KIO 1508/14

Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Sygn. akt: KIO 1508/14 Sygn. akt: KIO 1519/14 Sygn. akt: KIO 1520/14 Sygn. akt: KIO 1551/14 WYROK z dnia 13 sierpnia 2014 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Renata Tubisz Protokolant: Natalia Dominiak Protokolant: Magdalena Cwyl po rozpoznaniu na rozprawie w dniach 12 sierpnia 2014r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej: A. w dniu 25 lipca 2014 r. przez wykonawcę AKME Z………… W………… Sp. z o.o., ul. Wierzbowa 3, 50-056 Wrocław (sygn. akt KIO 1508/14); B. w dniu 25 lipca 2014 r. przez wykonawcę Ł……….. K………… ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno-Architektoniczna Ł………. K………., ul. Łokietka 37, 55- 120 Oborniki Śląskie (sygn. akt KIO 1519/14); C. w dniu 25 lipca 2014 r. przez wykonawcę Ł………. K…………ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno-Architektoniczna Ł……….. K……….., ul. Łokietka 37, 55- 120 Oborniki Śląskie (Sygn. akt KIO 1520/14); D. w dniu 28 lipca 2014 r. przez wykonawcę W……….. S………… Pracownia Archeologiczna W………. S……, ul. Ligęzy 4/10, 41-902 Bytom (sygn. akt KIO 1551/14) w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu, ul. Lotnicza 24, 54-155 Wrocław, przy udziale: Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 A. wykonawcy Ł………. K…….. ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno- Architektoniczna Ł………. K………., ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt KIO 1508/14 po stronie zamawiającego; B. wykonawcy W………. S………. Pracownia Archeologiczna W………. S………., ul. Ligęzy 4/10, 41-902 Bytom, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 1508/14 i KIO 1520/14 po stronie zamawiającego; C. wykonawcy AKME Z………. W……….. Sp. z o.o., ul. Wierzbowa 3, 50-056 Wrocław, zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt: KIO 1519/14 po stronie zamawiającego; D. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego - Konsorcjum: I………… M…………. Archeopolis I………. M…………. ul. Główna 21 Miłocice, 55-220 Jelcz Laskowice; D……….. M………… Pracownia Archeologiczna D……….. M…………, ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie, zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt KIO 1520/14 i KIO 1551/14 po stronie zamawiającego; orzeka: 1. uwzględnia odwołania Ł……….. K……….. ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno-Architektoniczna Ł………. K…………, ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie (Sygn. akt: KIO 1519/14 i KIO 1520/14) i W………. S………… Pracownia Archeologiczna W……... S…………, ul. Ligęzy 4/10, 41-902 Bytom (Sygn. akt KIO 1551/14) oraz nakazuje zamawiającemu unieważnienie wyboru najkorzystniejszej oferty w zadaniach nr 1 i nr 2 oraz nakazuje ponowną ocenę i wybór najkorzystniejszej oferty w zadaniach nr 1 i nr 2 po uprzednim odrzuceniu ofert wykonawców w zadaniu nr 1 Konsorcjum firm: I…………. M………… Archeopolis I………… M………….., ul. Główna 21 Miłocice, 55-220 Jelcz Laskowice - po zmianie: I…………. O………. Progress I…………. O…………., ul. Daszyńskiego 39F, 58-533 Mysłakowice i D…………. M…………. Pracownia Archeologiczna D…………. M………….. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie; W……….. S……… Pracownia Archeologiczna W…………. S…………, ul. Ligęzy 4/10, 41-902 Bytom; A………… W……….. „Testa" Pracownia Archeologiczna, ul. Maksyma Gorkiego 37 lok. 25, 92- 524 Łódź; w zadaniu nr 2 D………. M………… Pracownia Archeologiczna D……….. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 M………… ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie oraz ARCHGEO P……….. J………….., ul. Kniaziewicza 18/1, 50-455 Wrocław 2. oddala odwołanie AKME Z………. W…………. Sp. z o.o., ul. Wierzbowa 3, 50-056 Wrocław w sprawie Sygn. akt KIO 1508/14 3. kosztami postępowania obciąża Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu, ul. Lotnicza 24, 54-155 Wrocław oraz AKME Z………… W………… Sp. z o.o., ul. Wierzbowa 3, 50-056 Wrocław i 3.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 60.000,00 zł. (słownie złotych: sześćdziesiąt tysięcy złotych) uiszczoną tytułem wpisu przez odwołujących 3.2.zasądza od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu, ul. Lotnicza 24, 54-155 Wrocław kwotę 36.396,00zł. (słownie złotych: trzydzieści sześć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt sześć złotych) na rzecz Ł…………. K……… ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno- Architektoniczna Ł………. K………., ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie tytułem uiszczonego wpisu od odwołania oraz kosztów zastępstwa pełnomocnika odwołującego 3.3. zasądza od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu, ul. Lotnicza 24, 54-155 Wrocław kwotę 18.600,00zł. (słownie złotych: osiemnaście tysięcy sześćset złotych) na rzecz W………. S………. Pracownia Archeologiczna W………… S…………, ul. Ligęzy 4/10, 41-902 Bytom tytułem uiszczonego wpisu od odwołania oraz kosztów zastępstwa pełnomocnika odwołującego. Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 907 z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Przewodniczący: Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Uzasadnienie Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na Wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych na trasie planowanej drogi ekspresowej S-5 na odcinku Korzeńsko (bez węzła) - węzeł Widawa Wrocław z podziałem na trzy zadania: zadanie nr 1; zadanie nr 2; zadanie nr 3. Zamawiający nadał zamówieniu numer referencyjny: GDDKiA O/WR D-9/20/PN/U/I-4/2014. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w dniu 19.03.2014r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod poz. 2014/S 055- 092 240. W dniu 15 kwietnia 2014r. zostały opublikowane zmiany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod poz. 2014/S 074-127 90 06. Wartość zamówienia została ustalona na kwotę 13.223.579,16 złotych. Wartość zamówienia została ustalona 04.02.2014r. na podstawie przeprowadzonego rozpoznania cenowego. Termin składania ofert upływał w dniu 05.05.2014r. Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podał kwotę jaką zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia: 1. Zadanie 1: 4.757.361,53 zł. brutto 2. Zadanie 2: 5.235.733,92 zł. brutto 3. Zadanie 3: 850.239,47 zł. brutto Złożono w poszczególnych zadaniach następujące ilości ofert: 1. Zadanie1: osiem ofert; najniższa cena: 1.317.129,51 zł.: najwyższa cena 2.846.302,59 zł. 2. Zadanie2: osiem ofert; najniższa cena: 1.626.941,38. zł.: najwyższa cena 3.881.983,95 zł. Powyższe ustalono na podstawie protokołu postępowania zamawiającego. W dniu 04.08.2014r. Prezes Krajowej Izby Odwoławczej wydal zarządzenie o łącznym rozpoznaniu odwołań. Sygn. akt KIO 1508/14 Odwołanie złożył wykonawca AKME Z……….. W………. Sp. z o. o., ul. Wierzbowa 3, 50- 056 Wrocław zwany dalej „AKME”. Odwołanie AKME dotyczy zadania nr 2 i 3. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Odwołujący AKME sformułował następujące zarzuty: na czynność Zamawiającego polegającą na wyborze jako oferty najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna D………. M…………. na zadanie nr 2: czynność odrzucenia oferty złożonej przez AKME na zadanie nr 2; czynność polegającą na wyborze jako oferty najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna W………. S……….. na zadanie nr 3;czynność polegającą na odrzuceniu oferty złożonej przez AKME nr 3; zaniechanie dokonania czynności, do których zamawiający był zobowiązany na podstawie tj zaniechania dokonania wyboru oferty odwołującego jako oferty najkorzystniejszej w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3. W związku z powyższym zarzucono naruszenie następujących przepisów: naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 90 ust. 1, 2 i 3 ustawy poprzez niewłaściwą wykładnię ww. przepisów co spowodowało odrzucenie oferty odwołującego w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 jako zawierających rażąco niską cenę w sytuacji gdy oferta odwołującego zawierała cenę rynkową, art. 90 ust. 2 i ust. 3 poprzez niezgodne z prawem odrzucenie oferty odwołującego ramach zadania nr 2 i zadania nr 3; art. 90 ust. 2 i ust. 3 poprzez niezgodne z prawem odrzucenie oferty Odwołującego ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 w sytuacji gdy Odwołujący w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego wykazał, że cena jego oferty nie jest rażąco niska oraz błędną ocenę wyjaśnień złożonych przez Odwołującego jako zbyt ogólnikowych i niewystarczających podczas gdy odwołujący odpowiedział na pytania w zakresie określonym przez zamawiającego w wezwaniu z dnia 10.06.2014r., naruszenie art. 91 ust. 1 PZP poprzez nieprawidłowy wybór ofert wykonawców: Pracownia Archeologiczna D………… M………. (na zadanie nr 2) oraz Pracownia Archeologiczna W……….. S………… (na zadanie nr 3), jak również poprzez zaniechanie dokonania wyboru oferty 0dwołującego jako oferty najkorzystniejszej w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 z punktu widzenia kryteriów określonych przez zamawiającego w SIWZ (kryterium ceny) oraz w ustawie PZP, naruszenie art. 32 ust. 1 PZP poprzez niezgodne z prawem, a nadto wadliwe oszacowanie kwot, które zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2 i zadania nr 3, które to kwoty były podstawą do odrzucenia oferty odwołującego jako zawierające rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, naruszenie art. 6 kodeksu cywilnego poprzez jego pominięcie przy rozstrzyganiu przetargu, naruszenie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który nie zapewnia zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz udzielenie zamówienia wykonawcy, który nie został wybrany zgodnie z przepisami ustawy z uwagi na naruszenia których dopuścił się Zamawiający, naruszenie art. 7 ust. 1 pzp poprzez kilkukrotne wzywanie przez zamawiającego jedynie wybranych wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie oferowanej ceny, w sytuacji gdy odwołujący został wezwany tylko raz do złożenia takich Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 wyjaśnień, a zamawiający przy wyborze ofert dla zadania nr 2 i zadania nr 3 podniósł, że wyjaśnienia odwołującego były niekompletne i niewystarczające. W oparciu o w/w zarzuty odwołujący wnosi o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu: uznania ofert odwołującego w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 za oferty zawierające cenę rynkową, unieważnienie czynności wyboru jako najkorzystniejszej - oferty złożonej przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna D………… M………… na zadanie nr 2,unieważnienie czynności wyboru jako najkorzystniejszej - oferty złożonej przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna W………… S………. na zadanie nr 3, unieważnienie czynności odrzucenia oferty złożonej przez na zadanie nr 2, unieważnienie czynności odrzucenia oferty złożonej przez odwołującego na zadanie nr 3, powtórzeniu czynności oceny ofert i wyboru ofert w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 z uwzględnieniem oferty odwołującego. Ponadto, wnoszę o:przeprowadzenie dowodów wskazanych w treści odwołania, zwrot kosztów postępowania odwoławczego. Odwołujący wskazuje, że ma interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia (w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3), gdyż naruszenie przepisów wskazanych w pierwszej części odwołania spowodowało, że oferta złożona przez odwołującego się nie została wybrana jako najkorzystniejsza. W sytuacji gdyby nie wystąpiły czynności zamawiającego niezgodne z prawem, odwołujący uzyskałby zamówienie, ponieważ złożył ofertę która - przy poprawnej ich ocenie przez zamawiającego - uznane zostałyby za najkorzystniejsze w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3. Z powodu jednak wskazanych wyżej uchybień zamawiającego prowadzących do odrzucenia ofert odwołującego doznał on uszczerbku, ponieważ nie uzyskał on zamówienia publicznego na wykonanie zadania nr 2 i zadania nr 3, a tym samym nie będzie mógł zawrzeć umowy z zamawiającym na podstawie której wykonałby on prace objęte zamówieniem i za które otrzymałby wynagrodzenie pieniężne. Termin do wniesienia odwołania został zachowany. Informacja o wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna D………… M…………. na zadanie nr 2 Odwołujący otrzymał w dniu 16 lipca 2014r. drogą faksową. Z kolei informację o wyborze jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę Pracownia Archeologiczna W……….. S………. na zadanie nr 3 odwołujący otrzymał w dniu 17 lipca 2014r., również drogą faksową. W tych samych dniach i w tych samych pismach odwołujący dowiedział się o odrzuceniu jego ofert na wykonanie zadania nr 2 (dnia 16 lipca 2014r.) i zadania nr 3 (dnia 17 lipca 2014r.) z uwagi na - bezpodstawne - przyjęcie przez zamawiającego domniemania o rażąco niskiej cenie zaoferowanej przez odwołującego. Wyłącznym kryterium wyboru oferty jako najkorzystniejszej jest kryterium ceny (najniższa cena - 100 %). Spółka AKME złożył ofertę na wszystkie 3 zadania. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Za wykonanie zadania 1 odwołujący się zaoferował cenę 1.533.822,87 zł brutto (słownie: jeden milion pięćset trzydzieści trzy tysiące osiemset dwadzieścia dwa złote 87/100), za wykonanie zadania 2 cenę 1.626.941,38 zł brutto (słownie: jeden milion sześćset dwadzieścia sześć tysięcy dziewięćset czterdzieści jeden złotych 38/100), a za wykonanie zadania 3 cenę 260.758,47 zł brutto (słownie: dwieście sześćdziesiąt tysięcy siedemset pięćdziesiąt osiem złotych 47/100). Oferta cenowa Odwołującego się była wynikiem iloczynu liczby jednostek normatywnych przewidzianych do wykonania danego zadania, które były określone przez zamawiającego oraz stawki za 1 jednostkę normatywną netto którą proponował każdy z Wykonawców. I tak Odwołujący się zaproponował następujące stawki: a. za wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych - w ramach zadania nr 1: 3,15 zł za jedną jednostkę normatywną, a cena netto za ten element to kwota 1.088.353,35 zł (345.509,00 jednostek normatywnych x 3.15 zł = 1.088.353,35 zł netto), b. za opracowanie wyników badań - w ramach zadania nr 1: 1,15 zł za jedną jednostkę normatywną, a cena netto za ten element to kwota 158.657,11 zł (137.962,70 jednostek normatywnych x 1.15 zł = 158.657,11 zł netto), co łącznie daje kwotę 1.247.010,46 zł netto (wraz z 23 % podatkiem VAT cena brutto to 1.533.822,87 zł). W ramach zadania 2 Odwołujący się zaproponował stawki:a.za wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych: 3,00 zł za jedną jednostkę normatywną, a cena netto za ten element to kwota 1.152.675,84 zł (384.225,28 jednostek normatywnych x 3 zł = 1.152.675,84 zł netto),b. za opracowanie wyników badań: 1,15 zł za jedną jednostkę normatywną, a cena netto za ten element to kwota 170.040,73 zł (147.861,50 jednostek normatywnych x 1,15 = 170.040,73 zł netto), co łącznie daje kwotę 1.322.716,57 zł netto, a wraz z 23 % podatkiem VAT cena brutto to 1.626.941,38 zł. W ramach zadania 3 Odwołujący podał stawki: a. za wykonanie archeologicznych badań wykopaliskowych: 3,05 zł za jedną jednostkę normatywną, a cena netto za ten element to kwota 180.802,93 zł (59.279,65 jednostek normatywnych x 3,05 zł = 180.802,93 zł netto), b. za opracowanie wyników badań: 1,15 zł za jedną jednostkę normatywną, a cena netto za ten element to kwota 31.195,82 zł (27.126,80 jednostek normatywnych x 1,15 zł = 31.195,82 zł netto), co łącznie daje kwotę 211.998,75 zł netto, a wraz z 23 % podatkiem VAT cena brutto wynosi 260.758,47 zł. Dowód: oferta z dnia 30.04.2014r. (wraz z załącznikami, w tym wypełnionymi formularzami cenowymi) złożona przez Odwołującego - spółkę AKME - w aktach Postępowania. Pismem z dnia 10 czerwca 2014r. zamawiający wezwał odwołującego się - w trybie art. 90 ust. 1 PZP - do złożenia wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny wraz z dowodami wskazującymi na czynniki umożliwiające wykonanie przedmiotu Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 zamówienia za zaoferowaną cenę. Zamawiający wezwał odwołującego się do przekazania szczegółowej kalkulacji i przesłanek jakimi kierował się przedstawiając swoją cenę na wykonanie przedmiotu zamówienia oraz do odniesienia się do wszystkich zadań zawartych w opisie przedmiotu zamówienia oraz wymagań określonych w załącznikach nr 3 i 4 do opisu przedmiotu zamówienia. Ponadto zamawiający zobligował odwołującego się do przedstawienia wyliczenia kosztów stałych takich jak paliwo, transport na stanowiska czy koszty zakwaterowania. Dowód: wezwanie Zamawiającego z dnia 10.06.2014r. skierowane do Odwołującego się w aktach Postępowania. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 10 czerwca 2014r. Odwołujący się - pismem z dnia 11 czerwca 2014r. - udzielił obszernych wyjaśnień oraz dołączył do nich dostępne mu dokumenty na ich poparcie. Odpowiedź została przesłana w terminie oraz zgodnie z wezwaniem Zamawiającego. Dowód: odpowiedź Odwołującego się z dnia 11 czerwca 2014r. wraz z załącznikami - w aktach Postępowania. W dniu 16 lipca 2014r. odwołujący otrzymał od zamawiającego drogą faksową zawiadomienia z dnia 15 lipca 2014r. dotyczące wyboru najkorzystniejszej oferty w ramach zadania 1, zadania 2 oraz zadania 3. Tego samego dnia odwołujący dowiedział się o odrzuceniu jego oferty na zadanie nr 1, nr 2 i nr 3. Pismami z dnia 17 lipca 2014r. Zamawiający powiadomił o anulowaniu wyboru najkorzystniejszej oferty dot. zadania 1 i zadania 3 oraz postanowił o powtórzeniu oceny ofert. Tego samego dnia, czyli 17 lipca 2014r. zamawiający dokonał ponownego wyboru najkorzystniejszej oferty dla zadania 1 i 3 oraz powiadomił o tym wykonawców (w tym odwołującego). W tej samej dacie - 17 lipiec 2014r. - odwołujący dowiedział się o ponownym odrzuceniu jego oferty na zadanie nr 1 i nr 3. Kolejno pismem z 18 lipca 2014r. zamawiający dokonał uzupełnienia wyboru najkorzystniejszej oferty dla zadania nr 2, w którym poinformował o dodatkowej przesłance wykluczenia wykonawcy - Pracowni Archeologicznej W………. S…….. z uwagi na niewyrażenie zgody na przedłużenie związania ofertą (art. 24 ust. 2 pkt. 2 PZP). Ostatecznie zamawiający wybrał oferty następujących wykonawców jako najkorzystniejsze :a. dla zadania nr 1 - konsorcjum firm: Archeopolis I……….. M……….. (po zmianie-Progress I………… O…………., ul. Daszyńskiego 39 F, 58-533 Mysłakowice; Pracownia Archeologiczna D……… M…………, ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie) z ceną ofertową 1.317.129,51 zł brutto, b. dla zadania nr 2 - Pracownia Archeologiczna D……….. M……….., ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie z ceną ofertową 2.024.998,31 zł brutto, dla zadania nr 3 - Pracownia Archeologiczna W………. S………., ul. Ligęzy 4/10, 41- 902 Bytom z ceną ofertową 263.019,55 zł brutto. Dowód: 1. Zawiadomienie z dnia 15 lipca 2014r. o wyborze najkorzystniejszej oferty na zadanie nr 1 - w aktach Postępowania,2. Zawiadomienie z dnia 15 lipca 2014r. o wyborze najkorzystniejszej oferty na zadanie nr 2 - w aktach Postępowania,3. Zawiadomienie z dnia 15 lipca 2014r. o wyborze najkorzystniejszej oferty na zadanie nr 3 - w aktach Postępowania,4.pismo zamawiającego z dnia 17 lipca 2014r. o Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 ponownym zawiadomieniu o wyborze najkorzystniejszej oferty na zadanie nr 1 - w aktach Postępowania,5.pismo zamawiającego z dnia 17 lipca 2014r. o ponownym zawiadomieniu o wyborze najkorzystniejszej oferty na zadanie nr 3 - w aktach Postępowania,6.pismo zamawiającego z dnia 18 lipca 2014r. uzupełnienie wyboru najkorzystniejszej oferty dla zadania nr 2 - w aktach Postępowania. Podstawą do odrzucenia oferty odwołującego na zadania nr 1, nr 2 i nr 3 było niesłuszne przyjęcie przez zamawiającego domniemania o rażąco niskiej cenie, który uznał wyjaśnienia odwołującego za zbyt ogólnikowe i niewystarczające. Zamawiający stwierdził ponadto, iż wyjaśnienia oparte są jedynie na założeniach odwołującego oraz nie są poparte żadnymi dokumentami. Nadto zamawiający zarzucił odwołującemu, że nie przedstawił on żadnych konkretnych wyliczeń. Z takimi ocenami zamawiającego nie sposób się zgodzić. Przed uzasadnieniem zarzutów dotyczących odrzucenia oferty odwołującego wskazuję, że w toku Postępowania do Zamawiającego wpłynęły następujące oferty, w których wykonawcy zaoferowali wykonanie przedmiotu zamówienia za następujące kwoty brutto (oraz stawki stanowiące części składowe ceny):I.dla zadania nr 1:a.TESTA Pracownia Archeologiczna A…….. W………… (ul. M. Gorkiego 37/25, 92-524 Łódź) oferta za cenę brutto 1.522.355,69 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 2,56 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 2,56 zł), b.Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego (ul. K. Hoffmanowej 8, 35-016 Rzeszów) oferta za cenę brutto 2.846.302,59 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 5,30 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 3,50 zł),c. Konsorcjum: Fundacja Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (ul. Rubież 46, 61-612 Poznań); Archeologiczna Pracownia Badawcza THOR (ul. Długa 35A, 62-220 Niechanowo), Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska mgr A……….. J……….. (ul. Ceramiczna 2, 65-954 Zielona Góra); APB THOR Spółka z o. o. (ul. Reymonta 21, 62-200 Gniezno) - oferta za cenę brutto 1.600.240,61 (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 3,47 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 0,74 zł),d. Pracownia Archeologiczna W………… S.…….. (ul. Ligęzy 4/10 41-902 Bytom) - oferta za cenę brutto 1.502.273,88 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 2,94 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 1,49 zł),e. ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska Ł………. K…….. (ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie) - oferta za cenę brutto 2.176.492,89 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 3,66 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 3,66 zł),f. konsorcjum firm: Archeopolis I……….. M……… (po zmianie - Progress I………. O……….., ul. Daszyńskiego 39 F, 58-533 Mysłakowice; Pracownia Archeologiczna D………… M……….., ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie) oferta za Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 cenę brutto 1.317.129,51 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 2,70 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 1,00 zł),g. konsorcjum: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej PAN (Al. Solidarności 105, 00-140 Warszawa); Uniwersytet Wrocławski (PI. Uniwersytecki 1, 50- 139 Wrocław); Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (ul. Wieniawskiego 1, 61-712 Poznań) - oferta za cenę brutto 2.704.468,23 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 6,39 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 3,60 zł),h. AKME Z………. W………… Spółka z o. o. (ul. Wierzbowa 3, 50-056 Wrocław) - oferta za cenę brutto 1.533.822,87 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 3,15 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 1,15 zł).II. dla zadania nr 2:a. Pracownia Archeologiczna D………. M………… (ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie) – oferta za cenę brutto 2.023.998,31 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 3,90 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 1,00 zł),b. Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego (ul. K. Hoffmanowej 8, 35-016 Rzeszów) - oferta za cenę brutto 3.141.308,35 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 5,30 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 3,50 zł),c.ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska Ł……….. K……….. (ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie) - oferta za cenę brutto 2.395.348,27 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 3,66 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 3,66 zł),d. Pracownia Archeologiczna W……… S……….. (ul. Ligęzy 4/10 41-902 Bytom) - oferta za cenę brutto 1.665.147,21 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 2,95 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 1,49 zł),e. konsorcjum: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej PAN (Al. Solidarności 105, 00-140 Warszawa); Uniwersytet Wrocławski (PI. Uniwersytecki 1, 50- 139 Wrocław); Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (ul. Wieniawskiego 1,61- 712 Poznań) - oferta za cenę brutto 2.972.131,93 zł (przy stawce za jednostkę normatywną w ramach I elementu - 6,35 zł oraz przy stawce za jednostkę normatywną w ramach II elementu - 3,60 zł). I tak dalej odwołujący przeprowadzał prezentację złożonych ofert poprzez przedstawienie stawek. Przedstawienie stawek w poszczególnych ofertach skwitował następująco Już z samego prostego porównania ofert złożonych w Postępowaniu przez poszczególne podmioty w ramach zadania nr 1, zadania nr 2 lub zadania nr 3 można wysnuć wniosek, że cena zaproponowana przez odwołującego dla zadania nr 2 i zadania nr 3 (jak również dla zadania nr 1 chociaż odwołujący nie odwołuje się od odrzucenia jego oferty złożonej w ramach tego zadania) nie może być uznana za cenę rażąco niską. Wystarczy porównać stawki proponowane przez wykonawców za jedną jednostkę normatywną w ramach I elementu prac (czyli za archeologiczne badania wykopaliskowe) oraz w ramach II elementu prac (czyli Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 opracowania wyników badań), albowiem oferowana cena była wynikiem pomnożenia ilości jednostek normatywnych ustalonych przez zamawiającego oraz zaproponowanej ceny za jedną jednostkę przez danego wykonawcę. W związku z powyższym stawki proponowane przez poszczególnych wykonawców za jednostkę normatywną były elementami cenotwórczymi ofert. I tak w przypadku zadania nr 1 jako najkorzystniejsza została wybrana oferta konsorcjum firm: Archeopolis I…….. M……….. (po zmianie - Progress I………. Ol………. ul. Daszyńskiego 39 F. 58-533 Mysłakowice: Pracownia Archeologiczna D………. M………., ul. Baniewicka 10. 74-110 Banie) z ceną ofertową 1.317.129.51 zł brutto, gdzie stawka za I element prac to kwota 2.70 zł. a za II element prac 1.00 zł. Z kolei odwołujący zaproponował w ramach zadania nr 1 kwotę 3.15 zł Cza I element) oraz 1.15 zł (za II element), co dało całkowitą cenę brutto - 1.533.822.87 zł. W przypadku zadania nr 2 były to kwoty odpowiednio: 3.00 zł oraz 1.15 zł z ceną brutto: 1.626.941.38 zł), natomiast w przypadku zadania nr 3 odpowiednio: 3.05 zł oraz 1.15 zł z ceną brutto: 260.758.47 zł). Już tylko z tego porównania wynika, że ceny zaoferowane przez odwołującego za wykonanie zadania nr 2 i zadania nr 3 nie mogą być w żaden sposób uznane za rażąco niskie, skoro dla zadania nr 1 zamawiający wybrał - jako najkorzystniejszą - ofertę zawierającą niższe stawki (oraz w konsekwencji cenę) niż stawki zaproponowane przez odwołującego za wykonanie zadania nr 2 i zadania nr 3. Należy także wskazać na oferty pozostałych wykonawców w ramach wykonania zadania nr 1, które nie były odrzucone oraz podlegały ocenie, a które zawierały stawki niższe niż te, które zaproponował odwołujący. I tak stawka za I element prac zaproponowana przez wykonawcę TESTA Pracownia Archeologiczna A………. W……….. to 2,56 zł, a stawka zaoferowana przez Pracownię Archeologiczną W………. S………. to 2,94 zł. Porównując natomiast oferty złożone w ramach zadania nr 2 odwołujący pragnie zauważyć, że Pracownia Archeologiczna D………. M……….., której oferta została wybrana jako najkorzystniejsza zawierała stawki: za I element - 3.90 zł. a za II element - 1.00 zł. Z kolei oferta Archgeo P………. J……….., która nie była odrzucona zawierała stawkę 0.97 zł za II element prac. Oferta odwołującego - w ramach zadania nr 2 - ze stawkami 3.00 zł za I element oraz 1.15 zł za II element, które składały sie na zaproponowaną cenę nie odbiega w takim stopniu od ofert pozostałych wykonawców aby można było ją uznać za ofertę zawierającą rażąco niską cenę tym bardziej w aspekcie stawek proponowanych przez innych wykonawców w ramach zadania nr 1 czy zadania nr 3 oraz biorąc pod uwagę fakt, iż stawka zaproponowana za II element prac przez Odwołującego była wyższa niż stawka za II element oferowana przez Pracownię Archeologiczną D………. M……….., która została wybrana najkorzystniejszą dla zadania nr 2. Do podobnych wniosków można dojść przy analizie ofert składanych dla zadania nr 3. Oferta wybrana przez Zamawiającego, a złożona przez Pracownie Archeologiczna W………. S……….. zawierała stawkę za I element - 2.93 Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 zł. a za II element - 1.48 zł z łączna cena brutto 263.019.55 zł. Odwołujący się zaproponował odpowiednio stawkę 3.05 zł (za I element) oraz 1.15 zł (za II element) co dało cenę brutto 260.758.47 zł. Niższa stawka za I element zaproponowana przez Pracownię Archeologiczną W………. S………. oraz znikoma różnica ceny brutto w ofercie tego wykonawcy w porównaniu do ceny brutto zaproponowanej przez Odwołującego (oferta Pracowni Archeologicznej W………. S………. była wyższa o jedynie 2.261,08 zł od oferty Odwołującego) pozwala przyjąć konkluzję, że Odwołujący zaoferował - także w ramach zadania nr 3 - cenę rynkową i nie zawierającą znamion ceny rażąco niskiej. Odwołujący dalej dokonał również porównania - w odniesieniu do wszystkich zadań - swoich stawek za jednostki normatywne za wykonanie I elementu prac oraz II elementu prac ze stawkami zaproponowanymi przez wykonawców, których oferty nie zostały odrzucone oraz które były ostatecznie oceniane przez Zamawiającego przy wyborze ofert dla zadania nr 1, zadania nr 2 i zadania nr 3. Odwołujący przedstawił te analizę w sposób bardzo szczegółowy i analityczny. Odwołujący po dokonanej analizie porównawczej innych ofert złożonych w tym postępowaniu w poszczególnych zadaniach konkluduje. Jakkolwiek przy ocenie, czy oferta zawiera cenę rażąco niską należy brać pod uwagę przedmiot zamówienia i jego szacunek, to jednak należy także wziąć pod uwagę ceny ofert konkurencyjnych (wyrok KIO z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt: KIO/UZP 249/09). Podobne twierdzenie można odnaleźć także w judykaturze (wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2006 r. II Ca 2194/05). Tym samym, jeśli w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego kilka ofert posiada ceny bardzo zbliżone do siebie może to oznaczać, że rynek ustala cenę w taki sposób i bywa, że ceny te znacznie odbiegają od ustalonego przez zamawiającego szacunku. Jest jasnym, że różnice cenowe między ofertami można traktować jak objaw rynkowej konkurencji. „Najbardziej wiarygodnym do ustalenia tego, czy zaoferowana cena jest wiarygodna, w ocenie KIO jest porównanie złożonych ofert w przedmiotowym postępowaniu" (wyrok KIO z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt KIO 1906/09). Mając na uwadze powyższe orzeczenia, odwołujący pragnie wskazać na przedział cenowy, który ukształtował się dla poszczególnych zadań w toku Postępowania oraz porównanie cen brutto poszczególnych wykonawców do kwoty brutto jaką zamawiający przeznaczył na wykonanie poszczególnych zadań, jak również porównanie cen brutto poszczególnych wykonawców biorących udział w przetargu. I tak w ramach zadania nr 1. na którego wykonanie zamawiający przeznaczył kwotę zadania 4.757.361.93 zł brutto, wykonawcy złożyli następujące oferty cenowe: a.TESTA Pracownia Archeologiczna A………. W………. (ul. M. Gorkiego 37/25, 92- 524 Łódź) oferta za cenę brutto 1.522.355,69 zł, która stanowi 32 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr1, b. Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego (ul. K. Hoffmanowej 8, 35-016 Rzeszów) oferta za cenę brutto Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 2.846.302,59 zł, która stanowi 60% kwoty którą zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 1,c. Konsorcjum: Fundacja Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (ul. Rubież 46, 61-612 Poznań); Archeologiczna Pracownia Badawcza THOR (ul. Długa 35A, 62- 220 Niechanowo), Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska mgr A……… J…………. (ul. Ceramiczna 2, 65-954 Zielona Góra); APB THOR Spółka z o. o. (ul. Reymonta 21, 62-200 Gniezno) - oferta za cenę brutto 1.600.240,61, która stanowi 37 % kwoty którą zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 1,d.Pracownia Archeologiczna W……….. S………… (ul. Ligęzy 4/10 41-902 Bytom) - oferta za cenę brutto 1.502.273,88 zł, która stanowi 32 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 1,e.ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska Ł……….. K……….. (ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie) - oferta za cenę brutto 2.176.492,89zł, która stanowi 46 % kwoty, którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 1itd. W wyniku szczegółowej analizy kolejna konkluzja odwołującego. Powyższe zestawienie ukazuje przedział od 1.317.129,51 zł brutto (najniższa cena) do 2.846.302,59 zł brutto (najwyższa cena). Oferta, która została wybrana przez Zamawiającego jako najkorzystniejsza (oferta Archeopolis I………. M………….) stanowi 28 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr1, natomiast oferta Odwołującego to 32 % tej kwoty. Powyższe wskazuje na niekonsekwencję Zamawiającego oraz uznanie oferty Odwołującego za zawierającą rażąco niską cenę, a ofertę wykonawcy z jeszcze niższą ceną za ofertę takiej ceny nie zawierającej. Należy w tym miejscu ponownie podkreślić, że oferta Archeopolis I……… M………. zawierała stawki odpowiednio 2,70 zł za I element prac oraz 1,00 zł za II element prac. Ten fakt jest istotny z tego względu, iż stawki cenowe za jednostki normatywne są elementami cenotwórczymi, ponieważ ilość jednostek normatywnych jest określona z góry przez zamawiającego, a jedyną zmienną w obliczaniu ceny to właśnie stawki proponowane przez poszczególnych wykonawców. Powyższe porównanie oferowanych cen oraz kwoty, którą zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 1 (oferta oceniona przez zamawiającego jako najkorzystniejsza zawiera cenę która stanowi 28 % w/w kwoty), ukazuje również przeszacowanie (a ściślej rzecz biorąc zawyżenie) tej kwoty, co miało miejsce również przy zadaniu nr 2 i zadaniu nr 3.W przypadku zadania nr 2. na którego wykonanie zamawiający przeznaczył kwotę5.235.733.92zł brutto, wykonawcy złożyli następujące oferty cenowe: a. Pracownia Archeologiczna D…………. M………. (ul. Baniewicka 10, 74- 110 Banie) - oferta za cenę brutto 2.023.998,31 zł, która stanowi 39% kwoty którą zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2,b. Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego (ul. K. Hoffmanowej 8, 35-016 Rzeszów) - oferta za cenę brutto 3.141.308,35 zł, która stanowi 60% kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2,c. ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Ł………. K………. (ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie) - oferta za cenę brutto 2.395.348,27 zł która stanowi 46 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2,d.Pracownia Archeologiczna W.…….. S………. (ul. Ligęzy 4/10 41-902 Bytom) - oferta za cenę brutto 1.665.147,21 zł, która stanowi 32 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2,e.konsorcjum: Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej PAN (Al. Solidarności 105, 00-140 Warszawa); Uniwersytet Wrocławski (PI. Uniwersytecki 1, 50-139 Wrocław); Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (ul. Wieniawskiego 1, 61-712 Poznań) - oferta za cenę brutto 2.972.131,93 zł która stanowi 57 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2,f.Konsorcjum: Pracownia Archeologiczno - Konserwatorska mgr A………. J………… (ul. Ceramiczna 2, 65-954 Zielona Góra); Archeologiczna Pracownia Badawcza THOR (ul. Długa 35A, 62-220 Niechanowo); Fundacja Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (ul. Rubież 46, 61-612 Poznań); APB THOR Spółka z o. o. (ul. Reymonta 21, 62-200 Gniezno) - oferta za cenę brutto 3.881.983,95 zł która stanowi 74 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2,g. ARCHGEO P……….. J………… (ul. Kniaziewicza 18/1, 50-455 Wrocław) - oferta za cenę brutto 2.052.624,02 zł która stanowi 39 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2, h. AKME Z………. W……….. Spółka z o. o. (ul. Wierzbowa 3, 50-056 Wrocław) - oferta za cenę brutto 1.626.941,38 zł która stanowi 31 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2. Powyższe zestawienie ukazuje przedział od 1.626.941,38 zł brutto (najniższa cena) do 3.881.983,95 zł brutto (najwyższa cena). Oferta, która została wybrana przez zamawiającego jako najkorzystniejsza (oferta Pracowni Archeologicznej D………. M……….) stanowi 39 % kwoty którą zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2 (kwota 5.235.733,92 zł brutto), natomiast oferta Odwołującego to 31 % tej kwoty. Cena zaoferowana przez odwołującego dla zadania nr 2 nie odbiega znacznie od cen zawartych w innych ofertach złożonych w Postępowaniu. Trzeba zauważyć, że cztery spośród ośmiu ofert mieszczą się w podobnym przedziale cenowym (AKME Z……….. W………….. sp. z o.o. - 1.626.941,38 zł, Pracownia Archeologiczna W………. S………… - 1.665.147,21 zł, Pracownia Archeologiczna D………… M………. - 2.023.998,31 zł, Archgeo P…………. J…………. - 2.052.624,02 zł) i stanowią odpowiednio 31%, 32 %, 39 % i 39 % kwoty przeznaczonej na wykonanie zadania nr 2 (kwota5.235.733,92 brutto zł brutto). Przyrównując je do kwoty o której mowa wyżej, różnica między nimi wynosi zaledwie kilka procent (różnica pomiędzy ofertą Odwołującego a ofertą ocenioną przez Zamawiającego jako która stanowi 46 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 2. Odwołujący konkludując kolejne dokonane porównania stwierdza m.i.n. Kwoty przeznaczone do wykonania zadania nr 2 do poszczególnych ofert cenowych, było podstawą wezwania zamawiającego do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny m.in. Odwołującego, a następnie Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 podstawą odrzucenia oferty odwołującego dla zadania nr 2 na skutek niesłusznego przyjęcia że zawiera ona rażąco niską cenę, pomimo że cena ta była porównywalna z pozostałymi ofertami w Postępowaniu (wraz ze stawkami które przewyższały niektóre oferty), jak również w porównaniu do ofert składanych w innych postępowaniach - o czym będzie mowa niżej - co dowodzi faktu, iż cena ta była ceną rynkową. Jeżeli chodzi o zadanie nr 3. na którego wykonanie zamawiający przeznaczył kwotę 850.239.47 zł brutto, oferty cenowe wykonawców kształtują sie następująco: a. Pracownia Archeologiczna D………. M…………. (ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie)-oferta za cenę brutto 372.970,60 zł która stanowi 44 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 3,b. Fundacja Rzeszowskiego Ośrodka Archeologicznego (ul. K. Hoffmanowej 8, 35-016 Rzeszów) - oferta za cenę brutto 503.224,92 zł która stanowi 59% kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 3,c. ARCHEOTECH Pracownia Archeologiczno Konserwatorska Ł……….. K………. (ul. Łokietka 37, 55-120 Oborniki Śląskie) - oferta za cenę brutto 388.984,53 zł która stanowi 46 % kwoty którą Zamawiający przeznaczył na wykonanie zadania nr 3. Również w tym miejscu można bezsprzecznie stwierdzić, że kwota przeznaczona do wykonania zadania nr 3 została zawyżona przez Zamawiającego, biorąc pod uwagę fakt wybrania oferty która stanowi 31 % tej kwoty. Także w przypadku zadania nr 3 odrzucenie oferty Odwołującego przez Zamawiającego z powodu rzekomo rażąco niskiej ceny nie miało podstaw i było bezzasadne, co skutkuje pokrzywdzeniem odwołującego. Cena zaproponowana przez odwołującego dla zadania nr 3 nie może być w żaden sposób oceniona jako rażąco niska, ponieważ jest bardzo zbliżona do cen oferowanych przez innych wykonawców dla zadania nr 3, a w szczególności w porównaniu z ofertą Pracowni Archeologicznej W………… S………., która została wybrana przez zamawiającego jako najkorzystniejsza. Ponadto odwołujący wskazuje na inne postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, podczas którego poszczególni wykonawcy również oferowali niższe stawki za wykonanie badań archeologicznych. Było to m.in. postępowanie prowadzone przez Skarb Państwa - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad oddział w Bydgoszczy na wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na trasie budowy Obwodnicy Inowrocławia w ciągu drogi krajowej nr 15 i 25 (Etap I od DK 15 do DK 55) wraz z opracowaniem badań z podziałem na część nr 1 - archeologiczne ratownicze badania wykopaliskowe z opracowaniem wyników na 11 stanowiskach (nr GDDKiA-O/BY- D-3- kl/284/12/14.1/2014) oraz na część nr 2 - archeologiczne ratownicze badania wykopaliskowe z opracowaniem wyników na 6 stanowiskach (nr GDDKiA-O/BY-D-3- kl/284/12/14.2/2014). Powyżej wskazane stawki i oferty wykonawców w innych postępowaniach prowadzonych przez jednostki Skarbu Państwa na wykonanie badań archeologicznych i opracowań tych badań wskazują jednoznacznie, że proponowane przez Odwołującego stawki w niniejszym Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Postępowaniu nie odbiegają od stawek oferowanych przez wykonawców podczas udziału w innych przetargach oraz że ceny które są wynikiem takich stawek są cenami (w tym ceny zaproponowane przez Odwołującego w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 w toku Postępowania), które kształtują się wskutek rynkowej konkurencji pomiędzy podmiotami wykonującymi usługi archeologiczne i nie można stwierdzić że zawierają one ceny rażąco niskie w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt. 4 PZP. Dowód: 1. zawiadomienie GDDKiA o/Bydgoszcz z dnia 17.06.2014r. o wyborze najkorzystniejszej oferty na wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na trasie budowy Obwodnicy Inowrocławia w ciągu drogi krajowej nr 15 i 25 (Etap I od DK 15 do DK 55) w ramach części nr 1 - w załączeniu:, 2. zestawienie ofert na wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na trasie budowy Obwodnicy Inowrocławia w ciągu drogi krajowej nr 15i 25 (Etap I od DK 15 do DK 55) w ramach części nr 1 - w załączeniu, 3.formularze cenowe wykonawców do ofert na wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na trasie budowy Obwodnicy Inowrocławia w ciągu drogi krajowej nr 15 i 25 (Etap I od DK 15 do DK 55) w ramach części nr 1 (sztuk 11) - w załączeniu, 4.zawiadomienie GDDKiA o/Bydgoszcz z dnia 17.06.2014r. o wyborze najkorzystniejszej oferty na wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na trasie budowy Obwodnicy Inowrocławia w ciągu drogi krajowej nr 15 i 25 (Etap I od DK 15 do DK 55) w ramach części nr 2 - w załączeniu, 5.zestawienie ofert na wykonanie archeologicznych ratowniczych badań wykopaliskowych na trasie budowy Obwodnicy Inowrocławia w ciągu drogi krajowej nr 15 i25 (Etap I od DK 15 do DK 55) itd. Przedstawiono dowody. Zakaz formułowania ceny rażąco niskiej wynika z art. 90 PZP i jest wynikiem uzasadnionego podejrzenia ustawodawcy, iż wykonawca w celu uzyskania zamówienia zaproponuje cenę bardzo niską, która nie będzie gwarantowała wykonania zamówienia lub spowoduje jego wykonanie w nienależyty sposób, np. kosztem jakości czy też terminowości wykonania przedmiotu zamówienia. W takim przypadku dyspozycja art. 89 ust. 1 pkt 4 PZP zobowiązuje zamawiającego do odrzucenia oferty, która zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia. Istotnym jest, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „rażąco niska cena" oraz brak jest również jednoznacznego wskazania w orzecznictwie kryteriów, jakie należy brać pod uwagę przy ocenie czy zachodzi okoliczność zaoferowania ceny rażąco niskiej. Zatem każdy przypadek należy oceniać indywidualnie, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy oraz specyfikę przedmiotu zamówienia. Jednak korzystając z ugruntowanego orzecznictwa i dorobku piśmiennictwa, należy uznać, że ceną rażąco niską jest cena nierealistyczna, cena, za którą nie jest możliwe wykonanie zamówienia w należyty Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 sposób i która wskazuje na zamiar realizacji zamówienia poniżej kosztów własnych wykonawcy, nie pozwalająca na wygenerowanie przez niego zysku. W ocenie odwołującego udzielił on odpowiedzi na wszelkie pytania zawarte w wezwaniu z dnia 10 czerwca 2014r. oraz dołączył dowody potwierdzające jego wyjaśnienia - pomimo że nie był do tego zobowiązany na podstawie przepisów ustawy PZP - a w sytuacji gdy zamawiający miał dalsze wątpliwości powinien wezwać odwołującego do złożenia dalszych wyjaśnień, czego zaniechał. Odwołujący podnosi, że zamawiający w razie uznania, że przedstawione wyjaśnienia są niewystarczające lub niekompletne mógł zwrócić się do odwołującego o złożenie dodatkowych wyjaśnień, tym bardziej że przepisy ustawy PZP tego nie zabraniają. W tym miejscu odwołujący z całą mocą podkreśla, iż zamawiający wzywał kilkukrotnie niektórych wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny, a odwołującego tylko raz, co stanowi jaskrawe naruszenie zasady równego traktowania wykonawców (art. 7 ust. 1 PZP). Możliwość wielokrotnego wzywania przez zamawiającego wykonawcy do udzielenia wyjaśnień w zakresie ustalenia, czy jego oferta zawiera rażąco niską cenę została uregulowana w przepisach PZP w sposób jednoznaczny - działania zamawiającego zmierzające do wyjaśnienia „rażąco niskiej ceny" nie mogą się ograniczać się do jednorazowej czynności, tj. jednokrotnego wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, w przypadku, gdy okoliczności przedstawione w już złożonych wyjaśnieniach wymagają w ocenie zamawiającego dalszego usuwania powstałych wątpliwości. Stanowisko to zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r. (V Ca 2214/06), w którym stwierdził, że dla zakwalifikowania oferty do dalszego postępowania nie jest wystarczające złożenie jakichkolwiek wyjaśnień, lecz wyjaśnień odpowiednio umotywowanych przekonujących, że zaproponowana cena nie zawiera rażąco niskiej ceny. W podobnym tonie wypowiedział się także Sąd Okręgowy w Olsztynie, który w wyroku z dnia 9 grudnia 2010 r. (V Ga 122/10), jednoznacznie wskazał, iż brak jest przeszkód do ponownego wzywania wykonawcy do złożenia wyjaśnień, jeżeli pierwotne wyjaśnienia zamawiającego nie rozwiały wątpliwości zamawiającego związanych z „rażąco niską ceną". Mając na uwadze powyższe. Odwołujący ponownie podkreśla, że działania polegające na kilkukrotnym wzywaniu wybranych wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny oraz wezwanie odwołującego tylko raz do złożenia podobnych wyjaśnień w sytuacji od zamawiający miał wątpliwości co do już złożonych przez odwołującego odpowiedzi, stanowi naruszenie art. 7 ust. 1 i sformułowanej tam zasady równego traktowania wykonawców. Podsumowując niniejsze odwołanie, odwołujący stoi na stanowisku, że jego oferta w ramach zadania nr 2 i zadania nr 3 nie zawiera ceny rażąco niskiej w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt. 4 Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 PZP, a ceny te są cenami rynkowymi. Przyjęcie przez Zamawiającego domniemania o rażąco niskiej cenie w ofercie odwołującego jest bezpodstawne i niesłuszne. Wyjaśnienia odwołującego zawarte w odpowiedzi z dnia 11 czerwca 2014r. korelują z zakresem wezwania zamawiającego z dnia 10 czerwca 2014r. oraz zawierają odpowiedzi na podniesione tam wątpliwości przez zamawiającego. W przypadku gdy zamawiający ocenił te wyjaśnienia jako niewystarczające, powinien wezwać odwołującego do złożenia dalszych wyjaśnień tak jak to miało miejsce w stosunku do innych wykonawców. Zamawiający, kierując ponowne wezwania do wyjaśnień tylko do wybranych wykonawców, z pominięciem odwołującego, naruszył tym samym zasadę równego traktowania wykonawców w postępowaniu. Wskazane w niniejszym odwołaniu uchybienia zamawiającego podczas dokonywania wyboru najkorzystniejszej oferty dla zadania nr 2 i zadania nr 3, spowodowały pokrzywdzenie odwołującego oraz powstanie uszczerbku po jego stronie z uwagi na niezasadne odrzucenie jego ofert. Skład orzekający Izby ustalił i zważył co następuje Sygn. akt KIO 1508/14 Izba na rozprawie przeprowadziła dowody z dokumentów wskazanych przez odwołującego zarówno znajdujących się w dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przekazanej przez zamawiającego do akt sprawy jak i z dokumentów załączonych do odwołania w tym w toku postępowania odwoławczego. Izba dokonując rozpoznania odwołania w szczególności miała na uwadze treść wezwania w trybie art.90 ustawy Pzp oraz udzielonej odpowiedzi przez odwołującego. Jeżeli chodzi o wezwanie od zamawiającego z dnia 10.06.2014r. to zawiera ono następujące elementy: podstawę prawną art. 90 ust.1 ustawy Pzp, żądanie zamawiającego do szczegółowego wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny wraz z dowodami wskazującymi na czynniki umożliwiające wykonanie przedmiotu zamówienia za zaoferowaną cenę, żądanie przekazania szczegółowej kalkulacji i przesłanek jakimi kierował się wykonawca przedstawiając swoja cenę, żądanie odniesienia się do wszystkich zadań Wykonawcy, jakie są zawarte w Opisie przedmiotu zamówienia. W przedstawionej kalkulacji żądano również przedstawienia kosztów stałych typu – paliwo, transport na stanowiska, koszt zakwaterowania. Na koniec pouczenie, że nie złożenie wyjaśnień wraz z dowodami, które potwierdzą, że złożona oferta zawiera rażąco niską cenę będzie skutkowało odrzuceniem oferty. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Pismem z dnia 11 czerwca 2014r. doręczonym w dniu 16 czerwca 2014r. odwołujący AKME przedstawił wyjaśnienie wraz z załącznikami. Izba zapoznając się z wyjaśnieniami stwierdza, że są one ogólnikowe i nie wskazują na przyczyny dla których odwołujący oferuje tak niską cenę w stosunku do wyceny zamawiającego. Nie ma tam żadnych kalkulacji ani dowodów na elementy ewentualnej kalkulacji ceny zaoferowanej. Reasumując jest brak jakichkolwiek elementów wymienionych w wezwaniu zamawiającego. Odwołujący przywołuje orzecznictwo, które niczego nie wyjaśnia w związku z zaoferowaną ceną, powołuje się na ceny rynkowe przywołując inne postępowania, wymienia sprzęt jaki posiada, bazę transportową. W załącznikach znajdują się takie dokumenty jak: formularze cenowe aktualne i historyczne ze stawkami jednostkowymi i bez tychże jednostek, które nie wyjaśniają przyczyn i okoliczności tych stawek jednostkowych, zawiadomienia o wyborach ofert w innych postępowaniach, umowy z muzeum w Głodowie, z których nie wynika nieodpłatność. W ocenie Izby czynność zamawiającego odrzucenia oferty odwołującego AKME wskutek złożonych wyjaśnień jest prawidłowa, ponieważ złożone wyjaśnienia nie odpowiadają warunkom wezwania. Również w ocenie Izby nie było jakichkolwiek podstaw do ponownego wezwania o złożenia kolejnych wyjaśnień, skoro odwołujący nie zastosował się do treści pierwszego wezwania. Co do zasady zamawiający wzywa w trybie art.90 ust.1 ustawy Pzp jeden raz. Tylko w wyjątkowych okolicznościach wzywa kolejny raz, jeżeli ma wątpliwości co do złożonych wyjaśnień. W przedmiotowej sprawie przede wszystkim nie doręczono ani kalkulacji, ani dowodów wskazujących na poziom przedstawionej ceny. W ocenie Izby wezwanie było w swej treści jednoznaczne a odwołujący do niego się nie zastosował. Co do treści odwołania to odwołujący bazuje na porównywaniu innych ofert zarówno w zadaniu w którym się odwołuje (nr 2 i nr 3) jak i w zadaniu od którego się nie odwołuje (nr 1) a także porównuje ceny jednostkowe w innych postępowaniach, argumentując, że są to ceny rynkowe. Przywołuje na te okoliczności wyroki KIO jak i sądów okręgowych, wskazując na ceny rynkowe to jest porównywalność z cenami w tym czy innym postępowaniu. Przywołuje również orzecznictwo na okoliczność wielokrotnego wzywania do wyjaśnień podejrzenia rażąco niskiej ceny i nierównego traktowania w stosunku do innych wykonawców, których zamawiający wzywał kilkakrotnie. Co do wyroków to są one wydawane w konkretnych sprawach i nie stanowią prawa. Natomiast fakt wzywania innych wykonawców ponownie do wyjaśnień w tym postępowaniu świadczy, że zamawiający w zależności od okoliczności z takiej możliwości korzysta. W Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 ocenie Izby taka okoliczność wobec odwołującego nie wystąpiła wobec treści udzielonych wyjaśnień, które nie odpowiadają wezwaniu zamawiającego. Również drobiazgowe porównania i analizy innych ofert w tym postępowaniu są bez znaczenia wobec rozstrzygnięcia w pozostałych sprawach to jest o Sygn. akt KIO 1519/14; 1520/14 i 1551/14, gdzie uwzględniono zarzut odwołujących, co do rażąco niskiej ceny. Z kolei wobec praktyki wykonawców na przestrzeni ostatnich kilku lat nadużywania powoływania się na porównywalność cen w innych postępowaniach co prowadziło do problemów zarówno po stronie zamawiający jak i wykonawców z powodu nie wykonania czy nienależytego wykonania zamówień argument porównywalności jest argumentem niweczonym przez instytucję rażąco niskiej ceny w danej ofercie. Również w odwołaniu wielokrotnie jest podnoszony argument zawyżenia wyceny szacunkowej zamówienia przez zamawiającego. Są to tylko twierdzenia nie poparte żadnymi dowodami chociażby z tego powodu, że odwołujący nie skalkulował stawek jednostkowych swojej oferty na wezwanie zamawiającego. W tym stanie rzeczy odwołanie AKME nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie oferta została odrzucona z powodu rażąco niskiej ceny. Sygn. akt KIO 1519/14 i Sygn. akt KIO 1520/14 Sygn. akt KIO 1519/14 Odwołanie wniósł Ł……… K………. Archeotech Pracownia Archeologiczno Architektoniczna na zadanie nr 2 w związku z brakiem odrzucenia ofert Wykonawców: - Pracownia Archeologiczna D………… M………. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie - ARCHGEO P……….. J…………., ul. Kniaziewicza 18/1, 50-455 Wrocław które zawierają rażąco niską cenę i powinny zostać odrzucone, której to czynności zaniechał zamawiający. Odwołujący zarzuca zamawiającemu naruszenie przepisów ustawy PZP w zakresie następujących przepisów: - art. 89 ust. 1 pkt. 4 i art. 90 ust. 3 ustawy PZP - zamawiający odrzuca ofertę z rażąco niską ceną - art. 7 ust. 1 ustawy PZP - zasady uczciwej konkurencji, zasady równego traktowania wykonawców - art. 89 ust. 1 pkt. 2 ustawy PZP - treści ofert nie odpowiadają treści SIWZ - art. 89 ust. 1 pkt. 8 ustawy PZP - oferty sprzeczne są z innymi przepisami Odwołujący żąda: 1)uwzględnienia odwołania Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 2)nakazania zamawiającemu unieważnienia wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Pracownię Archeologiczną D……….. M………….. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie 3)nakazania zamawiającemu odrzucenia ofert: -Pracownia Archeologiczna D……….. M……….. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie -ARCHGEO P………… J…………, ul. Kniaziewicza 18/1, 50-455 Wrocław 4)nakazania zamawiającemu dokonania czynności ponownego badania i oceny ofert oraz dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej 5)zasądzenia od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, tj. kosztów wpisu w wysokości 15. 000,00 zł, kosztów pełnomocnika oraz koszty związane z dojazdem na rozprawę. W złożonych wyjaśnieniach do ww. postępowania wykonawcy nie wyjaśnili ceny zgodnie z żądaniem zamawiającego, który zaniechał odrzucenia ofert mimo, że był do tego zobligowany. Na zadanie 1 złożono 8 ofert (załącznik 1). Zamawiający zwrócił się do wykonawców z prośbą o „szczegółowe wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny wraz z dowodami. Pisma z prośbą o wyjaśnienia na podstawie art. 90 ust. 1 PZP skierowano do 5 wykonawców, których cena oferty wynosiła od 31,07 % do 39,02 % wartości szacunkowej zamówienia (Zamawiający przewidział na realizację zadania 5235733,92 zł brutto). Oferta odwołującego została wyceniona na 45,74 % wartości zamówienia i nie został on wezwany do wyjaśnienie elementów oferty mających wpływ na cenę. Oferty trzech wykonawców zostały odrzucone jako zawierające rażąco niską cenę. Odwołujący następująco sformułował zarzuty: Pismem z dnia 03.06.2014 r. (oraz 10.06.2014 r. załącznik 6) zamawiający wezwał wykonawców do „szczegółowego wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny wraz z dowodami wskazującymi na czynniki umożliwiające wykonanie. Odwołujący poniżej przedstawia kalkulację wskazującą na charakter rażąco niskiej ceny. I. Pracownia Archeologiczna D……….. M…………. . Odnosząc się do wyjaśnień wykonawcy zawartych w pismach z dnia: 08.06.2014 r., 22.06.2014 r. i 03.07.2014 r. (załączniki nr 7,9,11) odwołujący stwierdza: ad. punktu la(załącznik 7. zwany dalej także kosztorysem) 1. pozycja „wytyczenie geodezyjne wykopów" (3750,00 zł) nie została uwzględniona w kalkulacji/podsumowaniu. Suma 183.845,00 (103,75x 1772 ary) obejmuje kwotę 103,75 powstałą z dodania kosztów: - odczyszczenia ara (20,00 zł) - czyszczenia i eksploracji obiektów (50,00 zł) - dokumentacji fotograficznej i rysunkowej (15,00 i 12,00 zł) - pomiarów niwelacyjnych (6,75 zł) Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 i została pomnożona przez ilość arów. Nie dodano wytyczenia wykopów - 3750.00 zł. 2. „odczyszczenie ara (pracownicy fizyczni)" - 2 pracowników x 1 godz. pracy x 10 zł brutto/h = 20 zł. Zaniżono koszty osobowe. Jak wynika ze wskazówek GDDKiA (s. 3, 6), przy wyjątkowej wydajności pracowników, przerzucających 5 m3 urobku na osobę (zasadniczo przyjmuje się 2 m3) należy przyjmować, że na 1 arze przy podczyszczaniu 20 cm otrzymujemy 20 m3 ziemi do przerzucenia. Należałoby przyjąć dla doczyszczenia 1 ara: • 2 pracowników x 16 h pracy x 10 zł brutto = 320.00 zł 16 h pracy = 5 m3to podczyszczenie 1 ćwiartki ara 3. „czyszczenie i eksploracja obiektów - pracownicy fizyczni (kalkulacja średnia dla arów CO, średnio 3 obiekty na

1. ar)50,00 zł brutto" za 1 ar Kalkulacja jest zaniżona ponieważ jest oparta na błędnym założeniu. Modyfikator CO zakłada występowanie max. 3,9 obiektów na arze, a nie 3,0 (załącznik 12). Z tego powodu przyjęty koszt 50 zł należałoby skorygować - zwiększyć o ok. 25%. Daje to kwotę 62.5 zł za 1 ar. 4. Błąd polegający na przyjęciu złej wartości modyfikatora CO i zaniżonej ilości obiektów na 1 ar (3 zamiast 3,9) zwiększa o ok. 25% także koszt pozostałych prac: - dokumentacja fotograficzna ara i obiektów (kierownik) z 15,00 na 18.75 zł - dokumentacja rysunkowa ara i obiektów (dokumentalista) z 12,00 na 15.00 zł - pomiary niwelacyjne (kierownik i dokumentalista) z 6,75 na 8.40 zł za 1 ar Reasumując powyższe koszty (pkt-y 2,3,4) po korekcie otrzymujemy 424.65 zł/l ar, a nie 103,75 zł/l ar jak to założył wykonawca. Dla całego zadania: • 424,65 zł x 1772 ary + 3750,0 (patrz pkt. 1) = 756.229,80 zł brutto a nie 183.845,00 zł brutto jak to wyliczył wykonawca. Kalkulacja została zaniżona o 572.384.80 zł brutto. Ponieważ w kwotach przewidzianych na wzmiankowane wyżej czynności zawarte jest wynagrodzenie kierownika badań oraz dokumentalisty odwołujący stwierdza, że i one zostały zaniżone, co wykaż poniżej w pkt. 5 i 6. 5. Wynagrodzenie kierowników badań. Wynagrodzenie dla kierowników badań zostało tak zaniżone przez wykonawcę, że zawiera stawki dumpingowe. Wykonawca zakłada wynagrodzenie kierownika w wysokości: 15 zł (za dokumentację fotograficzną) + 3,37 zł (za niwelację - połowa ze stawki 6,75), co daje w sumie 18,37 zł za 1 ar badań Z kalkulacji wykonawcy wynika więc, że na całe zadanie przewidział na wynagrodzenie dla kierowników badań kwotę 32.551,64 zł brutto: • 1772 ary x 18,37 zł = 32.551,64 zł brutto Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 • 32.551,64 zł: 15 kierowników badań = 2170,10 zł brutto Wykonawca zakładał więc, że wynagrodzenie dla 1 kierownika wyniesie 2170,10 zł brutto - za cały czas trwania wykopalisk. Ponieważ wykonawca zakłada czas trwania badań przez 7 miesięcy - w wyjaśnieniach (załącznik 9, s. 2) w pkt. Ad. 3) pisze, że „w ciągu 7 miesięcy założono 7 odbiorów". Dalej kalkulując dojazdy na stanowisko w celu inspekcji przelicza ilość dojazdów przez 7 miesięcy. Także w pkt. 2) kolejnego wyjaśnienia wykonawca twierdzi, ze kalkulację przewidział dla 7 miesięcy wykopalisk (załącznik 11, s. 2) . W związku z tym wykonawca przewidział miesięczne wynagrodzenie kierownika w kwocie 310,00 zł brutto: • 2170,10 zł: 7 miesięcy = 310,00 zł brutto Dla zbadania obszaru zadania (1772 ary) Zamawiający przewidział 224 dni (SIWZ) czyli ok. 7,5 miesiąca (załącznik 13). Przypomnijmy, że kierownikiem badań może zostać osoba z wyższym wykształceniem archeologicznym, posiadająca oprócz 12-miesięcznej praktyki także doświadczenie zawodowe w kierowaniu samodzielnie badaniami archeologicznymi, nierzadko osoba z tytułem doktora. Praca jest wykonywana w ciężkich warunkach polowych i wymaga przebywania przez okres jej trwania poza miejscem zamieszkania w wynajętej bazie. Jak wynika z innego pisma wykonawcy (załącznik 11, s. 2) w przyjętych stawkach ujęto także inne czynności kierownika badań „organizowanie i nadzorowanie prac na wykopie, pilnowanie porządku, prowadzenie listy pracowników, udział w odbiorach konserwatorskich i inwestorskich itp." Potwierdzono tutaj także, że kierownik będzie rozliczany w oparciu o 1 ar badań (patrz pkt. la kosztorysu). Przewidziane przez wykonawcę wynagrodzenie za kierowanie badaniami wykopaliskowymi jest więc całkowicie oderwane od rzeczywistości i kwalifikuje się do zarzutu o dumping socjalny. Realnie należałoby skalkulować: • 3000,00 zł brutto x 15 kierowników x 7 miesięcy = 315.000,00 zł brutto gdzie: - 3000,00 zł brutto przyjęto jako powszechnie obowiązującą w środowisku stawkę za miesiąc pracy Jeśli od 315.000,00 zł odejmiemy kwotę, którą wykonawca zagwarantował w kosztorysie, czyli 32.551,64 zł brutto, otrzymamy kwotę 282.448.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. 6. Wynagrodzenie dokumentalistów. I tutaj wykonawca zapomniał skalkulować ich wynagrodzenie. Przy założeniu wykonawcy dokumentalista otrzyma za 1 ar badań stawkę: Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 -12,00 zł (dokumentacja rysunkowa ara i obiektów) - 3,37 zł (połowa stawki z pomiarów niwelacyjnych)(patrz pkt. 4) W sumie 15,37 zł/l ar. Z kalkulacji wykonawcy wynika, że na całe zadanie przewidział na Wynagrodzenia dla dokumentalistów kwotę 27.235,64 zł brutto: • 15,37 zł x 1772 ary = 27.235,64 zł brutto • 27235,64 zł brutto : 15 dokumentalistów = 1815,70 zł brutto Wykonawca zakładał więc, że wynagrodzenie dla 1 dokumentalisty wyniesie 2170,10 zł brutto - za cały czas trwania wykopalisk. Podobnie jak przypadku kierowników badań stawka ta jest całkowicie nierealna. Byłaby realna tylko w jednym przypadku - gdyby całe zadanie wykonano w ciągu 1 miesiąca. Przyjęta stawka miesięcznego wynagrodzenia - 259,38 zł brutto - kwalifikuje się do zarzutu o dumping socjalny: • 1815,70 zł: 7 miesięcy = 259,38 zł brutto A oto koszt zatrudnienia dokumentalistów po korekcie w oparciu o realia rynkowe: Ponieważ powszechną praktyką jest przydzielanie 1 dokumentalisty do 1 kierownika badań przyjęto 15 dokumentalistów. Powszechnie przyjętą stawką jest kwota (uzależniona od doświadczenia) na poziomie ok. 2000,00 zł brutto za miesiąc pracy dokumentalisty. Otrzymujemy: • 15 dokumentalistów x 2000,00 zł x 7 miesięcy = 210.000,00 zł brutto Po odjęciu kwoty przewidzianej w kosztorysie wykonawcy czyli 27.235,64 zł brutto otrzymujemy kwotę 182.764.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. Podsumowując pkt. 6 i 7: zamawiający po zbadaniu kosztorysu poprosił wykonawcę o ,,(...)o szczegółowe o dokładne przedstawienie, jakim zespołem badawczym Wykonawca zamierza zrealizować zadanie, w jakim terminie, jakie przewiduje koszty osobowe, "(załącznik 8, s. 1). W swojej odpowiedzi z dnia 22.06.2014 r. wykonawca (pkt. Ad. 1 pisma - załącznik 9) nie odpowiedział na prośbę Zamawiającego. W lakonicznej i ogólnikowej odpowiedzi w ogóle nie zawarł informacji na temat kosztów osobowych. Zamawiający w kolejnym piśmie poprosił o wyjaśnienie kalkulacji pracy kierownika badań (załącznik 10). W odpowiedzi wykonawca nie zawarł żadnych kalkulacji - informując tylko, że rozliczenie i kalkulacja są oparte o jeden ar badań. Wszystkie wyjaśnienia należy więc uznać za lakoniczne i nic nie wnoszące, bo potwierdziły one jedynie pierwotnie przyjęte w kosztorysie absurdalnie niskie, dumpingowe stawki dla kierowników badań i dokumentalistów. gdzie: - 3000,00 zł brutto przyjęto jako powszechnie obowiązującą w środowisku stawkę za miesiąc pracy Jeśli od 315.000,00 zł odejmiemy kwotę, którą wykonawca zagwarantował w kosztorysie, czyli 32.551,64 zł brutto, otrzymamy kwotę 282.448.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 6. Wynagrodzenie dokumentalistów. I tutaj wykonawca zapomniał skalkulować ich wynagrodzenie. Przy założeniu wykonawcy dokumentalista otrzyma za 1 ar badań stawkę: -12,00 zł (dokumentacja rysunkowa ara i obiektów) - 3,37 zł (połowa stawki z pomiarów niwelacyjnych)(patrz pkt. 4) W sumie 15,37 zł/l ar. Z kalkulacji wykonawcy wynika, że na całe zadanie przewidział na Wynagrodzenia dla dokumentalistów kwotę 27.235,64 zł brutto: • 15,37 zł x 1772 ary = 27.235,64 zł brutto • 27235,64 zł brutto : 15 dokumentalistów = 1815,70 zł brutto Wykonawca zakładał więc, że wynagrodzenie dla 1 dokumentalisty wyniesie 2170,10 zł brutto - za cały czas trwania wykopalisk. Podobnie jak przypadku kierowników badań stawka ta jest całkowicie nierealna. Byłaby realna tylko w jednym przypadku - gdyby całe zadanie wykonano w ciągu 1 miesiąca. Przyjęta stawka miesięcznego wynagrodzenia - 259,38 zł brutto - kwalifikuje się do zarzutu o dumping socjalny: • 1815,70 zł: 7 miesięcy = 259,38 zł brutto A oto koszt zatrudnienia dokumentalistów po korekcie w oparciu o realia rynkowe: Ponieważ powszechną praktyką jest przydzielanie 1 dokumentalisty do 1 kierownika badań przyjęto 15 dokumentalistów. Powszechnie przyjętą stawką jest kwota (uzależniona od doświadczenia) na poziomie ok. 2000,00 zł brutto za miesiąc pracy dokumentalisty. Otrzymujemy: • 15 dokumentalistów x 2000,00 zł x 7 miesięcy = 210.000,00 zł brutto Po odjęciu kwoty przewidzianej w kosztorysie wykonawcy czyli 27.235,64 zł brutto otrzymujemy kwotę 182.764.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. Podsumowując pkt. 6 i 7: zamawiający po zbadaniu kosztorysu poprosił wykonawcę o ,,(...)o szczegółowe o dokładne przedstawienie, jakim zespołem badawczym Wykonawca zamierza zrealizować zadanie, w jakim terminie, jakie przewiduje koszty osobowe, "(załącznik 8, s. 1). W swojej odpowiedzi z dnia 22.06.2014 r. wykonawca (pkt. Ad. 1 pisma - załącznik 9) nie odpowiedział na prośbę Zamawiającego. W lakonicznej i ogólnikowej odpowiedzi w ogóle nie zawarł informacji na temat kosztów osobowych. Zamawiający w kolejnym piśmie poprosił o wyjaśnienie kalkulacji pracy kierownika badań (załącznik 10). W odpowiedzi wykonawca nie zawarł żadnych kalkulacji - informując tylko, że rozliczenie i kalkulacja są oparte o jeden ar badań. Wszystkie wyjaśnienia należy więc uznać za lakoniczne i nic nie wnoszące, bo potwierdziły one jedynie pierwotnie przyjęte w kosztorysie absurdalnie niskie, dumpingowe stawki dla kierowników badań i dokumentalistów. - opracowanie zabytków i innych znalezisk - 68.000 zł Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Kwota zaniżona. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków opracowanie wyników badań wykopaliskowych wykonuje kierownik badań wykopaliskowych. Dotyczy to szczególnie części merytorycznej - części techniczne, jak mapy, plany i ekspertyzy zlecane są specjalistom (patrz, wyjaśnienia -ustawa o ochronie zabytków). A więc: • 68.000 zł: 15 kierowników = 4533,33 zł/l kierownika. Takie wynagrodzenie odpowiada pracy 1 archeologa przez ok. 1,5 miesiąca. Zamawiający przewidział zaś 365 dni (12 miesięcy) na napisanie opracowań (589 dni od podpisania umowy-224 dni na wykopaliska)(załącznik 13). Przy optymistycznym założeniu, że praca zostanie wykonana w ciągu zaledwie 5 miesięcy (praca jednego archeologa obejmie - na podstawie założeń wykonawcy - obszar badań o powierzchni ok. 118 arów i planowane przez wykonawcę odkrycie ponad 6000 fragmentów zabytków ceramicznych) właściwa kalkulacja jest następująca: • 5 miesięcy x 3000,00 zł x 15 kierowników = 225.000,00 zł brutto Wykonawcy zabraknie więc co najmniej 157.000.00 zł brutto (225.000.00 zł - 68.000,00 zł). - wykonanie analizy przyrodniczej, fizykochemicznej itp.... 4200 zł i 9000 zł W sumie 13.200,00 zł, co jest ceną całkowicie zaniżoną i oderwaną od realiów rynkowych. GDDKiA Oddział Wrocław podczas postępowania przetargowego na badania archeologiczne w Jordanowie (28.03.2014 r.) odrzuciła ofertę z rażąco niską ceną G……… S………. . W uzasadnieniu stwierdziła (pismem z dnia 03.06.2014 r., załącznik 5, s. 1) m.in. zaniżenie cen ekspertyz specjalistycznych. Oferent przyjął wówczas kwotę 3000,00 brutto dla obszaru 46 arów i dla GDDKiA była to kwota zbyt mała. Średnia wyniosła 65.21 zł na 1 ar badań. GDDKiA Wrocław oparła się w ww. przetargu na stawkach zawartych we wskazówkach GDDKiA, pozwolę sobie zacytować ich fragment: Jedno datowanie próbki metodą Ć4 to koszt 500 pin + 23% VAT (...). Jedno datowanie spectometrem AMS to 1300 pin + 23% VAT (...). Ceny badania jednej próby palinologicznej to koszt 100-300 pin, jednakże na profil palinologiczny składa się wiele prób, gdyż sq one pobierane warstwami co 2-5 cm i w przypadku profilu o miąższości 1 metra prób będzie minimum 20. Ceny dat dendrochronologicznych wynoszą przeciętnie 800 pin za datę. Wykonawca powinien także uwzględnić badania makroszczątków, litologiczne geochemiczne oraz termoluminescencyjne i inne, według potrzeb i możliwości i przewidzieć na nie środki finansowe. Powołując się na powyższe informacje stwierdzam, że: • stawka wykonawcy 7,45 zł na 1 ar badań (13200 zł: 1772 ary) jest rażąco niska • stawka 100 zł na 1 ar badań - jako wyższa od stawki 65,21 zł i zweryfikowana przez odwołującego - jest właściwa. Daje ona kwotę 177.200,00_zł Wykonawca zaniżył kwotę przewidzianą na analizy specjalistyczne o 164.000.00 zł brutto (177.200,00 zł-13.200,00 zł). - opracowanie zabytków i innych znalezisk - 68.000 zł Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Kwota zaniżona. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków opracowanie wyników badań wykopaliskowych wykonuje kierownik badań wykopaliskowych. Dotyczy to szczególnie części merytorycznej - części techniczne, jak mapy, plany i ekspertyzy zlecane są specjalistom (patrz, wyjaśnienia -ustawa o ochronie zabytków). A więc: • 68.000 zł: 15 kierowników = 4533,33 zł/l kierownika. Takie wynagrodzenie odpowiada pracy 1 archeologa przez ok. 1,5 miesiąca. Zamawiający przewidział zaś 365 dni (12 miesięcy) na napisanie opracowań (589 dni od podpisania umowy-224 dni na wykopaliska)(załącznik 13). Przy optymistycznym założeniu, że praca zostanie wykonana w ciągu zaledwie 5 miesięcy (praca jednego archeologa obejmie - na podstawie założeń wykonawcy - obszar badań o powierzchni ok. 118 arów i planowane przez wykonawcę odkrycie ponad 6000 fragmentów zabytków ceramicznych) właściwa kalkulacja jest następująca: • 5 miesięcy x 3000,00 zł x 15 kierowników = 225.000,00 zł brutto Wykonawcy zabraknie więc co najmniej 157.000.00 zł brutto (225.000.00 zł - 68.000,00 zł). - wykonanie analizy przyrodniczej, fizykochemicznej itp.... 4200 zł i 9000 zł W sumie 13.200,00 zł, co jest ceną całkowicie zaniżoną i oderwaną od realiów rynkowych. GDDKiA Oddział Wrocław podczas postępowania przetargowego na badania archeologiczne w Jordanowie (28.03.2014 r.) odrzuciła ofertę z rażąco niską ceną G………….. S……… . W uzasadnieniu stwierdziła (pismem z dnia 03.06.2014 r., załącznik 5, s. 1) m.in. zaniżenie cen ekspertyz specjalistycznych. Oferent przyjął wówczas kwotę 3000,00 brutto dla obszaru 46 arów i dla GDDKiA była to kwota zbyt mała. Średnia wyniosła 65.21 zł na 1 ar badań. GDDKiA Wrocław oparła się w ww. przetargu na stawkach zawartych we wskazówkach GDDKiA, pozwolę sobie zacytować ich fragment: Jedno datowanie próbki metodą Ć4 to koszt 500 pin + 23% VAT (...). Jedno datowanie spectometrem AMS to 1300 pin + 23% VAT (...). Ceny badania jednej próby palinologicznej to koszt 100-300 pin, jednakże na profil palinologiczny składa się wiele prób, gdyż sq one pobierane warstwami co 2-5 cm i w przypadku profilu o miąższości 1 metra prób będzie minimum 20. Ceny dat dendrochronologicznych wynoszą przeciętnie 800 pin za datę. Wykonawca powinien także uwzględnić badania makroszczątków, litologiczne geochemiczne oraz termoluminescencyjne i inne, według potrzeb i możliwości i przewidzieć na nie środki finansowe. Powołując się na powyższe informacje stwierdzam, że: • stawka wykonawcy 7,45 zł na 1 ar badań (13200 zł: 1772 ary) jest rażąco niska • stawka 100 zł na 1 ar badań - jako wyższa od stawki 65,21 zł i zweryfikowana przez odwołującego - jest właściwa. Daje ona kwotę 177.200,00_zł Wykonawca zaniżył kwotę przewidzianą na analizy specjalistyczne o 164.000.00 zł brutto (177.200,00 zł-13.200,00 zł). Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 niewielkim zakresie. Widoczne to jest w sposobie kalkulacji kosztów dotyczących wykonania tego zakresu zamówienia (niska cena za jednostkę rozliczeniową 1,00 zł za wykonanie opracowania wyników badań, przy 3,90 zł za wykonanie badań wykopaliskowych, załącznik 18). Jednakowoż wycena nie może się opierać na założeniu, że nic lub niewiele wykonawca będzie musiał robić. Takie założenie jest modyfikacją treści SIWZ. modyfikacją założeń Zamawiającego co do zakresu zamówienia. Jest to w pełni uzasadnione stwierdzenie, ponieważ: - zacytowano tu słowa samego Zamawiającego (załącznik 5, s. 1 i 2) z przetargu na badania w Jordanowie - słowa Zamawiającego podparte zostały wskazówkami GDDKiA (Zamawiający cytuje wyroki KIO z przetargu w Łodzi). Wykonawca (G……….. S……….), do którego Zamawiający skierował takie uzasadnienie w przetargu na badania w Jordanowie, przewidział w ofercie stawki: 1,34 zł za opracowania i 3,90 zł za wykopaliska (załącznik 19). Stawki te korespondują ze stawkami wykonawcy. Suchan jednak przewidział znacznie wyższą stawkę na ekspertyzy (65,21 zł/l ar a nie 7,45 zł/lar), a była ona wówczas za niska dla Zamawiającego. Podsumowanie zakres, w jakim zaniżono koszty kwota wykonawcy kwota właściwa kwota zaniżenia ceny zaniżony koszt osobowy: zatrudnienie pracowników fizycznych do badań wykopaliskowych 183.845,00 756.229,80 572.384,80 zaniżony koszt osobowy: zatrudnienie kierowników badań/archeologów na badania wykopaliskowe 32.551,64 315.000,00 282.448,36 zaniżony koszt osobowy: zatrudnienie dokumentalistów 27.235,64 210.000,00 182.764,36 zaniżony koszt osobowy: zatrudnienie archeologów do wykonania opracowań 68.000,00 225.000,00 157.000,00 zaniżony koszt wykonania ekspertyz specjalistycznych 13.200,00 177.200,00 164.000,00 SUMA - - 1.343.695,00 Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Wykonawca zaniżył swoje kalkulacje o 1.343.695,00 zł netto. Po dodaniu kwoty przewidzianej przez wykonawcę (załącznik 7, s. 3): • 1.343.695,00 + 529.875,69 = 1.914.535,00 zł netto otrzymujemy rzeczywisty koszt realizacji zadania. Cena oferty wykonawcy wyniosła 1.646.340,09 zł netto (załącznik 14). Nie tylko nie osiągnie on zysku, ale zabraknie mu 268.194.91 zł netto na realizację przedmiotu umowy. Nie będzie w stanie zrealizować przedmiotu umowy w sposób należyty i w terminie. Komentarz Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane czynniki Zamawiający nie miał żadnych racjonalnych przesłanek, aby zaakceptować wyjaśnienia wykonawcy: - zawierające błędy rachunkowe (nie skalkulowano kosztów wytyczenia wykopów) - błędy niezgodności z SIWZ (błąd modyfikatora CO) - nierealne wobec realiów rynkowych, radykalnie odbiegające od wskazówek GDDKiA i stawek cenowych w nich zawartych, którymi Zamawiający posługiwał się niespełna dwa miesiące temu w analogicznym postępowaniu przetargowym - nie poparte dowodami (wykonawca przedstawił tylko jeden dowód - ofertę podwykonawcy na kwotę 4.700,00 zł (załącznik 9, s. 4). Wykonawca wycenił bardzo nisko także prace ziemne dla sprzętu ciężkiego - co jest jednym z podstawowych kosztów w trakcie badań archeologicznych. W uzasadnieniu oświadczył, że posiada sprzęt ciężki, dysponuje operatorami, itd. - nie przedstawił jednak żadnych dowodów. Tymczasem Zamawiający informował wykonawcę, że z jego wyjaśnień wynika, że niektóre kalkulacje były zaniżone - jakby wskazywał w jakim zakresie wykonawca ma je zmienić (załącznik 8). W trzecim piśmie wysłanym do wykonawcy Zamawiający wręcz poprosił o skorygowanie kalkulacji (załącznik 10). Co do zasady, na wezwanie Zamawiającego wykonawcy przedstawiają kalkulacje, które w zakresie merytorycznym (ceny robót cząstkowych zadania) powinny powstać przed złożeniem ofert. Zamawiający nie może zakładać, że cena oferty wzięła się z powietrza, a kosztorysy powstają dopiero wtedy, gdy Zamawiający ich zażąda. Zamawiający wyjaśniając cenę oferty ma prawo zadawać pytania wykonawcy - nawet dotyczące jego kolejnych wyjaśnień - ale nie ma prawa sugerować mu co powinien zmienić w swoich kalkulacjach. Wskazywanie wykonawcy, że ma zmienić kalkulacje jest działaniem jawnie naruszającym zasadę uczciwej konkurencji i równego taktowania wykonawców. Stwierdzam, że Zamawiający faworyzował wykonawcę. W swoich dodatkowych wyjaśnieniach wykonawca nie odpowiadał szczegółowo na pytania Zamawiającego. Na pytanie o szczegółowe i dokładne przedstawienie zespołu badawczego wykonawca odpowiedział ogólnikowo, zawierając w 6 linijkach tekstu zaledwie dwie liczby (załącznik 8, pytanie 1 i załącznik 9 odpowiedź). Na pytanie o koszty analiz (ekspertyz) Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 specjalistycznych wykonawca odpowiedział nie podając ani jednej stawki cenowej (załącznik 8 pytanie 6, załącznik 9 odpowiedź). Wykonawca zbagatelizował w swoich wyjaśnieniach także kwestię kierowników badań, dla których - podobnie jak dla dokumentalistów - przewidział dumpingowe stawki wynagrodzenia. Podsumowując, większość wyjaśnień wykonawcy polegało na powoływaniu się na swoje doświadczenie zawodowe w realizacji badań archeologicznych, zaplecze i kontakty. W mojej opinii to za mało. Każdy ze składających ofert w przetargu posiada doświadczenie zawodowe - musiał się nim wykazać. Brak stawek cenowych w wyjaśnieniach, brak wyliczeń dowodzących prawidłowości kalkulacji czy sformułowania typu „zatrudniamy kilku specjalistów i współpracujemy z kilkoma innymi" świadczą o braku profesjonalizmu i podważają wiarygodność wykonawcy. Dowodzą one, że wykonawca nie przygotował swojej oferty z należytą starannością i nie skalkulował wszystkich kosztów, jakie trzeba będzie ponieść w realizacji tego zadania. Oferta bez wątpienia zawiera rażąco niską cenę i powinna zostać odrzucona. - zawierające błędy rachunkowe (nie skalkulowano kosztów wytyczenia wykopów) - błędy niezgodności z SIWZ (błąd modyfikatora CO) - nierealne wobec realiów rynkowych, radykalnie odbiegające od wskazówek GDDKiA i stawek cenowych w nich zawartych, którymi Zamawiający posługiwał się niespełna dwa miesiące temu w analogicznym postępowaniu przetargowym - nie poparte dowodami (wykonawca przedstawił tylko jeden dowód - ofertę podwykonawcy na kwotę 4.700,00 zł (załącznik 9, s. 4). Wykonawca wycenił bardzo nisko także prace ziemne dla sprzętu ciężkiego - co jest jednym z podstawowych kosztów w trakcie badań archeologicznych. W uzasadnieniu oświadczył, że posiada sprzęt ciężki, dysponuje operatorami, itd. - nie przedstawił jednak żadnych dowodów. Tymczasem Zamawiający informował wykonawcę, że z jego wyjaśnień wynika, że niektóre kalkulacje były zaniżone - jakby wskazywał w jakim zakresie wykonawca ma je zmienić (załącznik 8). W trzecim piśmie wysłanym do wykonawcy Zamawiający wręcz poprosił o skorygowanie kalkulacji (załącznik 10). Co do zasady, na wezwanie Zamawiającego wykonawcy przedstawiają kalkulacje, które w zakresie merytorycznym (ceny robót cząstkowych zadania) powinny powstać przed złożeniem ofert. Zamawiający nie może zakładać, że cena oferty wzięła się z powietrza, a kosztorysy powstają dopiero wtedy, gdy Zamawiający ich zażąda. Zamawiający wyjaśniając cenę oferty ma prawo zadawać pytania wykonawcy - nawet dotyczące jego kolejnych wyjaśnień - ale nie ma prawa sugerować mu co powinien zmienić w swoich kalkulacjach. Wskazywanie wykonawcy, że ma zmienić kalkulacje jest działaniem jawnie naruszającym zasadę uczciwej konkurencji i równego taktowania wykonawców. Stwierdzam, że Zamawiający faworyzował wykonawcę. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 W swoich dodatkowych wyjaśnieniach wykonawca nie odpowiadał szczegółowo na pytania Zamawiającego. Na pytanie o szczegółowe i dokładne przedstawienie zespołu badawczego wykonawca odpowiedział ogólnikowo, zawierając w 6 linijkach tekstu zaledwie dwie liczby (załącznik 8, pytanie 1 i załącznik 9 odpowiedź). Na pytanie o koszty analiz (ekspertyz) specjalistycznych wykonawca odpowiedział nie podając ani jednej stawki cenowej (załącznik 8 pytanie 6, załącznik 9 odpowiedź). Wykonawca zbagatelizował w swoich wyjaśnieniach także kwestię kierowników badań, dla których - podobnie jak dla dokumentalistów - przewidział dumpingowe stawki wynagrodzenia. Podsumowując, większość wyjaśnień wykonawcy polegało na powoływaniu się na swoje doświadczenie zawodowe w realizacji badań archeologicznych, zaplecze i kontakty. W mojej opinii to za mało. Każdy ze składających ofert w przetargu posiada doświadczenie zawodowe - musiał się nim wykazać. Brak stawek cenowych w wyjaśnieniach, brak wyliczeń dowodzących prawidłowości kalkulacji czy sformułowania typu „zatrudniamy kilku specjalistów i współpracujemy z kilkoma innymi" świadczą o braku profesjonalizmu i podważają wiarygodność wykonawcy. Dowodzą one, że wykonawca nie przygotował swojej oferty z należytą starannością i nie skalkulował wszystkich kosztów, jakie trzeba będzie ponieść w realizacji tego zadania. Oferta bez wątpienia zawiera rażąco niską cenę i powinna zostać odrzucona. Odnosząc się do wyjaśnień wykonawcy zawartych w piśmie z dnia 09.06.2014 r. (załącznik 15, s. 4), a konkretnie do poszczególnych pozycji w załączonej tabeli (zwanej dalej kosztorysem), stwierdzam: ad. 3 kosztorysu). Koszt zatrudnienia pracowników fizycznych oraz zabezpieczenie, utrzymanie i dozór stanowisk -177.200.00 zł netto Taka kwota wynika z przyjęcia kosztu na poziomie 100,00 zł netto/l ar: • 100,00 zł x 1772 ary = 177.200,00 zł netto Jak wynika ze wskazówek GDDKiA (s. 3,6) przy wyjątkowej wydajności pracowników, przerzucających 5 m3 urobku na osobę (zasadniczo przyjmuje się 2 m3) należy przyjmować, że na 1 arze przy podczyszczaniu 20 cm otrzymujemy 20 m3 ziemi do przerzucenia (pismo GDDKiA, załącznik 1, s. 3). Dotyczy to tylko podczyszczania powierzchni ara - bez eksploracji obiektów archeologicznych. Jeśli jeden pracownik podczyszczałby ar przez 32 rbg za stawkę 100 zł, to znaczy, że zarabiałby 25 zł dziennie. Cytując autora wskazówek GDDKiA - „takich płac w Polsce nie ma". Przyjmując minimalną spotykaną stawkę za prace fizyczne na poziomie 8,00 zł netto/l rbg otrzymamy: • 8 zł x 32 rbg (czyli czas oczyszczenia 1 ara) x 1772 ary = 453.632,00 zł netto Wykonawcy zabraknie więc 276.432.00 zł netto (453,632,00 -177.200,00). Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 ad. 12 kosztorysu). Koszt wykonania dla każdego stanowiska opracowania z badań - 75.000.00 zł netto Kwota wynika z założenia, że koszt wykonania jednego opracowania wyniesie 3000,00 zł netto: • 3000,00 zł x 25 stanowisk archeologicznych do opracowania = 75.000,00 zł • 75000 zł: 15 kierowników = 5000,00 zł/l kierownika Kwota zaniżona. Takie wynagrodzenie odpowiada pracy 1 archeologa przez niespełna 2 miesiące (przy rynkowym wynagrodzeniu na poziomie 3000,00 zł brutto za miesiąc). Zamawiający przewidział zaś 365 dni (12 miesięcy) na napisanie opracowań (589 dni od podpisania umowy - 224 dni na wykopaliska). Przy optymistycznym założeniu, że praca zostanie wykonana w ciągu zaledwie 5 miesięcy (opracowanie obejmie - na podstawie założeń wykonawcy - obszar badań o powierzchni ok. 118 arów) kalkulacja jest następująca: * 5 miesiące x 3000,00 zł x 15 kierowników = 225.000,00 zł. Odnosząc się do wyjaśnień wykonawcy zawartych w piśmie z dnia 09.06.2014 r. (załącznik 15, s. 4), a konkretnie do poszczególnych pozycji w załączonej tabeli (zwanej dalej kosztorysem), stwierdzam: ad. 3 kosztorysu). Koszt zatrudnienia pracowników fizycznych oraz zabezpieczenie, utrzymanie i dozór stanowisk -177.200.00 zł netto Taka kwota wynika z przyjęcia kosztu na poziomie 100,00 zł netto/l ar: • 100,00 zł x 1772 ary = 177.200,00 zł netto Jak wynika ze wskazówek GDDKiA (s. 3,6) przy wyjątkowej wydajności pracowników, przerzucających 5 m3 urobku na osobę (zasadniczo przyjmuje się 2 m3) należy przyjmować, że na 1 arze przy podczyszczaniu 20 cm otrzymujemy 20 m3 ziemi do przerzucenia (pismo GDDKiA, załącznik 1, s. 3). Dotyczy to tylko podczyszczania powierzchni ara - bez eksploracji obiektów archeologicznych. Jeśli jeden pracownik podczyszczałby ar przez 32 rbg za stawkę 100 zł, to znaczy, że zarabiałby 25 zł dziennie. Cytując autora wskazówek GDDKiA - „takich płac w Polsce nie ma". Przyjmując minimalną spotykaną stawkę za prace fizyczne na poziomie 8,00 zł netto/l rbg otrzymamy: • 8 zł x 32 rbg (czyli czas oczyszczenia 1 ara) x 1772 ary = 453.632,00 zł netto Wykonawcy zabraknie więc 276.432.00 zł netto (453,632,00 -177.200,00). ad. 12 kosztorysu). Koszt wykonania dla każdego stanowiska opracowania z badań - 75.000.00 zł netto Kwota wynika z założenia, że koszt wykonania jednego opracowania wyniesie 3000,00 zł netto: • 3000,00 zł x 25 stanowisk archeologicznych do opracowania = 75.000,00 zł • 75000 zł: 15 kierowników = 5000,00 zł/l kierownika Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Kwota zaniżona. Takie wynagrodzenie odpowiada pracy 1 archeologa przez niespełna 2 miesiące (przy rynkowym wynagrodzeniu na poziomie 3000,00 zł brutto za miesiąc). Zamawiający przewidział zaś 365 dni (12 miesięcy) na napisanie opracowań (589 dni od podpisania umowy - 224 dni na wykopaliska). Przy optymistycznym założeniu, że praca zostanie wykonana w ciągu zaledwie 5 miesięcy (opracowanie obejmie - na podstawie założeń wykonawcy - obszar badań o powierzchni ok. 118 arów) kalkulacja jest następująca: * 5 miesiące x 3000,00 zł x 15 kierowników = 225.000,00 zł. Wykonawcy zabraknie więc co najmniej 120.000.00 zł netto (225.000,00 - 75.000,00). Zaniżenie kalkulacji mogło w pewnym stopniu wynikać z faktu, że wykonawca miał zamiar „sprawozdania i opracowania wyników badań wykonać własnymi siłami" (załącznik 15, s. 2). Takie założenie jest jednak niezgodne z prawem (patrz Informacje ogólne, pkt. 2). Wykonawca musi zlecić wykonanie opracowań tym samym kierownikom badań, którzy brali udział w wykopaliskach - a nie swojemu personelowi (którego posiadania nie udowodnił). ad. 16 kosztorysu). Koszt wykonania ekspertyz - 25.000,00 zł netto Koszt skalkulowany przy założeniu: • 500,00 zł x 50 sztuk = 25.000,00 zł netto • 25.000,00 zł: 1772 ary = 14,10 zł/1 ar 50 sztuk - dla 25 stanowisk archeologicznych przyjęto po 2 analizy 500,00 zł - cena jednej ekspertyzy Pismem z dnia 17.06.2014 r. (załącznik 16) Zamawiający wezwał wykonawcę do wyjaśnienia kalkulacji kosztów ekspertyz. Wykonawca powołał się na współpracę ze specjalistą od archeobotaniki (załącznik 17, s. 4) i petroarcheologii (załącznik 17, s. 5). Jak wynika z przytoczonych dokumentów specjaliści przyjmują wynagrodzenie w wysokości 500 zł za stanowisko archeologiczne - ryczałt. Zamawiający podczas postępowania przetargowego na badania archeologiczne w Jordanowie (28.03.2014 r.) odrzucił ofertę z rażąco niską ceną G………… S……….. . W uzasadnieniu stwierdziła (pismem z dnia 03.06.2014 r., załącznik 5, s. 1) m.in. zaniżenie cen ekspertyz specjalistycznych. Oferent przyjął wówczas kwotę 3000,00 brutto dla obszaru 46 arów i dla GDDKiA była to kwota zbyt mała. Średnia wyniosła 65.21 zł na 1 ar badań. GDDKiA Wrocław oparła się na stawkach zawartych we wskazówkach GDDKiA (s. 3), pozwolę sobie zacytować ich fragment: Jedno datowanie próbki metodą C14 to koszt 500 pin + 23% VAT (...). Jedno datowanie spectometrem AMS to 1300 pin + 23% VAT (...). Ceny badania jednej próby palinologicznej Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 to koszt 100-300 pin, jednakże na profil palinologiczny składa się wiele prób, gdyż są one pobierane warstwami co 2-5 cm i w przypadku profilu o miąższości 1 metra prób będzie minimum 20. Ceny dat dendrochronologicznych wynoszą przeciętnie 800 pin za datę. Wykonawca powinien także uwzględnić badania makroszczątków, litologiczne geochemiczne oraz termoluminescencyjne i inne, według potrzeb i możliwości i przewidzieć na nie środki finansowe. Powołując się na powyższe informacje stwierdzam, że: • stawka wykonawcy 14,10 zł na 1 ar badań jest rażąco niska • stawka 100 zł na 1 ar badań - jako wyższa od stawki 65,21 zł i zweryfikowana przez odwołującego - jest właściwa. Daje to kwotę 177.200,00_zł Wykonawca zaniżył kwotę przewidzianą na analizy specjalistyczne o 152.200.00 zł netto (177.200,00 zł-25.000,00 zł). • Należy zwrócić także uwagę na niejasność w wyjaśnieniach wykonawcy. Pismem z dnia17.06.2014 r. Zamawiający poprosił o wyjaśnienie kalkulacji wykonania ekspertyz (załącznik 16). Wykonawca w piśmie z dnia 23.06.2014 r. (załącznik 17) stwierdza, że na podstawie doświadczenia ustalił „(...) stawkę ryczałtową za wykonanie ekspertyzy dotyczącej pojedynczego stanowiska na kwotę 500 pin netto (...)". Ponieważ zadanie obejmuje badania na 25 stanowiskach archeologicznych otrzymujemy kwotę 12.500,00 zł - a więc kwotę , która w żaden sposób nie koresponduje z kwotą zawartą w kosztorysie (25.000,00 zł), w którym kwota 500 jest przemnożona przez 50 (?). Zamawiający nie miał żadnych racjonalnych przesłanek, aby zaakceptować takie wyjaśnienia. Sensu wyjaśnień nie można się domyślać. Wykonawcy zabraknie więc co najmniej 120.000.00 zł netto (225.000,00 - 75.000,00). Zaniżenie kalkulacji mogło w pewnym stopniu wynikać z faktu, że wykonawca miał zamiar „sprawozdania i opracowania wyników badań wykonać własnymi siłami" (załącznik 15, s. 2). Takie założenie jest jednak niezgodne z prawem (patrz Informacje ogólne, pkt. 2). Wykonawca musi zlecić wykonanie opracowań tym samym kierownikom badań, którzy brali udział w wykopaliskach - a nie swojemu personelowi (którego posiadania nie udowodnił). ad. 16 kosztorysu). Koszt wykonania ekspertyz - 25.000,00 zł netto Koszt skalkulowany przy założeniu: • 500,00 zł x 50 sztuk = 25.000,00 zł netto • 25.000,00 zł: 1772 ary = 14,10 zł/1 ar 50 sztuk - dla 25 stanowisk archeologicznych przyjęto po 2 analizy 500,00 zł - cena jednej ekspertyzy Pismem z dnia 17.06.2014 r. (załącznik 16) Zamawiający wezwał wykonawcę do wyjaśnienia kalkulacji kosztów ekspertyz. Wykonawca powołał się na współpracę ze specjalistą od archeobotaniki (załącznik 17, s. 4) i petroarcheologii (załącznik 17, s. 5). Jak wynika z Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 przytoczonych dokumentów specjaliści przyjmują wynagrodzenie w wysokości 500 zł za stanowisko archeologiczne - ryczałt. Zamawiający podczas postępowania przetargowego na badania archeologiczne w Jordanowie (28.03.2014 r.) odrzucił ofertę z rażąco niską ceną G………… S………… . W uzasadnieniu stwierdziła (pismem z dnia 03.06.2014 r., załącznik 5, s. 1) m.in. zaniżenie cen ekspertyz specjalistycznych. Oferent przyjął wówczas kwotę 3000,00 brutto dla obszaru 46 arów i dla GDDKiA była to kwota zbyt mała. Średnia wyniosła 65.21 zł na 1 ar badań. GDDKiA Wrocław oparła się na stawkach zawartych we wskazówkach GDDKiA (s. 3), pozwolę sobie zacytować ich fragment: Jedno datowanie próbki metodą C14 to koszt 500 pin + 23% VAT (...). Jedno datowanie spectometrem AMS to 1300 pin + 23% VAT (...). Ceny badania jednej próby palinologicznej to koszt 100-300 pin, jednakże na profil palinologiczny składa się wiele prób, gdyż są one pobierane warstwami co 2-5 cm i w przypadku profilu o miąższości 1 metra prób będzie minimum 20. Ceny dat dendrochronologicznych wynoszą przeciętnie 800 pin za datę. Wykonawca powinien także uwzględnić badania makroszczątków, litologiczne geochemiczne oraz termoluminescencyjne i inne, według potrzeb i możliwości i przewidzieć na nie środki finansowe. Powołując się na powyższe informacje stwierdzam, że: • stawka wykonawcy 14,10 zł na 1 ar badań jest rażąco niska • stawka 100 zł na 1 ar badań - jako wyższa od stawki 65,21 zł i zweryfikowana przez odwołującego - jest właściwa. Daje to kwotę 177.200,00_zł Wykonawca zaniżył kwotę przewidzianą na analizy specjalistyczne o 152.200.00 zł netto (177.200,00 zł-25.000,00 zł). • Należy zwrócić także uwagę na niejasność w wyjaśnieniach wykonawcy. Pismem z dnia 17.06.2014 r. Zamawiający poprosił o wyjaśnienie kalkulacji wykonania ekspertyz (załącznik 16). Wykonawca w piśmie z dnia 23.06.2014 r. (załącznik 17) stwierdza, że na podstawie doświadczenia ustalił „(...) stawkę ryczałtową za wykonanie ekspertyzy dotyczącej pojedynczego stanowiska na kwotę 500 pin netto (...)". Ponieważ zadanie obejmuje badania na 25 stanowiskach archeologicznych otrzymujemy kwotę 12.500,00 zł - a więc kwotę , która w żaden sposób nie koresponduje z kwotą zawartą w kosztorysie (25.000,00 zł), w którym kwota 500 jest przemnożona przez 50 (?). Zamawiający nie miał żadnych racjonalnych przesłanek, aby zaakceptować takie wyjaśnienia. Sensu wyjaśnień nie można się domyślać. żaden sposób nie koresponduje z kwotą zawartą w kosztorysie (25.000,00 zł), w którym kwota 500 jest przemnożona przez 50 (?). Zamawiający nie miał żadnych racjonalnych przesłanek, aby zaakceptować takie wyjaśnienia. Sensu wyjaśnień nie można się domyślać. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 • Zauważyć należy, że analizy w zakresie datowania: metodą dendrochronologiczną, termoluminescencyjną czy C14 nie zostały przez wykonawcę w ogóle wzięte pod uwagę. Natomiast kwota 500 zł za analizę archeobotaniczną na pewno nie uwzględnia analiz palinologicznych czy badania makroszczątków, gdyż jest zbyt mała. • W kontekście powyższego stwierdzam, że proponowana niska cena za wykonanie ekspertyz wynika z podejścia wykonawcy do zamówienia, iż nie dokona żadnych odkryć lub tylko w niewielkim zakresie. Widoczne to jest w sposobie kalkulacji kosztów dotyczących wykonania tego zakresu zamówienia (niska cena za jednostkę rozliczeniową 0,97 zł za wykonanie opracowania wyników badań, przy 3,97 zł za wykonanie badań wykopaliskowych, załącznik 18). Jednakowoż wycena nie może się opierać na założeniu, że nic lub niewiele wykonawca będzie musiał robić. Takie założenie jest modyfikacją treści SIWZ. modyfikacją założeń Zamawiającego co do zakresu zamówienia. Jest to w pełni uzasadnione stwierdzenie, ponieważ: - zacytowano tu słowa samego Zamawiającego (załącznik 5, s. 1 i 2) z przetargu na badania w Jordanowie - słowa Zamawiającego podparte zostały wskazówkami GDDKiA (Zamawiający cytuje wyroki KIO z przetargu w Łodzi). Wykonawca (G…………. S…………), do którego Zamawiający skierował takie uzasadnienie w przetargu na badania w Jordanowie, przewidział w ofercie stawki: 1,34 zł za opracowania i 3,90 zł za wykopaliska (załącznik 19). Stawki te korespondują ze stawkami ARCHGEO. Suchan jednak przewidział znacznie wyższą stawkę na ekspertyzy (65,21 zł/l ar a nie 14,10 zł/lar), a była ona wówczas za niska dla Zamawiającego. Podsumowanie zakres, w jakim zaniżono koszty kwota wykonawcy kwota właściwa kwota zamzcma ceny zaniżony koszt osobowy: zatrudnienie pracowników fizycznych do badań wykopaliskowych 177.200,00 453.632,00 276.432,00 zaniżony koszt osobowy: zatrudnienie archeologów do wykonania opracowań 75.000,00 225.000,00 120.000,00 zaniżony koszt wykonania ekspertyz specjalistycznych 25.000,00 177.200,00 152.200,00 SUMA 533.632,00 Wykonawca zaniżył swoje kalkulacje o 533.632,00 zł netto. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Po dodaniu kwoty przewidzianej przez wykonawcę (załącznik 15, s. 4): • 1.439.070,00 + 570.840,00 = 1.972.702,00 zł otrzymujemy rzeczywisty koszt realizacji zadania. Cena oferty wykonawcy wyniosła 1.668.800,02 zł netto (załącznik 18). Wykonawca nie tylko nie osiągnie zysku, ale zabraknie mu 303.901.98 zł netto na realizację przedmiotu umowy. Jak wykazano powyżej oferta wykonawcy ARCHGEO P……….. J………….. zawiera rażąco niską cenę i podlega odrzuceniu. Zastosowane stawki są nierealne wobec realiów rynkowych. Pomimo, że odbiegają od danych zawartych we wskazówkach GDDKiA, którymi Zamawiający posługiwał się niespełna dwa miesiące temu w analogicznym postępowaniu przetargowym, zostały zaakceptowane przez Zamawiającego. Wykonawca nie uwzględnił w swoim kosztorysie wszystkich czynności przewidzianych w SIWZ i dopuścił się modyfikacji ustaleń Zamawiającego co do zakresu przedmiotu zamówienia. Podobnie jak w poprzednim przypadku Zamawiający naruszał zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców sugerując, które pozycje kosztorysu są jego zdaniem zaniżone: „(...) zamawiający uważa, że przyjęta kalkulacja jest zaniżona" (załącznik 16). Jeśli po otrzymaniu wyjaśnienia ceny oferty Zamawiający uznał, że pewne koszty są zaniżone, to powinien odrzucić ofertę wykonawcy z powodu rażąco niskiej ceny. Podczas przetargu na badania archeologiczne w Jordanowie - w którym ten sam Zamawiający wezwał wykonawców do wyjaśnienia cen ofert - nie wysyłał dodatkowej korespondencji z pytaniami, prośbami o wyjaśnienie i sugestiami co należy zmienić w kosztorysie. Zamawiający odrzucił wszystkie wyjaśnienia (4 z 8 złożonych ofert - załącznik 4) uznając, że oferty zawierają rażąco niską cenę. W związku z tym i tutaj można powołać się na orzecznictwo cytowane wcześniej, tj. • Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt IV Ca 1299/09) wyjaśnienia powinny być jak najbardziej szczegółowe i winny zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na cenę, tak aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego je wyliczenia, a jednocześnie nie mogą się opierać na samych oświadczeniach wykonawcy (...). Ciężar dowodu spoczywa na wykonawcy składającym ofertę, a nie na zamawiającym, który w dodatku nie powinien podpowiadać wykonawcy dlaczego uważa cenę za zbyt niską." • Wyjaśnienia lakoniczne czy ogólnikowe są utożsamiane z brakiem złożenia wyjaśnień (KIO 2809/11 z 17 stycznia 2012 r.). Jak wykazano powyżej oferta wykonawcy ARCHGEO Piotr Janczewski zawiera rażąco niską cenę i podlega odrzuceniu. Zastosowane stawki są nierealne wobec realiów rynkowych. Pomimo, że odbiegają od danych zawartych we wskazówkach GDDKiA, którymi Zamawiający posługiwał się niespełna dwa miesiące temu w analogicznym postępowaniu przetargowym, zostały zaakceptowane przez Zamawiającego. Wykonawca nie uwzględnił w swoim kosztorysie Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 wszystkich czynności przewidzianych w SIWZ i dopuścił się modyfikacji ustaleń zamawiającego co do zakresu przedmiotu zamówienia. Podobnie jak w poprzednim przypadku Zamawiający zaakceptował wyjaśnienia , które nie były szczegółowe. Wyjaśnienia kalkulacji wykonania ekspertyz zaakceptował w oparciu o stawki, dla zaledwie 3 rodzajów ekspertyz - bez uwzględnienia podstawowych ekspertyz datujących. Wykonawca nie przedstawił także odpowiednich dowodów - te które załączono do drugiego pisma z wyjaśnieniami dotyczą części zadania, których łączny koszt to ok. 50.000,00 zł (ok. 3,5% kosztorysu). Zabrakło dowodów dysponowania „własnymi siłami i środkami", „dysponowania własnym magazynem i preparatornią oraz współpracownikami", „zapleczem biurowym, sanitarnym, magazynowym", „barakami kołowymi" (załącznik 17, s. 2). Takie zaplecze jest naprawdę rozbudowane jak na firmę archeologiczną - jednoosobową działalność gospodarczą. Generuje ono wysokie koszty stałe funkcjonowania przedsiębiorstwa i informacje o jego posiadaniu me są wiarygodne tylko na podstawie oświadczenia w przypadku żadnego z wykonawców. Odnosząc się do swojego zaplecza wykonawca zaniżył koszt wykonania opracowań, przyjmując założenie naruszające prawo o ochronie zabytków, ze sam wykona część opracowań. Podobnie jak w poprzednim przypadku Zamawiający naruszał zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców sugerując, które pozycje kosztorysu są jego zdaniem zaniżone: „(...) zamawiający uważa, że przyjęta kalkulacja jest zaniżona" (załącznik 16). Jeśli po otrzymaniu wyjaśnienia ceny oferty Zamawiający uznał, że pewne koszty są zaniżone, to powinien odrzucić ofertę wykonawcy z powodu rażąco niskiej ceny. Podczas przetargu na badania archeologiczne w Jordanowie - w którym ten sam Zamawiający wezwał wykonawców do wyjaśnienia cen ofert - nie wysyłał dodatkowej korespondencji z pytaniami, prośbami o wyjaśnienie i sugestiami co należy zmienić w kosztorysie. Zamawiający odrzucił wszystkie wyjaśnienia (4 z 8 złożonych ofert - załącznik 4) uznając, że oferty zawierają rażąco niską cenę. W związku z tym i tutaj można powołać się na orzecznictwo cytowane wcześniej, tj. • Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie (sygn. akt IV Ca 1299/09) wyjaśnienia powinny być jak najbardziej szczegółowe i winny zawierać wszystkie aspekty mające wpływ na cenę, tak aby nie pozostawiały wątpliwości co do prawidłowego je wyliczenia, a jednocześnie nie mogą się opierać na samych oświadczeniach wykonawcy (...). Ciężar dowodu spoczywa na wykonawcy składającym ofertę, a nie na zamawiającym, który w dodatku nie powinien podpowiadać wykonawcy dlaczego uważa cenę za zbyt niską." • Wyjaśnienia lakoniczne czy ogólnikowe są utożsamiane z brakiem złożenia wyjaśnień (KIO 2809/11 z 17 stycznia 2012 r.). Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 W podsumowaniu odwołujący stwierdza: Przedstawione powyżej kalkulacje wraz z komentarzem do zaniedbań i naruszeń prawa - zarówno ze strony zamawiającego jak i wykonawców - są uzasadnione. Przeprowadzone dowodzenie oparte jest na faktach: - na tekstach wyjaśnień autorstwa samych wykonawców - na korespondencji zamawiającego - na wskazówkach GDDKiA, zawierających stawki cenowe z ubiegłego roku, ale obowiązujące u zamawiającego - na cenach rynkowych wynagrodzenia archeologów te zaś zanalizowano działaniami arytmetycznymi - które są weryfikowalne, a więc mają charakter obiektywny. Informacje wykonawców wezwanych do wyjaśnienia ceny oferty w żadnym punkcie nie mieszczą się w kryteriach, którymi zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy PZP Zamawiający powinien się kierować przy ocenie wyjaśnień, tj. - oszczędność metody wykonania zamówienia, - wybrane rozwiązania techniczne, - wyjątkowo sprzyjające warunki wykonania zamówienia dostępne dla wykonawcy, - oryginalność projektu wykonawcy - wpływ pomocy publicznej udzielonej na podstawie odrębnych przepisów. Założenie, że ciężar dowodu braku zaoferowania rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy, który powinien wskazać obiektywne czynniki mające istotny wpływ na obniżenie wysokości ceny oferty (KIO 2014/10) nie zostało zrealizowane w praktyce. Wykonawcy zaniżyli przede wszystkim koszty osobowe oraz koszt analiz specjalistycznych. W przypadku kosztów osobowych zachowania takie mieszczą się w pojęciu tzw. dumpingu socjalnego - największe kwoty zaniżenia dotyczą tzw. pracowników fizycznych. Co do analiz specjalistycznych - jest to obszar, na którym można najłatwiej „zaoszczędzić", ponieważ zabytki nie upomną się o ekspertyzę. Prowadzenie badań archeologicznych w XXI wieku i przy obecnej dostępności do nowoczesnych technologii wymaga dużych nakładów na ekspertyzy, bo to od nich zależy w ogromnym stopniu naukowy charakter badań archeologicznych. Zamawiający takie środki zagwarantował. Na podstawie przestawionych argumentów stwierdza się, że oferty wykonawców wyżej omawianych nie tylko zawierają rażąco niską cenę, ale także nie spełniają warunków zawartych w SIWZ i naruszają przepisy o ochronie zabytków. W świetle powyższego, mając na względzie zasady i przepisy PZP Odwołujący stwierdza, że w przedmiotowym postępowaniu Zamawiający w sposób wadliwy, utrudniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz naruszający zasadę równego traktowania wykonawców, dokonał wyboru jako najkorzystniejszej oferty tej, którą złożył wykonawca: Pracownia Archeologiczna Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 D…………. M………….. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie, którego oferta winna być odrzucona z powodu rażąco niskiej ceny. Odrzuceniu podlega także oferta firmy ARCHGEO P……… J………… . W związku z tym Odwołujący wnosi jak w sentencji. Zgodnie z dyspozycją art. 179 ust 1 ustawy Prawo zamówień publicznych interes prawny odwołującego w uzyskaniu zamówienia został naruszony w wyniku naruszenia przez zamawiającego przywołanych powyżej zasad i przepisów ustawy. Jako uczestnik postępowania przetargowego o udzielenie zamówienia publicznego odwołujący ma możliwość uzyskania przedmiotowego zamówienia, ponieważ złożył ofertę zgodną z warunkami określonymi w SIWZ. W związku z wadliwą oceną innych ofert, odwołujący został przez zamawiającego tej możliwości pozbawiony. Mając na uwadze powyższe niniejszy protest jest zasadny i złożony w terminie. Odwołanie wniósł Ł………. K……….. Archeotech Pracownia Archeologiczno Architektoniczna na zadanie nr 2 w związku z brakiem odrzucenia ofert Wykonawców: - Pracownia Archeologiczna D………. M……….. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie - ARCHGEO P……….. J…………., ul. Kniaziewicza 18/1, 50-455 Wrocław które zawierają rażąco niską cenę i powinny zostać odrzucone, której to czynności zaniechał zamawiający. Odwołujący zarzuca zamawiającemu naruszenie przepisów ustawy PZP w zakresie następujących przepisów: - art. 89 ust. 1 pkt. 4 i art. 90 ust. 3 ustawy PZP - zamawiający odrzuca ofertę z rażąco niską ceną - art. 7 ust. 1 ustawy PZP - zasady uczciwej konkurencji, zasady równego traktowania wykonawców - art. 89 ust. 1 pkt. 2 ustawy PZP - treści ofert nie odpowiadają treści SIWZ - art. 89 ust. 1 pkt. 8 ustawy PZP - oferty sprzeczne są z innymi przepisami Odwołujący żąda: 1)uwzględnienia odwołania 2)nakazania zamawiającemu unieważnienia wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Pracownię Archeologiczną D………… M………….. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie 3)nakazania zamawiającemu odrzucenia ofert: -Pracownia Archeologiczna D…………. M…………. ul. Baniewicka 10, 74-110 Banie -ARCHGEO P……….. J………., ul. Kniaziewicza 18/1, 50-455 Wrocław 4)nakazania zamawiającemu dokonania czynności ponownego badania i oceny ofert oraz dokonania wyboru oferty najkorzystniejszej Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 5)zasądzenia od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania, tj. kosztów wpisu w wysokości 15. 000,00 zł, kosztów pełnomocnika oraz koszty związane z dojazdem na rozprawę. W złożonych wyjaśnieniach do ww. postępowania wykonawcy nie wyjaśnili ceny zgodnie z żądaniem zamawiającego, który zaniechał odrzucenia ofert mimo, że był do tego zobligowany. Na zadanie 1 złożono 8 ofert (załącznik 1). Zamawiający zwrócił się do wykonawców z prośbą o „szczegółowe wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny wraz z dowodami. Pisma z prośbą o wyjaśnienia na podstawie art. 90 ust. 1 PZP skierowano do 5 wykonawców, których cena oferty wynosiła od 31,07 % do 39,02 % wartości szacunkowej zamówienia (Zamawiający przewidział na realizację zadania 5235733,92 zł brutto). Oferta odwołującego została wyceniona na 45,74 % wartości zamówienia i nie został on wezwany do wyjaśnienie elementów oferty mających wpływ na cenę. Oferty trzech wykonawców zostały odrzucone jako zawierające rażąco niską cenę. Odwołujący następująco sformułował zarzuty: Pismem z dnia 03.06.2014 r. (oraz 10.06.2014 r. załącznik 6) zamawiający wezwał wykonawców do „szczegółowego wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny wraz z dowodami wskazującymi na czynniki umożliwiające wykonanie. Odwołujący poniżej przedstawia kalkulację wskazującą na charakter rażąco niskiej ceny. I. Pracownia Archeologiczna D…………. M…………. . Odnosząc się do wyjaśnień wykonawcy zawartych w pismach z dnia: 08.06.2014 r., 22.06.2014 r. i 03.07.2014 r. (załączniki nr 7,9,11) odwołujący stwierdza: ad. punktu la (załącznik 7. zwany dalej także kosztorysem) 1. pozycja „wytyczenie geodezyjne wykopów" (3750,00 zł) nie została uwzględniona w kalkulacji/podsumowaniu. Suma 183.845,00 (103,75x 1772 ary) obejmuje kwotę 103,75 powstałą z dodania kosztów: - odczyszczenia ara (20,00 zł) - czyszczenia i eksploracji obiektów (50,00 zł) - dokumentacji fotograficznej i rysunkowej (15,00 i 12,00 zł) - pomiarów niwelacyjnych (6,75 zł) i została pomnożona przez ilość arów. Nie dodano wytyczenia wykopów - 3750.00 zł. 2. „odczyszczenie ara (pracownicy fizyczni)" - 2 pracowników x 1 godz. pracy x 10 zł brutto/h = 20 zł. Zaniżono koszty osobowe. Jak wynika ze wskazówek GDDKiA (s. 3, 6), przy wyjątkowej wydajności pracowników, przerzucających 5 m3 urobku na osobę (zasadniczo przyjmuje się 2 m3) należy przyjmować, że na 1 arze przy podczyszczaniu 20 cm otrzymujemy 20 m3 ziemi do przerzucenia. Należałoby przyjąć dla doczyszczenia 1 ara: Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 • 2 pracowników x 16 h pracy x 10 zł brutto = 320.00 zł 16 h pracy = 5 m3to podczyszczenie 1 ćwiartki ara 3. „czyszczenie i eksploracja obiektów - pracownicy fizyczni (kalkulacja średnia dla arów CO, średnio 3 obiekty na
2. ar)50,00 zł brutto" za 1 ar Kalkulacja jest zaniżona ponieważ jest oparta na błędnym założeniu. Modyfikator CO zakłada występowanie max. 3,9 obiektów na arze, a nie 3,0 (załącznik 12). Z tego powodu przyjęty koszt 50 zł należałoby skorygować - zwiększyć o ok. 25%. Daje to kwotę 62.5 zł za 1 ar. 4. Błąd polegający na przyjęciu złej wartości modyfikatora CO i zaniżonej ilości obiektów na 1 ar (3 zamiast 3,9) zwiększa o ok. 25% także koszt pozostałych prac: - dokumentacja fotograficzna ara i obiektów (kierownik) z 15,00 na 18.75 zł - dokumentacja rysunkowa ara i obiektów (dokumentalista) z 12,00 na 15.00 zł - pomiary niwelacyjne (kierownik i dokumentalista) z 6,75 na 8.40 zł za 1 ar Reasumując powyższe koszty (pkt-y 2,3,4) po korekcie otrzymujemy 424.65 zł/l ar, a nie 103,75 zł/l ar jak to założył wykonawca. Dla całego zadania: • 424,65 zł x 1772 ary + 3750,0 (patrz pkt. 1) = 756.229,80 zł brutto a nie 183.845,00 zł brutto jak to wyliczył wykonawca. Kalkulacja została zaniżona o 572.384.80 zł brutto. Ponieważ w kwotach przewidzianych na wzmiankowane wyżej czynności zawarte jest wynagrodzenie kierownika badań oraz dokumentalisty odwołujący stwierdza, że i one zostały zaniżone, co wykaż poniżej w pkt. 5 i 6. 5. Wynagrodzenie kierowników badań. Wynagrodzenie dla kierowników badań zostało tak zaniżone przez wykonawcę, że zawiera stawki dumpingowe. Wykonawca zakłada wynagrodzenie kierownika w wysokości: 15 zł (za dokumentację fotograficzną) + 3,37 zł (za niwelację - połowa ze stawki 6,75), co daje w sumie 18,37 zł za 1 ar badań Z kalkulacji wykonawcy wynika więc, że na całe zadanie przewidział na wynagrodzenie dla kierowników badań kwotę 32.551,64 zł brutto: • 1772 ary x 18,37 zł = 32.551,64 zł brutto • 32.551,64 zł: 15 kierowników badań = 2170,10 zł brutto Wykonawca zakładał więc, że wynagrodzenie dla 1 kierownika wyniesie 2170,10 zł brutto - za cały czas trwania wykopalisk. Ponieważ wykonawca zakłada czas trwania badań przez 7 miesięcy - w wyjaśnieniach (załącznik 9, s. 2) w pkt. Ad. 3) pisze, że „w ciągu 7 miesięcy założono 7 odbiorów". Dalej kalkulując dojazdy na stanowisko w celu inspekcji przelicza ilość dojazdów przez 7 miesięcy. Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Także w pkt. 2) kolejnego wyjaśnienia wykonawca twierdzi, ze kalkulację przewidział dla 7 miesięcy wykopalisk (załącznik 11, s. 2) . W związku z tym wykonawca przewidział miesięczne wynagrodzenie kierownika w kwocie 310,00 zł brutto: • 2170,10 zł: 7 miesięcy = 310,00 zł brutto Dla zbadania obszaru zadania (1772 ary) Zamawiający przewidział 224 dni (SIWZ) czyli ok. 7,5 miesiąca (załącznik 13). Przypomnijmy, że kierownikiem badań może zostać osoba z wyższym wykształceniem archeologicznym, posiadająca oprócz 12-miesięcznej praktyki także doświadczenie zawodowe w kierowaniu samodzielnie badaniami archeologicznymi, nierzadko osoba z tytułem doktora. Praca jest wykonywana w ciężkich warunkach polowych i wymaga przebywania przez okres jej trwania poza miejscem zamieszkania w wynajętej bazie. Jak wynika z innego pisma wykonawcy (załącznik 11, s. 2) w przyjętych stawkach ujęto także inne czynności kierownika badań „organizowanie i nadzorowanie prac na wykopie, pilnowanie porządku, prowadzenie listy pracowników, udział w odbiorach konserwatorskich i inwestorskich itp." Potwierdzono tutaj także, że kierownik będzie rozliczany w oparciu o 1 ar badań (patrz pkt. la kosztorysu). Przewidziane przez wykonawcę wynagrodzenie za kierowanie badaniami wykopaliskowymi jest więc całkowicie oderwane od rzeczywistości i kwalifikuje się do zarzutu o dumping socjalny. Realnie należałoby skalkulować: • 3000,00 zł brutto x 15 kierowników x 7 miesięcy = 315.000,00 zł brutto gdzie: - 3000,00 zł brutto przyjęto jako powszechnie obowiązującą w środowisku stawkę za miesiąc pracy Jeśli od 315.000,00 zł odejmiemy kwotę, którą wykonawca zagwarantował w kosztorysie, czyli 32.551,64 zł brutto, otrzymamy kwotę 282.448.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. 6. Wynagrodzenie dokumentalistów. I tutaj wykonawca zapomniał skalkulować ich wynagrodzenie. Przy założeniu wykonawcy dokumentalista otrzyma za 1 ar badań stawkę: -12,00 zł (dokumentacja rysunkowa ara i obiektów) - 3,37 zł (połowa stawki z pomiarów niwelacyjnych)(patrz pkt. 4) W sumie 15,37 zł/l ar. Z kalkulacji wykonawcy wynika, że na całe zadanie przewidział na Wynagrodzenia dla dokumentalistów kwotę 27.235,64 zł brutto: • 15,37 zł x 1772 ary = 27.235,64 zł brutto • 27235,64 zł brutto : 15 dokumentalistów = 1815,70 zł brutto Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 Wykonawca zakładał więc, że wynagrodzenie dla 1 dokumentalisty wyniesie 2170,10 zł brutto - za cały czas trwania wykopalisk. Podobnie jak przypadku kierowników badań stawka ta jest całkowicie nierealna. Byłaby realna tylko w jednym przypadku - gdyby całe zadanie wykonano w ciągu 1 miesiąca. Przyjęta stawka miesięcznego wynagrodzenia - 259,38 zł brutto - kwalifikuje się do zarzutu o dumping socjalny: • 1815,70 zł: 7 miesięcy = 259,38 zł brutto A oto koszt zatrudnienia dokumentalistów po korekcie w oparciu o realia rynkowe: Ponieważ powszechną praktyką jest przydzielanie 1 dokumentalisty do 1 kierownika badań przyjęto 15 dokumentalistów. Powszechnie przyjętą stawką jest kwota (uzależniona od doświadczenia) na poziomie ok. 2000,00 zł brutto za miesiąc pracy dokumentalisty. Otrzymujemy: • 15 dokumentalistów x 2000,00 zł x 7 miesięcy = 210.000,00 zł brutto Po odjęciu kwoty przewidzianej w kosztorysie wykonawcy czyli 27.235,64 zł brutto otrzymujemy kwotę 182.764.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. Podsumowując pkt. 6 i 7: zamawiający po zbadaniu kosztorysu poprosił wykonawcę o ,,(...)o szczegółowe o dokładne przedstawienie, jakim zespołem badawczym Wykonawca zamierza zrealizować zadanie, w jakim terminie, jakie przewiduje koszty osobowe, "(załącznik 8, s. 1). W swojej odpowiedzi z dnia 22.06.2014 r. wykonawca (pkt. Ad. 1 pisma - załącznik 9) nie odpowiedział na prośbę Zamawiającego. W lakonicznej i ogólnikowej odpowiedzi w ogóle nie zawarł informacji na temat kosztów osobowych. Zamawiający w kolejnym piśmie poprosił o wyjaśnienie kalkulacji pracy kierownika badań (załącznik 10). W odpowiedzi wykonawca nie zawarł żadnych kalkulacji - informując tylko, że rozliczenie i kalkulacja są oparte o jeden ar badań. Wszystkie wyjaśnienia należy więc uznać za lakoniczne i nic nie wnoszące, bo potwierdziły one jedynie pierwotnie przyjęte w kosztorysie absurdalnie niskie, dumpingowe stawki dla kierowników badań i dokumentalistów. gdzie: - 3000,00 zł brutto przyjęto jako powszechnie obowiązującą w środowisku stawkę za miesiąc pracy Jeśli od 315.000,00 zł odejmiemy kwotę, którą wykonawca zagwarantował w kosztorysie, czyli 32.551,64 zł brutto, otrzymamy kwotę 282.448.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. 6. Wynagrodzenie dokumentalistów. I tutaj wykonawca zapomniał skalkulować ich wynagrodzenie. Przy założeniu wykonawcy dokumentalista otrzyma za 1 ar badań stawkę: -12,00 zł (dokumentacja rysunkowa ara i obiektów) - 3,37 zł (połowa stawki z pomiarów niwelacyjnych)(patrz pkt. 4) Sygn. akt: KIO 1508/14; KIO 1519/14; KIO 1520/14; KIO 1551/14 W sumie 15,37 zł/l ar. Z kalkulacji wykonawcy wynika, że na całe zadanie przewidział na Wynagrodzenia dla dokumentalistów kwotę 27.235,64 zł brutto: • 15,37 zł x 1772 ary = 27.235,64 zł brutto • 27235,64 zł brutto : 15 dokumentalistów = 1815,70 zł brutto Wykonawca zakładał więc, że wynagrodzenie dla 1 dokumentalisty wyniesie 2170,10 zł brutto - za cały czas trwania wykopalisk. Podobnie jak przypadku kierowników badań stawka ta jest całkowicie nierealna. Byłaby realna tylko w jednym przypadku - gdyby całe zadanie wykonano w ciągu 1 miesiąca. Przyjęta stawka miesięcznego wynagrodzenia - 259,38 zł brutto - kwalifikuje się do zarzutu o dumping socjalny: • 1815,70 zł: 7 miesięcy = 259,38 zł brutto A oto koszt zatrudnienia dokumentalistów po korekcie w oparciu o realia rynkowe: Ponieważ powszechną praktyką jest przydzielanie 1 dokumentalisty do 1 kierownika badań przyjęto 15 dokumentalistów. Powszechnie przyjętą stawką jest kwota (uzależniona od doświadczenia) na poziomie ok. 2000,00 zł brutto za miesiąc pracy dokumentalisty. Otrzymujemy: • 15 dokumentalistów x 2000,00 zł x 7 miesięcy = 210.000,00 zł brutto Po odjęciu kwoty przewidzianej w kosztorysie wykonawcy czyli 27.235,64 zł brutto otrzymujemy kwotę 182.764.36 zł brutto, o którą wykonawca zaniżył swoje szacunki. Podsumowując pkt. 6 i 7: zamawiający po zbadaniu kosztorysu poprosił wykonawcę o ,,(...)o szczegółowe o dokładne przedstawienie, jakim zespołem badawczym Wykonawca zamierza zrealizować zadanie, w jakim terminie, jakie przewiduje koszty osobowe, "(załącznik 8, s. 1). W swojej odpowiedzi z dnia 22.06.2014 r. wykonawca (pkt. Ad. 1 pisma - załącznik 9) nie odpowiedział na prośbę Zamawiającego. W lakonicznej i ogólnikowej odpowiedzi w ogóle nie zawarł informacji na temat kosztów osobowych. Zamawiający w kolejnym piśmie poprosił o wyjaśnienie kalkulacji pracy kierownika badań (załącznik 10). W odpowiedzi wykonawca nie zawarł żadnych kalkulacji - informując tylko, że rozliczenie i kalkulacja są oparte o jeden ar badań. Wszystkie wyjaśnienia należy więc uznać za lakoniczne i nic nie wnoszące, bo potwierdziły one jedynie pierwotnie przyjęte w kosztorysie absurdalnie niskie, dumpingowe stawki dla kierowników badań i dokumentalistów. - opracowanie zabytków i innych znalezisk - 68.000 zł Kwota zaniżona. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków opracowanie wyników badań wykopaliskowych wykonuje kierownik b