesłanki wskazane w art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela, oznacza nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony. Powódka ma interes prawny w ustaleniu treści stosunku pracy, albowiem z charakteru zawartej umowy wypływa szereg uprawnień pracowniczych, z prawem do dalszego zatrudnienia włącznie. W piśmie procesowym z dnia 18 września 2012 r. strona pozwana, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, wskazała, że w przypadku zatrudnienia powódki miała miejsce sytuacja opisana w art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela. Coraz niższy nabór do szkoły, powodujący koniczność likwidacji niektórych oddziałów szkolnych, wprowadził stan skutkujący zawarciem z powódką umowy na czas określony. W szkole zatrudnionych jest trzech nauczycieli języka polskiego. W roku szkolnych 2011/2012 było już wiadomym, że nie będzie pracy dla wszystkich nauczycieli języka polskiego, gdyż ze szkoły odeszło 97 uczniów (4 klasy). Ponieważ w szkole jest trzech polonistów z wyższymi kwalifikacjami (nauczyciele mianowani) i dłuższym stażem od powódki, koniecznym było w pierwszej kolejności zapewnienie zatrudnienia dla nauczycieli mianowanych, którzy korzystają z większej ochrony przed zwolnieniem niż nauczyciel kontraktowy (powódka). Obecnie w szkole ilość godzin języka polskiego pozwala na zatrudnienie na 1,5 etatu, a jest trzech nauczycieli języka polskiego. Dlatego zdecydowano o uzupełnieniu wymiaru godzin dla jednego z polonistów (posiadającego uprawnienia bibliotekarza) właśnie pracą w bibliotece (0,5 etatu). Z orzecznictwa wynika przy tym, że prowadzenie polityki kadrowej szkoły należy do kompetencji dyrektora szkoły. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 31 sierpnia 2010 r. A. J. została zatrudniona przez Zespół Szkół (...) w B. na podstawie umowy o pracę na czas określony, od dnia 01 września 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r., na stanowisku nauczyciel kontraktowy - bibliotekarz, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,5 etatu. Dla celów płacowych A. J. była traktowana jako nauczyciel stażysta do czasu uzupełnienia kwalifikacji, tj. nauczyciela bibliotekarza. W tym samym dniu strony zawarły ponadto umowę o pracę na czas określony, od dnia 01 września 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r., na podstawie której A. J. została zatrudniona na stanowisku nauczyciel kontraktowy - wychowawca w internacie, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,5 etatu. W obu umowach wskazano, że zostają one zawarte na czas określony na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela. Dowód: umowy o pracę z dnia 31 sierpnia 2010 r. k. 9 i 10 części B akt osobowych; A. J. w roku szkolnym 2010/2011 ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu bibliotekoznawstwa i uzyskała kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela bibliotekarza. Dowód: kopia świadectwa k. 16 części B akt osobowych; Ponownie w dniu 22 sierpnia 2011 r. A. J. została zatrudniona przez Zespół Szkół (...) w B. na podstawie umowy o pracę na czas określony, od dnia 01 września 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r., na stanowisku nauczyciel kontraktowy - bibliotekarz, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,5 etatu. W tym samym dniu strony zawarły ponadto umowę o pracę na czas określony, od dnia 01 września 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2012 r., na podstawie której A. J. została zatrudniona na stanowisku nauczyciel kontraktowy - wychowawca w internacie, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,5 etatu. W obu umowach wskazano, że zostają one zawarte na czas określony na podstawie art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela. Dowód: umowy o pracę z dnia 22 sierpnia 2011 r. k. 18 i 19 części B akt osobowych; Na dzień 01 września 2011 r. w Zespole Szkół (...) w B. nie był zatrudniony inny nauczyciel bibliotekarz. Nie było innego nauczyciela, oprócz A. J., posiadającego kwalifikacje, aby zająć to stanowisko. Dowód: zeznania powódki A. J. k. 43v-44; J. M. była dyrektorem Zespołu Szkół (...) w B. i zrezygnowała z tej funkcji w dniu 31 maja 2012 r. J. M. jest nauczycielem dyplomowanym. Na początku 2012 r., przed przygotowaniem arkusza organizacyjnego szkoły na rok szkolny 2012/2013, J. M. rozpoczęła kurs na bibliotekarza. W arkuszu organizacyjnym na rok szkolny 2012/2013 stanowisko bibliotekarza zostało wykazane jako wakat. W roku szkolnym 2012/2013 J. M. pracuje w bibliotece szkolnej na pół etatu. Dowód: kopia świadectwa k. 38, zeznania powódki A. J. k. 43v-44, zeznania przedstawiciela strony pozwanej B. Z. k. 44-44v; W roku szkolnym 2011/2012 w Zespole Szkół (...) w B. otworzono cztery oddziały i była to zadowalająca ilość. Ilość uczniów w porównaniu do poprzedniego roku szkolnego nie była znacząco niższa. Jeśli chodzi o rok szkolny 2011/2012, to nie było problemów z zapewnieniem pensum dla nauczycieli mianowanych. Takie problemy pojawiły się przy organizowaniu pracy szkoły na rok szkolny 2012/2013. Dowód: zeznania przedstawiciela strony pozwanej B. Z. k. 44-44v; W roku szkolnym 2010/2011 były trzy klasy maturalne. W roku szkolnym 2011/2012 były trzy klasy maturalne. W roku szkolnym 2010/ 2011 utworzono trzy oddziały, a w roku szkolnym 2011/2012 utworzono cztery oddziały. W latach szkolnych 2010/2011 i 2011/2012 w szkole było trzech nauczycieli języka polskiego. Obecnie jest zatrudnionych dwóch nauczycieli języka polskiego. Dowód: zeznania przedstawiciela strony pozwanej B. Z. k. 44-44v; Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Powódka domagała się ustalenia, że jest zatrudniona u strony pozwanej Zespole Szkół (...) w B. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku nauczyciel kontraktowy - bibliotekarz, w wymiarze czasu pracy wynoszącym 0,50 etatu. W pierwszej kolejności należało ustalić, czy powódka miała interes prawny, aby domagać się ustalenia istnienia stosunku pracy nawiązanego ze stroną pozwaną na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Roszczenie to powódka oparła bowiem na treści art. 189 kpc, zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Sąd orzekający w niniejszym postępowaniu w pełni popiera stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2009 r. (II P 156/09, LEX nr 577459), że „skoro sam ustawodawca wyodrębnia jako samodzielną sprawę o ustalenie stosunku pracy (art. 23